انسان شناسی و فزهنگ
انسان شناسی، علمی ترین رشته علوم انسانی و انسانی ترین رشته در علوم است.

نژادپرستی در گردشگری

ربکا مان، برگردان امیر هاشمی مقدم

سالهاست این نکته آشکار گردیده که هنوز نژادپرستی در گردشگری، امری بسیار رایج است و اینکه گروههای گوناگونی از اقلیتها از کلیشه‌سازی موجود در صنعت گردشگری احساس تاثیر می‌کنند. نژادپرستی عموماً به «فرایندی اطلاق می‌شود که در آن افراد یا گروهها، با اعضای نژادی دیگر بر پایه ویژگیهای ذاتی‌ای که دارند، رفتارهای کلیشه‌ای می‌کنند» (آیری. دی. ۲۰۰۷). نژادپرستی در گردشگری می‌تواند در موارد متفاوتی، از رفتارهای کلیشه‌ای بر اساس ظاهر شخص تا تبعیض بر پایه دین و باورهای افراد باشد. نژادپرستی پیامدهای منفی‌ای بر افراد متاثر از آن می‌گذارد و در نتیجه، مانع از بازدید چنین افرادی از کشورهای خاص شده است. لذا همه بخش‌های صنعت گردشگری باید به این نکته توجه کنند که با تغببر چه چیزهایی همه گردشگران هنگام سفر و بازدید از کشورها احساس راحتی خواهند کرد.

رفتار کلیشه‌ای در گردشگری که اغلب هنگام مسافرت و تعطیلات دیده می‌شود و از آن جلوگیری نشده، می‌تواند جنبه‌ای از نژادپرستی باشد. گروه‌های خاصی از مردم هنگام مسافرت به پاره‌ای از کشورها چنین رفتارهای نژادپرستانه‌ای را تجربه کرده‌اند؛ حتی اگر این رفتارها [ی نژادپرستانه] مانع از بازدید مجدد گردشگران نشود. این مورد را می‌توان پس از حملات یازده سپتامبر مشاهده کرد، جایی که بر پایه گزارش اف‌بی‌آی، جرایم به دلیل نفرت از مسلمانان امریکا، ۱۷۰۰ درصد رشد یافت که دلیل اصلی‌اش، ظاهر این افراد بود و اینکه آنها را به حملات تروریستی منتسب می‌کردند (خان. م. ۲۰۱۲). بسیاری از گردشگران مسلمان اشاره کرده‌اند که در این بازه زمانی، کنترلهای امنیتی سختگیرانه‌ای بر آنها اعمال شده؛ چیزی که برای دیگر همسفران‌شان در تعطیلات رخ نداده است. با وجودی که در نتیجه حملات تروریستی، امنیت پروازها افزایش یافته بود، چنین گزینشی از میان مردم [برای کنترلهای امنیتی] آشکارا بر پایه ظاهر افراد یا بر پایه برداشت‌های خاص بود.

دانشجویان بین‌المللی نیز ممکن است قربانی نژادپرستی شوند. یک نظرسنجی، دانشجویانی را که از مردمان بومی آزار زبانی دیده بودند و در نهایت احساس‌شان را از درس خواندن در مکانی دور از میهن مورد مطالعه قرار داده بود. این مطالعه نشان داد که بسیاری از خشونت‌های زبانی گزارش نمی‌شود که حکایت از این نکته داشت که کسانی که رفتارهای نژادپرستانه دارند، مورد تعقیب و پیگیری قرار نخواهند گرفت. همچنین مطالعه بالا نشان داد که دانشگاه‌ها و دیگر نهادهای آموزشی هم از رفتارهای نژادپرستانه به دور نیستند، بنابراین تاکنون کار زیادی درباره جنبه‌های آزار نژادی انجام نشده است (براون،۲۰۰۱).

به نظر می‌رسد در چند سال اخیر نژادپرستی در گردشگری نسبت به گروههای اقلیت گوناگون تغییراتی یافته است. در گذشته بیشترین کسانی که تحت تأثیر رفتارهای نژادپرستانه قرار می‌گرفتند مردمان آفریقایی-کارائیبی (African-Caribbean) بودند، اما اکنون بیشتر مربوط به مردمان خاورمیانه است و دلیلش نیز، افزایش حملات تروریستی است. حملات تروریستی می‌تواند تنها بخشی از مسئله باشد؛ و این به‌عنوان یک پیامد برجسته شده است که گروههایی از مردم که به نادرست به تروریسم ارتباط داده می‌شوند، از دیدگاه‌های منفی درباره خودشان رنج می‌برند. کمیسیون اروپایی مقابله با نژادپرستی و خشونت (European Commission against Racism and Intolerance) وجود ارتباط بین نژادپرستی و شیوه‌های برخورد با مردم مسلمان را تأیید کرده است. گزارش‌های این کمیسیون تصریح کرده‌اند که «برخی از گروههای افراد در حوزه‌های عمومی زندگی مثل آزادی در رفت و آمد، به‌طور خاص در برابر نژادپرستی آسیب‌پذیرند» (اسکات. ان. ۲۰۱۰).

احساس داغ ننگ (stigma) نسبت به گردشگران موجب شده که برخی از گروهها به هنگام بازدید از برخی کشورهای خاص احساس راحتی نداشته باشند، که بر دسترسی یک فرد به گردشگری تأثیر می‌گذارد. پس از حملات یازده سپتامبر، مسلمانانی که به امریکا رفت و آمد می‌کردند، احساس خوبی نداشتند [تا جای که] اگر کنترلهای امنیتی اضافی در فرودگاه بر روی آنان اعمال نمی‌گردید، این عمل برای‌شان مهربانانه بود. موقعیتهای اینچنینی احتمالا بر دسترسی این افراد به گردشگری اثر می‌گذارد، چه آنکه ممکن است دیگر تمایلی به رفتن دوباره به چنین مکانهایی نداشته باشند.

نگاهی به چنین حالتهای منفی ناشی از نژادپرستی، به‌طور بالقوه یک پیامدش بر کشورها و برخی مقاصد این است که برخی ارقام گردشگری را از دست می‌دهند، همچون گروههای بسیاری از مردم که دوست ندارند از جایی بازدید کنند که خطر قربانی نژادپرستی شدن را داشته باشد. به همان میزان که دسترسی به گردشگری برای گروههای اقلیتی که مایل به بازدید از دیگر کشورها هستند کاهش می‌یابد، به همان میزان هم ممکن است برای مردمانی که می‌خواهند از کشورها و سرزمینهای آن مردم اقلیت [قربانی نژادپرستی] بازدید کنند، پیامد داشته باشد. در حالیکه بسیاری از کشورها به اشتباه منتسب به چیزهای منفی‌ای همچون تروریسم می‌شوند، چنین چیزی ممکن است بر کاهش سطوح گردشگری در کشور که سرانجام، بر اقتصاد آنجا پیامد منفی خواهد گذاشت، اثر بگذارد.

برای پیشگیری از گسترش نژادپرستی در آینده باید تمهیداتی اندیشیده شود. آموزش، یک جنبه اساسی از تغییر است. آموختن به مردم درباره ادیان و باورهای گوناگون می‌تواند به پیشگیری از پیشداوری گردشگران نسبت دیگران، پیش از آنکه آنها را به‌طور واقعی بشناسند، بیانجامد. برای نمونه فهماندن این نکته به مردم که چرا در برخی از ادیان حجاب وجود دارد، به پایان کژفهمی‌های رایج درباره این باورها کمک خواهد کرد و به گردشگران برای قرار گرفتن در آسودگی یاری خواهد رساند.

پایه‌ها:

– Airey, D. (2007). “Researching tourism experiences and challenges”. In: Airey, D and Tribe, J. Developments in Tourism Research. London: Routledge. P172 – ۱۷۵

– Khan, M. (2012). “Attitudes Toward Muslim Americans Post-9/11”. Journal of Muslim Mental Health. 7 (1), p5 – 6.

– Scott, N. (2010). “Tourism and Islamophobia, Muslims in Non-Muslim States”. In: Scott, N Tourism in the Muslim World. UK: Emerald Group Publishing. p238.