ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

معرفی کتاب موزه ها: یک مردم شناسی بصری

ادامه خواندن

و حالا انتخاب


با منا (نام اصلی مصاحبه شونده محفوظ است.) از طریق یکی از اساتید در دانشگاه آشنا شدم. 21 سال سن داشت و قرار شده بود خودش هر وقت فرصت داشت تماس بگیرد و زمان و مکان مصاحبه را مشخص کند. پس از چند هفته تماس گرفت و در دانشگاه قرار گذاشتیم. بعد از گپ اولیه ای که با او و دوستانش زدم، دوستانش هر یک به بهانه ای از ما جدا شدند و گفتگو با خود منا جدی تر پی گرفته شد. آرامش در گفتار و احساس رضایت از روش ها و نگرش های والدین و البته گاه انتقاد از فضای اجتماعی و سیاسی، برآورد کلی من از چند ساعت گفتگو با منا بود. موضوعی که برایم عجیب بود پرهیز او از دانستن درباره بدنش و مسائل جنسی بود که با توجه به آنچه خود از خانواده و فضای پرورشش می گفت به نظر استثنائی و نوعی ویژگی شخصیتی می رسید. در عین حال که طرز فکر...
ادامه خواندن

برداشت های مردم شناختی از سفرنامه ابن فضلان


  ابن فضلان یکی از دانشمندان مسلمانی است که در قرن سوم و چهارم هجری قمری می زیسته و در روز پنجشنبه 11 صفر سال 309 هجری قمری از طرف المقتدر عباسی و در پی درخواست بعضی از حکام این کشورها برای ارتباطات فرهنگی به سرپرستی هیأتی به کشورهای روس، اسلاو و بلغار مأمور شده است. رساله ابن فضلان با آنکه کوتاه و به طور خلاصه نوشته شده؛ اما شامل جزئیات و تفصیلات دقیق می باشد(1). سفر هیأت از بغداد تا بلغار یازده ماه طول می کشد و در این مدت، هیأت با مشکلات بسیار و رنج فراوان روبرو می شود؛ زمانی با راهزنان برخورد می کنند و زمانی هم که با کوشش و زحمت بسیار، در حالی که خطر غرق شدن، او و تمام کاروان را تهدید می کند؛ از رودخانه می گذرند. در جای دیگر با چنان سرمای سختی روبرو می شوند که بیم هلاک دسته جمعی می...
ادامه خواندن

دوزبانگی و کدگردانی در میان زنان معاود مقیم در تهران


هدی بصیری مقدمه: انسان شناسی زبان شناختی حوزه ای میان رشته ای است و رسم مردم شناسان در این رشته همواره بر این بوده است که که از قواعد شناختی زبان در بررسی فرهنگ استفاده کنند.حوزه ای کلان که کلید راهنمای آن استفاده از هر جزئی جهت رسیدن به دستور شناختی زیرین و نهانی فرهنگ است. انسان شناسی زبان شناختی برخلاف زبان شناسی محض فراتر از قواعد گفتاری و چینشی زبان بر آمده تا به حوزه ای دست یابد که معنا نامیده می شود. درقدم بعدی معنا را به فرآیندی مرتبط می سازد که آن را قواعد فرهنگی می نامیم.سطحی که در دوره های اولیه مطالعات زبان شناختی حذر گونه با آن برخورد می شده.در سالهای نیمه ی اول قرن 20 برخورد با زبان ایستا بوده و به سطح فرم و شکل کفایت توصیفی وجود داشته.کفایتی که به جنبه های عینی و ملموس زبان توجه می کرده و رویکرد رفتار...
ادامه خواندن

انتشار شماره جدید فصلنامه علمی- تخصصی «فرهنگ مردم ایران»


فصلنامة علمی- تخصصی «فرهنگ مردم ایران» که در واحد فرهنگ مردم مرکز تحقیقات صدا و سیما منتشر می شود، شمارة جدید 53 و 54، مربوط به دوره زمانی تابستان و پاییز 1397 را انتشار داد. در سخن نخست این شماره آمده است: برخي صاحبنظران، فرهنگ مردم را به دو شاخه «دانش عامه» و «ادب عامه» تقسيم کرده‌اند. اگر قايل به اين تعريف باشيم و اين دو شاخه را شاخه‌هاي اصلي از يک درخت تناور در نظر بگيريم بايد اذعان کنیم که جنبه‌هاي متنوع زندگی مادی و معنوی انسان‌ها، برگ و باری خواهند بود که هر روز غنچه‌ای تازه بر شاخسار آنها جوانه می‌زند و رستاک‌هایی جدید بر بن‌شان آن می‌روید و می‌بالد. از همین روست که همت پژوهشگران این وادی پیش از آنکه معطوف به تعریفی واحد از این دانش باشد، ملزم به مقوله‌بندی و تعریف عرصه‌ها و شناخت قلمروها و فعالیت‌های این حوزه شده است و جالب‌تر آنکه با...
ادامه خواندن

برگزاری نشست 159 یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ


   پژوهش مردم شناختی و فیلم مستند انسان شناسی و فرهنگ به اطلاع علاقه مندان می رساند که  شانزدهمین نشست از دوره ششم سلسله نشست های یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ (نشست 159) را با عنوان «پژوهش مردم شناختی و فیلم مستند: نگاهی به روستای طالب آباد، پنجاه سال بعد» برگزار می‌کند. در این نشست فیلم طالب آباد اثر آقای فرهاد ورهرام، که قسمتی از مجموعه 13 قسمتی خاطرات روستاست، با حضور و سخنرانی کارگردان نمایش داده می‌شود. زمان نشست : یکشنبه 14 بهمن 97 ساعت 16 تا 19 مکان نشست: خیابان ولیعصر، نرسیده به میدان ولیعصر، خیابان دمشق، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات
ادامه خواندن

معرفی کتاب «تاریخ انسان‌شناسی (از آغاز تا امروز)»


اصطلاح «آنتروپولوژی» ترکیبی از دو واژه یونانی «آنتروپوس» به معنای «انسان» و «لوگوس» به معنای «دانش» یا «شناخت» ست و در مجموع به معنای «مطالعه و شناخت انسان» میباشد. کتاب حاضر تاریخ سیر تحول اندیشه های انسان شناختی، یا به سخنی دیگر تاریخ تحول دیدگاهها و نظریه ها در رشته انسان شناسی را در دو مسیر زمانی و جغرافیایی نشان می دهد. نویسندگان کوشیده اند تا رویکردی تحلیلی به روند شکل گیری و رشد و تحول پیشرفت تاریخچه مردم شناسی و انسان شناسی از آغاز تا امروز داشته باشند. اریکسن و نیلسن خاستگاه این دانش و چگونگی پیدایی و برآمدن تفکر مردم‌شناختی و انسان‌شناختی و روند حرکت و تطور و پیشرفت مباحث گوناگون این حوزه علمی را در جوامع اروپایی بویژه انگلیس، فرانسه و آلمان، و جامعه آمریکا تعیین و تبیین کرده اند. این اثر به تاریخ کامل انسان شناسی اجتماعی و فرهنگی می پردازد و چشم اندازی جامع و...
ادامه خواندن

انگشت اشاره مردها، بلندتر از انگشت میانه‌شان است


امیر مقدم سال 80 بود که در رشته مردم‌شناسی دانشگاه مازندران پذیرفته شدم. پیش از ما و در سال 79، نخستین ورودی مردم‌شناسی در این دانشگاه پذیرفته شده بودند و ما گروه و ورودی دوم بودیم. اما سال پیش هیچ استاد و مدرس انسان‌شناسی‌ای نداشتند و تازه سال 1380 بود که نخستین عضو گروه با مدرک کارشناسی ارشد انسان‌شناسی، وارد دانشگاه و گروه علوم اجتماعی شد. با این همه، در نیم‌سال نخست، ما با این استاد هیچ درسی نداشتیم. تصور کنید رشته مردم‌شناسی را برگزیده و وارد دانشگاه شده‌ایم، اما درس مبانی مردم‌شناسی که پایه‌ای‌ترین درس برای رشته‌مان است را به یک استاد جامعه‌شناسی می‌دهند؛ آن هم استادی که سر کلاسش با افتخار می‌گفت: «من شش سال است هیچ کتابی نخوانده‌ام!». می‌دانم باور نمی‌کنید که توی یک دانشگاه دولتی بزرگ، آن هم نه امروزه، بلکه شانزده سال پیش، آن هم نه یک مدرس حق‌التدریسی، بلکه یک عضو هیئت علمی تمام‌وقت،...
ادامه خواندن

مردم شناسی در كشورهای فرانسه زبان


    نوشته رابرت پاركین ترجمه و تلخیص محسن حجاریان تصویر: مارسل ماوس منشاء مردم شناسی فرانسه پیش از دوركیم \ سنت تاریخی مردم شناسی در فرانسه – با این كه هركدام از ملت های به وجودآورنده آكادمی مردم شناسی در جهان دارای همگونی های نسبی هستند، اما از سوی دیگر، هریك از حوزه های به وجود آورنده مردم شناسی آكادمیكی تقریباً راه های منحصر به فرد خود را طی كرده اند. از این میان، مردم شناسی در فرانسه مسیری غیر از مردم شناسی آلمان یا انگلیس یا آمریكا را پیموده است. به طور نمونه در فرانسه دیدگاه های تئوریكی مانند برانسلا مالینوفسكی كه مسیر مشخصی از تئوری و روش مردم شناسی انگلیس را در آنجا پروراند، دیده نمی شود. همزمان و نزدیكترین افرادی كه میتوان در دوران مالینوفسكی با مردم شناسان فرانسوی برابر دانست – كه هم در تئوری و هم در پژوهش های میدانی واجد شباهت ها باشند...
ادامه خواندن

موسیقی شناسی در بریتانیا: نگاه چند مردم شناس


تصویر: ادوارد برنت تایلر در نیمه اول سده نوزدهم، دانش پژوهی مربوط به علوم اجتماعی، زبان ها و فرهنگ مردمان جهان به بیرون از سرزمین های امپراتوری بریتانیا كشانده شد و مطالعات تخصصی نیز در شرق شناسی و به طور نمونه مطالعات برجسته ای از جانب لین ( E. W. Lane) در كتاب بررسی آداب و عادات مردمان مصریان جدید ( An Account of the Manners and Customs of the Modern Egyptians) در سال 1836 و هم چنین نوشته جناب مونستوارت الفین استون با نام بررسی پادشاهی كابل ( An Account of the Kingdom of Caubul ) در سال1839 صورت گرفت0 چنین مطالعات جزئی نتوانستند پایه های عام مردم شناسی را پوشش بدهند؛ و این در حالی بود كه بازار عمومی برای ادبیات سفرنامه و تاریخ و جغرافیا و دانستن زندگی "وحشی ها" توجه بیشتری را به خود جلب می کرد. لین در کتاب نامبرده به موضوعات تعلیم و تربیت...
ادامه خواندن

ضرورت حضور در میدان تحقیق


معرفی و نقد کتاب کتاب دانیل برادبرد  در نیمۀ آغازین قرن بیستم، جایگاه مردم شناسی ( = انسان شناسی) همچون رشته ای علمی در میان رشته های دیگر علوم اجتماعی و انسانی در غرب تثبیت شد. در این زمان تحقیق دربارۀ « فرهنگ های دیگر» در کانون توجه بیشتر مردم شناسان اروپایی و امریکای شمالی قرار گرفت. فرهنگ سرزمین ایران یکی از فرهنگ های جهان دیگر بود که نگاه این گروه از مردم شناسان غربی را به خود معطوف داشت. از آن زمان تحقیقات میدانی مردم نگاری در فرهنگ ایران، به ویژه پاره فرهنگ های قومی، ایلی- عشایری و روستایی میان محققان و استادان و دانشجویان رشتۀ مردم شناسی رونق چشگیری یافت. پیشرو پژوهش های مردم نگاری در ایلات و عشایر ایران دو تن بودند، یکی کارل گونار فیلبرگ از دانمارک و دیگری فردریک بارث از نروژ که نخستین تک نگاشت های مردم نگارانه را دربارۀ شناخت دو گروه ایلی...
ادامه خواندن

مردم شناسی بریتانیا


تصویر: دبلیو یو اچ ریوورز  نوشته فردریک بارث ترجمه و تلخیص محسن حجاریان بریتانیا و كشورهای مشترك المنافع \ ظهور مردم شناسی بریتانیا – 1830 – 1898 رشته مطالعاتی كه به مردم شناسی بریتانیایی تبدیل شد، از عنوان هایی سرچشمه گرفت كه بسیار مهم تر از مطالعات انسان اجتماعی و تنوع فرهنگی بود. مرد شناسی بریتانیا در آغاز چندان تمایلی به تاسیس اكادمیكی این رشته نداشت و از این جهت، تحت چنین شرائطی، سنت مردم شناسی بریتانیا را نمی توان از مسیر مباحثات اكادمیكی یا حتی چالش های نظری یا ایده های روشنفكرانه یا نوآوردی ها و دیدگاه های ارتدكسی در این عرصه پیگیری كرد. این رشته درعرصه بزرگتر جامعه كه دانشمندان آن را تدارك دیده بودند و به طور کلی شكل سامان داده، آن را دنبال كرده اند. با تاسیس تعداد معدودی دانشگاه، فرزندان طبقه مرفه جامعه برای مطالعه فرهنگ و تعلیم و تربیت به دانشگاه می رفتند. اگر به...
ادامه خواندن

مردم شناسی ایالات متحده آمریكا


تصویر: فرانس بواس نوشته سیدل سیلورمن برگردان و تلخیص محسن حجاریان خط و مشی بواسی ها و گسترش مردم شناسی فرهنگی- امروزه دست كم بیش از چهل گونه زیر شاخه در مردم شناسی و انسان شناسی در ایالت متحده پژوهش می شود. مردم شناسی آمریكایی جوان ترین مردم شناسی در میان نمونه های فرانسوی، آلمانی و انگلیسی است كه در دهه هفتاد میلادی شكل بنیادی و تشكیلاتی به خود گرفت. غالباً در تاریخ مردم شناسی آمریكا، فرانس بواس را در آغاز نیمه اول سده بیستم پایه گذار مردم شناسی می دانند. وی نگاه خود را بر ضد تكامل گرایی معطوف داشت و از چند زاویه مانند، تجربه در كار موزه، كاربرد طرح روش شناسی نوین در پژوهش بومیان آمریكا، نهادینه كردن ساختار دپارتمان و گسترش فعالیت های میدانی از كارهای اوست. با همه اینها، مسیر سده اخیر مردم شناسی آمریكا از مسیرهای تئوری اجتماعی، سیاسی، مناظرات و مباحثات و درگیری...
ادامه خواندن

صد و بیست و سومین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ: تاریخچه مردم شناسی در ایران


موسسه انسان شناسی و فرهنگ، صد و بیست و سومین نشست از یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ (دوره پنجم) خود را در تاریخ یکشنبه 7 آبان 96 با عنوان «تاریخچه مردم شناسی در ایران» برگزار می کند. در این نشست آقای محمدحسین باجلان فرخی (پژوهشگر حوزه انسان شناسی و اسطوره شناسی) سخنرانی خواهد کرد. همچنین فیلم مستند «آواز دریانوردان خلیج فارس» اثر علیرضا قاسم خان نمایش داده خواهد شد. انسان شناسی و فرهنگ از همه علاقه مندان دعوت می کند که در این نشست حضور یابند. ورود برای همگان آزاد است. مکان و زمان نشست: تهران- خیابان ولیعصر- خیابان دمشق- پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات یکشنبه 7 آبان 1396- ساعت 16 الی 19 درباره محمدحسین باجلان فرخی  
ادامه خواندن

مردم شناسی كشورهای آلمانی زبان

آندره گینگریچ
    تصویر: آندره گینگریچ نوشته آندره گینگریچ برگردان و تلخیص محسن حجاریان فرانسه را تنها نمی توان کانون روشنگری اروپا قلمداد كرد زیرا دوران روشنگری با تمدن كشورهای همجوار فرانسه و دوران سنت رمانتیك در كشورهای آلمانی زبان در ارتباط است. مفهوم مقوله تمدن در فرانسه در برابر مقوله كولتور آلمانی قرار می گرفته است. در اینجا کوشش می شود با اشاره به نگرش کلیت گرایی و نسبیت گرایی کانت و "هردر" و نگاه به وحدت و تنوع فرهنگی در میان انسان ها و هم چنین دوران پیش آکادمیکی و بعد از آن در آلمان را توضیح دهیم. ابتدا با دیدگاه امانوئل كانت و "یوهان هردر"  Johann Herder كه آنرا مباحث مردم شناسی ماقبل آكادامیكی می نامم، آغاز خواهم كرد. گاه اتفاق می افتد كه فرد دیدگاه "هردر" را نقطه مقابل كانت قرار می دهد و یا نوشته های او را تفسیری از نوشته كانت به حساب می آورد...
ادامه خواندن

معرفی کتاب محرم و صفر در فرهنگ مردم ایران


محرم و صفر در فرهنگ مردم ایران، اصغر شعاع و ... [دیگران]، چاپ اول:1393، 496 صفحه، انتشارات: مرکز تحقیقات صدا و سیما، قیمت:15000 تومان از زمانی که جامعه¬شناسی به عنوان دانش شناخت اجتماعات بشری بسط و گسترش یافت موضوع دین یکی از مهمترین مباحث علوم اجتماعی و بالاخص جامعه شناسی بوده است. آنچه که در تاریخ جامعه شناسی و   به خصوص جامعه شناسی دین وجود دارد توجه به نقش دین در جوامع است. از همان دوره پیدایی جامعه-شناسی، جامعه شناسان دین را به مثابه یک پدیده و یا نهاد، مبنای نظریه پردازی های خود قرار داده¬اند. در کنار جامعه شناسی، دانش مردم شناسی و مردم شناسان نیز به دلیل تأکید بر جوامع قبیله ای، توجه خود را بیش از همه به دین قبیله¬ای و ادیان ابتدایی معطوف نموده اند. به عبارت دیگر در این دو شاخه اصلی علوم اجتماعی، دین در شهر، قبیله و جامعه ابتدایی مورد بررسی قرار گرفته...
ادامه خواندن

مردم شناسی آلمان در دوران نازی: سناریوی همكاری در رقابت و شكنجه


آندره گینگریچ - برگردان و تلخیص محسن حجاریان از دید من بیشترین مردم شناسان فرهنگی اجتماعی آلمان كم و بیش در حمایت از رژیم نازی فعال بودند. این حالت در بسیاری از رشته های آكادمیكی و حتی كاركنان دولتی نیز دیده می شد. با استقرار نازیسم، نه تنها انبوهی از توده عوام بلكه بسیاری از دانشمندان و دانش پژوهان با همكاری و پشتیبانی گسترده خود تشكیلات نازی را حمایت كردند. با این حال، هنوز تا كنون اسناد و مدارك كافی در نقش همكاری و پشتیبانی مردم شناسان آن دوران از تشكیلات نازی در دست نیست و یا دست كم چنین اسنادی جمع آوری و مدون نشده است. مردم شناسی هم همانند دیگر رشته های علمی در دوران نازی درگیر همكاری و رقابت و تعقیب و شكنجه  و مهاجرت و فرار بود. علاوه براین، با این که نازیسم مكتب های بزرگ مردم شناسی را در اختیار نداشت اما شرائط به گونه...
ادامه خواندن

کتاب های انسان شناسی دین (5)


پاکی و خطر» مری داگلاس و «گیسوان مدوسا» گانانات ابیسکر پاکی و خطر /ماری داگلاس(1966) Mary Douglas purity and danger (1966) London: Routledge and Kegan Paul پاکی و خطر عنوان مجموعه مقالاتی بسیار مهم است که از سال 1966 به چاپ رسیده است. مری داگلاس در این یادداشت به تفصیل درباره بکارگیری بدن به منزله نمادی اجتماعی و دینی دست به نوشتن می‌زند. او در این اثر درباره مناسکی شدن بدیهی‌ترین امور و پیش‌پا افتاده‌ترین تجربه‌ها حرف می‌زند. داگلاس می‌نویسد: هیچ تجربه‌ایی آنقدر بی‌ارزش نیست که جذب مناسک نشود و معانی عالی ایجاد نکند. به نظر داگلاس بدن انسان مدلی است که می‌تواند برای هرنظام محدودی به کارگرفته شود. مرزهای آن می‌تواند نماینده‌ی هرمرزی باشد که مورد تهدید واقع شده یا دچار عدم تعین است. او می‌نویسد احتمالا ما قادر نخواهیم بود مناسکی که مربوط به کثافات، مدفوع، شیر انسان، بزاق و..را تفسیر کنیم، مگر آنکه آماده باشیم در بدن...
ادامه خواندن

معرفی کتاب مردم شناسی روستای ماخونیک


سید احمد برآبادی کتاب مردم شناسی روستای ماخونیک، چاپ اول (1384)، پژوهش و نگارش: سید احمد برآبادی، غلامحسین شعیبی، ویراستار: بهروز وجدانی ، انتشارات سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، پژوهشکده مردم شناسی با همکاری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی مقدمه پیشنهاد پژوهش « مردم شناسی روستای ماخونیک»  که توسط گروه مردم شناسی بیرجند ارائه شده بود در سال 1377 مورد تایید و تصویب پژوهشکده مردم شناسی سازمان میراث فرهنگی قرار گرفت و با توجه به نبود منابع مکتوب در خصوص این روستا بلافاصله کار میدانی پژوهش آغاز گردید. اطلاعات مربوط به کلیه بخش های کتاب حتی تاریخچه روستا و منطقه در جریان کار میدانی فراهم آمده است. در این پژوهش حسب مورد از تخصص کارشناسان حوزه های دیگر مانند تاریخ، باستان شناسی و .... هم استفاده شد، که سبب پیدا شدن چتد اثر تاریخی و سنگ نگاره ای نیز در نزدیکی چشمه و...
ادامه خواندن

معرفی کتاب «آنچه را که باید یک پژوهشگر انسان شناس و مردم شناس بداند»


معرفی کتاب؛ آنچه را که باید یک پژوهشگر انسان شناس و مردم شناس بداند (گردآورنده؛ عماراحمدی) در اواخر قرون وسطی نگرش انسان شناسی در آثار سفرنامه های مارکوپولو و شوالیه سرجان مندویل دیده می شود. بعد از پیشرفت صنایعی چون چاپ و نشر، سفرنامه های زیادی در اروپا به صورت کتاب در اختیار علاقمندان قرار گرفت. سفرهای امریکو وسپوچی نقشه نگار مشهور که نام امریکا هم از اوست اطلاعات ارزشمندی در خصوص قوم های مختلف خصوصاً سرخ پوستان داده است. هر چند که این گزارشات دور از تعصب نژادی نیست. بعدها فلیسوف فرانسوی به نام مونتنی در مقاله ای با عنوان آدمخواران نتیجه می گیرد که اگر او هم در قبیله آدمخوار بزرگ می شد ممکن بود یک «وحشی نجیب» به عمل بیاید. بعدها این اصطلاح در انسان شناسی مورد بحث قرار گرفت. لاک انسان شناسی فلسفی مبتنی بر تجربه گرایی را مطرح کرد که در آن مردم همانند زاده...
ادامه خواندن