ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

پدیدارشناسی؛ از فلسفه تا روش تحقیق در انسان‌شناسی


چکیده پدیدارشناسی در ابتدا به صورت یک روش و سپس بعنوان مکتب فلسفی با نوع دیدگاه های خاص خود توسط ادموند هوسرل ارائه شد. گرچه پدیدارشناسی به مثابه نوع نگاه فلسفی تا پیش از این نیز در فلسفه آلمانی حضور دارد اما با اندیشه های هوسرل و هایدگر است که بطور نظام مند در قالب یک جریان فلسفی و فکری آغاز گردید. پدیدارشناسی در مقام استراتژی پژوهش در علوم اجتماعی ابزارهای خاص خود و نیز روش ویژه خود را داراست که با روح تحقیقات اجتماعی بویژه تحقیقات کیفی در انسان شناسی همخوانی دارد. این روش که با الهام گرفتن از برخی مهم ترین مضامین فلسفه هوسرل یعنی اپوخه، ایدیسیون و همدلی شکل گرفته است بعدها بصورت گام بندی شده برای استفاده در تحقیق کیفی توسط موستاکس در قالب هفت مرحله ارائه گردید که در این نوشتار به آن اشاره خواهد شد. بدیهی است برای روشن شدن مباحث و برخی روش...
ادامه خواندن

شمارۀ 147 ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت: «چیستی و زمینه­ های شکل گیری جنبش پدیدارشناسی1»


  شمارۀ 147 ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت با عنوان «چیستی و زمینه­ های شکل گیری جنبش پدیدارشناسی1» به دبیری منیره پنج ­تنی در اول تیرماه 1397 منتشر شد. او در سخن دبیر ابتدا گزارش کوتاهی از وضعیت پدیدارشناسی در ایران داده است و نتیجۀ مشاهدات میدانی­­ اش در چند بند همراه با برخی پرسش ­های حاصل از چنین وضعیتی­ ارائه کرده است و سپس با برشمردن نیازهای ناشی از وضعیت مذکور به دلایل و ضرورت شکل­گیری این دفتر و نحوۀ انتخاب مقالات پرداخته است. شایان ذکر است که این دفتر آغازگر چندین دفتر دربارۀ پدیدارشناسی در ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت به دبیری منیره پنج ­تنی است. در بخشی از سخن دبیر با عنوان «مسأله­ ای به­نام پدیدارشناسی» چنین آمده است: «دربارۀ پدیدارشناسی کتاب ­ها و مقالات بسیاری ترجمه و تألیف شده است و شاید دربارۀ مقدمات و آشنایی با این جنبش فلسفی به اندازۀ کافی مطالب درآمدگونه منتشر...
ادامه خواندن

صد و سی و هفتمین نشست یکشنبه ها : غذا و فرهنگ


  موسسه انسان شناسی و فرهنگ، صد و سی و هفتمین نشست از یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ (دوره پنجم) خود را در تاریخ یکشنبه 6 اسفند96 با عنوان «غذا و فرهنگ» برگزار می کند. در این نشست آقای دکتر ناصر الدین علی تقویان (دکتری فلسفه تعلیم‌ و تربیت و عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی) درباره «پدیدار شناسی گوشتخواری: بسوی اخلاق غیرانسان محور» سخنرانی خواهند کرد و فیلم «شهر من پیتزا» اثر علا محسنی نمایش داده خواهد شد. انسان شناسی و فرهنگ از همه علاقه مندان دعوت می کند که در این نشست حضور یابند. ورود برای همگان آزاد است. زمان: 6 اسفند 1396 ساعت 16 تا 19 مکان: تهران، خیابان ولیعصر، نرسیده به میدان ولیعصر، خیابان دمشق، پژوهشگاه فرهنگ هنر ارتباطات   لازم به ذکر است که ساعت برگزاری نشست ها به زمان سابق خود (16-19 ) بازگشته است.
ادامه خواندن

بوطیقای شهر- بخش 32


پیر سانسو برگردان ناصر فکوهی و زهره دودانگه [به نظر می‌رسد] چون در شهر همه اشیا و همه ساختمان‌ها دارای سرنوشتی معلوم هستند و به دست انسان‌ها ساخته شده‌اند، کافی است تنها بدانیم که هدف از بنا کردن آن‌ها چه بوده است. شناخت یک بنای عمومی تنها در شناخت مصرفی که برایش پیش‎بینی شده خلاصه می‌شود: شباهتی میان وضع این بنا و حضور [اتفاقی] یک تخته سنگ در میانۀ یک دشت نیست.وانگهی انسان‌ها همه جا تلاش کرده‌اند این کاربردها را بر اشیا حک و درج کنند. شهر، آکنده از آفیش‌ها و نشانه‌هایی است که ما بی‌وقفه آن‌ها را می‌خوانیم، «خواربارفروشی، داروخانه، معاملات ملکی...»، ما فهرست غذای رستوران‌ها و قیمت ها را می خوانیم،می‌خوانیم که باید از چمن‌ها محافظت کرد و بر آن‌ها قدم نگذاشت، میخوانیم که این یا آن خیابان یک طرفه هستند (چرا که علایم راهنمایی و رانندگی که از قوانینی سخت و الگووار پدید آمده‌اند، دائماً در شهر...
ادامه خواندن

معرفی کتاب «بوطیقای زمان»


  باشلار، گ. (۱۳۹۶)، بوطیقای فضا، مترجمان: مریم کمالی و محمد شیربچه، تهران: نشر روشنگران و مطالعات زنان این کتاب خودش سراسر نیازمند شعر شناسی است. آنچه باشلار در کتاب میگوید، از کنج خانه ها، از صدفها، از خانهی دوران کودکی، از گوشه ها، قفسه ها، از خانه و از جهان؛ پیش و بیش از هر چیز در خود کتاب است. کتاب دستمان را میگیرد و به تمام فضاها میکشاند با زبان شعر. جدا از همانند پنداری که خواننده با کتاب دارد و با پدیدار شناسی فضاها همراه میشود، خود کتاب تمام آنچیزی است که میگوید. گویا با تمام آن فضاها یکی شدهاست. کتاب همان قفسهها و گنجههاست که خواننده با احتیاط و شگفتی هر بار درش را میگشاید، به درونش میخزد و حس امنیت و سکنا گزیدن در آن دارد. « راز همیشه از مخفیکنندهی چیزها به مخفیکنندهی خود میپردازد. صندوقچه، سیاهچال رازهایش را  با دیگران در میان نهادهاست....
ادامه خواندن

معرفی کتاب «ریشه‌ها و گرایش‌های نظری معماری»


کتاب ریشه‌ها و گرایش‌های نظری معماری به قلم دکتر محمد منصور فلامکی متشکل از سه گزارش یا فصل است و هر یک از این فصلها به چندین بخش و زیربخش تقسیم می‌شوند. گزارش نخست با عنوان «ابزارهای معماری» از پنج بخش تشکیل شده که به ترتیب موارد ذیل را شامل می‌شوند: فضا، زمان و موجودیتهای زمانی – مکانی، شکل – در عینیات و ذهنیات، ادراک، شناخت معماری. در این فصل سه گستره اندیشه‌ای در مورد فضا مطرح می‌شود که شامل موارد زیر هستند: 1-ادبیات اسطوره‌ای، آنجاکه به شکل‌هایی گاه استعاری و گاه روشن به مقوله فضا پرداخته می‌شود. 2- ادبیات علمی، آنجاکه به تفسیر و تحلیل پدیده‌شناختی و همچنین به زبان تشریحی ریاضی به موضوع فضا پرداخته می‌شود. 3- ادبیات معماری، آنجاکه تلاش می‌کند تا از دیدگاه تجربی ویژگی‌های کیفی فضا را بازشناسی کند و شاخصهای کمی محیط زیست معمولا تحدید شده آدمیان را به میدان سنجش بیاورد. گزارش دوم...
ادامه خواندن

تعهد به آزادی و مسئولیت اجتماعی


طلیعه خادمیان در کافة اگزیستانسیالیستی؛ آزادی، وجود و نوشیدنی‌های زردآلو. سارا بِیکول. ترجمة هوشمند دهقان. تهران: نشر پیام امروز، 1395. 558 ص. 400000 ریال. علاقه‌مندان به فلسفة قرن بیستم و به‌ویژه «اگزیستانسیالیسم»، در این کتاب با شیوه‌ای جذاب و روایت‌گونه، علاوه بر مواجهة تام و تمام با خود ژان پل سارتر و سیمون دو بووار، با همة تفکرات و اندیشه‌مندانی که آبشخور ریشه‌های این فلسفه بوده‌اند، دیداری دوباره و البته دیگرگونه خواهند داشت.      نویسنده در این اثر، از خلال رویدادهای تاریخی و مصاحبه‌ها و دست‌نوشته‌ها و خاطراتی که کمتر دیده‌شده‌اند، به زندگی و اندیشة همة کسانی که به‌گونه‌ای بر سارتر و فلسفة او تأثیر گذارده‌اند می‌پردازد؛ کسانی چون ادموند هوسرل، مارتین هایدگر، هاناآرنت، آلبرکامو، کارل یاسپرس، موریس مرلوپونتی،... و البته همة این روایت‌ها با محوریت زندگی و آثار خود سارتر و سیمون دوبووار جریان می‌یابد. تفاوت سارتر با فلاسفة پیش از خودش بیشتر در این بود که او فلسفه...
ادامه خواندن

انتشار شمارۀ 132 نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت:«فلسفۀ معماری: پدیدارشناسی مکان 3»


  شمارۀ 132نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت با موضوع «فلسفۀ معماری: پدیدارشناسی مکان 3» به دبیری منیره پنج¬تنی منتشر شد. سومین شماره از مجموعۀ «فلسفۀ معماری: پدیدارشناسی مکان» تکمیل کنندۀ مطالب دو شمارۀ پیاپی 112 و 113 (مرداد و شهریور 1394) نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت است. منیره پنج¬تنی دغدغۀ اصلی دو شمارۀ نخست را بررسی پدیدارشناسی به عنوان رویکردی مسلط در مباحث مربوط به مطالعات مکان، تحت عنوان کلی¬تر «فلسفۀ معماری» عنوان کرده است. دو شمارۀ قبلی با پیگیری ردپای جنبش فلسفی پدیدارشناسی، به بررسی پدیدارشناسی در پژوهش¬های مربوط به معماری و مطالعات مکان پرداخته است. دفترهای یک و دو فلسفۀ معماری با هفده نوشتار و دو بخش نقد و معرفی کتاب¬های مربوط به این حوزه، علاوه بر پرداختن به برخی از موضوعات اصلی در فلسفۀ معماری مانند رابطۀ معماری با فلسفه و علوم انسانی و هنر، مباحث کلی در زیباشناسی معماری، رابطۀ اندیشه و زبان با معماری، معماری...
ادامه خواندن

روشی اخلاق‌مند و یکپارچه برای زندگی: از بی‌مکان‌ها به مکان‌هایِ مناسب برای تعامل انسانی


  Vereno Brugiatelli چکیده: امروزه ما شاهد هرچه پهن‌تر شدن فضاهای شهری و ایجاد "شهرهای گسترده"ای هستیم که علاوه بر عواقب زیان‌آور برای مکان و محیط‌زیست، به‌طور کامل نسبت به قلمرو خود بیگانه شده‌اند. این وضعیت اغلب از طریق ایجاد اختلال در چرخه‌های طبیعی، ایجاد آلودگی، بی‌ثباتی اقلیمی (آب و هوایی)، از دست رفتن هویت و پیچیدگی‌های مکان-فرهنگی و همچنین از هم گسستنِ رابطه متقابل بین انسان و محیط اطراف اثرات مخربی بر انسان و چشم‌اندازهای محیطی داشته است؛ بنابراین بازسازی یا اصلاح فضاهای شهری باید از طریق فرآیند "بازقلمروسازی" در جهت تولید دوباره مفهوم قلمرو و محیط‌زیست و تبدیل بی‌مکان به مکانِ واقعی حرکت کند. کلمات کلیدی: بی‌مکان؛ مکان؛ سوء شناخت، سردرگمی، رابطه متقابل Keywords: Non-places; Places; Misrecognition; Disorientation; Mutual relationships. ۱.مقدمه: شهرهای مدرن با " شاخه‌ها‌ی شهریِ"‌روزافزون و بدون توجه به ویژگی‌های فرهنگی و قلمروییِ زمینه و حتی بدون کمترین توجهی به چشم‌انداز محیطی گسترش می‌یابند. این شهرها...
ادامه خواندن

آزادی و مسئولیت (بخش سوم)


حال که خود فرارونده و خود تجربی جدا شده‌اند، اتصال مجدد آن‌ها به یکدیگر تحت عنوان مفهومی یگانه از ذات انسان، کار راحتی نیست. حتی اگر در حقیقت این راه صحیح باشد، این که این کار چگونه می‌تواند انجام شود، شفاف نیست. این که مانند برخی فیلسوفان صرفاً بگوییم که انسان‌ هم دارای خصوصیات فیزیکی و هم خصوصیات روانی است، به ما کمکی نمی‌کند مگر این که به ما گفته شود که آن‌ها خصوصیات چه هستند و این که آن‌ها چگونه به یکدیگر مرتبط هستند. مارتین هایدگر صرفاً با تأیید این دیدگاه متعارف که ما هستی‌هایی بدون هیچ گونه انشقاقی به بخش‌های تجربی و فرارونده و در حضور دیگر هستی‌های جهان هستیم، این گره‌ی گوردی را باز کرد. کاری که او انجام داد ایجاد یک زبان فلسفی نو بود که در آن می‌شد این ادراکات پیشافلسفی را بیان کرد. این اصطلاح جدید جایگزین دستگاه فکری کهنه‌ی ذهن و آگاهی و...
ادامه خواندن

مقدمه ای بر زمینه های ظهور پدیدارشناسی


اگر بنا باشد به یکی از تأثیر گذار ترین جریان های فلسفی در تاریخ اندیشه ی بشر اشاره گردد، بی تردید نام جنبش فلسفی پدیدار شناسی در صدر، می درخشد. پدیدارشناسی را می توان به حق یکی از بزرگترین جنبش های فلسفی تاریخ دانست که بیشترین تأثیر را بر اندیشه ی آدمی و دیدگاه وی به جهان پیرامون نهاد. پدیدارشناسی امروزه علی رغم گذشت قریب به یک قرن از زمان پیدایش خود، کماکان به رشد و بالندگی ادامه می دهد و نزد اندیشمندان و فیلسوفان در حوزه های مختلف معارف و علوم انسانی و چه بسا علوم طبیعی، کاربرد دارد و در هر حوزه ثمرات فراوان به بار آورده است. در میان حوزه هایی که پدیدار شناسی در آن به مدّاقه پرداخته است و از همان ابتدا بسیار مورد توجه فیلسوفان پدیدارشناس واقع گشته است، حوزه ی زیبایی شناسی و هنر بوده است؛ فلذا لازم است پیش از پرداختن به...
ادامه خواندن
برچسب ها: