ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

انتشار شمارۀ 137 ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت با موضوع «اخلاق فضیلت 3»


  شمارۀ 137 ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت با موضوع «اخلاق فضیلت 3» منتشر شد. پیش از این دو شمارۀ دیگر با موضوع اخلاق فضیلت در این ماهنامه منتشر شده بود. مهدی اخوان دبیر این شماره در معرفی اخلاق فضیلت چنین نگاشته است: « "اخلاق فضیلت" در یونان باستان آغاز و پس از دورۀ فترت خود در دوره مدرن، در نیمۀ دوم قرن بیستم با پیشکشیدن «احوال» درونی فاعل درعوض نگریستن فعل او در تبیین «امر اخلاقی» احیا شده و ادعای برتری میکند. به زعم فضیلتگرایان فعل اخلاقی هر چند به جهت بیرونی پسندیده باشد اما این شرط اصلی و معیار محوری«خوب دانستن» آن نیست بلکه «حال»/ انگیزش/ نیّت [تعابیر روانشناختی] و به زبان اخلاق، فضیلت یا رذیلتی که در پس و پشت آن فعل (و از منظر ناظر پنهان) است مؤلفۀ تعیین کنندۀ «خوب/حَسَن» بودن آن عمل است.» دبیر این مجموعه در ادامه مهم­ترین مسئلۀ این حوزه را ربط...
ادامه خواندن
برچسب ها:

فراسوی مطلق-نسبی اندیشیدن: مرگ میرای کلان روایت


سخن از مرگ کلان روایت در عصر پست‌مدرن، خواستگاه نبرد نویی میان منطق مدرن و تفکر فرا مدرن گشته است. این نبرد ذیل تیتر « مرگ کلان روایت، خود کلان روایت دیگری‌است» همچون هر امر مدرن دیگری میل به کلیت را ارضا می‌کند. شباهت این تیتر همچون این گفته در فرهنگ‌عامه است که بیان دارد: « اگر همه‌چیز [اخلاق] نسبی است، پس من می‌توانم کسی را بکشم بی‌آنکه امری غلط [یا غیراخلاقی] مرتکب شده باشم». اگر منطق را در بامعنایی گزاره خلاصه کنیم هر دو این جمله‌ها، جملات بامعنایی و ازاین‌رو منطقی هستند. اما مشکل نه در منطق گزاره‌‌ای، بلکه در مبنای هر امر منطقی است. به زبان دیگر مشکل نه در اخلاقی بودن یا نبودن بلکه در مبنای وجودی خود اخلاق نهفته است.   تقابل پارادایمی اندیشه‌ی مدرن و پست‌مدرن، اغلب (گرچه به شیو‌ه‌ای فروکاست‌گرایانه) به تقابل، مطلق‌گرایی نسبی‌گرایی تعبیر می‌گردد. این فروکاست گویی مرحله‌ی دومی نیز دارد که دامن...
ادامه خواندن

انتشار شمارۀ 135 نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت با عنوان «اخلاق عشق ­ورزی 2»


شمارۀ 135 نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت با عنوان «اخلاق عشق­ورزی 2» منتشر شد. بخش نخست این موضوع که در شمارۀ پیشین این نشریه منتشر شده بود بیشتر دیدگاه­های نظری فیلسوفان اخلاق و روانشناسان در این حوزه را معرفی کرد. در شمارۀ دوم بیشتر بر نتایج و آثار عملی عشق‏ورزی در زندگی به ویژه در ساحت اخلاقی و روانی انسان­ها تمرکز شده است. این شماره به دبیری زهره همت از شش نوشتار تشکیل شده است. نوشتار نخست گفت­وگویی با آلن دوباتن در فوریه 2017 با برنامه تلویزیونی On Being است. در این گفت­وگو دوباتن بیشتر به آسیب‏های عشق‎ورزی می­پردازد. «به زعم او کتاب‎ها و فیلم‏ها ما را تا لحظه وصال پیش می‎برند اما چشم ما را بر ادامه کاری که باید در تداوم عشق‎ورزی انجام دهیم، می‎بندند. او بر این باور است که ما از مواجهه مستقیم با عشق می‎ترسیم و بنابراین ناخواسته وصال را تبدیل به قربانگاه عشق می‏کنیم....
ادامه خواندن

انتشار شمارۀ 134 نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت با موضوع «اخلاق عشق ورزی»


    شمارۀ 134 نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت با موضوع «اخلاق عشق ورزی» منتشر شد. عشق‏پژوهی در میان آثار برخی فلاسفه مسلمان در آثاری همچون «الزهره» ابوبکر بن محمد داوود، «رساله‏ای در ماهیت عشق» اخوان الصفا و یا در «رساله العشق» ابوعلی سینا دیده می¬شود . اما تفاوت عمده‏ای که پژوهش‎های اخیر را با پژوهش‏های پیشین متمایز می‏کند فاصله گرفتن از حالت شاعرانگی و عقل‏گریز بودن این دست تحقیقات است. عشق پژوهان مدرن می‏کوشند از رهگذر اخلاق، روان¬شناسی، حقوق، دین و هر ابزاری که می‎تواند به پیشبرد این تحقیقات کمک کند، نتایج معقول‎ و ملموسی را در اختیار علاقمندان قرار دهند. به عبارت دیگر نکتۀ قابل تأمل این است که پژوهشگران در تحقیقات مدرن تمرکز خود را بر موضوع «مستدل‎سازی» و یا «توجیه عشق» قرار داده‏اند. سپس به دنبال ارتباط عشق با موضوعات دیگری نظیر اخلاق، حقوق، دین و ... هستند. زهره همت دبیر دفتر ماه این شماره، در...
ادامه خواندن

نشست صد و هفدهم: اخلاق در جامعه ایرانی


  صد و هفدهمین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ با موضوع «اخلاق در جامعه ایرانی» برگزار میشود. در این نشست آقای دکتر محمدرضا کلاهی (عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی) درباره «پرسش از مساله اخلاق در ایران» و آقای دکتر جبار رحمانی (عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی و عضو شورای مرکزی انسان شناسی و فرهنک) درباره «آیین و اخلاق در فرهنگ ایران» سخنرانی خواهند کرد. زمان: یکشنبه 17 اردیبهشت ساعت 16 تا 19 مکان: خیابان ولیعصر نرسیده به میدان ولیعصر خیابان دمشق پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات
ادامه خواندن

منزلت زندگی انسانی


    منزلت زندگی انسانی* دیوید سونسون در نوشتار منزلت زندگی، پس از اینکه برای برخورداری زندگی انسان از معنا و منزلت و ارزش، بر وجوب و ضرورت داشتن نگرش به زندگی انسان تأکید می‌ورزد، مبحث شادکامی انسان را می‌گشاید از آن‌رو که زندگی عاری از شادکامی را جز مرگ چیزی نمی‌داند. سونسون در جست‌وجوی الگویی برای شادکامی، این میلی که خداوند در همگان به ودیعه گذاشته، ویژگی اصیل شادکامی را در عام و فراگیر بودن آن می‌بیند و در نهایت به این نتیجه می‌رسد که گوهر زندگی و شادکامی را تنها باید در آگاهی اخلاقی جست‌وجو کرد و  انسان از طریق این آگاهی اخلاقی است که می‌تواند حقیقتا حضور خداوند را احساس کند. نکته مهمی که او به آن اشاره می‌کند، آن است که این آگاهی را با «خود» فرد دارای ارتباط مستقیم می‌یابد و «خود» انسانی فرد را دارای ارزشی بی‌کران می‌داند که قادر است اراده خویش را...
ادامه خواندن

گفت وگو با ناصر فکوهی: جامعه امروز ما بیش از هر چیز به اخلاق و عقلانیت نیاز دارد


  اتفاقاتی نظیر پلاسکو می تواند همه را در دریایی از سردرگمی و بی اخلاقی غرق کند شفقنا زندگی– بارها و بارها اتفاقات تلخی رخ داده و نه تنها تجربه ای کسب نکردیم بلکه علل و عوامل آن را به فراموشی سپردیم، به گونه ای به کمای فراموشی می رویم که تنها با رخ داد حادثه ای تلخ تر از قبل، به احیای موقتی دچار می شویم؛ این نوسان های رفتاری در جامعه ایران ناشی از چیست؟ چرا از حوادث تلخ، تجربه کسب نمی کنیم؟ چرا مسئولان ایران به سختی قصور خود را می پذیرند؟ دکتر ناصر فکوهی، استاد انسان شناسی دانشگاه تهران و مدیر موسسه انسان شناسی و فرهنگ، کنش های متفاوت جامعه ایران در حوادث را نشانه سردرگمی می داند و می گوید: واکنش ها و کنش هایی مردم نه از سر عقلانیت بلکه عمدتا عاطفی است و گاه به گاه نیز اندیشه های سودجویی به سراعشان می...
ادامه خواندن

انتشار شماره 128 مجلۀ اطلاعات حکمت و معرفت با موضوع اخلاق فضلیت


    شماره 128 مجلۀ اطلاعات حکمت و معرفت با موضوع اخلاق فضلیت منتشر شد. تا کنون در زبان فارسی یک شماره از مجلۀ اطلاعات حکمت و معرفت (سال نهم، شمارة 9، پیاپی 104) و نیز شمارۀ 70 (تیر 1390) از مجلۀ کتاب ماه فلسفه با پرونده‌ای در باب فضیلت‌گرای معاصر رُزالین هرست‌هاوس به اخلاق فضیلت پرداخته و اینک سومین مجموعه در دست اخلاق‌پژوهان و فلسفه‌خوانان فارسی‌زبان است. جنبش احیای اخلاق فضیلت یا به تعبیری چرخش فضیلتی (aretaic turn) با مقاله 1958 الیزابت آنسکوم («فلسفۀ اخلاق مدرن») و نیز مقالۀ مهم مایکل استاکر با عنوان «اسکیزوفرنی نظریات اخلاقی مدرن» (1976) شناخته می¬شود. مهدی اخوان دبیر این شماره چنین نوشته است: «اخلاق فضیلت‌گرا مانند هر نظریۀ فلسفی مدعی تبیین بهتر و جامع‌تر از پدیدارهای مورد نظر (در اینجا اخلاقی) است. به ادعای او منش و پشت صحنۀ فعل یعنی فاعل از نظریه‌های وظیفه‌گرا و پیامدگرا غایب است و این یعنی توجه...
ادامه خواندن

معرفی کتاب علم جامعه اخلاق


کتاب علم جامعه اخلاق ـ جستارهایی در ابعاد اجتماعی و اخلاقی علم ـ ، در پي گشودن بابي تازه به روي عموم خوانندگان فارسي‌زبان، دانشجويان فلسفه، دانشجويان علم و به‌ويژه دانشجويان فلسفۀ علم و آشنا كردن آنان با انواع رويكردها در مطالعۀ ابعاد اجتماعي و اخلاقي علم است. این کتاب به صورت مجموع مقالاتی در چهار بخش، با هدف ارائه ی مثال ها و نمونه هایی ملموس و واقعی، دورنمایی از بحث های رایج در مطالعات علم و فناوری عرضه شده است. ترتیب بندی کتاب بدین صورت می باشد که پیش از شروع چهار بخش اصلی، ابتدا با مقدمه ای ـ درآمدی بر مطالعه ی جامعه شناختی علم و فناوری ـ، (با نگارش باوخ اسپایس، کرواسان، رستیوو با ترجمه ی امیراحسان کرباسی زاده) آغاز شده است؛ بدین صورتکه در آن نویسندگان  با رویکردی جامعه شناختی،  اصول کلی وچارچوب نظری خود را تشریح می کنند. بخش نخست کتاب، «علم وقدرت»، در...
ادامه خواندن
برچسب ها:

شادکامی به مثابه اصل اخلاقی


  ویلیام کی. رایت، برگردان نغمه پروان مقاله ای که در پیش رو داریم در صدد نشان دادن این امر است که تلقی شادکامی به مثابه اصل اخلاقی از  پشتوانه روانشناسی برخوردار است. مؤلف ابتدا با متمایز ساختن لذت های فکری از لذت های حسی، به نوعی لذت ضروری افعال اخلاقی اشاره می کند که رضایت فکری را بدنبال خواهد داشت، فارغ از اینکه این فعل اخلاقی نتیجه ای موفقیت آمیز داشته باشد یا نه. و چنین رضایتی برای ، بالاترین لذت شمرده می شود. این گونه شادکامی گرچه دربرگیرنده تمامی انواع لذت هایی که آدمی قادر است تجربه کند نخواهد بود و حتی همه حالات آگاهانه ای را که ممکن است میل آدمی به سوی آن باشد در خود جای نخواهد داد، ولی، والاترین و شریف ترین تجربه ای ا ست که افرادی با منش های اخلاقی متعالی تجربه خواهند کرد؛ جزء لازم خیر اعلی بشمار می آید، و از این...
ادامه خواندن

دانشگاه، یک پروبلماتیک معرفتی- اخلاقی- سیاسی


   دانشگاه در جامعة ایران به مثابه یک نهاد مدرن و جدید از بدو تأسیس تا کنون "سرگذشت و سرنوشت"  خاصی داشته که عمیقاً متأثر از رابطة آن با جامعه و نظام سیاسی حاکم بر آن است. در تاریخ فرهنگی نهاد دانشگاه ایرانی چند خصیصة کلیدی وجود داشته که تأثیر عمیقی بر نسبت آن با سایر نهادهای جامعة ایرانی گذاشته است.  انی خصایص عبارتند از: 1) نهاد دانشگاه، بستر آموزش علوم معارف نوین بوده، علومی که نه تنها در تناسب با نظام­های معرفتی سنتی ایرانی نبوده­اند، بلکه در مواقعی در تعارض و تضاد با آن نیز قرار داشته­اند. به هر حال پارادایم علم مدرن با آنچه که در علوم سنتی ایران تدریس می­شده، تفاوت­های عمیقی داشته و دارد. به همین دلیل متخصصان نوین دانشگاهی، از متخصصان و نخبگان سنتی ایرانی تمایز جدی داشته­اند و مهمتر از همه این متخصصان نوین حامل جهان­بینی­ای هستند که متمایز از جهان بینی و پارادایم...
ادامه خواندن