ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

نگاهی به آیین چاووشی‎خوانی در ششتمد سبزوار


چاووشی‎خوانی امروز عمدتاً به مثابه نوعی هنر و آیین رواییِ مذهبی در زمینۀ سفرهای زیارتی در نظر گرفته می‎شود(بیگ‎زاده و پروین، 1395؛ ماکویی، 1389؛ مظلومی، 1387؛ هاشمی، 1387). دهخدا (1349) در این ارتباط چنین می‎نویسد: "چاووش‎، در اصطلاح روستائیان خراسان، کسی باشد که در فصل مناسب زیارت در دهات و روستاها سواره یا پیاده براه افتد و روستائیان را بوسیلۀجارزدنیاخواندناشعارمهیجومناسببه زیارت اعتاب مقدسه تشویق و تهییج نماید". با این حال چنانکه جاوید(1388) نشان می‎دهد، این آیین ریشه در سنت‎های دیرینه‎تر از این دارد.  چاووش در اصل واژه‎ای ماخوذ از ترکی به معنای نقیب و پیشرو لشکر است (عمید، 1363: 486). جاوید(1388: 184) به استناد برخی منابع آن را هنری کهن که ریشه در دوران کیانی سرزمین ایران دارد، معرفی می‎کند. با وجود چنین پیشینه‎ای، چنانکه گذشت، امروز چاووشی‎خوانی عمدتاً به عنوان یکی از آیین‎های مرتبط به فرهنگ زیارت شناخته می‌شود. با این حال در ارتباط با این آیین در فرهنگ...
ادامه خواندن

مرحله پاگشایی بلوغ در هندویسم یا اوپایانا


نسیم کمپانی مقدمه: اوپایانا یا اوپایانام Upanayanam   در واقع مرحله گذر از دوران کودکی به دوراغ بلوغ یعنی  مسولیت پذیری اجتماعی و آموزش های دینی و فرهنگی در دین هندو می باشد,این مراسم یا جشن ورود به دنیای بزرگان را یک معلم مذهبی یا گورو Guru  انجام می دهد, در این روز مهم پس از غسل و تطهیر بدن پسر جوان در مقابل معلم مذهبی خویش وارد شده و به او ادای احترام می کند ,  این شخص  خاص با انداختن سه بند کتانی سفید یا یاجنوپویتا Yajnopavita  به سینه او, او را به عنوان شاگرد خویش پذیرفته  و درواقع این بندها باید در روی شانه چپ افتاده و از زیر دست راست بگذرد و این سه بند نشانه سه الهه یا خدا بانوی زیبا یعنی پروتی(الهه خرد و دانایی) ,لکشمی(الهه ثروت ) و سرسوتی(الهه هنر و ادبیات) می باشد , تا به او نه تنها آموزش های مذهبی...
ادامه خواندن

بررسی واژه "توایف " "طوایف"  در زبان هندی و اردو Tawaif :


نسیم کمپانی مقدمه: یکی پس از ورود مسلمانان به هند در قرن 10 م از ایران ,افغانستان و آسیای میانه فرهنگ ایرانی-ترکی تقریبا در تمام جنبه های زندگی هندیان وارد و جاگیر شد ,پادشاهان ایرانی و ترک مشوق هنر در تمام زمینه ها بودند و بسیاری از موسیقی دانان,شعرا,نویسندگان, نقاشان,خطاطان,معماران ,بافندگان پارچه و فرش و دانشمندان از سایر کشورها به هند سرازیر شده و در دربار به گرمی پذیرفته شدند ,اینان به آوردن فرهنگ و هنر خویش به هند و پذیرفتن برخی از جنبه های فرهنگ و تمدن هند فرهنگ نوظهوری را پدید آوردند که تا کنون در بیشتر بخش های شبه قاره هند قابل مشاهده می باشد.یکی از این موارد نوازندگان و رقصندگان دوره گرد محلی بودند که در شهرها نمایش اجرا کرده و به علاوه به فال گیری ,شعبده بازی و تن فروشی مشغول بودند,اینان پس از ورود گروه های ذکر شده به شبه قاره هند در شهر...
ادامه خواندن

ما حافظ را نمی‌شناسیم


سیدعلی میرفتاح يک توهمي وجود دارد که "ما حافظ را مي‌شناسيم". به صرف اين‌که گاهي با او فال مي‌گيريم يا غزل‌هايش را در خلوتمان زمزمه مي‌کنيم، فکر مي‌کنيم که او را بهتر و بيشتر از ديگر شاعران مي‌شناسيم. چون کتابش توي همه کتابخانه‌ها هست، چون کنار تختمان، بالا سرمان يک ديوان حافظ داريم وهم کرده‌ايم که با خواجه شمس‌الدين انس و الفت بيشتري داريم تا با ديگر شاعران. چون از بچگي بعضي غزل‌هاي حافظ را حفظ مي‌کنيم و جلوي در و همسايه نمايش مي‌دهيم يا چون در بزرگي قاطي حرف‌هايمان ابيات حافظ را خرج مي‌کنيم و در سخنراني‌هايمان او را «حضرت حافظ» مي‌ناميم، پنداشته‌ايم که او هم يکي از امور بديهي زندگي است. حافظ تا حد يک امر بديهي تقليل پيدا کرده و حتي متکديان نيز فال او را مي‌فروشند. ماه و خورشيد هم در ذهن ما به امور بديهي بدل شده‌اند. چون هميشه جلوي چشممان هستند هيچ‌وقت درباره‌شان سوال...
ادامه خواندن

نقش آیین ها و مناسک اجتماعی در بازسازی جامعه صفوی: آیین انتخاب شاطر در عهد صفوی


      برگزیدن شاطر یکی از مراسم پرهیاهویی بوده که به بهانه آن جشن هایی در دوره های مختلف در ایران برگزار می شده است. در «سفرنامه ونیزی ها» که مجموعه ای از شش سفرنامه است، «جوزف باربارو» به موضوع انتخاب شاطر در دوره حکومت «اوزون حسن» و «آق قویونلوها» اشاره کرده است و چنین بر می آید که این مراسم در واقع در عهد صفویه مورد تقلید قرار گرفته و البته با تشریفات بسیار بیشتر برگزار شده است. «تاورنیه» در تعریف شاطر چنین می نویسد: «همه کسانی که توانایی دارند هیچ جایی نمی روند مگر سوار بر اسب و همراه با یک یا دو خدمتکار پیاده به نام شاطر که در پیش اسب برای بازکردن راه می دوند. این شاطران یا خدمتکاران پیاده کسانی هستند که در میان خود یک استاد حرفه دارند که دونده خوب تربیت می کند. شاه و بزرگان دربار، عده ای از آنان را...
ادامه خواندن
برچسب ها:

آیین نوروز در عهد صفویه(2)


در تاریخ «عالم آرای عباسی» توصیف های کاملی از شور و حال جشن های نوروزی شاه و مردم ارایه شده است: «به مباركی سال و تهنیت قدوم نوروز چند روز به لوازم عیش و خرمی پرداختند و بازارهای شهر را آذین و در میدان سعادت آباد به چوگان بازی و قبق اندازی مشغولی فرموده...» (اسکندرمنشی ج‌2، 1350 : 506). در اینجا شاه عباس در قزوین حضور داشته و مکان اصلی جشن نوروز میدان سعادت آباد شهر قزوین بوده است. یا در این مورد که شاه در مشهد مقدس حضور داشته و جشن در ساحت میدان شهر برپا شده است:«در آن باغ دلگشا بر دور دریاچه باغ مجالس بهشت آسا ترتیب داده، چهار طاق ها به فنون غریبه آراسته چراغ ها بر آن تعبیه كردند... نوروز عالم آرای این سال میمنت مآل در روز چهارشنبه پنجم شهر رمضان المبارك اتفاق افتاد ... حضرت اعلی در مشهد مقدس معلی كامیاب دولت بوده...
ادامه خواندن

رُوش هَشانا: سال نو 5777 عبری: روز حسابرسي اعمال          


یونس حمامی   سال نوی یهودی طبق تقویم عبری در ماه «تیشری» واقع شده است. تقویم عبری تقویم قمری است با این تفاوت که هر سه سال، سال 13 ماه است و به این ترتیب ماه‌های قمری در تقویم عبری نمی‌چرخد و حدود ماه‌ها تقریبا ثابت است. امسال سال نوی عبری با آغاز سال قمری عربی همزمان شده است، هردو در 12 مهر 1395. اسامي زير براي اين روز به‌‌كار مي‌‌رود: 1- روش‌‌هشانا: در مفهوم اول سال عبري كه « رُوش» به معناي سرآغاز و «شانا» به معناي سال است. 2- يوم هَزيكارُون: به معني روز يادآوري است. زيرا در آن، اعمال گذشته انسان مورد يادآوري و بررسي قرار گرفته، فداكاري حضرت ابراهيم ياد مي‌‌شود كه در آن روز حضرت اسحق را براي قرباني به درگاه خداوند آماده كرد. 3- يوُم تِروعا: «تروعا» به معناي نواختن كَرنا («شُوفار») با نداي لرزان است كه يكي از مراسم اصلي اين روز را...
ادامه خواندن

نود و دومین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ


دومین نشست از  دوره چهارم «یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ» (نود و دومین نشست) روز یکشنبه آینده برگزار می شود. در ابن نشست  دکتر عبدالله بیچرانلو  درباره «فرهنگ شهرت» و دکتر جبار رحمانی  درباره «آیین ها و فرهنگ شهر» سخنرانی خواهند کرد.  فیلم مستند  «نخل» اثر فرهاد ورهرام نیز در این برنامه به نمایش در می آید.  نشست نود و دوم همچون همیشه در محل پژوهشگاه فرهنگ ، هنر و ارتباطات  برگزار می شود.  آدری:  تهران، میدان ولیعصر، خیابان ولیعصر، لعد از سفارت عراق جنب خیابان دمشق. ساعت برنامه : 16 تا 19  بعد از ظهر. لطفا یک ربع پیش از شروع برنامه  در محل حضور به هم رسانید. ورود برای همه  علاقمندان آزاد است. حضور شما در این برنامه و دیدار نزدیک،  باعث دلگرمی و تداوم برنامه های ما است.    
ادامه خواندن