ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

بداهه در شعر و موسیقی دستگاهی


تعریف بداهه نوازی بر چند موضوع می چرخد؛ به طور نمونه بداهه درموسیقی، آفرینش نواها در لحظه ای توصیف ناشدنی است؛ بداهه هنری است كه اندیشه و احساس و زبان و حالات اشراقی ومکنونات درونی نوازنده را، که پیشتر به آن دسترسی نداشته، درعرصه شهود به آفرینش دیگری مبدل می سازد. بداهه نوازی ایرانی مدیون هستی ردیف و اقلیمی از آزادی در توانایی اجرا در روح دستگاه است. بداهه در موسیقی ایران، عرصه فرمانفروایی بر دنیای ناشناخته ها مدها و ملودی و ریتم های ایرانی است. اینها توصیفات ظاهری بداهه نوازی است؛ اما نگفتیم در لحظه ای که بداهه آفریده می شود چه اتفاقی می افتد و عامل یا محرک آن لحظه در خلقت بداهه چیست؟ آیا امکان دارد منبع آن محرک یا عوامل آن را شناسایی کرد؟ آیا برای شناسایی محرک یا عوامل بداهه درموسیقی، بجز منبع ارجاع حالات روحانی و تاثیرات حوادث جنبی و اجتماعی فرهنگی، پدیده های...
ادامه خواندن

انتشار شمارۀ 149 نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت:«شعر و اندیشۀ حافظ»


شمارۀ 149 نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت با عنوان «شعر و اندیشۀ حافظ» منتشر شد. این نشریه که تا مردادماه 1397 به‌صورت ماه‌نامه منتشر می‌شد، پس از وقفه‌ای کوتاه و چند ماهه، از این پس به‌صورت فصل‌نامه و با تغییرات اندکی در ساختار منتشر می‌شود. شمارۀ 149 ویژۀ پاییز به شعر و اندیشۀ حافظ اختصاص دارد. نشریه علاوه بر سرمقالۀ با عنوان «حلقه تاویل» به قلم سردبیر، نشریه انشاءالله رحمتی، از سه بخش ویژه‌نامه، اندیشه و نظر و کتاب تشکیل شده است. بخش ویژه‌نامه متشمل بر ده مقاله است. مسعود فریامنش دبیر این شماره از فصلنامه را به عهده داشته است. نخستن نوشتار با عنوان «حافظ و لطف سخنش» گفت‌و‌گوی‌ست که مریم حسینی با فتح الله مجتبائی انجام داده است. «در این گفتگو استاد دکتر فتح‌الله مجتبایی به توضیح موضوعاتی همچون دلایل رواج بی‌مانند شعر حافظ در میان فارسی‌زبانان، جایگاه حافظ و خصوصیات شعر او، سابقه اطلاق لقب «لسان‌الغیب» به...
ادامه خواندن

درباره احمدرضا احمدى


  شب بخير آقاى شاعر و اين احمدرضا احمدى است كه مثل تمام نوشته‌هایش صميمى است. كودكى كه در سی‌امین روز اردیبهشت‌ماه ۱۳۱۹ در کرمان متولد شد. در سرزمينى كه آن را «خانه بيرونى» می‌نامیدند. باغ بزرگ و پرگل و گياهى كه عطر گل‌های اطلسی‌اش هنوز در نوشته‌های احمدى جارى است. «وقتی‌که كودكى بود‎/ من آسمان را باز کردم/ و چتر خواب خود را بافتم»... ـ  متولد ۱۳۱۹ كرمان، شاعر ـ تحصيلات متوسطه در مدرسه دارالفنون تهران ـ ضبط صفحات و آثار شاعران معاصر ايران با موسيقى، موسيقيدانان معاصر ـ كتاب اسب و سيب و بهار و در بهار خرگوش سفيد را يافتم، او برنده جايزه بهترين كتاب كودك شده است. - احمدی در سال ۱۳۴۳ به همراه نادر ابراهیمی، اسماعیل نوری علاء، مهرداد صمدی، محمدعلی سپانلو، بهرام بیضایی، اکبر رادی، جعفر کوش‌آبادی، مریم جزایری و جمیله دبیری گروه طرفه را با هدف دفاع از هنر موج نو تأسیس کرد....
ادامه خواندن

همچون نسيم صبا


درباره بيژن ترقى بيژن ترقى، تنها يكى از چهار ترانه‌سرای بزرگ «عصر گل‌ها» نيست، تنها يك شاعر رمانتيك و حساس نيست، و در راهى كه رفته، نه فقط رمانتيك است و نه تنهاست. اشعار اجتماعى او در چند سال گذشته، به ويژه آن‌ها كه تک‌وتوک در «كلك» قديم و «بخارا»ى جديد چاپ شده، سخن از حساسيت او و رقت قلب او در برابر رنج انسان‌ها دارد... - ترانه‌سرا و شاعر - متولد ۱۲ اسفند ۱۳۰۸ تهران ـ همكارى با راديو از سال ۱۳۳۵ ـ در بسيارى از برنامه‌های گل‌های راديو، ترانه‌های بيژن ترقى با صداى خوانندگان بنام آن دوران پخش شده و جزئی از خاطره چند نسل از اهالى و دوستداران موسيقى شده است. - ترقی فعالیت ادبی خود را با استادانی چون ملک‌الشعرای بهار، امیری فیروزکوهی، نیما یوشیج و شهریار آغاز کرده بود و با هنرمندان و آهنگسازان نامی روزگار خود چون ابوالحسن صبا، رضا محجوبی، علی تجویدی، داریوش...
ادامه خواندن

فرانسه، مهد جوایز ادبی


نسیم وهابی شاید بتوان گفت پیشینة جوایز ادبی به قرون‌وسطا برمی‌گردد که شاعران در مجلسی به بداهه‌سرایی می‌پرداختند و بهترین شعر پاداش می‌گرفت؛ ولی سنّت جایزة ادبی به گونة کنونی‌اش در قرن هفدهم شکل گرفت؛ با ایجاد جایزة یادبود که درواقع جدّ جوایزی شد که از طرف مؤسسات و نهادها اعطا می‌شود. جایزة گنکور و جایزة نوبل از همین سنّت قرن هفدهمی تغذیه شدند. در اواخر قرن نوزدهم برادران گنکور تصمیم گرفتند همة اموال خود را بعد از مرگ وقف حمایت از اهل‌قلم به‌ویژه کمک به نویسندگان جوان فرانسوی کنند. به‌این‌ترتیب ادموند گنکور با تنظیم وصیت‌نامه‌ای این خواسته را به ثبت رساند. پس از مرگ وی در سال ۱۹۰۲ انجمن ادبی گنکور تأسیس شد که بعدها به آکادمی یا فرهنگستان گنکور تغییر نام داد؛ در ۱۹۰۳ اولین جایزة ادبی فرانسه و قدیمی‌ترین جایزة ادبی جهان متولد شد؛ یک سال بعد از آن هم جایزة نوبل. ابتکار ادموند گنکور چنان مورد...
ادامه خواندن

دلالت های شاعرانه در شعر «برف» اخوان ثالث


علی اصغر ارجی اخوان ثالث در شعر به ادبیت و زیباشناسی و دلالت‌های بی پایان می‌اندیشد. برای او عشق، اجتماع و آرمان‌های انسانی مهم اند اما نمی خواهد این دغدغه و تلاطم درونی را معنای یک سویه و بیرون از ساحت ادبی بدهد. شعر برف نمونه مناسبی برای این شگرد به حساب می آید. شاعر از فضای دوگانه یعنی عینیت و ذهنیت و واقعیت و نماد‌پردازی، فضای سومی خلق می‌کند که در آن کشف دلالت‌های شاعرانه و جمال‌شناسانه بیش از هر چیزی جذاب و تاثیر‌گذار است. کلید واژه ها: روایت، شعر، نمادگرایی، بافت، ابهام، ارجاع، اجتماع.   مهدي اخوان ثالث «م.اميد» از برجسته‌ترين شاعران معاصر(1307- 1369) و راوی قصه های کهنه و نو از اجتماع، سیاست، عشق، طبیعت و اسطوره است اما در درجه‌ نخست شاعر است و هر چیزی را با معیار و اصول شهودی و زیباشناسانه شعر می‌سنجد. معتقد است: «شعر محصول بی‌تابی آدم است، در لحظاتی که...
ادامه خواندن

شعر، آیینه‌ی احساس و اندیشه


گپی بادکتر ضیا موحد احمد ميمنت دکتر ضياء موحد از معدود صاحب‌نظران در عرصه‌ي ادبيات و شعر است اديبي که هم شعر مي‌گويد و هم شعر را مي‌داند و نقد و نظرهاي بسيار نوشته و کتاب‌هايي دارد در بررسي شعر امروز و ... در فرصتي که براي ديدارش دست داده بود. حرف از شعر به ميان آمد و برخي جريان‌هاي شعري و طبق معمول همه‌ي حرف‌هايش را ضبط کردم. اما در نهايت گفت که تمايلي ندارد حرف‌هايش در مورد برخي مسايل مطرح شده از سوي برخي شاعران در مورد شعر چاپ شود و البته که بايد خواسته‌اش را مي‌پذيرفتيم و ‌پذيرفتم  اما دريغم آمد که بخشي از گفته‌هايش را که به طور کلي درباره‌ي شعر بود و بي‌هيچ اظهارنظري در مورد برخي مسايل و بعضي آدم‌ها در کشوي ميزم حبس کنم و ديگران آن را نخوانند و نتيجه اين شد که مي‌خوانيد. آيا شعر مي‌تواند فقط برآيند احساس شاعر باشد....
ادامه خواندن

شمارۀ 146 ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت: «حکمت در شعر و اندیشۀ نظامی گنجوی»


  شمارۀ 146 ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت با عنوان «حکمت در شعر و اندیشۀ نظامی گنجوی» در خردادماه 1397 منتشر شد. در بخشی از سخن دبیر به قلم هما شهرام­بخت در معرفی نظامی چنین آمده است: «جمال‌الدین ابومحمّد الیاس بن یوسف بن زکی بن مؤیَّد، متخلص به نظامی(۵۳۵ هـ. ق ۶۰۷–۶۱۲ هـ. ق) شاعر و داستان‌سرای ایرانی است که علاوه بر تبحر در شعر و شاعری از دانش‌های رایج روزگار خویش، آگاهی وسیعي داشت. او به زبان‌های فارسی و عربی مسلط بود و با سنت‌ها و داستان‌های شفاهی نیز آشنایی داشت. او همچنین به معماری، علوم(طبیعی و اسلامی)، نجوم، فقه و کلام نیز علاقه‌مند بود. نظامی از علوم اسلامی سررشته داشت و در تفسیر قرآن و حدیث نیز از مهارت زیادی برخوردار بود. او از فلسفه و کلام به خوبی آگاهی داشت و با علوم مختلف عقلی و مکاتب فلسفی آشنا بود. نظامي سال‌ها صرف یادگیری ریاضیات و نجوم...
ادامه خواندن

درباره يدالله مفتون امينى، وسواس مهربان شعر


  ساره دستاران «وسواس مهربان شعر» ، شوخ‌طبع و سرزنده پذيرايم است؛ در منزل خود؛ آپارتمانى در طبقه دهم يكى از ساختمان‌های بلند اطراف پل كردستان كه مأواى اوست و همسرش. وقتى می‌پرسم چه می‌کنید اين روزها، با طنز خاص خود و لهجه آذری‌اش می‌گوید: «امروزها مثل همان ديروزها......... متولد ۲۱خرداد ،۱۳۰۵ شاهین‌دژ افشار آذربايجان شرقى سروده‌ها: درياچه ،۱۳۳۶ كولاك ،۱۳۴۴ انارستان ،۱۳۴۶ آشيقلى كروان ،۱۳۵۰ فصل پنهان،۱۳۷۰ يك تاكستان احتمال ،۱۳۷۶ سپيد خوانى روز ،۱۳۷۸ عصرانه در باغ رصدخانه ۱۳۸۳ شعرى از مفتون امينى: آن‌سوی جوانى او عشق و شعر‎/ و این‌سو، شعر و عشق‎/ اوست كه در انبوه آزمندان‎/ صبورى بانوى خود را می‌ستاید‎/ و در دورى از او همه ديوارها را رنگ آبى می‌زند‎/ تا همه ستارگان را به ناتمامى يك شكوه دعوت كند‎/ اما آن‌ها نمی‌آیند‎/ و آبی‌ها زرد می‌شوند‎/…‎/ از آن پس و هر صبح‎/ دل خود را در سينى آفتاب گذاشته‎/ به پيشواز دوست...
ادامه خواندن

الهام؟


  سهيل سمي بارويکرد متفکران ادبي رمانتيک کار بسيار ساده است. قدرت الهام. شاعري را در نظر بگيريد که زير درختچه‌ي رز دراز کشيده و به آسمان خيره شده, قلمي ‌به دست دارداز پر غاز, چند سطري نوشته است و حال منتظر است که الهام بازگردد و او مابقي شعرش را بنويسد. خود طبيعت مايه الهام مي‌شود, الهه‌ي هنر. اين الهام گاهي در حالي جرقه مي‌زند که شاعر سوار بر اسب است, گاهي هنگامي‌که در جنگ است و گاهي در کنار محبوب خوبروي. نمي‌دانم فعل و انفعالي که در ذهن شاعر رمانتيک رخ مي‌داده همان الهام بوده است يا نه, و آيا مراد او از الهام همان چيزي بوده که ما درک مي‌کنيم يا نه. زنده‌ياد احمد شاملو زماني در مصاحبه‌اي گفته بود که به هنگام نوشتن شعر خودش اصلاً حضور فيزيکي نداشته. بي‌شک شاعراني مثل ورد‌زورث يا کالريج از شنيدن اين جمله بسيار شاد مي‌شدند و حظ مي‌کردند. اما...
ادامه خواندن

زيباتر از شکل قديم جهان


  درباره منوچهر آتشى ساره دستاران وقتى همه خوابند ، شاعر هفتادودوساله روزش آغاز می‌شود. صبح او ساعت سه ، سه ونيم نيمه شب است . بيدار می‌شود، چاى دم می‌کند و اگر قرار باشد برود مجله كارنامه، تا ساعت شش حتماً رسيده است. آنجا هم او چاى دم می‌کند. آن وقت پشت ميز كارش ، كنار پنجره‌ای كه پیچک‌های ريز سبز از پشت آن بالا آمده، می‌نشیند و بعد در خلوت ، با پاكت سيگارى كه لحظه‌لحظه تهى می‌شود شعرش را می‌نویسد........ شاعر و مترجم متولد دوم مهرماه۱۳۱۰ دهرود دشتستان سروده‌ها:  آهنگ ديگر، آواز خاك، ديدار در فلق، بر انتهاى آغاز، گزينه اشعار، وصف گل سورى، گندم و گیلاس، زيباتر از شكل قديم جهان، چه تلخ است اين سيب، حادثه در بامداد، خليج و خزر، اتفاق آخر و ديوان غزل‌ها. ترجمه‌ها:  فونتامارا (ايكتنازيو سيلونه)، مهاجران، نمايشنامه دلاله (تورنتون وايلدر)، جزيره دلفین‌های آبی‌رنگ (اسكات اوول) و منظومه لنين (ماياكوفسكى). آتشى...
ادامه خواندن

سروده هاي فيروزه اي (جلوه های فيروزه در حلقه‌ي سرايندگی)


محمد کاويانی از کارکردهاي ادبيات و يکي از زيرشاخه‌هاي آن (شعر) لذت بخشي و نگارگري (زيبانگاري) سخن است؛ در اين راه البته هر سراينده‌ از همه‌ي توان خويش براي رسيدن به مقصود، يعني آراستن کلام با آرايه‌هاي گوناگون- به‌شيوه‌اي که مصنوع و متکلف ننمايد و در ذهن و زبان خواننده يا شنونده خوش بنشيند- مي‌کوشد. بنابراين طبيعي است که اديب از تمامي پديده‌هاي زيباي پيرامون خويش ياري بخواهد و به کمک آن‌ها کلام خود را زيباتر و دل‌نشين‌تر نمايد. از جمله‌ي اين پديده‌ها، احجار کريمه (سنگ‌هاي گران‌بها) است که هم به زيبايي شهره اند و هم به خاطر گران‌بهايي خواستني، پس شاعر از اين ويژگي‌ها بهره مي‌گيرد و با يادکرد آن‌ها- به شيوه‌اي اديبانه و زيبا- در کلام خويش، خواننده يا شنونده را مسحور نموده، غرق لذت مي‌کند. يکي از اين پديده‌هاي زيبا و گران‌سنگ «فيروزه» يا بهتر بگوييم «پيروزه» است. پيروزه‏ (pirovze): ا. پ. گوهري گران‏بها و آبي‏رنگ و...
ادامه خواندن

درباره محمدشمس لنگرودى


دوچرخه سوارى با دست‌هاى باز باران خزانى بر بام‎ باد‎  آكنده اندوه‎/  تکه‌های بهار را كه در قلبم جا نهادى‎ كجا بگذارم (از مجموعه نت‌هایی براى بلبل چوبى) حالا دوست دارد خلوتى پيدا كند و با موسيقى كريس د برگ شعرش را بنويسد. سال‌های زيادى آهنگ‌های كلاسيك گوش داده، امروز اما پاپ می‌پسندد و خواننده‌های محبوبش خوليو، كريس دبرگ و دميس رسيوس هستند و از هر چه موسيقى مجلسى و سنتى خسته است، «همه سنشان كه بالا می‌رود آهنگ‌های جدى و سنگین‌تر گوش می‌کنند، من برعكس هستم، مثل يك مخروط سروته..........  شاعر، پژوهشگر، داستان‌نویس متولد ۲۶آبان ماه  ۱۳۲۹ در محله آسید عبدالله لنگرود - سروده‌ها: ۱۳۶۳    در مهتابی دنیا - نشر چشمه ۱۳۶۵    خاکستر و بانو - نشر چشمه ۱۳۶۷    جشن ناپیدا - نشر چشمه ۱۳۶۹    قصیده لبخند چاک چاک - نشر مرکز ۱۳۷۹    نت‌هایی برای بلبل چوبی - نشر سالی ۱۳۸۳    پنجاه و سه ترانه عاشقانه - انتشارات آهنگ‌دیگر...
ادامه خواندن

شعر و موسیقی بومیان آمریکا


شعر در فرهنگ بومیان (سرخپوستان) آمریکا بخش جدا ناپذیر موسیقی است که البته در زمینه هایی با موضوعات "اساطیری" و هنر رقص هم درآمیخته می شود. اجرای اشعار در مراسم آئینی مانند مراسم مرگ و میر و جشن دوران بلوغ و لالایی های کودکانه صورت می گیرد. مفاهیم شعر سرخپوستان به طبیعت نزدیک است و آنجا هم که پیرامون "روح بزرگ" سخن می گویند، بازهم به نیروی های طبیعی ارجاع داده می شود، از این رو، هنر این مردان در دایره طبیعت پرورش پیدا کرده. چه پیش از تاسیس مردم شناسی آکادمیک و چه بعد از آن، پژوهش های میدانی که بر روی فرهنگ و زبان و آداب سرخپوستان انجام شده، کتابخانه درخور توجهی از تحقیقات کافی را در دسترس قرار می دهد. از قدیم ترین نوشته می توان به "آوازهای مردمان هجوکا" نوشته آوون دورسی (١٨٨٨)، "اسطوره و آوازهای ناواهو" نوشته واشنگتن ماتیو (1980)، "آوازهای رقص در میان مردم...
ادامه خواندن

علی‌اصغر حریری: ستایشگرِ سنّت، نکوهشگرِ تجدّد (در صدودهمین سال تولّد او)


1. شناختی از زندگی الف) علی‌اصغر حریری در حدود سال 1286 در تبریز چشم به جهان گشود. پدر (علی) و عمویش (محمّد) هر دو بازرگان، فاضل و آزادی‌خواه بودند (عموی او از نمایندگان تبریز در دورة نخست مجلس شورای ملّی  ایران به شمار می‌رفت). پس از دورة دبستان، مدّتی در نزد یکی از اقوامش در مشهد به سر بُرد. سپس به زادگاه خود بازگشت: در مدرسة علمیة صادقیه زبان عربی خواند و در مدرسة محمّدیه درس‌های جدید (مدرسة اخیر از نظر تاریخ تجدّد در آذربایجان و ایران مدرسه‌ای است پُر اهمّیّت. ر. ک: مدرسة محمّدیة تبریز، صص 23 – 7). از جمله معلّمان او در این مدرسه می‌توان به اسماعیل امیرخیزی، سیّد احمد کسروی، تقی رفعت، میرمصوّر ارژنگی و میرزا طاهر خوشنویس اشاره کرد. از همدرسان یا هم‌دوره‌ای‌های وی در مدرسة یادشده باید از یحیی آرین‌پور، ناصح ناطق، حسینعلی سلطان‌زادة پسیان، سیّد محمّدحسین شهریار و غلامعلی رعدی آذرخشی نام بُرد....
ادامه خواندن

شعرهایی از گئورک تراکل [1] (شاعر اتریشی)


ترجمه: امیرحسین افراسیابی گئورک تراکل یکی از مهمترین شاعران شعر تغزلی در ادبیات اوایل قرن بیستم آلمان است. منتقدان کار او را با جنبشهای مختلف هنری پیوند میدهند و او را یکی از شاعرانی میدانند که لحن تیره و درون نگرش در جهت دادن به اکسپرسیونیسم آلمانی تأثیر بسزائی داشته است. نزدیکی به تصویرگرایی نیز در سبک او، که به نحوی چشمگیر تجسمی است، مورد توجه بوده است. علاوه بر این سیل رؤیاگونهی تصویر و دلمشغولی او با خشونت، کژی و مرگ در شعرهایش یادآور نوشتههای غیرارادی سوررئالیستهاست. اما بیشترین نزدیکی ادبی او با نمادگرایان فرانسهی سدهی نوزدهم و پیش از همه با آرتور رمبو است که گفته میشود نبوغ آشفته و دچار تضاد او در این شاعر اتریشی تجسم یافته است. رابطهی نزدیک تراکل با خواهرش گرته[2] در سالهای نخستین زندگی در موطن شاعر از اهمیت زیادی برخوردار است. منتقدان شخصیت نمادین چندوجهی «خواهر [3]» را در شعر تراکل...
ادامه خواندن

شعر بايد زلزله باشد: گفت‌و‌گوي طولاني دو دوست


علي عبداللهي‌، همراه با سيد‌علي صالحي سيدعلي صالحي از شاعران مطرح روزگار ماست، و نيازي ندارد به معرفي من در اين چند سطر مختصر: همه مي‌شناسندش و بي‌شك يكي از شاعران پرخواننده و مخاطب‌دوست امروز زبان فارسي است. وي از سال‌هاي دهه‌ي 50 در عرصه‌ي شعر و ادبيات حضوري فعال دارد، از  کتاب شعر «از آوازهاي کوليان اهوازي» چاپ سال 1356 خورشيدي تا «شازده کوچولو، فال‌فروش ميدان راه آهن» که به زودي منتشر خواهد شد، اين شاعر جنوبي، در عرصه‌ي شعر، راه‌ها، سبک‌ها و لحن‌هاي مختلف را تجربه کرده است، از منظومه تا‌ هايکو! از شعر حماسي- غنايي به لحني شاملووار تا جريان شعر ناب، و شعر گفتار که خود از بانيان آن بود و نيز فراگفتار و سرودن شعرهاي سياسي اجتماعي روز، و البته حجم عظيمي ‌از بازسرايي متون کهن، تا بازسرايي آثاري از شاعران معاصر جهان... اين همه از وي شاعري جدي ساخته است که افزون بر کار...
ادامه خواندن

فردوسی  و فرهنگ


  از هر شخصیت تاریخی که سخن  گوییم، به ناچار داده های تاریخی زمان و زندگیش از الویت برخوردارند، این  داده ها، اما نشانگر شخصیت و اهداف او نیستند. اهداف معمولا گاه ناپیدا و پنهان اند و از خلال شواهد می توان تصویری از آنها به دست داد. گرچه از داستان دقیق زندگی فردوسی زیاد نمی دانیم، اما شخصیت و اهدافش در سرایش شاهنامه  در خلال ابیاتی در آن- اگر خود را از قید تصورات مسکوک رایج برهانیم- بیشتر خود را می نماید. بد نیست نگاهی گذرا به زمان و تاریخ سرایش شاهنامه بیاندازیم.  بنا به پژوهش دقیق و موشکافانه ی شادروان امین ریاحی، تاریخ تولد فردوسی 329 ه.ق. است و با به قدرت رسیدن محمود غزنوی او  57 یا 58 ساله بوده است. فردوسی حال و هوای 58 سالگی خود را چنین توصیف می کند: از آن پس که بنمود پنجاه و هشت            ...
ادامه خواندن

روایت و شعرشناسی قومی


نوشته باربارا جانستون و ویلیام مارسلینو برگردان زهرا خلجی قوم شناسی ارتباط دل هایمز برای بررسی دقیق چگونگی قرارگیری و ایفای نقش زبان در گفتمان، هم اساسی نظری و هم فرآیندی کاوشی روش شناختی ارائه می‌کند. برای انجام چنین کاری لازم است که به تعامل زبان در همبافت توجه شود. قوم شناسان ارتباط به بررسی دقیق صحنه عینی، شرکت کنندگان، اهدافشان؛ وسیله ارتباطی و حالت های ارتباط؛ هنجارهای هدایت کننده‌ی تعبیر می پردازند. در حقیقت،‌ برخی اوقات خود واژه ها نسبتا بی اهمیت هستند. به جای پرداختن به صورت دستوری، قائل شدن اهمیت برای ارتباط کلی، تاثیر زیادی به روی مطالعات هایمز در زبان های بومی سرخپوستان آمریکا داشته است. مانند بسیاری از زبان شناسان انسان شناختی در آمریکا، هایمز همواره دانشجوی زبان های بومی سرخپوستان آمریکا بوده است و هنگامی که او شروع به انجام تز دکترای میدانی خود در دهه‌ی ۵۰ میلادی کرد، بسیاری از این زبان ها...
ادامه خواندن

ما حافظ را نمی‌شناسیم


سیدعلی میرفتاح يک توهمي وجود دارد که "ما حافظ را مي‌شناسيم". به صرف اين‌که گاهي با او فال مي‌گيريم يا غزل‌هايش را در خلوتمان زمزمه مي‌کنيم، فکر مي‌کنيم که او را بهتر و بيشتر از ديگر شاعران مي‌شناسيم. چون کتابش توي همه کتابخانه‌ها هست، چون کنار تختمان، بالا سرمان يک ديوان حافظ داريم وهم کرده‌ايم که با خواجه شمس‌الدين انس و الفت بيشتري داريم تا با ديگر شاعران. چون از بچگي بعضي غزل‌هاي حافظ را حفظ مي‌کنيم و جلوي در و همسايه نمايش مي‌دهيم يا چون در بزرگي قاطي حرف‌هايمان ابيات حافظ را خرج مي‌کنيم و در سخنراني‌هايمان او را «حضرت حافظ» مي‌ناميم، پنداشته‌ايم که او هم يکي از امور بديهي زندگي است. حافظ تا حد يک امر بديهي تقليل پيدا کرده و حتي متکديان نيز فال او را مي‌فروشند. ماه و خورشيد هم در ذهن ما به امور بديهي بدل شده‌اند. چون هميشه جلوي چشممان هستند هيچ‌وقت درباره‌شان سوال...
ادامه خواندن