ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی سواد (1): جک گودی و شکاف عظیم

  یکی از مهمترین نظریات مطرح شده در تاریخ مطالعات انسان شناسی سواد، نظریه شکاف عظیم  (great divide) میان جوامع ابتدایی (بدوی) و جوامع مدرن و صنعتی بواسطه برخورداری از سواد کتبی است که  در دهه 1960 میلادی مطرح شد و در دهه های 1980 و 1990 میلادی به اوج خود رسید.  نظریه شکاف عظیم را اندیشمندانی از رشته های مختلف فلسفه، مطالعات کلاسیک، انسان شناسی، زبان شناسی و تاریخ، با تکیه بر بر مطالعات انسان شناسی بر روی جوامع مختلف انسانی برخوردار از سواد شفاهی و کتبی برای اولین بار مطرح کردند. این مفهوم از سواد به عنوان وجه تمایزی میان جوامع ابتدایی و مدرن، جوامع برخوردار از سواد در تقابل با جوامع بی سواد معرفی شد که طبق آن رشد و پیشرفت های جوامع مدرن و صنعتی را مرهون شکل گیری نوشتار و الفبا می دانست. متفکرانی چون جک گودی (Jack Goody) انسان شناس، اریک هاولاک  (Eric Havelock)...
ادامه خواندن

سواد چیست؟ مقدمه ای بر مطالعات انسان شناسی سواد

سواد یعنی توانایی خواندن و نوشتن؛ این اولین مفهومی است که با مواجه با این واژه غالبا به ذهن متبادر می شود. این تعریف ظاهرا «معصومانه»، «واضح» (جی 2007)، «عینی» و «علمی» آن چنان در چارچوب فرآیندهای مدرسه ای خواندن و نوشتن  و در گفتمان رایج نهادی در سرتاسر دنیا درونی شده که به شکلی جهان شمول و غالبا ناخودآگاه سواد را منحصر به تکالیف و فرآیندهای رسمی مدرسه ای قرار داده و انواع دیگر دانش خارج از این چارچوب را-که بواسطه کنش‌های اجتماعی-تاریخی کسب شده اند-به رسمیت نمی شناسد. مفاهیم و معناهای مختلفی از این واژه متاثر از ارزش های فرهنگی، اهداف نهادی آموزشی، هم بافت سیاسی ایدئولوژیک، اقتصادی و بالاخص نظریه های آموزشی در طول تاریخ شکل گرفته اند که این واژه را تبدیل به مفهومی چندوجهی و پویا کرده اند. مفاهیم مرتبط با مقوله سواد، از مفهوم ساده توانایی خواندن و نوشتن آغاز شده و طیف گسترده...
ادامه خواندن

هنر برای خواندن: دکتر سوس

تئودور سوس گیزل (Theodor Seuss Geisel )، ملقب به دکتر سوس، نقاش، کاریکاتوریست، هنرمند، فعال سیاسی، نویسنده و تصویرساز قصه های کودکان (1904-1991) در آمریکا است. کتاب های داستان کودکان وی یکی از شناخته شده ترین و پرطرفدارترین سری کتاب های کودک است که با داستان های ریتمیک،  ابداع و به کارگیری کلماتی آهنگین و خیالی با کاراکترهای فانتزی و تصویرسازی های سوررئال در سراسر دنیا بیش از 600 میلیون بار به چاپ رسیده،  و چنانکه در ادامه این یادداشت خواهیم دید، نقش عمده ای را در علاقه مندی کودکان به خواندن ایفا کرده است. دکتر سوس باایجاد تحول در نوع نگرش به شیوه آموزش خواندن،  توانست پاسخی مناسب به بحران سواد در دهه 50-60 میلادی در آمریکا ارائه دهد. در یادداشت حاضر تلاش شده تا علاوه بر معرفی مختصری از دکتر سوس و فعالیت هایش، و با مروری بر هم بافت متن و تصویری و همچنین زبانی و واژگانی...
ادامه خواندن

انسان شناسی نوشتار: فهم جهان های متنی

    کتاب «انسان شناسی نوشتار» مجموعه مقالات متنوعی است که به سردبیری دیوید بارتون و اوتا پیین، با نگاهی انسان شناسانه شکل گیری و توسعه مطالعات نوشتار را با نگاهی تاریخی، کاربردی و جامعه شناختی در قالب مباحث نظریه سواد بررسی می کند و از این رهیافت دو رویکرد کلی و بسیار مهم که به شکل گیری مطالعات نوشتار و سواد منجر شده است را مرور می کند.  این کتاب که در سال 2010 منتشر شده را می توان به جرات یکی از معدود کتبی دانست که مطالعات شکل گیری نوشتار را نه در قالب رویکردهای آموزشی منفک و غیر متکی به بافت، مثل مدل های مبتنی بر محصول، فرآیند؛ که به عنوان یک کنش اجتماعی و فرهنگی و در چارچوب مطالعات فرهنگی اجتماعی تبیین می کند.  این آنچه که در مورد کتاب حاضر اهمیت دارد این است که با وجود اینکه نوشتار جدای از نقشی که در حوزه مطالعات...
ادامه خواندن

با/بی سوادی: به دنبال «ما ایرانی ها نمی خوانیم!»

هفته گذشته یادداشتی با عنوان «ما ایرانی ها نمی خوانیم: سواد و خواندن» منتشر شد که فقدان مطالعه در جامعه را از دیدگاه خواندن و سواد مورد بررسی قرار داده و فهرست وار مسائل مرتبط با آن را در قالب مفاهیمی چون حافظه شفاهی/مکتوب، چالش فرهنگ مطالعه، سواد خواندن و عقل ارتباطی/سواد اطلاعاتی ارائه کرده بود. با توجه به این که «سواد» مفهومی چند بعدی است، و «ما ایرانی ها نمی خوانیم» به درستی گستردگی و عمق این ابعاد را متذکر شده، به نظر می رسد که در پرداختن به تمامی این ابعاد، بیشتر به تعریف «سواد به مثابه مهارت های شناختی» که در تقسیم بندی های مدل های سواد در طبقه بندی مدل مستقل (استریت 1995، 2013) قرار می گیرد، بسنده کرده است. در یادداشت پیش رو، من سعی دارم تا در خلال معرفی دو مدل بنیادی (مدل مستقل (autonomous)و ایدئولوژیک (ideological)) به دیگر جنبه های دیدگاه های مبتنی...
ادامه خواندن

«ما ایرانی ها نمی خوانیم!»: سواد و خواندن

ادعای مطرح شده در این یادداشت، به دلایل بسیار، پرسش های بی نهایتی را می تواند در خود داشته باشد. و شاید تحلیل آن نتواند به شکل مشخص ذهن جست وجوگر خوانندگان متن را راضی نگه دارد اما به هر حال در یادداشت پیش رو، سعی می شود حرکتی پرسشگرانه در این زمینه پیش گرفته و به برخی از این سوالات به شکل نسبی پاسخ داده شود. در ابتدای امر بایستی از مفاهیم به کار رفته در عنوان، آغاز کنیم که شامل «ایرانیان» و «سواد خواندن» است و در نوع خود ازجمله مفاهیمی بوده که مولفه های زیادی را دربر می گیرد و ما به دنبال توضیح هر یک از آنها در متن زیر نخواهیم بود و به توضیح کوتاه راجع به هر یک اکتفا خواهیم کرد. مفهوم ایرانی، علاوه بر معنای سیاسی- حقوقی اش، پهنه بسیار گستردهِ چندین هزار ساله و چندین هزار کیلومتری را دربرمی گیرد که انسجامی...
ادامه خواندن