ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

چگونه بدن به لحاظ فرهنگی برساخته می‌شود؟


  آنانیا رائو برگردان فاطمه سیارپور «بدن الگویی است که می‌تواند با هر سیستم محدودی مطابقت کند»(داگلاس، 1966: 115). مری داگلاس در کتاب پاکی و خطر، بدن را به عنوان نمادی از جامعه توصیف می‌کند که جامعه قادر است تنوع وسیعی از آنها را در قالب مفاهیمی مانند اندازه بدن، تناسب اندام، سلامت و زیبایی نظم‌ دهد. بدن فیزیکی و شیوه‌ای که دریافت و بدن‌مند می‌شود بر ماهیت فرهنگی دلالت می‌کند که بدن در آن وجود دارد؛ بنابراین بدن یک برساخت فرهنگی است. در این یادداشت من شیوه‌ای را تحلیل می‌کنم که بدن به لحاظ فرهنگی برساخته می‌شود، به ویژه در [مفاهیمی مانند] تصویر بدن، بدن عمومیت یافته، شخصیت بدن‌مند، بدن به مثابه جهان کوچکی از جامعه، بدن به مثابه مکانی برای کنترل و بدن پزشکی. در رسانه‌های عمومی، تصویرهای معینی از بدن‌ نمایش داده می‌شوند که شیوه فهم ما از بدن‌های فیزیکی‌مان را تحت تأثیر قرار می‌دهند. این تصاویر...
ادامه خواندن

سردرگمي بين آسيب شناسي و هستي شناختي


تبديل تجربه انساني به امور پزشکي نوشته جرار پوميه * * روانپزشک، روانکاو، استاد بازنشسته و مدير تحقيقات دانشگاه پاريس ٧. از جمله نويسنده چگونه علوم اعصاب روانکاوي را اثبات مي کند: Flammarion, coll. « Champs Essais », ٢٠١٠, et de Féminin, révolution sans fin, Pauvert, Paris, ٢٠١٦ يک بد خلقي، لحظه هاي غم واندوه يا تنش، آيا هميشه نشانه بيماري است؟ روانپزشکي اروپائي دير گاهي است که توانسته گرانش(اهميت) اين پديده را ارز يابي کرده و نسخه مناسب داروئي و درمان از طريق روانکاوي را بيابد. بر عکس شرکتهاي دارو سازي، تحت پوشش علم, کوشش مي کنند مشکلات طبيعي را به آسيب شناسي هائي تبديل کنند که براي ان راه حل ارائه مي دهند. در مواجهه با واقعيت « درد ورنج رواني» - يکي از مهم ترين آسيب هاي مدرن-، از چند دهه اخير، تجهيزات تشخيصي تازه وبي سابقه اي راه اندازي شده که هدفشان کسب در آمد از...
ادامه خواندن

معرفی کتاب «قتل عام پزشکی در پزشکی آفت‌زا»


کتاب حاضر متشکل از دو مقاله با عناوین «ناسودمندی پزشکی» و «ایوان ایلیچ و آموزش فارغ از مدرسه»، است. مقاله دوم بدون هیچ تغییری از مجله «فرهنگ و زندگی» نشریه دبیرخانه شورای عالی فرهنگ و هنر (1353) نقل شده است. در مقدمه کتاب بدین موضوع پرداخته شده که امروزه قرص و دارو در اقسام و رنگهای مختلف به جزء جدایی ناپذیر زندگی انسانها بدل شده اند. ما در همه حالا خود چه به هنگام عصبانیت و یا سرماخوردگی به سراغ قرص می رویم و مجدد در تلاشیم تا عوارض هر قرص و دارو را را قرصهای بعدی درمان کنیم، سیر تسلسلی که همچنان ادامه دارد. ما عملا اختیار را از بدن گرفته ایم، از مکانیسم طبیعی بدن یک ماشین قرصی ساخته ایم و هر گونه حالت طبیعی در بدن همچون خنده و یا گریه را مصنوعی و ساختگی کرده‌ایم. اوضاع به گونه ای پیش رفته است که میزان کشت و...
ادامه خواندن

انسان‌شناسی درد و رنج (بخش 29): داوید لو بروتون برگردان ناصر فکوهی و فاطمه سیارپور


بیماران ایتالیایی یا یهود دائماً از همراهی نزدیکانشان برخوردارند و گلایه‌های آن‌ها دارای ارزش ارتباطی و مبادله با اطرافیان را دارد. به نظر زوبروفسکی رویکردهای نسبت به درد از خلال اجتماعی‌شدن انجام می‌گیرد که والدین و نزدیکان کودک برای او انجام می‌دهند. الگوهای رفتاری در خلال درونی‌شدن یا تقلید به فرد منتقل می‌شوند و به وسیله تشویق یا تذکر والدین تقویت می‌شوند. بدین ترتیب کودک بیمار مورد توجه و مورد محبت است (...) کودکان نیز به دنبال توجه والدین‌شان هستند و برای این کار درد خود را به صورتی «نمایشی» و «عاطفی» بیان می‌کنند. والدین نیز آن‌ها را تشویق کرده و بدین ترتیب بر میزان گلایه‌های آن‌ها از درد افزوده می‌شود و همین توجه به آن‌ها در این شرایط سخت را بیش‌تر می‌کند. در خانواده‌های یهودی بازشناسی (به رسمیت‌شناختن) بیماری یا درد با نوعی آموختن نوعی اضطراب همراه است. برعکس بیمارانی که ریشه قدیمی آمریکایی، پروتستان و آنگلوساکسون دارند، در...
ادامه خواندن

معرفی کتاب مرگ و مدرنیته


تونی والتر پیشگفتار: مرگ سراغ همۀ انسان‌ها می‌آید، اما آنچه موجب مرگ انسان‌ها می‌شود و اینکه چگونه آن‌ها با مرگ دست‌وپنجه نرم می‌کنند در طی زمان‌ تغییر پیدا کرده و همچنان در حال تغییر است. مقاله‌هایی که در این کتاب مجدداً چاپ می‌شوند به‌دنبال بررسی چگونگی مدیریت مرگ و مردن در جوامع مدرن، چگونگی تفاوت این موضوع در کشورهای مختلف و چگونگی تداوم این تغییرات در پاسخ‌گویی به [موضوعاتی] همچون سکولارشدن و تکنولوژی جدید هستند.   وقتی هزاران سال پیش انسان‌ها آموختند که چگونه حیوانات را اهلی کنند و محصولات کشاورزی را به‌ دست آورند، یک‌جانشینی را با زندگی در کنار حیواناتشان و در کنار یکدیگر آغاز کردند. بنابراین بیماری‌های عفونی شایع‌تر شدند. در پی آن نیز نابرابری‌های ثروت [شکل گرفت] و‌ـ آنطور که برخی استدلال کرده‌اند‌ـ پدیدآمدن تکریم و ستایشِ اجداد و آرامگاه‌های به‌یادماندنی‌ای که در آن افرادی از منزلت اجتماعی بالا که در طول زندگی سزاوار احترام بودند،...
ادامه خواندن

اولین میزگرد تخصصی روان شناسی سلامت با عنوان "فرهنگ و سلامت "


  اولین میزگرد تخصصی روان شناسی سلامت با عنوان "فرهنگ و سلامت " در دانشکده روان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج با حضور جمعی استادان و دانشجویان دوره دکتری روان شناسی سلامت  در تاریخ 4/3/1391 برگزار شد. کارشناسان برنامه: (آقایان دکتر) *ناصر فکوهی – انسان شناس فرهنگی- دانشیار دانشگاه تهران *حسن عشایری- عصب شناس- استاد تمام دانشگاه علوم پژشکی تهران *احمد برجعلی-روانشناس- دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی *نعمت االه بابایی- پزشک و متخصص مدریت خدمات درمانی- استاد یار دانشگاه علوم بهزیستی مجری : *محمدرضا صیرفی-عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج- دانشجوی دکتری روان شناسی سلامت   محورهای میزگرد : - مقدمه ای بر فرهنگ و سلامت ، بیماری  - رابطه ی بین فرهنگ و سلامت،بیماری  - نحوه اثر گذاری مولفه های فرهنگی بر سلامت و بیماری  -  نقش فرهنگ ایرانی در سلامت و بیماری مقدمه : گر چه جایگاه عوامل غیر زیستی و تاثیر آنها بر سلامت و...
ادامه خواندن

نقد سیستم آموزش دانشجویان پزشکی در ایران: دیدگاهی انسان­شناسانه


  چند صباحی­ است که جامعه پزشکان، از سوی گروه­های خاصی، با هدف­ها وانگیزه­های متنوع مورد هجوم و اتهام قرار گرفته است. مسلما این جامعه، همچون هر جامعه صنفی دیگری در دنیا، و به ویژه در ایران، خالی از اشکال نیست. حتی بسیاری از فعالان حوزه پزشکی پیشتر و بیشتر از دیگران دل­نگران برخی تغییراتِ اخلاقی در این حوزه مهم، که با جان و مال مردم سر و کار دارد هستند. در واقع نخستین انتقادات و جدی­ترین آن­ها از سوی افراد دل­سوز از داخلِ خودِ حوزه پزشکی مطرح شده است. این نوشته قصد دارد تا در کنار تمرکز و نقد شیوه­های آموزشی دانشجویان پزشکی، به انتقاد از روش و بینش نقادان این حوزه نیز پرداخته و بستری را برای نقد آگاهانه­تر حوزه پزشکی فراهم آورد.  متاسفانه بیشتر نقدها به جامعه پزشکی، مخصوصا نقدهای جامعه­شناختی، نسبت به این امر مهم که جامعه پزشکی، قبل از هر چیز یک «جامعه» است، غفلت...
ادامه خواندن

انسان شناسی درد و رنج (20)


  برگردان ناصر فکوهی و فاطمه سیارپور  درد ناپیدا در زندگی روزمره و در خلال دیدارهای متعارف کسی که رنج خود را پنهان می‌کند یا آن را بی‌سروصدا تحمل می‌کند از احترام بیش‌تری در نزد دیگران برخوردار است تا کسی که به رفتارهای دردمند و درد خود را که به نظر مردم باید امری خصوصی باقی بماند، به رخ بکشد. چنین فردی به صورت خطرناکی خود را در معرض تحقیر افراد پیرامون خود یا دیگرانی قرار می‌دهد که در جهان اجتماعی او حضور دارد. هر گونه که بتوان آن را «مبالغه‌آمیز» در بیان درد نامید به مثابه هیاهوی بی‌جا و بی‌فایده تلقی می‌شود. به این ترتیب گزاره درد بر اساس مخاطبین گوناگونی شکل می‌گیرد که فرد با آن‌ها روبروست و به شکلی از رفتار یک‌سان استناد نمی‌کند بلکه از رفتارهایی هم‌چون تغییر لحن سخن‌گفتن، سکوت‌ها و اشاره‌های متناسبی نسبت به مخاطبین خاص خود استفاده می‌کند. درد مزمن موقعیت فردی و...
ادامه خواندن

انسان شناسی رنج ودرد (15)


داوید لوبروتون برگردان ناصر فکوهی و فاطمه سیار پور  بخش 15  لیریس از تجربه «خشونت‌آمیزی» که در 5-6 سالگی داشته سخن می‌گوید. پدرومادرش به اومی‌گویند که می‌خواهند او را به سیرک ببرند اما در واقع به نزد یک جراح می برند  که لوزه های او را بدون جراحی درمی‌آورد. «من هیچ‌چیز به یاد ندارم جز حمله ناگهانی جراح که ابزارش را درون گلویم فروبرد دردی که احساس کردم و فریاد وحشتناکی که هم‌چون حیوانی که شکمش را بدرند از من بلند شد(...) این خاطره به نظرم دردناک‌ترین یادگار دوران کودکی‌ام است. نه فقط نمی‌فهمیدم چرا این درد به من تحمیل شده بلکه احساس می‌کردم که مرا گول‌زده‌اند در یک دام افتاده‌ام و قربانی یک بی‌شرمی بی‌رحمانه از طرف بزرگ‌سالان شده‌ام، از طرف کسانی که با من مهربانی کرده بودند تا سپس مرا به زیر وحشیانه‌ترین خشونت‌ها بکشند. همه بازنمایی من از زندگی بدین‌ترتیب از این ماجرا متأثر شد. جهان به...
ادامه خواندن

انسان شناسی تولد


انسان شناسان کلاسیک توجه اندکی به مساله تولید مثل و تولد داشتند. این مساله از نظر آنها امری پیش-پاافتاده و یا مربوط به زنان، قابله ها و بعدها مربوط به پزشکی مدرن می شد. البته استثناهایی نیز در این زمینه وجود داشتند. به عنوان مثال مونتاگو  (1949) فهم غیرمعمول استرالیایی ها از رشد جنین را مورد مطالعه قرار داد. همچنین مالینوفسکی (1932) بر ایده ها و اعمال ساکنین تروبرند در ارتباط با تولد و مخصوصا نحوه برخورد با جفت نوزاد مطالعه کرد. فورد   فهرستی از سنت های تولیدمثلی در جوامع مختلف تهیه کرد که شامل جزییاتی درباره حاملگی، وضع حمل و دوره بعد از زایمان  می شد. فردیمن و فرگوسن (1950) مساله درد و زایمان بدون درد در جوامع «اولیه» را مورد مطالعه قرار دادند. (Sargent, 2004) با این وجود، و با اینکه انسان شناسی اولیه در ارتباط با مساله تولیدمثل و یا «واقعیت های زندگی» شکل گرفت، اما...
ادامه خواندن

انسان شناسی رنج و درد (14)


   داوید لوبروتون برگردان ناصر فکوهی و فاطمه سیارپور درد نه تنها انسان را فرسوده می‌کند بلکه در نزد برخی افراد رفته‌رفته سبب تخریب زندگی می‌شود. این‌که بیماری تقاضا کند به عمرش خاتمه دهند (اتانازی یا خوش‌مرگی) گویای خردشدن فرد زیر بار رنجی است که به نظر می‌رسد پایانی ندارد. سرچشمه‌های معنا برای چنین فردی در آزمون درد از میان می‌روند، و تنها چیزی که باقی می‌ماند رنجی سخت است که مرگ را به تنها راه رهایی بدل می‌کند. هر دلیلی برای زندگی از بین می‌رود، و هستی به یک شکنجه طولانی تبدیل می‌شود. موقعیت فرد اغلب در اطراف وی یک خلأ ایجاد می‌کد، او خود را زیادی و بی‌فایده می‌پندارد، کسی که ارزش گفتگو با دیگران را ندارد. میل به مردن همراه با رنج و این احساس که فرد بدون هیچ راه بازگشتی درون درد اسیرشده، همراه است. اما چنین تقاضایی بنا به موقعیت‌های مختلف نیاز به ارزیابی‌های متفاوتی...
ادامه خواندن

انسان شناسی رنج و درد(13)


داوید لوبروتون برگردان ناصر فکوهی و فاطمه سیارپور  درد گاه به نقطه‌ای هولناک می‌رسد، جایی که همه مرهم‌ها در برابرش ناتوانند؛ اما بازهم باید دخالت کرد بازهم ضربه ای زد، یا  چیزی را بُرید. ژیلبر  یک نگهبان جنگلی است که به شدت در یک تصادف رانندگی به وسیله یک راننده بی‌احتیاط به شدت زخمی شده است تصادفی که در آن دونفر دیگر نیز کشته می‌شوند. او در این تصادف شکستگی‌های متعددی در بدن تحمل کرده و یکی از پاهایش پیچ خورده است و این در حالی که در مزرعه کار می‌کرد. ژیلبر به شدت رنج می‌برد اما لحظه‌ای که برای او بی‌نهایت تحمل‌ناپذیر می‌نماید لحظه‌ای است که :«به من گفتند که باید برای سومین‌بار پایم را ببرند. دیگر گوشتی بر استخوان باقی‌نمانده بود و بدنم شروع به فاسدشدن کرده بود. من در آن لحظه حاضر نشدم این را بپذیرم. اما پزشکان مرا متقاعد کردند و دست آخر پذیرفتم. اما به...
ادامه خواندن

مروری بر کتاب «ژنتیک و جامعه : جامعه شناسی بیماری»


این کتاب در سال  2004 توسط انتشارات Routledge منتشر شد . حجم آن 208 صفحه است.در دهه های اخیر ما به طور روزافزونی شاهد رشد ژنتیک در حوزه بیماری های بوده ایم. نمونه این مدعا انواع تستهای ژنتیکی در دسترس برای خانواده هایی با سابقه بیماری ژنتیکی است که اغلب این تست ها پیش از تولد انجام می گیرند. پروژه های مختلفی برای یافتن ریشه های ژنتیکی بیماری هایی نظیر سرطان و بیماری های قلبی اقدام به جمع آوری نمونه DNA کردند و یا تحقیقاتی بر روی ژن ها به صورت منفرد انجام شده است. طبق گفته نویسنده در مقدمه کتاب این دستاوردهای ژنتیکی در خلا اجتماعی و فرهنگی رخ نمی دهند. فعالیت های علمی و ژنتیکی باعث شده است تا متخصصین این حوزه مورد موشکافی قرار بگیرند و در مقابل این حوزه نوین علمی, موسسات مختلفی در زمینه حقوق معلولین , حقوق حیوانات  به فعالیت بپردازند. در حقیقت ژنتیک...
ادامه خواندن