ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

زبان و فرهنگ در ترجمه: رقیب یا همکار (بخش سوم و پایانی)


  بدین موضوع اشاره شده است که مشکلات ترجمه‌ای خاص ممکن است در رابطه با کنشهای نمادین مختلف در فرهنگ زبان مبدأ، که در فرهنگ زبان مقصد غایب هستند، افزایش یابند و یا احتمالا معنای متفاوتی داشته باشند. به عنوان مثال، در فرهنگ روسی سوت زدن به عنوان شیوه ای برای بیان تحسین و تشویق متداول نیست و مردم روسیه با انگشتانشان V را به علامت پیروزی یا صلح نشان نمی دهند. مترجم به هنگام ترجمه عبارتهای استعاری و تمثیلی بایستی بر مشکلات مشابه غلبه کند. او باید مطمئن شود که گیرندگان متن ترجمه شده او این موضوع را درک کرده‌اند که چرا نباید فردی زغال‌سنگها را به نیوکسل حمل کند و اینکه هدایت یک فرد با بینی (lead a person by the nose) در زبان انگلیسی به معنای مطیع ساختن یک فرد است و در زبان روسی همین عبارت بر فریب دادن دلالت دارد. مترجم برای اینکه از درک...
ادامه خواندن

سفرنامه مغولستان / خوان اول: جنگ رستم و چنگیز برای گرفتن روادید مغولستان


بخش دوم اینکه کشوری کوچک به نام مغولستان با سه میلیون جمعیت، در ترکیه هم سفارتخانه دارد و هم کنسولگری، و چندین پرواز بین دو کشور وجود دارد، نیازمند کمی توضیح است. مغولستان برای هویت ترکیه بسیار مهم است. نخستین نوشته‌های ترکی که در سده هشتم میلادی بر روی چندین ستون سنگی نوشته شده، در خاک مغولستان هستند. همچنین یکی از نخستین حکومتهای ترکی در سرزمینی بر پا شد که مغولستان بخش عمده آن است. به‌علاوه اینکه زبان مغولی و ترکی جزو یک خانواده زبانی بوده و هنوز برخی واژه‌های مشترک دارند. برای نمونه همان دوستم آلتنسوخ، نامش ترکیبی است از دو واژه آلتن و سوخ. آلتن هم در مغولی و هم در ترکی به معنای طلا است. اما روایت ترک‌ها کمی اغراق‌آمیز است و سر و صدای مغول‌ها را در آورده. برای نمونه هر وقت با آلتنسوخ بودیم و کسی می‌فهمید که او مغول است، سریعا می‌گفت: «شما هم...
ادامه خواندن

زبان و فرهنگ در ترجمه: رقیب یا همکار (بخش دوم)


و.ن. کمیسارف برگردان ملیحه درگاهی هسته مرکزی نظریه ترجمه نظریه عمومی ترجمه است که دغدغه اصلی آن جنبه های اساسی ذات ترجمه در ماهیت ارتباط بین‌زبانی می باشد و بنابراین برای تمامی وقایع ترجمه مشترک است، صرف نظر از آنچه زبانها درگیر آن هستند یا اینکه نوع متن چیست و ترجمه تحت چه شرایطی انجام شده است. اساسا جایگزینی متن مبدأ با متن مقصد با ارزش ارتباطی یکسان امکانپذیر است زیرا هر دو متن بواسطه گفتار انسانی که از قوانین مشابه پیروی می کند تولید شده و از روابط یکسان بین زبان، واقعیت و ذهن انسان برخوردارند. همه زبانها ابزاری برای برقراری ارتباط هستند، هر زبانی به منظور ابراز بیرونی و شکل دادن تفکر انسان مورد استفاده قرار می گیرد، تمامی واحدهای زبان نهادهای معناداری هستند که به واقعیتهای غیر زبانی مرتبطند، تمامی واحدهای گفتاری اطلاعات را به ارتباطات منتقل می کنند. در هر زبانی ارتباط از طریق تفسیر اطلاعاتی...
ادامه خواندن

زبان و فرهنگ در ترجمه: رقیب یا همکار (بخش اول)


و.ن. کمیسارف / برگردان ملیحه درگاهی زبان و فرهنگ به گونه‌ای واضح دو عامل غالبی هستند که ترجمه را به یک فعالیت متفکرانه کاملا پیچیده و ضروری بدل می‌سازند. جهان ما بنای شگرفی از زبانها و ارتباطات بین‌زبانی میان مردمی است که به زبانهای مختلف صحبت می کنند، چنین ارتباطی شکل نخواهد گرفت مگر اینکه به شیوه‌ای بر موانع زبانی غلبه شود. بنابراین زبان، یا تا حدی تفاوت در زبانها، علت وجودی ترجمه است. ما از زبانی به زبان دیگر ترجمه می کنیم تا روابط بین زبانی را ممکن سازیم. نام پدیده تا حد زیادی برای ایده انتقال زبانی ضمنی است و تعریف فرایند ترجمه معمولا ارجاعاتی به زبان یا زبانها دارد. همچنین تأثیر عامل فرهنگی در ترجمه اگر خیلی واضح نباشد، انکارناپذیر است. هیچ ارتباطی ممکن نیست مگر اینکه پیغام انتقال یافته از طریق نطقهای گفتاری (یا متون) به خوبی از سوی مخاطب فهمیده شود. اما این درک فقط...
ادامه خواندن

زبان از مدار‌های مغزی قدیمی ماقبل انسان‌ها استفاده می‌کند


کریستوفر برگلند برگردان زهرا خلجی مقاله‌ای تازه که توسط تیم بین المللی پژوهشگران نوشته شده است شواهد محکمی را ارائه می‌کند که زبان با استفاده از دو نظام دارای کاربردهای متعدد (حافظه اخباری و حافظه روندی) یادگرفته می‌شود که از نظر تکاملی قدیمی به حساب می‌آیند و مختص به زبان نیستند. بر خلاف باور عموم محققان دریافتند که کودکان که زبان مادری‌شان را فرا می‌گیرند و افراد بالغ که زبان تازه‌ای را یاد می‌گیرند به مدار مغزی اتکا نمی‌کنند که تنها مختص یادگیری زبان است. بلکه فراگیری زبان از یک مکانیزم عصبی-شناختی دارای کاربردهای متعدد بهره می‌برد که قبل از هومو سیپین ها وجود داشته است. این یافته ها ۲۹ ژانویه ۲۰۱۸ در ژورنال پیشرفت‌های آکادمی ملی علم (PNAS) چاپ شده است. برای چنین تحلیلی، تیم پژوهشگران از نظر آماری یافته‌های ۱۶ پژوهش پیشین که یادگیری زبان را از راه حافظه اخباری و حافظه روندی مطالعه کرده بودند (که دو...
ادامه خواندن

مفاهیم کلیدی در فرهنگ و زبان (۸): مقوله


وارد گودایناف برگردان زهرا خلجی پیربلوطی  مقوله بندی کردن تجربیات امری اساسی در تمام یادگیری‌ها و در نتیجه در فرهنگ است. درون داد حسی به غیر ازینکه یک واکنش غیرارادی را تحریک می‌کند باید با درون داد حسی گذشته برابر باشد تا بتوانند ارزش انگیزشی داشته باشد.واکنش های اکتسابی متعلق به مقوله انگیزشی هستند و نه به درونداد های منحصر به فردحسی. رفتار عامدانه چه در انسان‌ها و چه در حیواناتبر اساس یادگیری است که مقوله‌های ابزاری را به مقوله‌های اهداف مرتبط کند. برای اینکه درون داد حسی ارزشی به عنوان یک انگیزه با واکنش اکتسابی مرتبط باشد باید به عنوان یک نمونه یا عضوی ازمجموعه‌ی مقوله بندی شده باشد. مقوله‌ها اساسا فردی هستند. مردم آن‌ها را به وسیله زبان و دیگر صورت های بازنمایی نمادین برونی می‌کنند. ما تمایل داریمبه مقوله‌ها به صورت چیزهایی نگاه کنیم که واژه‌ها آ‌ن‌ها را مشخص می‌کنند. واژه‌ها در حقیقت ابزاری هستند که ما...
ادامه خواندن

تصادفی بودن تکامل زبان


  اد یانگ برگردان زهرا خلجی بعضی از زبان شناسان زبان را مانند یک موجود زنده در نظر می‌گیرند که رشد می‌کند و تغییر می‌کند. اکنون یک گروه از پژوهشگران می‌خواهند از قیاس با تکامل تغییر زبانی را توضیح دهند، آن‌ها استدلال می‌کنند که انتخاب طبیعی و رانش ژنتیکی با تغییر زبان در طول زمان مشابهت هایی دارند. متخصصان تاریخ زبان انگلیسی مدت زیادی است که اعلام کرده‌اند که عوامل اجتماعی و شناختی زبان را در طول زمان شکل می‌دهند. برای مثال زبان ها صرف بی قانون فعل ها را به خاطر اینکه حفظ کردنشان دشوار است، کنار می‌گذارند. این توضیح‌ها از این نظر که بر اساس عوامل محسوسی داده شده‌اند مانند فشار زیست شناسی انتخاب طبیعی هستند. اما این توضیح زیست شناس تکاملی دانشگاه پنسیلوانیا، جاشوا پلاتکین را راضی نکرد.   ورود جاشوا پلاتکین به دنیای تکامل زبان با واژه clarity [وضوح] یا عدم وجود آن شروع شد.امروزه اگر...
ادامه خواندن

مفاهیم کلیدی در فرهنگ و زبان (۷): رمزگان


سلسو آلاوارز کامامو برگردان زهرا خلجی پیربلوطی رمزگان‌های ارتباطی شیوه‌های عمومی هستند که هم فرستنده (زبان‌ور یا اشاره‌ور) و گیرنده باید ارتباط مقاصد خود را علامت دهند (و به گونه‌ای این مقاصد را تعبیر کنند) به وسیله‌یمنابع چند نمایی مانند علامت های زبانی و پیرازبانی، نوای گفتار، نگاه کردن، حرکات دست، اشاره‌شناسی و طرز قرار گیری بدن. برای تولید جمعی معنا،‌ علامت دادن صرف فرستنده‌ها کافی نیست، گیرنده‌ها نیز باید از راه استنباطی علامت های درک شده را با انتظارات ارتباطی و تجربیات ارتباطی گذشته انطباق دهند. در این حالت هم فرستنده و هم گیرنده فعال و زایا هستند. اگر بخواهیم سخت گیرانه‌تر نگاه کنیم، گیرنده‌ها نمی‌توانند مقاصد را دوباره تکرار کنند، چون که این‌ها ویژگی‌های انتزاعی ذهن فرستنده هستند؛ بلکه گیرنده‌ها رمزگان ارتباطیخود را اعمال می‌کنند تا بتوانند تعبیرهایی را به دست دهند. این تعبیرات سپس وضعیت شناختی گیرنده را تحت تاثیر قرار می‌دهد و پس از آن یک...
ادامه خواندن

فراگیری: نیازی پایه ای


  گفتگو با استانیسلاس دوئنه استاد کلژدوفرانس برگردان عاطفه اولیایی عصب شناسی ادراک(۱) به دریافتن انگیزه ها و ممانعت های مغز انسان در امر یادگیرییاری می دهد. در این مصاحبه استانیسلا دوئه به توضیح این امر می نشیند. عصب شناسی که علم جدید آموزش و پرورش عنوان شده است چگونه ما را به درک مکانیسم های یادگیری راهبر است؟ این شاخه از تحقیقات در علوم عصب شناسی ادراک، به هدف شناخت و درک ساختار های مغز که آموزش را ممکن می سازد،‌ در سی سال گذشته پیشرفت کرده است و با استفاده از روان شناسی علمی، علوم شناختی، و به خصوص تصویر برداری از مغز سعی در درک چگونگی دگرگونی مغز کودک در روند یادگیری خوانش، حساب، و از بر کردن و .... می پردازد. متفکرین بزرگ آموزش و پرورش همچو مونتنی، کومنیوس، ویلیام جیمز و ....، بدون دانش و فناوری امروزی، تنها می توانستند به درون یافت های درخشان...
ادامه خواندن

نقشه سه بعدی مغز نمایانگر چگونگی فکر ما



توضیح تصویر: دیدی سه بعدی از پوسته‌ی مغزی یک فرد رنگ هر ووکسل نشان دهنده‌ی هر دسته از واژه های منتخب است. مثلا، سبزها بیشتر نشان دهنده مفاهیم بصری و لامسه‌ای است در حالیکه ووکسل های قرمز بیشتر مفاهیم اجتماعی‌ هستند. (الکساندر هاث) کلر مالدارلی برگردان زهرا خلجی پیربلوطی هر روز وقتی ما با دوستان، خانواده‌و همکارانمان صحبت می‌کنیم و از پادکست‌ها، فیلم‌ها و دیگر رسانه‌ها استفاده می‌کنیم بی وقفه به توپ واژگان بسته شده‌ایم. با این حال مغز ما توانایی این را دارد که معنای این کلمات را در کنار هم قرار می‌دهد و به این ترتیب ما را قادر می‌سازد تا در اغلب اوقات بدون هیچ انفصالی روز خود را با فهمیدن، به خاطر آوردن و در صورت لزوم پاسخ دادن به پایان برسانیم. اما چه اتفاقی در مغز ما رخ می‌دهد که به ما اجازه می‌دهد که این جریان بی‌انتها را درک کنیم؟ گروهی از محققان تلاش...
ادامه خواندن

آیا مطالعه زبان یک علم است؟ (بخش دوم)


آریکا اوکرنت برگردان زهرا خلجی پیربلوطی مثال های ابداع شده خودآگاه در علم امری غیر عادی نیستند. هواپیماهای بدون اصطکاک، کره‌های بی نقص و گاز های ایده آل و انتزاعات بسیار مفید در حقیقت آشفته چیز های در جهان واقعی. اگرچه برای یک علم غیر عادی است که به اندازه‌‌ی زبان شناسی به تخلف های عمدی و مثال های بد متکی باشد - که وقتی با دقت به آن نگاه کنیم می‌بینیم تا جاییکه قضاوت غریزی ما به ما می‌گویند می‌توانیم آن ها را تخلف در نظر بگیریم. از این دورنما هدف مطالعه در زبان شناسی واژه‌ها، جملات و یا رفتار ارتباطی انسان، چیزهایی که ما می‌بینیم و می‌شنویم نیست، بلکه یک نظام اساسی زیرین است،‌ یک انتزاع. این انتزاع پیش بینی‌ها را انجام می‌دهد، نه لزوما درباره آن چه که مردم می‌گویند بلکه درباره اینکه قضاوت های از روی غریزه‌شان باید چه باشد. در صورت بندی چامسکی ما فقط...
ادامه خواندن

آیا مطالعه زبان یک علم است؟


آریکا اوکرنت برگردان زهرا خلجی پیربلوطی علم حیطه‌ای نابسامان است، اما درست مانند هر چیز دیگری که سر و ته نامشخص و ناموزونی دارد ما تلاش می‌‌کنیم تا آن را با متوسل شدن به گونه‌های آرمانی درک کنیم. از طرفی کهن الگوی روش علمی وجود دارد: وسیله‌ای برای محاسبه‌ی مشاهدات، ایجاد پیش‌بینی های دقیق، آزمودنی و به دست دادن کشفیات جدید درباره پیامدهای طبیعی قوانین طبیعت. از طرف دیگر کهن الگوی همیشه تجدیدپذیر اصل داستان ما وجود دارد: اتفاقی تصادفی که منجر به شفاف کردن یک بینش می‌شود؛ قهرمانی که حقیقت را در حضور مقاومت یا حتی خطر می‌جوید؛ حقیقت شگفت انگیز که نظریه غالب را به چالش می‌کشد و آن را به زمین می‌زند. تاثیر متقابل این دو کهن الگو بحثی داغ و طولانی درباره منشا و طبیعت زبان راه انداخته است. اخیرا، با انتشار کتاب تام وولف «قلمرو گفتار» (۲۰۱۶) این موضوع دوباره به آگاهی عموم در آمده...
ادامه خواندن

جایگاه فرمول ساختاری در فرهنگ‌نویسی


رحمان افشاری شکی نیست که فرهنگ‌نویسی در زبان فارسی در دهه‌های اخیر رشدی چشمگیر داشته است. اگر توجه خود را تنها به فرهنگ‌های یک‌زبانة فارسی محدود کنیم، می‌توانیم به‌عنوان‌مثال از دو فرهنگ ممتاز فرهنگ بزرگ سخن (حسن انوری) و فرهنگ معاصر فارسی (غلامحسین صدری‌افشار، نسرین و نسترن حکمی) یاد کنیم. هر دو فرهنگ یادشده کوشیده‌اند بر پایة فرهنگ‌نویسیِ نوین اکثر لغات رایج در زبان فارسی امروز را مدخل و معانی متفاوت هر لغت را به‌دقت از هم تفکیک کنند و نکات دستوری هر لغت را نیز به دست دهند. اما هر دو فرهنگ، به‌ویژه فرهنگ معاصر فارسی، بیش‌ازحد بر شمّ زبانی و دانش زبان‌شناختی کاربر تکیه کرده‌اند. برای آن‌که کار تحقیق را محدود کنیم، بیشتر به بررسی فرهنگ معاصر فارسی [1] از این منظر می‌پردازیم. این فرهنگ باآن‌که دارای ۵۰ هزار مدخل و ترکیب رایج زبان فارسی است (۲۸ هزار مدخل و ۲۲ هزار ترکیب اسمی و فعلی و ارجاع)،...
ادامه خواندن

زبان‌های صنفی (بخش اول) / از مصر باستان تا امروز


زبانهای صنفی سابقه ای به درازای هزاران سال دارد و شاید نخستین بار چهار هزار سال قبل از میلاد مسیح و به هنگام ساخت اهرام مصر در محافل سری «بنایان» که اهرام را میساختند نخستین زبان صنفی ساخته شد. زبان مرموز و خاصی که تنها اعضای محافل بنایان آن را میفهمیدند و این لازم بود چرا که آنها نمیخواستند دیگران با اسرار و رموز کار آنها آشنا شوند و به همین دلیل هیچ بیگانهای را نیز در محافل خود نمیپذیرفتند و همین محافل بنایان بود که قرنها بعد به محافل فراماسونها تبدیل شد، با زبان درون گروهی خاص و اصرار در پنهان کردن اسرار. بیتردید در طول تاریخ جز «بنایان» که سعی در پنهان کردن اسرار حرفهای خود داشتند صنوف دیگر هم نیازمند زبان خاصی بودند تا در صورت لزوم و در برابر غیر با آن زبان با هم حرف بزنند و مانع شوند تا مشتری یا افراد غریبه از...
ادامه خواندن

آیا زبان آن طور که امروزه آن را می شناسیم، هنوز برای عصر دیجیتال مناسب است؟


پاولو شوپن برگردان زهرا خلجی طبق گفته تعدادی از دانشمندان علوم اعصاب و فلاسفه شاید زبان اساسی ترین وسیله برای انتقال ایده ها نباشد. در عصر دیجیتال لازم است که نقش آن را مطالعه کنیم و احتمالات جدید را که تکنولوژی خلق می کند بررسی کنیم. جان سرل استاد فلسفه دانشگاه برکلی در کتاب خود بیان و معنا (۱۹۷۹) این ایده را «اصل قابلیت بیانی» می‌نامد،‌ اصلی که هر چیزی معنایی دارد را می توان به زبان آورد. هم چنین در رساله منطقی-فلسفی (۱۹۲۱) لودویگ ویتگنشتاین اشاره می‌کند که «محدودیت های زبان من، محدودیت های جهان من است.» خارج از فضای سر بسته فلسفه تحلیلی،‌ محدودیت های زبان های طبیعی وقتی که به سراغ ایجاد معنا می‌رویم هم در هنر و هم در علم شناخته شده است. روان شناسی و زبان شناسی اعتراف کرده اند که زبان وسیله بیان کاملی نیست. عموما این نظر مورد قبول همه است که افکار...
ادامه خواندن