ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

«فیلم مستند دورگه / فیلم های هیبرید»: کتابی در مبحث فرم های تازه وظهور واقعیت هیبرید


در این لحظه کتابی از آقای ضابطی جهرمی رونمایی می شود که به منظور پاسخ گویی به پرسش های متأخر در سینمای مستند فراهم آمده است . دوران پسا ترجمه در نظریه پردازی برای سینمای مستند فرا رسیده و دور نیست که مستند سازان ایران، با تجربه عرصه های نو، جهان نظریه پردازی برای سینمای مستند را متحول کنند. زیرا نظریه در خلاء رخ نمی دهد. بحبوحۀ جهانی شدن، در عرصه سینما بحث های مختلفی از جمله دورگه سازی فرهنگی را دامن زده است. همانطور که گفته میشود اتومبیل های هیبریدی براه افتاده اند، رسانه های جدیدی نیز در تولیدات فرهنگی سر بر آورده اند که با عنوان هیبریدی شناخته می شوند. چنین محصولاتی در ذات خود دارای مختصاتی هستند. این روز ها روی شخصیت های دورگه هم در سینمای داستانی بر خی کشورهای آسیایی( از جمله سینمای تایلند)، تحقیق های مفصلی انجام می شود. در توضیح علت وجودی دورگه...
ادامه خواندن

مصاحبه‎ای با پیتر واتکینز– بخش سوم


اسکات مک‎دونالد برگردان زینب لطفعلی‎خانی پیتر واتکینز: کاری که قصد دارم با فیلم استرینبرگ بکنم تا دچار چنین مسائلی نشوم، واقعاً پیچیده است. [ابتدا] به ساختار رایج روایت اجازه‎ی بروز خواهم داد: [بعد] آن را تکه تکه خواهم کرد. چیزی که این موضوع را برای هدف من مناسب‎تر می‎کند (و یکی از دلایل اصلی تحمل تمام ناملایماتی بود که در سوئد متحمل شدم) شخصیت پیچیده‎ی این مرد است. او کاملاً با مونک متفاوت است، اگرچه که مونک هم شخصیت پیچیده‎ای داشت. استرینبرگ رمان، نمایشنامه، داستان کوتاه، مقالات سیاسی نوشته است. او در رابطه با همه چیز نوشته است؛ درباره‎ی ستاره‎شناسی، طالع‎بینی، زیست‎شناسی. او به مطالعه‎ی سیستم‎های زبانی پرداخته؛ چینی، زبان رمزی، عربی، ژاپنی، جاوایی. او به مطالعه در باب زندگی گیاهان پرداخته؛ در زمینه‎ی فیزیک نور مطالعه کرده؛ و به مطالعه‎ی صدا پرداخته است. او یکی از شخصیت‎های دوره‎ی رنسانس است. و البته می‎توان گفت او آماتوری بزرگ است که گاهی...
ادامه خواندن

جایگاه نقش آرشیو فیلم در پژوهش سینمای ایران


در فراخوان جشنواره بین المللی آرشیو ها ( در سال 2019 که در پاریس برگزار می شود) آمده است: همه ما اهمیت نقشی را که آرشیوها در جوامع ما بازی می کنند می دانیم ولی باید آن را به گوش سایر مردم جهان برسانیم. آرشیوها برای مطالعات تاریخی، شاهد فراهم می آورند و برای پژوهشگر، خاطره ها، هویت فرهنگی و حس مکان و روحیۀ زمان را عینیت می بخشند. به قول دکتر برایان اُبلیویون « تبدیل زندگی به رسانه، ضامن بقای آرشیو هاست». آرشیو، نهادی برای 1- شناسایی و انتخاب 2- جمع آوری و خرید رایت فیلمخانه ای 3- ترمیم 4- طبقه بندی 5 – نگهداری 6- دسترسی پذیری7- مدیریت اشیاء و 8- نحوۀ آگاهی از منابع خود( به صورت متا دیتا) است. انجمن آرشیویست های آمریکا، سه تعریف از آرشیو ارائه داده است: 1- آرشیو عبارت از مدارک غیر جاری (non-current ) یک سازمان یا مؤسسه است که به...
ادامه خواندن

معرفی کتاب « مقدمه‌ای بر فیلم مستند»


کتاب «مقدمه‌ای بر مستند» بر مبنای مجموعه‌ای پرسشها درباره فیلم و ویدیوی مستند سازمان یافته است و نظری اجمالی درباره این شکل شگفت‌آور فیلمسازی ارائه می‌دهد.کتاب حاضر فنی‌ترین اثر یکی از نظریه‌پردازان سینمای مستند، بیل نیکلز، است که برای اندیشه‌های خود یک دستگاه نظری ارائه می‌کند و به صورتی روش‌مند از طریق فیلم مستند به عنوان یک سازمان و کلیتی که به صورتی آگاهانه از عناصر مختلف استفاده می‌کند، به پرسشهایی پاسخ می‌گوید که از ابتدا در سینمای مستند مورد مناقشه بوده و یا به همراه مستند آمده است. بیل نیکلز با عنایت بر فازی بودن تعریف مستند، آن را شکلی متفاوت از داستانی، تجربی و آوانگارد می‌داند و بر جهان تاریخی به عنوان پایه و مبنای نظری تمام بحث‌هایش تأکید می‌ورزد. کتاب «مقدمه‌ای بر مستند» با ترجمه سلیس و روان محمد تهامی‌نژاد که خود از شناخته شده‌ترین چهره‌ها در عرصه فیلمسازی مستند ایران به شمار می‌آید و به علاوه...
ادامه خواندن

معرفی کتاب راهنمای سینمای جهان: ایران (جلد دوم)


با درخشش سینمای ایران در جهان، انتشار مقالاتی در باره سینمای ایران در نشریات وسایت های بین المللی نیز رواج یافت و تا آنجا که میدانم کتاب هایی نیز به زبان های فرانسه، انگلیسی و آلمانی، در اروپا و آمریکا منتشر شده است. این نوشته در باره کتاب راهنما(دایرکتوری)ی سینمای جهان است که به سینمای ایران (1و 2)، آفریقا، ایتالیا، اسپانیا، ژاپن، چین، اروپای شرقی از جنبه ملی می پردازد . فکر فراهم سازی و نشر این مجموعه با مسعود یزدانی مدیر انتشارات اینتلکت در بریتانیا و استاد دانشگاه بریستول بود. پس از انتشار جلد اول دایرکتوری(راهنما)ی سینمای جهان(بخش ایران) و به دنبال درگذشت یزدانی(در فوریه سال 2014)، کار گرد آوری، ویراستاری و به سامان رساندن جلد دوم کتاب راهنمای سینمای جهان ( ایران)که دارای چندین مدخل و به صورت مجموعه مقاله است نیز با مسؤلیت پرویز جاهد( نویسنده کتاب نوشتن با دوربین) ادامه یافت و امسال(2017) به زبان انگلیسی...
ادامه خواندن

بررسی انسان شناختی بازنمایی هویت شهر تهران در سینمای مستند معاصر(6)


    خاطره زدایی شهر دارای حافظه است و شهر بدون حافظه‌ی تاریخی را نمی‌توان دارای هویت دانست(حبیبی،1384: 1). بنیامین می‌نویسد: "خاطره ابزار تفحص گذشته نیست بلکه صحنه‌ای است برای به حال آمدن گذشته و برای پیوند مجدد با محیط." (بنیامین در حبیبی در خدایی‌نژاد و کرم‌پور،1385: 85) بنابراین هویت شهر که مجموعه‌ای است از ویژگی‌های کالبدی، فرهنگ کنشگران و رابطه‌ی متقابلی که میان این دو وجود دارد؛ بخش مهمی از خودش را در حافظه‌ی تاریخی مکان‌های خاطرات جمعی بازیابی و تعریف می‌کند. به همین جهت"خاطره‌زدایی" به عنوان نوعی فرآیند منجر شونده به اختلال ارتباط میان کنشگران و شهر، یکی از انواع ایجاد کننده‌ی هویت منفی برای تهران است. این فرآیند از خلال دو کنش به هم مرتبط "تخریب" و "ساخت و ساز" در شهر صورت می‌گیرد که به نفع سامان دادن محیط انسان ساخت پایتخت به سمت نوعی از مدرنیزاسیون پیش می‌رود. درمقابل، شهری که از خاطرات و حافظه‌ی...
ادامه خواندن

بررسی هویت شهر تهران در سینمای مستند معاصر (5)


    خاطره زدایی شهر دارای حافظه است و شهر بدون حافظه‌ی تاریخی را نمی‌توان دارای هویت دانست(حبیبی،1384: 1). بنیامین می‌نویسد: "خاطره ابزار تفحص گذشته نیست بلکه صحنه‌ای است برای به حال آمدن گذشته و برای پیوند مجدد با محیط." (بنیامین در حبیبی در خدایی‌نژاد و کرم‌پور،1385: 85) بنابراین هویت شهر که مجموعه‌ای است از ویژگی‌های کالبدی، فرهنگ کنشگران و رابطه‌ی متقابلی که میان این دو وجود دارد؛ بخش مهمی از خودش را در حافظه‌ی تاریخی مکان‌های خاطرات جمعی بازیابی و تعریف می‌کند. به همین جهت"خاطره‌زدایی" به عنوان نوعی فرآیند منجر شونده به اختلال ارتباط میان کنشگران و شهر، یکی از انواع ایجاد کننده‌ی هویت منفی برای تهران است. این فرآیند از خلال دو کنش به هم مرتبط "تخریب" و "ساخت و ساز" در شهر صورت می‌گیرد که به نفع سامان دادن محیط انسان ساخت پایتخت به سمت نوعی از مدرنیزاسیون پیش می‌رود. درمقابل، شهری که از خاطرات و حافظه‌ی...
ادامه خواندن

بررسی هویت شهر تهران در سینمای مستند معاصر (4)


    فصل چهارم یافته های پژوهش فصل چهارم: یافتههای پژوهش پاسخ گفتن به این پرسش که " آیا تهران معرفی شده در سینمای مستند معاصر ایران، شهری صاحب هویت است، یا خیر؟" نیازمند پرداختن به "معیارهای احتمالی شکل دهی به هویت شهر تهران در فیلمهای بررسی شده" است که از طریق پرداختن به آنها میتوان برای پرسش اول، پاسخ نسبتاً راضیکنندهای را اتخاذ کرد. در واقع، فرض من بر این است که تهران، همچون هر هستار وجودی دیگر، یک شهر صاحب هویت است و این هویت اگرچه میتواند مخدوش یا سراسر آسیب باشد اما به هر حال از معیارها و مشخصاتی تشکیل شده است که این شهر را در مقایسهای تاریخی و یا جغرافیایی، قابل تشخیص میکند. برای این منظور و به قصد نوشتن از هویت شهر که در درجهی اول، ناشی از نقاط تمایز و مرزهای تشخیصی آن، با دیگر شهرها است؛ ابتدا بر اساس یک تقسیمبندی سه...
ادامه خواندن

بررسی هویت شهر تهران در سینمای مستندِ معاصر(2)


    فصل دوم  رویکردهای نظری پژوهش این فصل شامل رهیافت‌های نظری گوناگونی است که در این پژوهش به کار رفته‌‌اند. مفاهیمی دارای پیشینه در رشته‌‌های علوم اجتماعی، شهرسازی و اسطوره‌شناسی‌در زمینه‌ی مطالعات مربوط به شهر که در کنار هم منظومه‌ای نظری از آرای متفکرین گوناگون تشکیل داده‌‌اند. لازم به ذکر است که اغلب هدف از به میان این نظریات، آزمودن درستی یا غلطی‌‌شان نبوده است بلکه این موارد غالباً در جهت تکمیل کدگذاری‌های نهایی در این رساله به کار رفته‌اند. در واقع، متکی نبودن بر یک نظریه‌ی خاص در این پژوهش، به سهم هرچه بیش‌تر "مفاهیم" مورد استفاده در این کار انجامیده است. این‌که هر نظریه پرداز با توجه به پارادیم نظری متعلق به آن، چطور به مفاهیمی از قبیل "هویت" و یا "هویت شهر" پرداخته است و چه نوع ادبیات و کلیدواژه‌هایی را برای توضیح نظریه‌ی خود به کار برده است، در فرآیند مقایسه با آرای گوناگون دیگر...
ادامه خواندن

کتاب «یک عمر، یک راه، یک عشق: خسرو سینایی»


 همایون امامی  این کتاب به مجموعه¬ی پیشگامان سینمای مستند ایران تعلق دارد.مجموعه¬ای که می¬کوشد بر محور تاریخ شفاهی، مرور و مطالعه¬ای در پیشینه مستند سازی در ایران داشته باشد.در این مجموعه نگارنده به چند تن از پیشگامان سینمای مستند ایران می¬پردازد.پیشگامانی که در آن شریط که سینمای و به¬ویژه سینمای مستند، از تعریف روشن و درستی برخوردار نبود و هنر سینما تنها در ابعاد تجاری و سرگرم کنندگی¬اش تعریف می¬شد،سینمای مستند ایران را بر مبنای الگو¬های جهانی آن بنا نهادند.و عجیب نیست اگر بدانیم نخستین درخشش¬های جهانی سینمای ایران، از طریق فیلمهای مستندش بوده است.فیلمهایی چون یک آتش ساخته¬ی ابراهیم گلستان،شقایق¬های سوزان ساخته¬ی هوشنگ شفتی،طلوع جد ساخته¬ی احمد فاروقی قاجار، گود مقدس ساخته ی هژیر داریوش،تخت جمشید ساخته¬ی فریدون رهنما نظر به این وجه فرهنگی مطالعه¬ی سیر تحولی سینمای مستند ایران و چند و چون آن به منظور درک بهتر تاریخ سینمای مستند ایران اهمیت خود را آشکار می¬سازد.به ویژه...
ادامه خواندن

درباره کتاب سرکلاس با کیارستمی


سرکلاس با کیارستمی| پال کرونین| ترجمه سهراب مهدوی| نشر نظر| 1395 کتاب "سرکلاس با کیارستمی" را یکی ار اساتید علوم اجتماعی در کارگاهی درباره روش تحقیق کیفی پیشنهاد داد و از قضا من هم در آن کارگاه حضور داشتم. شرکت کنندگان کتاب را دست به دست گرداندند؛ برخی با دقت آن را ورق میزدند و برخی دیگر به سرعت آن را به نفر بعدی میدادند. وقتی نوبت به من رسید توجهم بیش از متن کتاب با حاشیه نویسی های آن استاد جلب شد، برداشتی از سبک نگرش و کار کیارستمی برای آغاز یا پیشبرد یک پژوهش علمی با روش کیفی ... *** "سرکلاس با کیارستمی" برای مدون و چاپ شدن مسیر جالبی را پیموده: سخنان کیارستمی در کارگاه های فیلمسازی اش، مکتوب شدنشان توسط پال کرونین و سپس ترجمه اش توسط سهراب مهدوی. این یعنی یک اندیشه تکوین یافته در چارچوب زبان فارسی به زبانی دیگر مکتوب شده و سپس...
ادامه خواندن

درآمدي بر بازشناسي وزن ادبيات در گفتار متن فيلم‌هاي مستند


نوشته: همايون امامي گفتار متن را کلامي ‌تعريف کرده‌اند که بر فيلمي ‌خوانده مي‌شود، تا جنبه‌‌هاي اطلاعاتي آن را بهتر و بيشتر آشکار سازد. اطلاعاتي که تصوير به تنهايي قادر به بيان آن نيست. طرح پاره‌اي توضيحات که معمولاً با ارائه‌ي آمار و ارقام همراه است و مخاطب را در درک بهتر موضوع فيلم ياري مي‌بخشد. پرسشي که اينجا مطرح مي‌شود اين است که ادبيات در اين ميان چه نقشي دارد؟ ظاهراً از آنجا که متن‌هايي از اين دست، از بستري ادبي برمي‌خيزند و غالباً ادبيتي بر آن حاکم است، لزوماً بايد از ساخت و بافتي ادبي نيز برخوردار باشد؟ و اين شروع تناقضي است که صورت مساله را تغيير مي‌دهد. تناقض از اينجا بر مي‌خيزد که سينما نه بر مبناي کلام که بر اساس جوهره‌اي تصويري و نمايشي تعريف مي‌شود و از ديرباز در اين مورد، شاهد مناقشه‌هاي طرفداران سينماي ناب بوده‌ايم، طرفداراني که هر نوع سلطه‌ي کلامي ‌يا...
ادامه خواندن

نگاهی به دو فیلم کوتاه«پل» و «عروسی مسلم» از منظر جامعه‌شناسی توسعه


داستان دو فیلم کوتاه «پل» و «عروسی مسلم» به کارگردانی رضا جمالی، در روستاهای صعب‌العبور استان اردبیل روی می دهد. فیلم «پل» بازگوکننده‌ی مشکلات و چالش‌های روحانی جوانی‌ست که به مناطق کوهستانی اردبیل می رود تا کار تبلیغ اسلام را  در یکی از روستاهای آن منطقه انجام دهد. مشکلات گوناگون مردم آن‌جا و به ویژه صعب‌العبور بودن روستا و وجود رودخانه‌ای( مابین دو کوه) بدون پل از جمله چالش‌های روحانی جوان است. مردم روستا برای رفت و آمد از روی رودخانه، طنابی از سمتی به سمت دیگر آن کشیده‌اند و سبدی آهنی نیز روی آن قرار داده‌اند و سبد با حرکت دست، اهالی را از یک سمت به سمت دیگر رودخانه می برد اما به دلیل دشواری این عمل انگشت دست برخی اهالی قطع شده است. فیلم «عروسی مسلم» نیز در روستای «سقزچی» از توابع استان اردبیل اتفاق می افتد. فیلم روایت‌کننده‌ی‌ مسایل و دغدغه‌های مداحی جوان (به نام مسلم)...
ادامه خواندن

برخورد خلاقانه با واقعيت، در فيلم‌هاي سهراب شهيدثالث


عباس بهارلو يكي از نخستين تعريف‌ها درباره‌ي فيلم و سينماي مستند اطلاق صفتِ غيرتخيلي به اين نوع فيلم‌ها بود؛ يعني فيلم‌هايي كه هيچ‌گونه تخيلي در آنها به‌كار نرفته باشد. اين تعريف مثل هر چيز ابتدايي ديگري بدوي و خام بود؛ اما تعريف‌هاي ديگري كه در اواخر نيمه‌ي اول قرن بيستم از فيلم مستند ارايه شد قدري همه‌جانبه‌تر بود. براساس اين تعريف‌ها، هر شيوه‌اي كه براي ثبت واقعيت بر روي نوار سلولوييد اتخاذ شود، مستندسازي است. اين شيوه‌ها شامل ثبت صحنه‌هاي واقعي يا حتي فراتر از آن بازسازي صادقانه‌ي صحنه‌هاي واقعي بود. به ‌تدريج فيلم مستند «روش خلق واقعيت» يا «برخورد خلاقانه با واقعيت» تعبير شد، و ويژگي‌هاي ديگري براي اين نوع فيلم در نظر گرفته شد. توسل به استدلال توأمِ با احساسات براي ايجاد كردن‌ِ كنش و واكنش‌هاي دلخواه، گسترش دادن دانش و معلومات انساني، برخورد واقع‌گرايانه با مسائل و جست‌وجوي راه‌حل ـ‌و نه الزاماً يافتن راه‌حل‌ـ در عرصه‌هاي اقتصادي،...
ادامه خواندن

موضوع هنوز بحث‌انگيز سينماي مستند


محمد سعید محصصی خسرو سينايي زماني گفته بود فيلم‌هاي مستندي که او و دوستانش در وزارت فرهنگ ‌و هنر آن زمان مي‌ساختند، تمريني بود براي ساختن فيلم‌هاي سينمايي. هنوز هم سينايي به اطلاق عنوان مستندساز به خودش اعتراض دارد و مي‌گويد: «من فيلمساز هستم و نه ‌فقط مستندساز». اين‌ جمله را کسي مي‌گويد که يکي از حرفه‌اي‌ترين مستندسازان کشور است. علت اعتراض سينايي به اين عنوان خودش، بيشتر از آن روست که دست‌کم تا ساليان سال، عامه‌ي اهل سينما (حتي پاره‌اي از منتقدان و فيلمسازان روشنفکر، فهيم و صاحب‌ ذوق و نظر) سينماي مستند ما را يک سينماي درجه‌ي دوم به ‌حساب مي‌آورده‌اند. جدا از هرگونه قضاوتي در مورد اين احساس سينايي به سينماي مستند، اکنون اما ‌در باب جايگاه سينماي مستند در ايران، ديگر مي‌توان گفت که اين سينما تنها تمريني براي ورود به عالم سينماي اکران نيست و هستند فيلمسازان توانمندي که آگاهانه دست از سينماي اکران شسته‌اند...
ادامه خواندن