ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

گفتمان‏های عمده فعالان زیست محیطی


تاکنون و بر اساس داده‎های موجود در وزارت کشور، 452 سازمان مردم‎نهاد در حوزه‎ی محیط‎زیست تنها در این وزارت‎خانه مجوز فعالیت دریافت کرده‎اند و البته در وزارت‎خانه‎ها سازمان‎های دیگر، مانند وزارت‎ ورزش و جوانان نیز سمن‏های متعددی با رویکرد محیط‎زیستی ثبت شده ‏اند. در نظام‎های حقوقی به مرور پذیرش الگوهای همکاری‌گرایانه قابل رویت است. در ایران تقویت رویکرد همکاری‎گرایانه مشخصاً با اصلاح قانون تشکیلات، وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی مصوب 1375 آشکار گردید. به موجب بند ع الحاقی به ماده 68 این قانون در سال 1382 یکی از مهم‎ترین وظایف شوراهای اسلامی شهر و روستا نظارت بر حسن اجرای مقررات مربوط به حفظ محیط‎زیست و منابع طبیعی ذکر گردید (مشهدی، 1395: 72). با این حال در اجرای سازوکارهای مشارکت بازیگران غیردولتی با موانع ساختاری و سازمانی متعددی مواجه هستیم. ضعف ساختاری سازمان حفاظت محیط‎زیست و جایگاه نه چندان قوی آن در هیئت دولت از سویی و نبود رویکردهای مبتنی بر...
ادامه خواندن

قدرت و شهر


 بررسی میدان شهداء(شهرداری) شیراز به مثابه یک میدان از اجتماع گفتمان های قدرت پروژه پایانی درس انسان‌شناسی شهری استاد: دکتر ناصر فکوهی دانشجو: سعید اسلامی‌راد تمرکز برخی فضاهای مبتنی بر گفتمان های قدرت در کنار یکدیگر نوعی از سامان بخشی فضا است؛ بطوریکه دسترسی و قرارگیری این مکان ها در مجاورت هم نوعی محدوده مشخص سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و ... را شکل می دهند. میدان شهداء که در زبان روزمره افراد به میدان شهرداری نیز خوانده می شود یکی از مهم‌ترین میدان های شهری شیراز است که به دلیل مجاورت با دیگر فضاهای سیاسی و قدرت چه در گذشته با سازه‌های ارگ کریم خان زند و بازار وکیل و چه در زمان حال با وجود ساختمان دادگستری، ساختمان شهرداری و بانک های مرکزی از میادین پر ترافیک شهری است. این میدان، نام روزمره خود را از ساختمان شهرداری که در ضلع شمال غربی قرار دارد گرفته است. اکنون این میدان...
ادامه خواندن

تحلیل گفتمان لاکلو و موفه


واژه «گفتمان» که سابقه آن در برخی منابع به قرن 14 میلادی می رسد، از واژه فرانسوی dis- koor و لاتین discours- us به معنی گفتگو، محاوره، گفتار، و از واژه discursum/ discurrer به معنی طفره رفتن، از سر باز کردن، تعلل ورزیدن و ... گرفته شده است. از سال 1960 به بعد گفتمان با تفکر فرانسوی گره خوره است.  مقدماتی ترین تعریف گفتمان از نگاه فیلیپس و یورگنسن «شیوه خاض درباره سخن گفتن درباره جهان یا فهم آن» می باشد. در تعاریف که منسوب به ساختارگراهاست گفتمان نظام های تفکر وابسته به زبان می باشد که زبان عنصری مستقل از جهان فرض می شود. تحلیل گفتمان لاکلو و موفه نوعی تحلیل گفتمان پساساختگرایی است که بر اهمیت زبان بر خلق معنا تاکید دارد. مهم ترین ویژه گی این نظریه تصادفی بودن و عدم تثبیت تام و تمام معنا می باشد. در این رویکر گفتمان های مختلف در فضای استعاری برای خلق معنا...
ادامه خواندن

معرفی کتاب «هژمونی و استراتژیهای سوسیالیستی»


کتاب هژمونی و استراتژی های سوسیالیستی کتابی است که توسط زوج ارنست لاکلو و شانتال موف نوشته شده و در سال 1985 انتشار یافته است. کتاب حاضر از چهار فصل تشکیل شده است. فصل اول در مورد آثار و کارهای روسا لوکزنبرگ، کارل کائوتسکی، ادوارد برنستینن و جورج سورل بحث می کند. فصل دوم بیشتر حول و هوش گرامشی در جریان است. در این فصل نویسنده به مفهوم مهم هژمونی فرهنگی می پردازد. در فصل سوم به بحث درباره توسعه سیاسی از نگاه نویسنده کتاب پرداخته می شود. همچنین نویسنده در این فصل به بحث درباره استدلال های خود درباره ویژگی های هژمونی و قانون اساسی می پردازند. در نهایت در فصل چهارم در ارتباط با هژمونی به عنوان فهم و حکومت در سیاست معاصر و خود فهمی در چپ ها اختصاص دارد. لاکلو و موفه دراین کتاب به طرح روش شناسی خویش در تحلیل گفتمانی پدیده های اجتماعی پرداختند...
ادامه خواندن

گفتمان


برای گفتمان تعاریف مختلف وگوناگونی بیان شده است. یورگنسن و فیلیپس در کتاب خود بیان تعریف مقدماتی از گفتمان را شامل: «شیوه خاص برای سخن گفتن درباره جهان و فهم آن (یا فهم یکی از وجوه آن) می¬باشد» (یورگنسن، فیلیپس، 1393: 18). تعاريفي از گفتمان هم وجود دارند كه غالبًا منسوب به انديشمندان ساختگرا و پساساختگراي فرانسوي و همگي متأثر از انديشه ي ميشل فوكو هستند. در اين گونه برداشت ها از مفهوم گفتمان، تحليل نظام هاي انديشگي در قالب هاي زباني مدنظر هستند. در اين تعاريف، استقلال زبان از جهان و تحليل نظام زباني مدنظر است (هامرسلی ، 13992؛ به نقل از فاضلی، 1383: 83). تحلیل گفتمان تحليل گفتمان كه امروزه به گرايشي بين رشته اي در علوم اجتماعي تبديل شده است ريشه در جنبش انتقادي ادبيات، زبانشناسي (نشانه شناسي) تاويل گرايي، هرمنوتيك گادامر و تبار شناسي و ديرينه شناسي ميشل فوكو دارد (یحیایی ایله ای، 1390: 58). نقطه...
ادامه خواندن

نشانه شناسی گفتمانی انتقادی (بخش سوم)


در بخش اول و دوم مقاله‌ی حاضر، رویکرد نشانه‌شناختی به تحلیل انتقادی گفتمان را با عنوان نشانه‌شناسی گفتمانی انتقادی مورد ارجاع قرار دادیم و با مروری به خاستگاه‌های این حوزه‌ی مطالعاتی، به طرح استدلال‌هایی پرداختیم که نشان دهیم رویکرد نشانه‌شناختی به تحلیل انتقادی گفتمان، می‌تواند رویکرد تازه‌ای در مطالعات نشانه‌شناختی قلمداد شود که متن را موضوع مطالعه‌ای انتقادی گفتمانی می‌بیند. در این بخش از مقاله، آراء فان‌لیوون و لاکلا و موف را به عنوان رویکردهای نشانه‌شناختی گفتمانی انتقادی به بحث خواهیم گذاشت. بخش دوم مقاله‌ی حاضر را با ارجاع به آراء نشانه‌شناختی اجتماعی کرس و فان‌لیوون به پایان بردیم. در این بخش، پرداخت به آراء فان‌لیوون را با ارجاع به نظریه‌ی نشانه‌شناختی گفتمانی انتقادی او پی‌خواهیم گرفت. پیشتر گفتیم از میان نشانه‌شناسان اجتماعی، فان‌لیوون مسیر خود را به مباحث نشانه‌شناختی گفتمانی انتقادی کشانده و توجه ویژه‌ای به رویکرد نشانه‌شناختی به تحلیل انتقادی گفتمان داشته است. در واقع باید گفت فان‌لیوون...
ادامه خواندن

نشانه شناسی گفتمانی انتقادی (بخش دوم)


در بخش اول مقاله‌ی حاضر، رویکرد نشانه‌شناختی به تحلیل انتقادی گفتمان را با عنوان نشانه‌شناسی گفتمانی انتقادی مورد ارجاع قرار دادیم و به طرح استدلال‌هایی پرداختیم که نشان دهیم رویکرد نشانه‌شناختی به تحلیل انتقادی گفتمان، می‌تواند رویکرد متفاوتی در مطالعات نشانه‌شناختی قلمداد شود که متن را موضوع مطالعه‌ای انتقادی گفتمانی می‌بیند. در ادامه‌ی بحث، نشانه‌شناسی گفتمانی انتقادی را در آراء بارت پی‌گرفتیم و او را از پیشگامان این عرصه‌ی مطالعاتی به حساب آوردیم. در این بخش از مقاله، تاملی در رویکرد بارت به مفهوم ایدئولوژی خواهیم داشت و پس از آن، پرداخت به خاستگاه‌های نشانه‌شناسی گفتمانی انتقادی را با ارجاع به آراء نشانه‌شناسان اجتماعی پی‌خواهیم گرفت. بخش اول مقاله‌ی حاضر را با ارجاع به آراء نشانه‌شناختی انتقادی بارت به پایان بردیم. گفتیم بارت اسطوره را تبدیل فرهنگ به طبیعت قلمداد می‌کند. فرایندی که طی آن سازه‌های فرهنگی و ایدئولوژیک، به‌مثابه‌ی واقعیت‌هایی تردیدناپذیر، بدیهی، عام و جهانی عرضه می‌شوند. گفتیم بارت...
ادامه خواندن

نشانه شناسی گفتمانی انتقادی (بخش اول)


در مقالات پیشین، به موضوع تحلیل انتقادی گفتمان و تعاریف مفاهیم بنیادین آن پرداختیم و رویکردهای متفاوت به این جنبش فکری را به بحث گذاشتیم. در این میان، اشاره‌ای نیز به نظریه‌ی گفتمان لاکلا و موف و رویکرد تئوفان لیوون داشتیم (نک بخش اول و دوم مقاله تحلیل انتقادی گفتمان). در بحث پیش رو، این دو رویکرد را به عنوان رویکرد نشانه‌شناختی به تحلیل انتقادی گفتمان مورد بحث قرار خواهیم داد؛ اما پیش از آن لازم است درباره رویکرد نشانه‌شناختی به تحلیل انتقادی گفتمان توضیح دهیم و تمایز آن را با رویکردهای زبان‌محور به بحث بگذاریم. نگارنده مرجح می‌داند عنوان "نشانه‌شناسی گفتمانی انتقادی" را برای مواجهه‌ی نشانه‌شناختی با مباحث تحلیل انتقادی گفتمان به کار ببرد (همچنین قهرمانی، 1393). در ادامه سعی خواهیم کرد استدلال‌هایی را در پشتوانه‌ی این عنوان پیشنهادی ارائه دهیم. به این منظور لازم است گام‌به‌گام پیش برویم. ابتدا باید توضیح دهیم رویکرد نشانه‌شناختی به تحلیل انتقادی گفتمان...
ادامه خواندن

تحلیل انتقادی گفتمان (2)


بخش دوم در بخش نخست مقاله‌ی حاضر مروری بر خاستگاه‌های شکل‌گیری تحلیل انتقادی گفتمان داشتیم و از میان مفاهیم بنیادین این جریان فکری، به مفهوم گفتمان و تعاریف متفاوت آن پرداختیم. در این بخش بحث را با پرداخت به سه مفهوم قدرت، ایدئولوِژی و انتقادی پی خواهیم گرفت. مفهوم قدرت نیز یکی دیگر از بنیان‌های فکری تحلیل انتقادی گفتمان را تشکیل داده است. مفهوم قدرت همچون مفهوم گفتمان، در مباحث تحلیل‌گران انتقادی گفتمان، با رویکردهای متفاوتی مورد بحث بوده است. در ارائه تعاریف قدرت نیز بهتر می‌دانیم بحث را از تعریف فوکویی این مفهوم آغاز کنیم و تفاوت این تعریف را با تعریف رایج‌تر قدرت به بحث بگذاریم و سپس این تفاوت‌ها را در مباحث تحلیل انتقادی گفتمان پی‌بگیریم. تعریف فوکویی قدرت، در تقابل با تعریف رایجی قرار دارد که در آن قدرت به‌مثابه‌ی دارایی تلقی می‌شود که می‌توان آن را به‌دست آورد یا از دست داد. از سوی دیگر...
ادامه خواندن

مشهد؛ تجربه‌های فرهنگی و فضاهای گمشدة اجتماعی


سخنران: دکتر هادی خانیکی به باور من گفتمان را نمی‌توان ساخت، بلکه گفتمان مفهومی است که خودش شکل می‌گیرد. از این روی واژة گفتمان‌سازی را درست نمی‌دانم. برای من سؤال است که این شعر ایرج میرزا در وصف خراسانی‌ها مدح است یا ذم: برادرجان خراسان است اینجا/ سخن گفتن نه آسان است اینجا خراسان مردمی باهوش دارد/ خراسانی دولب، دَه گوش دارد. اگر از افق‌های متفاوت اما همسوی من و دکتر کاظمی به این شعر نگاه کنید، هوش خراسانی، نوعی عقلانیت ابزاری است که می‌فهمد چرا نباید حرف بزند و بیشتر باید گوش کند. نه به این معنا که حرفی برای گفتن ندارد، بلکه به این دلیل که فضای مناسب و مطلوب گفت‌وگو، خصوصاً گفت‌وگوی انتقادی شکل نگرفته است. از همین زاویه، پیشنهاد می‌کنم که وجهی از گفت‌وگوهای دوستان در زمینة شناخت ویژگی‌های شهر مشهد با رویکرد «نگاه از درون» باشد؛ یعنی زیست‌هایی را که در گذشته در این شهر...
ادامه خواندن

چه کسی از ویرجینیا وولف می ترسد؟


توضیح تصویر: وولف، اثر راجر فرای 1927 چه کسی از ویرجینیا وولف می‌ترسدِ ادوارد البی مرا به یاد داستان درِ باز {The open window} اثر داستان نویس شهیر انگلیسی هکتور مانرو {Hector Hugh Munro} ملقب به ساکی {Saki} می اندازد آنجا که قدرت گفتمان و تاثیر محسوس و شگفت‌آورش بر شنوندگان انکارناپذیر است. ترجمه فارسی درباز را سالها پیش در یکی از شماره‌های جریده‌ی وزین کیان {سال دهم، شماره‌ی 54}به قلم مترجم توانا آقای هومن پناهنده خوانده بودم. در انتهای آن ترجمه‌ی شیوا و دلنشین، مترجم، داستان را علاوه بر وجوه ارزشمند ادبی‌اش واجد مضمونی فلسفی نیز دانسته که همانا عبارت است از آفرینش حقیقت در بستر روایت {narrative} که «در ابتدا کلمه بود و کلمه نزد خدا بود و کلمه خدا بود». در تئوری ساختن‌گراییِ اجتماعی {social constructionism}، تمامیِ حقیقت با احاله‌ای جسورانه، به پدیده‌ی گفتمان {discourse} فروکاسته شده تا آنجاکه از این تئوری ابزاری ارزشمند ساخته می‌شود برای...
ادامه خواندن