ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

تن‌بارگی در دوره صفویه(3)


  بازگردیم به بررسی تمایلات همجنس‌گرایانه در ایرانِ قبل از صفوی در یکی دو مورد با گونه‌هایی از « مردان » مواجه می‌شویم که رسمیت‌ شان در قلمرو عمومی، در گروی « خصی » بودن ‌شان است ؛ فقط از این راه می‌شد آنان را به عنوان خدمت ‌گزارِ سرای بزرگان و توانگران شهری و یا حرمسرای شاهی به کار گرفت و یا همچنین متوجه پسران جوانی می شویم که صرفاً جهت عیش و نوش « مردان »، از کودکی و نوجوانی به قهوه‌ خانه‌ ها سپرده می‌شدند تا تعلیمات لازم دلبری را فراگیرند ؛ و به همین دلیل در سفرنامه‌ها، از قهوه‌ خانه‌ ها به‌منزله نوعی آکادمی یاد شده است .  به عنوان مثال شاردن از وجود پسران جوانی خبر می‌دهد که در بین مردان خواهانی داشتند و در تمام قهوه‌ خانه ‌های شهر اصفهان به‌سر می‌بردند (13) . به گفته وی، آن‌ها زلف‌های آراسته و تابدار و جامه...
ادامه خواندن

قهوه خانه، سیاست و گفتگوی اجتماعی


مکان، خالق فرهنگ است و به شکل گیری تعاملات معنادار انسان ها کمک می کند. قهوه خانه هم از این قاعده مستثنی نیست و می تواند در شکل گیری تعاملات خاصی موثر باشد. این فضای فراغتی، خود بخش کوچکی از جهانی است که می توانند به عنوان نهادهای بزرگتر شکل دهنده چنین فضایی شناخته شوند. در حقیقت، مکان فضایی است که از هجمه ی چندین نهاد برای شکل گیری عمل ساخته می شود. قهوه خانه، فضایی است که از هجمه ی اعمالی چون استراحت، نوشیدن و کشیدن قلیان به عنوان مواد مصرفی تخدیر کننده و بازار جهانی آن، رفت و آمد مردم در فضای بزرگتر مجاور ان اعم از محله و بازار و نیاز مردم به بحث، تبادل نظر و یا شکل دادن تجمع شکل گرفته است. پس نهادهایی چون استراحت، بازار مصرف، محله و تفاهم در شکل گیری قهوه خانه دخیل هستند. اما وضعیت فعلی قهوه خانه، نشان می...
ادامه خواندن

بازگشت به نقطه ای ثابت، کافه ها و خاطره ها


سارا ثابت کافه‎ها فضاهای عمومی مفرحی هستند که دگردیسی‎های خودشان را داشته‎اند. در گذشته، قهوه‎خانه‎ها بوده‎اند و فضایی هم به‌نام «شربت‎خانه» وجود داشته است. این فضاها، اجداد کافه‎ها هستند. در برخی اوقات، شربت‎خانه با مراسم مذهبی در‌هم می‎آمیخت و به مکانی برای نذر شربت و رفع تشنگی عزاداران محرم تبدیل می‎شد. قهوه‎خانه‎ها نیز کاربردهای فصلی و تاریخی خودشان را داشته‎اند. برای مثال، در ایام فراغت از کشاورزی، رفت‌و‌آمد مردان به قهوه‎خانه زیاد می‎شد و نمایش‎ها و مناسکی نیز در این قهوه‎خانه‎ها برقرار بود. هنوز هم، قهوه‎خانه‎های محلی در دل شهرهایی که هویت تاریخی دارند، مکان مناسبی برای قرار‌گرفتن در بطن اجتماع محلی محسوب می‎شوند. همین‎طور فضاهای سنتی-‌مدرن نیز در بعضی از این شهرها دیده می‎شوند. فضاهایی که مثلاً در یک طبقه قهوه‎خانه و در طبقه‌ی دیگر کافه هستند. در این زمینه، اصفهان نمونه‌ی مناسبی است. در عین حال که در بخش‎های جدید شهر و به‌ویژه در منطقه‌ی جلفا، کافه‎های مدرن...
ادامه خواندن

هنوز پرچم قهوه خانه ها بالاست: کافه نشینی در تبریز امروز


  علی پوریان تبریز بزرگراه، روگذر و زیرگذرهای بسیار، اتومبیلهای شاسیبلند و برجهای دوقلو دارد؛ مراکز خرید شیک با انبوهی از برندهای ایرانی و خارجی، هتلهای چهار و پنج ستاره با رستورانهای گَردان، پارکهای جنگلی و غیرجنگلی و تلهکابین و مترو و خلاصه کلی چیزهای خوب دارد، اما کافه ندارد. البته کافههای محدودی وجود دارد، حتی کافهرویِ قهوهخور هم دارد، ولی کافهنشین ندارد. کافهنشینانی که مستمر، در گروههای کوچک چندنفره، گرد هم جمع شوند و با گپوگفتها و بحثهای گوناگون زمینوزمان را بههم بدوزند، تا اندکی از بار سنگین زندگی ماشینی بکاهند و با خیالپردازیهایی که مختص کافهنشینی است، معنای زندگی گمشده در هیاهوی خیابان را بازپس گیرند و اگر فرصتی دست داد اقتصاد، سیاست، باورها، عقاید و افکارمان را به چالش بکشند، تا پوستاندازی شود از هر آنچه که غبار کهنگی و پوسیدگی بر آن نشسته است. آری، تبریز کافهنشین و کافهنشینی با این ویژگیها ندارد. البته در برخی...
ادامه خواندن

یک فنجان اینترنت


داود ارسونی قهوه سوخت اصلی تبادل اطلاعات از قرن ۱۷ تا ۱۸ بود اگر امروز بخواهید به آخرین اخبار کسب‌وکار دست‌یابید، یا شایعات سیاسی را پیگیری کنید، یا بدانید مردم در مورد کتاب تازه چه فکری می‌کنند و یا بخواهید پهلوبه‌پهلو با تحولات علمی و فن‌آوری پیش بروید کجا می‌روید؟ پاسخ کاملاً روشن است: ورود به اینترنت؛ اما سه قرن پیش پاسخ ساده این پرسش این بود: به یک قهوه‌خانه می‌رفتم! بله شما می‌توانستید باقیمت یک فنجان چای و قهوه به‌تمامی شایعات بی‌اساس سیاسی، به سخنان ردوبدل شده در سخنرانی‌ها، به معاملات کلان و خرد کسب‌وکار و یا گفتگو با افراد هم‌فکر خود دست‌بیابید. قهوه‌خانه از 1650 در اروپا توانست نقش اصلی یک مرکز تبادل اطلاعات برای نویسندگان، سیاستمداران، تجار و دانشمندان ایفا نماید. قهوه‌خانه مانند وب‌سایت‌ها، وبلاگ‌ها و تالارهای گفتگوی امروزی منبع پرجوش‌وخروش و اغلب غیرقابل‌اعتمادی از اطلاعات بود که به‌طورمعمول در موضوعی خاص یا نظری سیاسی به انتشار...
ادامه خواندن

قهوه‌خانه و فرهنگ شعری-موسیقایی عاشیقی


پس از مروری کوتاه بر بخشی از ادبیاتِ پیشین، به‌خصوص مطالعاتی که عاشیق‌های ایران را محور اصلیِ کار خود قرار داده‌اند، بسترهای اجراییِ هنرِ عاشیقی را بررسی خواهیم کرد. علاوه بر نظامِ موسیقاییِ عاشیقی، این فرهنگِ موسیقایی شامل بسترهای اجرایی‌ای می‌شود که هرکدام دارای ویژگی‌های متمایز و کارکردهای مختلفی هستند. با نگاه از نقطه‌نظرِ قوم‌موسیقی‌شناسی، در کلی‌ترین حالت، می‌توان از تأثیر بسترها بر موسیقی صحبت کرد. موسیقی چه ارتباطی با رویدادهای بسترهای مختلف دارد؟ موسیقی، موسیقیدانان و مخاطبان در بسترهای مختلف چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟ در این نوشتار، فعلاً، به توصیف وضعیّتِ قهوه‌خانه، کاربردها و بعضی کارکردهای آن می‌پردازیم.   بسترهای اجرای موسیقی به‌طور کلی عاشیق و موسیقیِ او در بسترهایی که در ادامه خواهد آمد حضور پیدا می‫کند:  1. قهوه‫خانه، از مهمترین مکان‫های اجرای این گونه‌ی شعری‌ـ موسیقایی قهوه‫خانه است که در پژوهش‫های برخی محققانِ این فرهنگ‫ها به آن پرداخته شده است و امروزه هم محلِ مهمی برای...
ادامه خواندن