ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

معرفی کتاب « نظریه و نقد ادبی: درسنامه ای میان رشته ای»


نقد کردن یک اثر دیگر به معنای جدایی سره از ناسره نیست .نظریه و نقد ادبی رهیافتی میان رشته ای دارد که «دریچه است برای درک بهتر جهان و محیط اطرافمان» (حسین پاینده) و وقتی ما جهان مان بهتر درک بکنیم، بی گمان حتی می توانیم باعث تغییر جهان هستی مان باشیم. نقد ادبی کندوکاوی است برای متون ادبی که معنای درونی و لایه های پنهان آن متن را تبیین و کشف می کند. کتابی که برای معرفی انتخاب کرده ایم، اثر جدید دکتر حسین پاینده استاد نظریه و نقد ادبی با عنوان « نظریه و نقد ادبی: درسنامه ای میان رشته ای» است. این کتاب را انتشارات سمت در پاییز 1397 در دو جلد که تعداد صفحات آن 1100می باشد به چاپ رسانده است. کتاب حاضر از یازده فصل شکل گرفته است که هر فصل به یکی از روش ها ی نظریه و نقد ادبی تعلق گرفته است. ایشان...
ادامه خواندن

یادداشتی کوتاه بر «سحر در سبد»


«سحر در سبد» عنوان داستان کوتاهی از علی اشرف درویشیان (1320- 1396) در داستان‌های کوتاه «همراه آهنگ‌های بابام» است. درویشیان در ادبیات معاصر ایران به نویسنده‌ای معروف است که با محوریت بخشیدن به مفهوم فقر، مسائل، پیچیدگی‌ها، روزمرگی‌ها، آرزوها، تجربه زیسته و مواردی از این دست را در میان قشر فرودست جامعه با واژگان، بازنمایی و آن را برای خوانندگان توصیف می‌کند. این مجموعه داستان‌های کوتاه هم به سیاق اغلب داستان‌های این نویسنده با محوریت‌بخشی به مفهوم فقر، راوی خانواده‌ها و ساکنان و شهر کرمانشاه در دهه‌های سی و چهل است. به طور کلی درباره این کتاب باید گفت جملات کوتاه و موجز همراه با ادبیات روان یکی از ویژگی‌های مهم داستان‌نویسی درویشیان است که در موارد قابل ذکری با اصطلاحات، آداب و رسوم، شعرها، ضرب‌المثل‌ها و زبان و گویش مردم کرمانشاه آمیخته شده که فهم آنها را برای افراد ناآشنا به فرهنگ مردمان کرد، کمی دشوار می‌کند، اما در...
ادامه خواندن

تو را کُشتم تا سپس دوستت بدارم!


(بررسی سه تألیف زندگی‌نامه‌ای دربارة فروغ فرّخزاد) کامیار عابدی 1. نقد ادبی و زندگی‌نامه‌نویسی الف) تاریخ نقد ادبی رنگین‌کمانی است از تنوّع و تضادّ. یکی از این تنوّع‌ها و تضادها مربوط است به رابطة نقد ادبی و زندگی‌نامه‌نویسی. شمار نظریه‌ها و آرایی که در سدة بیستم میلادی از اختلاف این دو زمینه سخن گفته‌اند،‌ بسی وسیع‌تر از نظریه‌ها و آرایی است که به ادغام و تلائم آن‌ها اندیشیده‌اند. بخشی از نظریه‌ها و آرای دستة نخست از نگاهی چیستی‌شناختی ریشه گرفته است. در این زمینه جای چون و چرایی نیست. امّا بخشی دیگر از این نظریه‌ها و آراء را باید نوعی واکنش در برابر سیطرة زندگی‌نامه‌نویسی بر نقد ادبی در ادوار متقدّم دانست. درواقع، شاید بتوان چنین اندیشید که افراط منتقدان ادبیِ متقدّم در بهره‌جویی از زندگی‌شناسی به جای تحلیل اثر، به تفریط منتقدانِ ادبیِ متأخّر در انکارِ هر نوع پیوند میان دو زمینة مورد بحث انجامیده است. این نکته در...
ادامه خواندن

اصالت و رسالت ادبی در دهه چهل (2)


کمتر از یک سال قبل از قیام پانزده خرداد 1342، عبدالعلی دست‌غیب در نقد «انتری که لوطیش مرده بود» (اثر صادق چوبک)، در مجله راهنمای کتاب می‌نویسد، هر چند کتاب چوبک در همان زمان خودش (1328) مورد توجه خوانندگان و منتقدین قرار گرفت، اما به دلیل برخی ملاحظات بررسی جدی نشد. دست‌غیب معتقد است که امروز (دی1341)، شرایط به گونه‌ای است که بررسی مجدد کتاب در"محیط بازتر و روشن‌تری" انجام می‌گیرد. ظاهراً از گفته دست‌غیب چنین برمی‌آید که در سال 1341، منتقدان از فضای اجتماعی آزادتری برخوردار بودند که باعث می‌شد تا درباره بسیاری از مسائل گفت‌وگو کنند. وی آثار منتشر شده‌ی چوبک تا آن زمان را انعکاس طبیعی جامعه می‌داند، و به عنوان "رئالیسم تلخ و خشن" ارزیابی می‌کند؛ ضمن آن‌که به جایگاه «آزادی» نیز در آثار چوبک می‌پردازد. آزادی‌ای که به باور منتقد در کتاب مزبور وهمی بیش نیست. دست‌غیب می‌نویسد: "در داستان «انتری که لوطیش مرده بود»،...
ادامه خواندن

اصالت و رسالت ادبی در دهه چهل (قسمت اول)


زهره روحی «به یاد محمد نفیسی و به پاس دوستی هزار ساله‌مان ...» یاد‌داشت نقد ادبی، در صورتی پاسخ مناسبی است به هستی‌شناسی انسان، که به شرایط تاریخی، اجتماعی و سیاسیِ زمانه‌ وفادار باشد. در این حالت، سکونت‌گاهش به لحاظ عاطفی، منابع ادبی ـ تاریخیِ مالامال از شورِ هستی است؛ خلاق و توانا در رابطه‌ی شکلی و ماهویِ چیزی که به آن اثر هنری می‌گوییم؛ سرشار از انگیختگی و قدرت تعاملاتیِ جهان و مخاطب. موقعیتی مناسبِ حال انسانِ ادبی: هم‌خانه‌ شاعر، هستی‌شناس و مورخ: سوژه‌های آگاه به وضعیت انضمامیِ انسان در جهان؛ رازدارانِ انعطاف‌پذیری، به مثابه شرط حضور و بودن؛ و از این‌رو آگاه به ناپایداریِ حد و مرزها، ثبات، امرِ پایدار و ابدی. حتا در مفهومِ مرگ و محدوده‌ی جغرافیای هستی‌شناسانه‌ آن، زیرا هیچ مرگی بدون توأمان خود یعنی درکی هستی‌شناسانه‌ی از آن، وجود ندارد. پس آن‌چه آگاهانه یا ناخودآگاه برای انسان ادبی مهم است، طورهاست؛ نحوه‌‌‌ی درکِ چیزها....
ادامه خواندن

تبارشناسی رمان و نقد ادبی


   معصومه علی‌اکبری انکار حضور دیگری: درآمد به تبارشناسی رمان و نقد ادبی. سیاوش جمادی. تهران: ققنوس، 1394. 304 ص. 180000 ریال.   1. برای دانش‌آموختة فلسفه نام سیاوش جمادی بیشتر با فلسفه و پدیدارشناسی و هوسرل و هایدگر و نیچه پیوند خورده است تا نام رمان‌نویسان غریبه و آشنا. این پیوند جدید سیاوش جمادی گواهی است بر پیوندی که فلسفه و رمان می‌توانند داشته باشند و دارند. این هر دو به میزانی که بازتابندة جهان واقعی باشند، با یکدیگر در می‌آمیزند و از حیث‌های گوناگون زبان، روان، رفتار، ذهن و ارتباطات، تصویری از جهان واقعی و آدم‌هایش را به نمایش می‌گذارند. گیریم که در بعضی سرزمین‌ها رمان‌ها این فرصت را نمی‌یابند که سکوت‌شان شکسته شود. مثل سرزمین ما و مثل بعضی از رمان‌های بسیار خوب ایرانی که شاید چون ایرانی هستند و چون رمان در ایران ریشة تاریخی ندارد، مورد توجه اندیشه‌ورزان فلسفی و فیلسوفان ادبی همچون سیاوش جمادی...
ادامه خواندن

معرفی مجموعه مقالات هفتمین هم اندیشی نشانه شناسی: نشانه شناسی مکان


  نشانه شناسی مکان (مجموعه مقالات هفتمین هم اندیشی نشانه شناسی) به کوشش فرهاد ساسانی (زیر نظر دکتر بهمن نامور مطلق) انتشارات سخن ، چاپ اول 1391 236 صفحه این کتاب حاصل  تلاش گروه نشانه‌شناسی است که در قالب حلقه‌ی نشانه‌شناسی تهران، هفتمین هم‌اندیشی نشانه‌شناسی را  به عنوان ویژه‌ی "نشانه‌شناسی مکان" برگزار کرده‌اند. مجموعه شامل 8 مقاله است که هر یک از منظری بسیار متفاوت با دیگر مقاله‌ها، به نشانه‌شناسی فضا و مکان پرداخته‌اند. این تفاوت در ابتدا، با نگاهی گذرا به فهرست مقاله‌ها به چشم خواننده می‌آید؛ چرا که نمونه‌های موردی کار شده نه تنها از مباحث معماری و شهری انتخاب شده‌اند، بلکه به سینما و وسایل حمل‌و‌نقل نیز پرداخته اند. در نگاه اول ممکن است تنوع مباحث مطرح شده، خواننده‌ی غیرمتخصص را  به سردرگمی ناشی از سخت فهم بودن مطالب سوق دهد؛ اما آن چه باعث ترغیب او برای شروع کتاب می‌شود نمونه‌های موردی ملموس و آشنای مقاله‌هاست:...
ادامه خواندن

پنجره‌ای رو به دنیا (3)


    ادوارد سعید، برگردان نگار شیخان به عنوان یک مدافع انسانیت که حوزه مطالعاتی اش ادبیات است، من به قدر کافی طی 40 سال گذشته آموخته اتم در رشته ادبیات تطبیقی، که ایده های اصلی اش به آلمان اواخر قرن 18 و اوایل قرن 19 بر می گردد. من باید ذکر کنم که کمک های خلاقانه بیشمار جیامباتیستا ویکو، فیلسوف ناپلئونی که ایده هایش ایده های متفکرانی کثل هردر و ولف را پیش بینی می کرد، و بعد تفکراتش را گوته، هامبولت، دیلتی، نیچه، گادامر و در نهایت برجسته ترین فیلسوف قرن بیشتم روم اریک آورباخ، لئو اسپیتزر، و ارنست رابرت کورتیس آن ها را ادامه دادند. از نظر جوانان نسل امروز ایده فلسفه به خودی خود چیزی است کهنه و پوسیده است، اما زبان شناسی تاریخی و تطبیقی در واقع خیلی بنیادی تر و خلاق تر از هنرهای تفسیری است. این مثال علاقه گوته را به اسلام به...
ادامه خواندن