ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

 خط فارسی باستان (1)


   والتر هینتس    خط فارسی باستان و چگونگی تکوین آن موضوعی است که سالها پژوهشگران برجسته ای را به خود مشغول کرده است. متاسفانه بازتاب این پژوهشها در ایران ناچیز بوده  و مقاله هایی که در این باره  نوشته شده، به پیچیدگی های این موضوع نپرداخته و بسیار ساده انگارانه  با آن برخورد می کنند. از این رو، در اینجا سلسله  گفتارهایی که اساسا برگردان و تلخیصی از مقاله های تخصصی در این زمینه اند،  به تدریج ارائه می شوند. راههای نو در فارسی باستان، (Hinz, W., Neue Wege im Altpersischen, p15-39).   (ص 15 ) براي فهم درستي از زبان پارسيان قديم، شناخت درستي از خط آنان در الويت قرار دارد. وايسباخ در سال 1911 دربارۀ اين خط مي ‌نويسد : « به نظرم داريوش ادعا كرده است كه او خود براي نخستين بار اين كتيبه ‌ها را به خط و زبان آريايي آفريده است و خط فارسي...
ادامه خواندن

بازتاب ایران باستان در شعر حافظ شیرازی


شعر حافظ شیرازی بی‌‌گمان چکیدۀ  روح ایرانی است. روح ایرانی در درازنای چند هزاره از دوران باستان تا روزگار اسلامی فراز و نشیب‌های شگرف تاریخی و فرهنگی را پشت سر گذاشته و آبدیده شده است. از ایران باستان آثار نوشتاری نظم و نثر بازمانده است، ولی شمار و پیکره این نوشتارها در سنجش با آثاری که پس از اسلام به نوشتار درآمده است، بس خُرد و کم حجم است. همین اندازه از نوشتار باستانی که به زبان‌های اوستایی، پهلوی اشکانی، فارسی میانه، سُغدی، خوارزمی، سکایی و نوشته‌های مانوی تورفان بازمانده کافی است که به ژرفای فرهنگ ایران زمین پی ببریم. نام ایران هرچند در دیوان حافظ نیامده، اما از فارس سه بار و از شیراز نیز یازده بار یاد شده است. نبود نام ایران در دیوان خواجه حافظ چندان شگفت‌آور نیست، چون در سدۀ هشتم هجری و عصر حافظ، ایران در قلمرو چندین فرمانروایی به سر می‌برده و هنوز فرمانروایی...
ادامه خواندن

اندیشه ایران‌شهری؛ در گفتگو با ناصر فکوهی  


  - از جمله اندیشه‌هایی که در دوره معاصر هم تاثیرگذاری زیادی داشته و هم در محافل فکری درباره  آن بحث و گفت‌وگوی فراوانی شده است، موضوع ایران‌شهری است. به نظر شما این دیدگاه دارای چه مختصاتی است؟ آیا این دیدگاه، یک دیدگاه وطنی به حساب می‌آید یا با اقتباس از سایر نظریه‌ها پیکربندی شده است؟ فکوهی: ابتدا بگویم وقتی در خصوص برخی کلمات و مفاهیم صحبت می‌کنیم، شاید لازم باشد آنها را در چارچوبی تاریخی قرار دهیم و همچنین لازم است ببینیم چه کسی یا کسانی این مفهوم را در چه جایگاهی و کجا قرار می‌دهند. اولین نکته‌ای که دارم این است که در آنچه اینجا می‌گویم، مخاطبین من و کسانی که من درباره آنها صحبت می‌کنم افراد عامه و معمولی نیستند، بلكه کسانی مخاطب من هستند که در جامعه، نقش فکری، هدایتی و آموزشی دارند یا می توانند داشته باشند.   اين را هم اضافه كنم كه هدف...
ادامه خواندن

نوروز در تقویم ایرانی / دانشنامه ایرانیکا، برگردان ملیحه درگاهی


    روز هرمز (اولین روز همه ماههای ایرانی) از ماه فروردین، یکی از روزهای سال جدید تقویم پارسی است که در حال حاضر با روز اعتدال بهاری (روزی که در آن خورشید وارد درجه اول برج حمل می شود) مصادف شده است. این ورود به سال جدید نه با موقعیتی که نوروز در سایر تقویم ها دارد (برای مثال در تقویم مالیاتی عثمانی یا تقویم نوسَیری (Nosayri) ) و نه با نام روزهای سال جدید در دیگر تقویم ها، که از نوروز پارسی- همچون نَیریز در مصر یا نَیروز در اندلس- مشتق شده اند، ارتباطی ندارد ( یک بررسی کتاب‌شناسانه در موضوعی ارائه شده در کریستُفرتی، 2003). در جهان ایرانی نیز روزهای دیگری بودند که نوروز نامیده می شدند. این روزها حتی به لحاظ نظری با روزی که در آن خورشید وارد برج حمل می شود تقارنی داشتند. در سال 895/282 نوروز معتضدی توسط خلیفه معتضد عباسی برای اهداف مالیاتی...
ادامه خواندن

شکل‌گیری هویّت ملّی در ایران: مفهومی متأثر از ایران باستان و دورة اسلامی


نویسنده: محبوبه شمشیرگرها* ایران مدرن کشوری است با دو گفتمان مهم از هویّت ملّی که به اعتقاد برخی صاحب‌نظران، این دو گفتمان به‌شدّت با یکدیگر در رقابت‌اند. یکی از گفتمان‌های هویّت ملّی ایرانی، به آداب و آیین پیش از اسلام و عصر باستان مربوط می‌شود و از خاستگاه‌های اسطوره‌ای برخوردار است و دیگری در باورها،‌ اعتقادات و اعمال و رفتار اسلامِ شیعی ریشه دارد. بسیاری بر این باورند که پس از طی دورانی از سده‌های میانه که این دو وجه، به نحوی هماهنگ پیش رفتند و بلکه غالباً یکدیگر را تقویت می‌کردند، در عصر حاضر و دورة مدرن این هم‌گامی به شیوه‌ای دیگر خود را نشان داده؛‌ به طوری که مسیر آن در راستای حمایت نخبگان و حکومت سیاسی از سنّت‌های این ایدئولوژی و تأیید روایت‌های آن طراحی شده است. نتیجه آن‌که گاه دیده می‌شود مفهومی دوگانه از هویّت ایرانی شکل گرفته یا به غلط چنین می‌نماید. نویسنده در این...
ادامه خواندن