ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

با سردار سپه ؛ از اشتیاق تا ناامیدی (قسمت نهم)


پژوهشهای فرهنگی مدرن در ایران الف. توزیع قدرت شبه فئودالی و مقدمات ظهور «رضا شاه» اما چنانکه ملاحظه شد، و پیش از این گفتیم، سقوط قاجار، در غیاب هر گونه کنترل دموکراتیک انجام گرفت. هر چند سلطه استبداد قاجاری در هم شکسته می‌شود و  منافع اقشار و گروههای مختلفی که تا آن زمان همگی تحت عنوان «رعایا» شناخته می‌شدند، از هم متمایز  و آشکار می‌شوند ـ  و بدین ترتیب «جنگ خدایان» و یا «نزاع ارزشی و منافع طبقاتی» ، تبدیل به امری اجتناب ناپذیر میگردد ، ـ اما از آنجا که هنوز بازنگری انتقادی بر اقتدار و سلطه نگرشهای تک ساحتی، انجام نگرفته ، عرصه ظهورِ «تفاوت» و «تمایزات» با سرکوب مواجه می‌شود. به هر حال در این طیفِ وسیعِ رعایای گریخته از بند استبداد قاجاری،  همه گونه قشر و طبقه و تعلق خاطر به قلمروهای اجتماعی و اقتصادی و سیاسیِ مختلف وجود داشته است که از آنجا که خود...
ادامه خواندن

با سردار سپه ؛ از اشتیاق تا ناامیدی (قسمت ششم)


پژوهشهای فرهنگی مدرن در ایران با  سردار سپه ؛ از اشتیاق تا ناامیدی (قسمت ششم) الف. توزیع قدرت شبه فئودالی و مقدمات ظهور «رضا شاه»   در واقع قرارداد 1919، یکی از چالش برانگیزترین قراردادها در عصر مشروطه بود . بدین معنی که برای همه ایرانیان منفور نبود . و  باعث بحث و جدل در مواضع اعضاء حزب دموکرات می‌شود و اختلاف نظرهایی به وجود می‌آید؛ و اختلافات تا جایی پیش می‌رود که منجر به شکاف بین اعضای حزب می‌شود.  گروهی به حمایت از قرارداد 1919 انگلیس و گروهی دیگر در مخالفت با آن نظر می‌دهند. احمد شهریور، این واقعه را به ثبت رسانده است : «فیمابین حزب دموکرات تفرقه حاصل است ، یکدسته به سر کردگی ملک الشعرا مدیر روزنامه ایران، اجتماع دارند و دسته دیگر به سرکردگی میرزا محمد حسین صدرائی تاجر و سید محمد تدین؛ و رئیس الوزرا [وثوق] ، متمایل به دسته اخیر است. علت تفرقه...
ادامه خواندن

با سردار سپه ؛ از اشتیاق تا ناامیدی (قسمت پنجم)


پژوهشهای فرهنگی مدرن در ایران الف. توزیع قدرت شبه فئودالی و مقدمات ظهور «رضا شاه» اکنون  با توجه به اقدامات استعماری روس و انگلیس و بلژیک نسبت به منابع و ثروت کشور ایران،  شروع جنگ جهانی اول که منجر به توجه آنها به بیرون از خاک ایران شده بود، میتوانسته این ایام را برای ملت ایران، به منزله «فرصت» و زمانی برای رهایی بخشی تبدیل کند؛ اما نیروهای سیاسیِ ملتهبِ ایران که همچنان در آشوبِ قدرت طلبیِ خود غرق بودند، چنان درگیر حذف و انهدام یکدیگر بودند که در وقت و زمان مناسبی که پیش رویشان قرار گرفت، قادر به درک و دیدن این موقعیت به مثابه «فرصت» نشدند و در عوض، در دام حمایت و طرفداری از  قوای جنگ جهانی اول افتادند؛ درگیر «ستیزهای امپریالیستی» ای شدند که اصلا ربطی به ایران نداشت و تنها منفعتی که داشت همانا استفاده از فرصت به دست آمده برای بیرون راندن قوای...
ادامه خواندن

قدرت و شهر


 بررسی میدان شهداء(شهرداری) شیراز به مثابه یک میدان از اجتماع گفتمان های قدرت پروژه پایانی درس انسان‌شناسی شهری استاد: دکتر ناصر فکوهی دانشجو: سعید اسلامی‌راد تمرکز برخی فضاهای مبتنی بر گفتمان های قدرت در کنار یکدیگر نوعی از سامان بخشی فضا است؛ بطوریکه دسترسی و قرارگیری این مکان ها در مجاورت هم نوعی محدوده مشخص سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و ... را شکل می دهند. میدان شهداء که در زبان روزمره افراد به میدان شهرداری نیز خوانده می شود یکی از مهم‌ترین میدان های شهری شیراز است که به دلیل مجاورت با دیگر فضاهای سیاسی و قدرت چه در گذشته با سازه‌های ارگ کریم خان زند و بازار وکیل و چه در زمان حال با وجود ساختمان دادگستری، ساختمان شهرداری و بانک های مرکزی از میادین پر ترافیک شهری است. این میدان، نام روزمره خود را از ساختمان شهرداری که در ضلع شمال غربی قرار دارد گرفته است. اکنون این میدان...
ادامه خواندن

پیر بوردیو، درسگفتارهای کلژ دو فرانس (1989-1992)، درباره دولت(6)


  برگردان ناصر فکوهی کُنش‌های دولت   برای آنکه در اینجا از [درافتادن به حوزه] الهیات اجتناب کنیم، برای آنکه بتوانیم نقدی رادیکال نسبت به این پیوستن به موجودیت دولت که درون ساختارهای ذهنی ما جای گرفته است، داشته باشیم، می توانیم به جای [واژه] دولت ، کنش‌هایی را که می توان آنها را کُنش‌های «دولت» [درون گیومه] نامید را در نظر بگیریم، یعنی کُنش‌هایی با ادعای اینکه داری تاثیر بر جهان اجتماعی هستند.ما با سیاستی سروکار داریم که دارای مشروعیت قلمداد می‌شود، زیرا هیچ کسی امکان وجود بدیلی دربرابر آن را عرضه نمی‌کند و آن را زیر پرسش نمی‌برد. این کُنش‌های سیاسی، کارایی خود را مدیون مشروعیت و باوری هستند که نسبت به وجود ِ اصل بنیانگذارشان وجود دارد. من یک نمونه ساده می آورم: یک بازرس آموزش و پرورش که برای بازدید به یک مدرسه ابتدایی می‌رود. این فرد باید کُنشی کاملا مشخص را انجام دهد یعنی بازرسی....
ادامه خواندن

پیر بوردیو، درسگفتارهای کلژ دو فرانس (1989-1992)، درباره دولت (5)


   برگردان ناصر فکوهی این یکی از سنت‌های انسان‌شناسی است که تقویم‌ها را گردآوری کند: مثلا تقویم زراعی ِ روستاییان، همچنان که تقویم مناسبت‌های زنان، جوانان، کودکان و غیره. این تقویم‌های گوناگون، لزوما از معنایی که ما [به صورت متعارف] به تقویم‌هایمان می‌دهیم، برخوردار نیستند. اما کمابیش و به طور کلی با یکدیگر انطباق دارند؛ برای نمونه: تقویم بازی‌های کودکان، تقویم پسر‌بچه‌ها، تقویم دختر‌بچه‌ها، تقویم نوجوانان، تقویم شبان‌ها، تقویم مردان بالغ، تقویم زنان بالغ – چه برای آشپزی چه برای کارهای زنانه – همه این تقویم‌ها کمابیش به طور کلی با یکدیگر انطباق دارند. اما هیچ کسی قلم و کاغذی برنداشته – [دقت داشته باشیم که] دولت به نوشتار پیوسته است – و تلاش نکرده است که این تقویم‌های مختلف را به صورت موازی با یکدیگر مقایسه و بررسی کند و به خود بگوید: «عجب! اینجا یک گُسست وجود دارد، انقلاب [ستاره‌شناختی] تابستانی با ...». ما هنوز دست به نوعی...
ادامه خواندن

نظریه پردازان جنسیت (بخش آخر)- هوکس، بل (1952)


    بل هوکس فمینسیت آمریکایی از چهره های شناخته شده ی جریان زنان رنگین پوست و اقلیت می باشد. او در سال 1952 در خانواده¬ای کارگر در آمریکا زاده شد. دشواری هایی که هوکس در درجه ی اول به مثابه سیاه پوست و در درجه ی دوم به عنوان یک زن در جامعه¬ی آمریکا تجربه کرده بود، منشا شکل گیری اندیشه ی او به عنوان منتقد ساختارهای قدرت و دانش گردید. هوکس به منزله ی زنی سیاه پوست همواره با دغدغه ی به حاشیه رانده شدگی دو وجهی هویت زنان رنگین پوست روبروست. او معتقد است آنها از طرفی به دلیل هویت زنانه و از طرف دیگر به دلیل نژاد خود نادیده گرفته می¬شوند. او کلید این به حاشیه رانده شدگی را در التزام به فمینسیم پساساختارگرا می¬داند. اهمیت هوکس در مطالعات جنسیت به خاطر آن است که هوکس به خوبی درهم تنیدگی یه مفهوم نژاد، سرمایه و جنسیت را...
ادامه خواندن

فنای رؤیای آمریکایی ، ده اصل تمرکز ثروت و قدرت (11- بخش پایانی)


  نوام چامسکی برگردان عاطفه اولیایی اصل دهم و بخش پایانی به حاشیه راندن مردم مارتن گیلنز، یکی از دانشمدان برجسته علوم سیاسی، پژوهشی در باره رابطه بین رفتار افراد و سیاستگذاری عمومی بر اساس آمارو جمع آوری نظرات  انجام داده است.  یکی از مطالعات ، که با همکاری بنیامین پیج،  دانشمند علوم سیاسی برجسته دیگری انحام داه است،  ۱۷۰۰  مورد سیاست گذاری را در ارتباط با برخورد های عموم و منافع عرصه تجارت  مورد مطالعه فرار داده است . نتیجه مطالعات این بوده است که سیاستگذاری رابطه نزدیکی با منافع ابرشرکت ها دارد. در مطالعه ای دیگر نشان داد که ٪۷۰ مردم هیچ تأثیری بر سیاستگذاری عمومی ندارد و  گویی در آمریکا نمی زیند.   ثابت شده است که  سطح درآمد و ثروت  با ‌تأثیر در سیاستگذاری رابطه مستقیم دارد؛  یعنی ثروتمندان اساسا  می توانند هر چه  می خواهند، به دست آورند.   ( ر. ک به   «آزمون نظریه سیاست آمریکایی:...
ادامه خواندن

فنای رؤیای آمریکایی ، ده اصل تمرکز ثروت و قدرت (9)


  فنای  رؤیای آمریکایی   ده اصل تمرکز ثروت و قدرت اصل  هشتم:  کنترل مخالفان نوآم چامسکی ـ  برگردان عاطفه اولیایی   تنها  یک نیروی سازمان یافته وجود دارد که با همه کمبودهایش پرچمدار مبارزاه برای بهبود شرایط مردم است،‌و آن نیروی کار متشکل است. این تنها سد راه روند جنون آمیز غلبه ی استبداد ابر شرکت هاست که در حال حاضرشاهد آن هستیم.  دلیل اصلی  این حمله سازمان یافته به اتحادیه های کارگری آن است که اینان  نیرویی آزادی پرورند و  نه تنها به حمایت از حقوق کارگران بر می خیزند، بلکه فعالیت آنان به حفظ حقوق همگان می انجامد:  امری که با نیاز ها  و منافع صاحب منصبان مغایرت دارد. احساسات ضد اتحادیه ای در ایالات متحده چنان رایج است که  حقوق اولیه کارگران  و مهمترین اصل سازمان های بین المللی کار، در آمریکا به تصویب نرسیده است.    به نظرم ایالات متحده تنها کشور بین جوامع  عمده  صنعتی...
ادامه خواندن
ویژه

فنای رؤیای آمریکایی ، ده اصل تمرکز ثروت و قدرت (7)

چامسکی- عاطفه اولیایی فنای رؤیای آمریکایی ، ده اصل تمرکز ثروت و قدرت
چامسکی- عاطفه اولیایی فنای رؤیای آمریکایی ، ده اصل تمرکز ثروت و قدرت
   نوام چامسکی- برگردان عاطفه اولیایی اصل ششم مدیریت ضابطه گذاران پیشینه ضابطه گذاری، چه در امورمالی و چه راه آهن، نشان می دهد که عاملین و نیز حامیان آن، مجتمع های متمرکز اقتصادی اند، زیرا که به خوبی آگاهند که دیر یا زود قادر خواهند بود بر ضوابط گذاران مسلط شده و اساسا این روند را در اختیار گیرند. اینان قادر به پرداحت هر میزان رشوه اند ( به شکل شغل و یا هرچه دیگر) بنا بر این منافع ضابطه گذاران در تبعیت از ایشان است. در واقع نهاد اقتصادی که مورد ضابطه گذاری قرار می گیرد، خود، این ضوابط را تعیین می کند. بانک ها و لابی گران آن ها، قوانین و ضوابط مالی را می نویسند. این امر در سراسر تاریخ رخ داده است و با توجه به توزیع قدرت، امری طبیعی است. ( ر.ک به « اقتصاد ثروت زا. چگونه اقتصادی برای همگان بنا نهیم؟» جیکوب...
ادامه خواندن

فنای رؤیای آمریکایی ، ده اصل تمرکز ثروت و قدرت (6)


  نوام چامسکی برگردان عاطفه اولیایی اصل پنجم از هم پاشاندن همبستگی    همبستگی بسیار خطرناک است.  از دیدگاه «صاحبان بشریت» هر فردی فقط باید به فکر خود باشد و نه دیگران؛ اما این مورد نزدعامه مردم ( که  قهرمان صاحبان بشریت  قلمداد می شوند!)  بسیار متفاوت است.  اساس نظریات اقتصادی آدام اسمیت بر آن است که احساس همدردی که از ویژگی های بشر است، باید از افراد زدوده شود.  هر فردی باید به فکر خود و پیرو اصل شر ( بی تفاوتی نسبت به دیگران)  باشد. این اصل، مشکلی برای ثروتمندان و صاحبان قدرت به بار نمی آورد اما برای بقیه مهلک است.  کوشش بسیاری لازم بود تا  احساس  همبستگی زدوده شود.  به عنوان مثال امروزه، این کوشش در حمله به برنامه های تأمین اجتماعی مشهود است. در باره  بحران این برنامه، که حقیقت ندارد (و بسیارهم موفق است)، سخن زیاد می شنویم.   این برنامه بسیار مؤثر بوده...
ادامه خواندن

فنای رؤیای آمریکایی ، ده اصل تمرکز ثروت و قدرت (3)


نوام چامسکی- برگردان عاطفه اولیایی   اصل دوم تولید ایدئولوژی    دهه ی ۱۹۷۰، شاهد  حملاتی جدی ، بسیار منظم و هماهنگی در جهت خنثی کردن تلاش هایی بود که برای استقرار عدالت اجتماعی و تساوی در دوره ی نیکسون انجام شده بود. این حملات در بسیاری ازعرصه ها مشاهده شد. در جبهه ی راست  آن را در یادداشت معروف پاول که  توسط دادگاه عالی به اطاق بازرگانی فرستاده شد، مشاهده می کنیم. در این یادداشت، پاول متذکر می شود که «تسلط» تجارت بر جامعه رو به نقصان رفته و اقداماتی درجهت حل این مشکل باید انجام شود. (ر.ک به یادداشت پاول، لویس ف. پاول- پسر ۱۹۷۱ در مراجع پایان این فصل). طبق یادداشت پاول، سرکوب شده ترین طبقه در ایالات متحده، طبقه ی  سرمایه داراست: مالکین و ثروتمندان کاملا سرکوب شده بودند؛ دست چپی های بی خرد همچو هربرت مارکوز، رالف نیدار، رسانه ها و دانشگاه ها بر همه...
ادامه خواندن

تحلیل انتقادی گفتمان (2)


بخش دوم در بخش نخست مقاله‌ی حاضر مروری بر خاستگاه‌های شکل‌گیری تحلیل انتقادی گفتمان داشتیم و از میان مفاهیم بنیادین این جریان فکری، به مفهوم گفتمان و تعاریف متفاوت آن پرداختیم. در این بخش بحث را با پرداخت به سه مفهوم قدرت، ایدئولوِژی و انتقادی پی خواهیم گرفت. مفهوم قدرت نیز یکی دیگر از بنیان‌های فکری تحلیل انتقادی گفتمان را تشکیل داده است. مفهوم قدرت همچون مفهوم گفتمان، در مباحث تحلیل‌گران انتقادی گفتمان، با رویکردهای متفاوتی مورد بحث بوده است. در ارائه تعاریف قدرت نیز بهتر می‌دانیم بحث را از تعریف فوکویی این مفهوم آغاز کنیم و تفاوت این تعریف را با تعریف رایج‌تر قدرت به بحث بگذاریم و سپس این تفاوت‌ها را در مباحث تحلیل انتقادی گفتمان پی‌بگیریم. تعریف فوکویی قدرت، در تقابل با تعریف رایجی قرار دارد که در آن قدرت به‌مثابه‌ی دارایی تلقی می‌شود که می‌توان آن را به‌دست آورد یا از دست داد. از سوی دیگر...
ادامه خواندن

فنای رؤیای آمریکایی ، ده اصل تمرکز ثروت و قدرت (1)


     نوآم چامسکی   بر اساس فیلم فنای رؤیای آمریکایی   تهیه و ویراستاری: پیتر هاتچیسُن، کلی نیکز . جرید پ. اسکات  برگردان : عاطفه اوليايي   فهرست مطالب یاداشتی در باره ی رؤیای آمریکایی پیشگفتار اصل یکم: رنگ باختن دمکراسی  اصل دوم: تولید ایدئولوژی اصل سوم: بازسازماندهی اقتصاد اصل چهارم: جابحایی بار مسؤلیت  اصل پنجم: انهدام همبستگی اصل ششم : تعیین  ضوابط اصل هفتم: مهندسی انتخابات  اصل هشتم: کنترل توده ها  اصل نهم: تولید رضایت  اصل دهم: به حاشیه راندن جمعیت  یادداشت های منابع اولیه   یادداشتی در باره ی رؤیای آمرکایی    دروان رکود  بزرگ، که به یاد دارم، سال هایی  سخت و بس دشوار تر از دوران کنونی بود. اما عموما احساس می شد که بر اوضاع غلبه خواهیم یافت و به نوعی گلیم خود را از آب خواهیم کشید.  انتظار می رفت که اوضاع بهبود یابد: « مشکل بیکاری امروز  دیر یا زود حل می شود...
ادامه خواندن

تحلیل انتقادی گفتمان (بخش اول)


  تحلیل انتقادی گفتمان اگرچه جنبش فکری نوپائی است، اما شکل‌گیری آن طی سیری تکوینی صورت گرفته و خاستگاه آن را می‌توان در جریان‌های فکری پیش از خود یافت. بیراه نیست اگر نیچه را اولین تحلیل‌گر انتقادی گفتمان به حساب بیاوریم، در زمانه‌ای سخت که نیچه برای واسازی (1) بنیان‌های فکری آن، به زبانی گزنده و بیانی شورنده نیاز داشت. نیچه تعریف "حقیقت" به مثابه‌ی توصیفی بی‌طرف از جهان را به چالش کشیده و آن را برساختی گفتمانی تلقی می‌کند که با مداخله‌ی خواست قدرت شکلی تثبیت‌شده یافته و ماهیت استعاری‌اش را پنهان کرده است. او با به سوال کشیدن بدیهی انگاشته‌شده‌ها، جهان انسانی را جهانی متوهمانه تلقی می‌کند که سلسله‌مراتبی خودساخته را بر مبنای پسندهای متغیر زمانه چیده و بر دوش واقعِ جهان بار کرده است. (نیچه، 1990؛ و 2012؛ و اسپینکز، 2003) این نگاه نیچه به "حقیقت" و "قدرت" است که بعدها در اندیشه فوکو جایگاه خاصی می‌یابد....
ادامه خواندن

خزش و خیزش دو شیوه‌ي مواجهه با قدرت: مقاومت روزمره‌ي مطالعات فرهنگی در تقابل با نظریه‌‌ی کلاسیک قدرت


  خزش و خیزش، پیش از هر تلقی می‌توان آن‌ها را دو راه مواجهه، دو جهان‌بینی در راستای حرکت دانست. خزش و خیزش هر دو شیوه‌های حرکت در پیوستار زمان‌اند برای گذار از وضعیت اولیه به وضعیت ثانویه. خیزش تابع انقلاب است، دستگاهی که اکنونیت را می‌گیرد و با تشویش فرم اکنون فرمی دگرگون تحویل خواهد داد. خزش اما تابع رفرم است تا دفرم؛ دستگاهی که سعی دارد اکنونیت را همچون خمیری که به آن نیروهایی وارد می‌شود ورز دهد تا شکل مطلوب تولید گردد. این دو تابع شباهت‌ها و تفاوت‌هایی باهم دارند. هدف هردو تغییر وضعیت است و هردوضعیت اکنون را به‌تمامی پذیرا نیستند. تفاوت این دو در جهان‌بینی و راه دستیابی تغییر است. نکته مشترک دیگری که میان این دوجود دارد این است هردو این راه‌ها، راه‌های مواجهه باقدرت اما با تلقی‌های هستی‌شناسانه‌ی متفاوت هستند. رویکردهای انقلابی اغلب قدرت را جایگاهي‌می‌دانند که لویاتان آن را اشغال کرده است؛...
ادامه خواندن

خزش و خیزش دو شیوه‌ي مواجهه با قدرت: مقاومت روزمره‌ي مطالعات فرهنگی در تقابل با نظریه‌‌ی کلاسیک قدرت


خزش و خیزش، پیش از هر تلقی می‌توان آن‌ها را دو راه مواجهه، دو جهان‌بینی در راستای حرکت دانست. خزش و خیزش هر دو شیوه‌های حرکت در پیوستار زمان‌اند برای گذار از وضعیت اولیه به وضعیت ثانویه. خیزش تابع انقلاب است، دستگاهی که اکنونیت را می‌گیرد و با تشویش فرم اکنون فرمی دگرگون تحویل خواهد داد. خزش اما تابع رفرم است تا دفرم؛ دستگاهی که سعی دارد اکنونیت را همچون خمیری که به آن نیروهایی وارد می‌شود ورز دهد تا شکل مطلوب تولید گردد. این دو تابع شباهت‌ها و تفاوت‌هایی باهم دارند. هدف هردو تغییر وضعیت است و هردوضعیت اکنون را به‌تمامی پذیرا نیستند. تفاوت این دو در جهان‌بینی و راه دستیابی تغییر است. نکته مشترک دیگری که میان این دوجود دارد این است هردو این راه‌ها، راه‌های مواجهه باقدرت اما با تلقی‌های هستی‌شناسانه‌ی متفاوت هستند. رویکردهای انقلابی اغلب قدرت را جایگاهي‌ می‌دانند که لویاتان آن را اشغال کرده است؛...
ادامه خواندن

کتاب تاریخ جنسیت فوکو


جنسیت شامل مجموعه ی رفتارها، نقش‌های اجتماعی و اندیشه‌های اجتماعی است که فرهنگ حاکم بر هر جامعه بر عهده زن و مرد گذاشته است. از نظر فوکو، بحث و گفت و گو درباره جنسیت و لذات جسمانی یکی از مهم ترین موضوعات تاریخی قدرت در جامعه غربی به شمار می¬رود. فوکو جنسیت را منظومه ای اتفاقی از گفته ها، رفتارها و مضامینی می داند که در عصر حاضر آدمیان را در حیطه مناسبات قدرت و گفتمان قرار می دهد. به عبارتی دیگر، جنسیت عبارت است از راهبردی در جهت اداره، تولید و نظارت بر اندام آدمیان و مناسبات اجتماعی آنها. در فرهنگ مدرن جنسیت به صورت اهرمی برای چیرگی بر وجود انسان ها به کار می رود.. جنسیت به نظر فوکو، بیشتر مجموعه ای تصادفی و مشروط از سخن ها، درون مایه ها یا اعمال است که از سرآغاز روزگار مدرن با سفسطه گری روزافزونی، افراد را دورن مناسبات قدرتی...
ادامه خواندن

زبان به مثابه محصول اجتماعي


    پیش از هر چیز شاید لازم باشد بر این نکته تاکید کنیم که ما اغلب از زبان، برداشتي نسبتا سطحي داريم. مشکلی كه جامعه شناسان و انسان شناسان نسبت به استدلال ها و درک عمومی بسیاری از زبان شناسان مطرح می کنند همین است: یعنی اینکه زبان شناسان، به ویژه صورتگرایان، زبان را به عنوان يك عامل صرفا ارتباطي و «درونی» مي بينند، که به خودی خود و از درون قابل بررسی است بی آنکه محیط اجتماعی  تولیدش را در گیر کنیم  و بنابراين، تصور آنها اين است كه زبان را مي توان کلیتی در نظر گرفت که کنشگران اجتماعی همه می توانند به نحوی به آن دسترسی داشته باشند و پس از دست يافتن به آن، مي توانند به دلخواه خود در هر موقعیتی و  با هر گونه استراتژی و روابطی از آن استفاده كنند. نوعی برابری آرمانی مفروض و ذاتی در زبان. برای نمونه  وقتی  درباره...
ادامه خواندن

نشست صد و سیزدهم: سازوکارهای اجتماعی رابطه زبان و قدرت


  صد و سیزدهمین نشست از یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ با موضوع «سازوکارهای اجتماعی رابطه زبان و قدرت» برگزار خواهد شد. در این نشست دکتر ناصر فکوهی (استاد دانشگاه تهران و مدیر انسان شناسی و فرهنگ)  سخنرانی خواهند کرد و فیلم «کوچ خاک» اثر خانم رایا نصیری نمایش داده خواهد شد.     چکیده ای از سخنرانی  زبان به ویژه از دیدگاه بسیاری از زبان شناسان که نگاهی «درونی» به آن دارند (مثلا زبان شناسان ساختاری)  به «ابزاری» شباهت دارد که صرفا حاصل تحول میلیون ها ساله انسان بوده و با فرایندهای آموزشی قابل انتقال و استفاده  بیشتر ارتباطی به صورتی یکسان از سوی همگان است. در دیدگاه علوم سیاسی و گاه حتی در  رویکردی در علوم اجتماعی (مارکسیسم  به ویژه در نظریه کنش لنینی) نظام مادی بیرونی و چگونگی رابطه با آن (مثلا با  ابزارهای تولید در زبان مارکس و با ابزارهای  حزبی در زبان لنین)  است...
ادامه خواندن