ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

گياهان آييني در فرهنگ و فولكلور ايران

ادامه خواندن

چهارشنبه سوری و عنصر پاک آتش


گفت وگوی خبرگزاری ایمنا با بهار مختاریان دانشیار دانشگاه هنر اصفهان و مدیر گروه اسطوره شناسی و ادبیات کلاسیک موسسه انسان شناسی و فرهنگ در گفت و گو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: اگر بخواهیم درباره خاستگاه و دلیل پدیده ای چون آیین یا جشن چهارشنبه سوری صحبت کنیم، به ناچار باید آن را از سویی در ارتباط با سایر اجزایی که به آن پدیده مرتبط اند و نیز با زمان اجرایی آن که در آستانه سال نوست، درنظربگیریم. اگر خلاصه بگویم ما از طرفی با زمان کبیر که زمان آفرینش اسطوره ای از یک سو و از طرفی زمان دنیوی یا صغیر در این آیین ها سروکار داریم و گاه شماری ها حد اوسط نقطه گذاری میان این دو زمان و تثبیت اجرای آیین ها هستند و خود در طول زمان تغییر و تحولات زیادی داشته اند و در ایران باستان شواهد نشان می دهد که تقسیم بندی های...
ادامه خواندن

انسان شناسی مذهب، سحر و جادو


ربکا اشتاین فیلیپ اشتاین برگردان فریبا جان نثاری معرفی آیین ساعت به صدا درمی آید.  بدون هیچ میل و رغبتی از رختخواب بر می خیزی و برنامه ی معمول هر صبح را آغاز می کنی؛ حمام کردن، نظافت شخصی، خواندن روزنامه و خوردن صبحانه. احتمالا روزهای دیگر یا حداقل آخر هفته ها هم به همین منوال این کارها را انجام می دهی. در اصطلاح به این توالی تکرارشونده و الگودار اتفاقات، آیین می گویند. این واژه را برای هرگونه توالی تکراری کارها می توان به کار برد. روانشناسان از این واژه برای یک وسواس مکرر مثل شستن زیاد دست در طول روز استفاده می کنند. یا کلاسی که هر روز با تعیین نقش افراد و برنامه ی مخصوص خود شروع می شود؛ البته وقتی "آیین1" شامل بکارگیری نمادهای مذهبی مثل دعا، شکرگذاری، و خواندن کتب مقدس باشد به آن آیین مذهبی یا مناسک می گوییم. اصول اولیه ی اجرای آیین...
ادامه خواندن

سفره‌های نذری در تهران: عاملیت زنانه در جماعت آیینی


جبار رحمانی- یاسمن فرحزاد چکیده سفره‌های نذری، گونه‌ای از آیین‌های اسلامی- ایرانی است که صرفاً در میان زنان و توسط آنها و عموماً در فضاهای خانگی و در برخی موارد خاص نیز در مسجد، حسینیه،‌و امامزاده‌ها برگزار می‌شدند. سفره‌های نذری، بنا بر یک نذر توسط کسی که بانی نامیده می‌شود شروع و توسط جماعت آیینی اجرایی می‌شوند. آنچه اهمیت دارد مسئله محوری نسبت این سفره‌ها با ساختارهای اجتماعی مسلط و مقوله عاملیت زنانه است. برای پاسخ دادن به این مسئله، به روش مردم‌نگاری، برساخت اجتماعی گونه خاصی از آیین‌های زنانه به نام سفره نذری در تهران بررسی خواهد شد. پروبلماتیک اصلی این مقاله،‌چگونگی تجلی عاملیت زنان در زمینه این جماعت آیینی است. اجتماع آیینی زنانه در سفره‌های نذری، شبکه‌ای از پیوندهای اجتماعی را ایجاد می‌کند که در حل بحران‌ها و مسائل زندگی زنان نقش بسیاری دارد. این سفره‌ها علاوه بر ایجاد فضایی برای دین‌ورزی زنان بالأخص در منطق نذر، در...
ادامه خواندن

نشست صد و هفدهم: اخلاق در جامعه ایرانی


  صد و هفدهمین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ با موضوع «اخلاق در جامعه ایرانی» برگزار میشود. در این نشست آقای دکتر محمدرضا کلاهی (عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی) درباره «پرسش از مساله اخلاق در ایران» و آقای دکتر جبار رحمانی (عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی و عضو شورای مرکزی انسان شناسی و فرهنک) درباره «آیین و اخلاق در فرهنگ ایران» سخنرانی خواهند کرد. زمان: یکشنبه 17 اردیبهشت ساعت 16 تا 19 مکان: خیابان ولیعصر نرسیده به میدان ولیعصر خیابان دمشق پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات
ادامه خواندن

آیین نوروز در عهد صفویه(1)


    جشن نوروز یکی از قدیمی ترین و اصیل ترین جشن های ایران زمین است که اگرچه در گذر زمان دچار تغییرات و دگرگونی هایی شده اما اصل وجود این جشن و حس خوش نوروزی آن همچنان به قوت خود باقی مانده و آنچه بر تاریخ این سرزمین گذشته است چه زمانی که پارسیان بر آن حکم می راندند تا حمله اعراب و ورود دین جدید و حکومت های منطقه ای و حمله مغول و حکومت بیگانگان تا برپایی حکومت یکپارچه دین مدار صفوی بر جایگاه آن تاثیری نگذاشته است. علی رغم استفاده از گاهشمار قمری در کلیه سیستم های اداری کشور، موضوع محاسبه دقیق زمان تحویل سال بر اساس تاریخ شمسی و بروج دوازده گانه آن مدنظر قرار می گرفته است هرچند «شاردن» فرانسوی به نکته جالبی در این زمینه اشاره کرده و آن، همزمانی نوروز و عیدسعید غدیرخم است: «برای اینکه اساس و بیان عید نوروز استحکام بیشتر...
ادامه خواندن

سفره‌های نذری در تهران: عاملیت زنانه در جماعت آیینی


جبار رحمانی و یاسمن فرحزاد در مقاله سفره‌های نذری در تهران: عاملیت زنانه در جماعت آیینی به بررسی نسبت سفره‌های زنانه با ساختارهای اجتماعی مسلط و مقوله عاملیت زنانه در شهر تهران پرداخته‌اند. مقاله در ویژه‌نامه انسان‌شناسی شهر تهران؛ نشریه پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران به چاپ رسیده است.  چکیده مقاله سفره‌های نذری، گونه‌ای از آیین‌های اسلامی- ایرانی است که صرفاً در میان زنان و توسط آنها و عموماً در فضاهای خانگی و در برخی موارد خاص نیز در مسجد، حسینیه،‌ و امامزاده‌ها برگزار می‌شدند. سفره‌های نذری، بنا بر یک نذر توسط کسی که بانی نامیده می‌شود شروع و توسط جماعت آیینی اجرایی می‌شوند. آنچه اهمیت دارد مسئله محوری نسبت این سفره‌ها با ساختارهای اجتماعی مسلط و مقوله عاملیت زنانه است. برای پاسخ دادن به این مسئله، به روش مردم‌نگاری، برساخت اجتماعی گونه خاصی از آیین‌های زنانه به نام سفره نذری در تهران بررسی خواهد شد. پروبلماتیک اصلی این مقاله،‌ چگونگی تجلی...
ادامه خواندن

نقش آیین ها و مناسک اجتماعی در بازسازی جامعه صفوی


دوران حکمرانی خاندان صفویه در تاریخ ایران یکی از حساس ترین و قابل توجه ترین مقاطع تاریخی کشور ما ایران است. در این دوران تغییرات بنیادی در نظام جامعه ایرانی به وقوع پیوست و دگرگونی های شگرفی در فضای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و دینی رخ داد به نحوی که دوره صفویه در ایران را نمی توان با هیچ یک از دوره های پیشین، لااقل در ایران بعد از اسلام، مقایسه نمود. در مقالات و نوشته های مختلف به شباهت های حکومت ساسانیان و صفویه اشاره شده است که به نظر می رسد بیشتر به دلایل داخل شدن دین در حکومت و نیز یکپارچگی ایران در این دورهای تاریخی این شباهت مورد بررسی قرار گرفته است.     به هر روی صفویان برای نخستین بار پس از فروپاشی امپراطوری ساسانی، موفق شدند مرزهای ایران را به حدود مشابه آن دوران نزدیک سازند و دسته های قومی-نژادی گوناگون فلات ایران را در زیر...
ادامه خواندن