ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

ضرورت‎های پرداختن به وجه شهری بحران آب


جهت طیف‎بندی بحران کنونی آب در کشور راه‎هایی متعدد وجود دارد. می‎توان بحران را در سطوح مختلف مانند ملی، منطقه‎ایی، سیاسی، جغرافیای یا جنسیتی، و نیز سطوح تحلیلی دیگری مورد بررسی قرار داد. نوع تحلیل و نگاه به مسئله، به نوع خاصی از فهم بحران کمک کرده و متعاقباً انواع دیگر تحلیل و فهم مسئله را به محاق می‏برد. نگاهی به پژوهش‎های صورت گرفته نشان می‎دهد که اغلب این تحقیقات، از سویی بر روی بحران آب در سطح زیستگاه‎های طبیعی و روستاها و نه شهرها متمرکز بوده و از سوی دیگر بر وجه فناورانه و طبیعی و نه فرهنگی/ انسانی بحران تاکید داشته‎اند. این در حالی است که بحران آب در ایران، تجانس و هماهنگی خاصی با افزایش جمعیت و نیز شهری‎شدن جمعیت ایران دارد. گسترش شهرها و تامین نیازهای شهری، اعم از غذا و آب و نیز فرهنگ مصرفی که پیامد شهری شدن در ایران است، سرآغاز طرح‏های انتقال...
ادامه خواندن

پرونده اینترنتی بحران آب در ایران


مقدمه بحران آب شاید کمی دیر، اما اکنون مبدل به یک مسئله عمومی شده است. همین وجه عمومی شدن بحران آب، نیز از حیث سیاسی، اجتماعی و اقتصادی حساسیت‌برانگیز بودنش، آن را به محل بحث در دنیای مجازی مبدل کرده است که فعالان و محققان این حوزه از مناظری گوناگون بدان می‎پردازند. در هر صورت، این مقدمه برای ذکر و یاددآوری چندنکته است. نخست آنکه ما از همین جهت عمومی شدن، در تلاشیم تا پرونده‎ی اینترنتی را در اختیار مخاطبان انسان‎شناسی و فرهنگ قرار دهیم تا از این طریق، تا حد امکان از آشفتگی در جستجوی منابع اینترنتی در امان باشیم. اولویت، در ذکر منابع اینترنتی در تناسب به نوع مخاطبان انسان‎شناسی و فرهنگ، کارهای پژوهشی می‎باشند که به جای وجوه فنی و مهندسی، عمدتاً از منظر انسانی به مسئله‎ی بحران آب می‏نگرند. نیازی به یاددآوری نیست که بحران آب نیز موضوع پژوهش جغرافیا، علوم زراعت، مهندسی آب، شهرسازی، مدیریت...
ادامه خواندن

شاهدان سقوط/ عاملان سقوط


    کشور ایران طبق پیش بینی ها و بررسی های متعدد علمی داخلی و خارجی وارد برهه ای از خشکسالی شده است که حداقل سه دهه به طول خواهد کشید و اکنون در هشتمین سال این دوره خشکسالی هستیم. علاوه بر این وضعیت بغرنج طبیعی، عوامل انسانی و اجتماعی مزید بر علت شده و این وضعیت طبیعی را به یک بحران و فاجعه بزرگ تاریخی بدل کرده اند. در شرایطی که تمدن و فرهنگ ایرانی هزاران سال در این منطقه جغرافیایی سابقه داشته، عملکرد نظام های حکمرانی در نیم قرن اخیر، نه تنها جامعه ایرانی را با بحران، بلکه به روایتی می توان گفت که تمدن ایرانی را با چالش بقا و تداوم مواجه کرده است. متخصصان سال هاست که بحران محیط زیست و آب را فریاد می زنند ولی در نظام های حکمرانی حکومتی و دولتی نیز همچنان، در بر همان پاشنه قبلی می چرخد. نهایتاً راهکارهای فنی...
ادامه خواندن

لزوم تبدیل شدن آب به هسته مرکزی ایدئولوژی جامعه و سیاست ایرانی


سالهاست صدای بحران آب در ایران بلند شده است، اما هفته پیش در میدان تره بار اصفهان، هندوانه کیلویی سیصد الی چهارصد تومان معامله می شد، و مردی با وانت آمده بود تا هندوانه های بی کیفیت را برای تغذیه دامهایش بخرد. شاید اندکی این موضوع طنز به نظر برسد، اما نشانه ای است از یک بیماری فراگیر در ساختار معیشتی و سیاست حکمرانی ما. مدتهاست محققان و صاحب نظرات دلسوز خبر از بحران آب می دهند. در حوزه علم جغرافیا، استاد کردوانی سالهاست این بحران را گوشزد کرده اخیرا هم با تاسف فراوان تاکید کرده که "چرا باور نمی کنید آب نیست". در سخنرانی های دیگری نیز ابعاد مختلف این بحران را تشریح کرده و به خوبی نشان داده که چگونه در ساختار سیاسی ما فهم نادرستی از آب هست و حتی در جایی با تاکید گفته است که "هر استانی را میخواهید نابود کنید، به آن آب بدهید"،...
ادامه خواندن

تعهد شهروندی و نقش شهروندان در «مادرکشی»


    آذر 1394 در بروشور جشنواره حقیقت، نام فیلمی توجه مرا خیلی به خود جلب کرد، «مادرکشی» ساخته کمیل سوهانی. دفترچه جشنواره را باز کردم و توضیح فیلم را خواندم؛ متوجه شدم فیلم در مورد مسئله آب است. دو واژه مادرکشی و آب ارتباط ناهمگونی بود که حس کردم حتماً باید این فیلم را ببینم. جشنواره حقیقت در آن زمان همچنان در سینما فلسطین و سپیده برگزار می‌شد و هنوز به سینما چارسو منتقل نشده بود. فیلم یک بار در جشنواره پخش شده بود و آن روز، دومین پخشش بود. خودم را از سینما فلسطین به سالن شماره 2 سینما سپیده رساندم، سالنی کوچک با صندلی‌های محدود. به‌موقع رسیدم ولی صندلی‌ها پر شده بود. مانند چند نفر دیگر گوشه سالن کف سینما نشستم، اولین بار بود چنین چیزی را تجربه می‌کردم. چند دقیقه گذشت که جمعیت زیاد دیگری همین سبک را انتخاب کردند و واقعا فیلم ارزش چنین سبکی را...
ادامه خواندن

ماخذشناسی بحران آب در ایران


مقدمه: هدف عمده در هر ماخذشناسی، ارائه و دسته‎بندی آثار مربوط به پدیده یا مساله مورد نظر محقق می‎باشد. ما با همین هدف، تلاش نمودیم به مسئله بحران آب وارد شده و برخی کتب ارائه شده در این مورد را به مخاطبان انسان‎شناسی و فرهنگ معرفی نماییم. اما پیش از ورود به مسئله ذکر چندنکته ضروری است. نخست اینکه رشته‎ها و علوم متعددی به این مسئله ورود کرده‎اند و از این جهت، ما اعم از انسان‎شناسان و جامعه‎شناسان کم و بیش در این مورد تعلل کرده‎ایم. جغرافیا، علوم زراعت، مهندسی آب، شهرسازی، مدیریت و غیره. این پراکندگی، ارائه یک ماخذشناسی جامع را غیرممکن می‎کند و البته ما نیز چنین ادعایی نداریم. هر یک از علوم ذکر شده با استفاده از مفاهیم، روش‎شناسی و تعلق پاردایمی خاصی به مسئله‎ی بحران آب نگریسته و ورود پیدا نموده‎اند. با این همه، جستجو در آثار نشان می‎دهد که اغلب این آثار، در فرم مقاله...
ادامه خواندن

شرح و نقد کتاب حیات اجتماعی آب


نویسنده:  جان آر واگنر مقدمه حیات اجتماعی آب  عنوان کتابی است از جان آر واگنر که در سال 2013 منتشر گردید. کتاب حاضر در حقیقت مجموعه مقالاتی از نویسندگانی مختلف است که از کار میدانی بر بحران آب در نقاط مختلف جان از قبیل، پرو، هند، اندونزی و ایالات‎متحده با حیطه‎ی موضوعی گسترده مانند زنان ، مناقشات سیاسی، حقوقی، فناورانه، توسعه و آب گردآوری شده است. این کتاب از پنج فصل و سیصد صفحه تشکیل شده است، فی الواقع مطالعه‏ایی موردی  در 16 کشور مختلف در 6 قاره است و واگنر، با هدف جهانی شمردن بحران، سعی در پوشش تم‎های فرهنگی مختلف در مواجه با بحران آب را دارد واگنر در مقدمه‎ی این اثر به تجربه‎ی زیسته خود در مورد بحران‎  زیست محیطی می‎پردازد و نشان می‎دهد که چگونه انسان‎شناسان نسبت به این بحران که وجهی کاملاً جهانی-انسانی دارد بی‎تفاوت بوده‎اند. هدف واگنر به زعم خوبش، یک تیپ از احساس...
ادامه خواندن

آلودگی ممکن است عامل چهل درصد از مرگ و میر جهانی باشد


آندرا توماسون برگردان رسول محسن‌زاده مقدمه : اجازه بدهید این جستار را با دو نمونه‎ای عینی از آلودگی منابع آبی در دوران کنونی شروع کنیم. در هینکلی کالیفورنیا آلودگی تدریجی منابع آبی این شهر به کرونیوم، در یک بازه‎ی زمانی چندساله یکی از جنجالی‎ترین پرونده‎های زیست محیطی تاریخ آمریکا را در اواخر قرن بیست رقم زد. دویست نفر از اهالی این شهر، به انواع سرطان مرگ‎بار دچار شدند و سرانجام شهر هینکلی بر اساس گزارش نیویورک تایمز در سال 2016 عملاً خالی از جمعیت گردید. از دیگر موارد شایان ذکر، می‎توان به شهر وب‎برن در ماساچوست اشاره نمود که بسیاری از کودکانش، در دهه‌ی هفتاد به سرطان خون مبتلا گردیدند. بیشتر کودکان مبتلا، در یکی دو خیابان خاص زندگی می‎کردند. این وضعیت به مرور موجب تردید اهالی محل، و شکایت آنها گردید که بعدها در کتابی با نام اقدام مدنی (1998) چگونگی اقدام اهالی و پرونده حقوقی آلودگی آب محل مورد...
ادامه خواندن

نشست یکصد و چهارم: محیط زیست و مسائل اجتماعی آن


یکصد و چهارمین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ با عنوان «محیط زیست و مسائل اجتماعی آن» برگزار می شود. در این نشست آقای دکتر محمد فاضلی (جامعه شناس و استاد دانشگاه شهیدبهشتی) درباره «سیاست، محیط زیست و فرسایش تمدنی ایران» و آقای عباس عبدی (پژوهشگر مسائل اجتماعی) درباره «منافع بلندمدت قربانی هزینه های کوتاه مدت» سخنرانی خواهند کرد. در این نشست فیلم «روزگار هامون» اثر آقای محمد احسانی نمایش داده خواهد شد. زمان: 19 دی ماه 1395- ساعت 16 تا 19 مکان: خیابان ولیعصر، نرسیده به میدان ولیعصر، خیابان دمشق، پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات
ادامه خواندن

طبعیت وجود ندارد: پروژه ایران رود در عصر جامعه ریسک


کمتر از بیست سال پیش در تابستان اشترانکو مملو از برف بود، باغ های روستا شاداب و سربز بودند، آب از دره ها و چشمه های مختلف سرازیر می¬شد و پسران روستا هر روز در در هوای معتدل شده از یخ و برف اشترانکوه فوتبال بازی می کردند و در جوشا (شاه جوی ها) شنا می کردند. امروز اما چنین روستایی وجود خارجی ندارد اشترانکوه در زمستان نیز به سختی تا نیمه برف می گیرد، نهرها و چشمه ها در حال خشک شدن هستند، جوشا دیگر تنها در خاطرات وجود دارد و نسل جدید آنرا ندیده است، باغ های روستا اکثرا خشک شده اند، آب چاهای عمیق به طور نگران کننده ای در حال کم شدن است، عشایر استان های لرستان و خوزستان به دلیل خشک شدن چراگاه هایشان بدون برنامه و  در برهه زمانی کوتاهی در روستاها سکنی گزدیده اند و این خود باعث چالش های اجتماعی فراوانی شده...
ادامه خواندن

تجربه‌های شکست‌خورده مدیریت آب چهارمحال و بختیاری


تصویر: قنات روستای جغدان که اکنون در اثر بی‌توجهی رو به خشکی است. استان چهارمحال و بختیاری به‌عنوان استانی پر آب که از یکسو سرچشمه‌های پر آب‌ترین رودخانه ایران، کارون و از سوی دیگر پر آب‌ترین رودخانه حوضه مرکزی کشور، یعنی زاینده‌رود را تأمین می‌کند، چند سالی است که خود با مشکل آب روبرو شده است. این در حالی است که اقتصاد این استان بر پایه کشاورزی می‌چرخد که خود، پر مصرف‌ترین بخش آب در ایران و دنیا است. اما نه کشاورزی این استان هنوز توانسته آب را به شیوه‌ای بهینه مصرف کند، نه توانسته منابع و شیوه‌های سنتی و سازگار با طبیعت آبیاری (همچون قنات) را نگه دارد، و نه در آموزش دادن شیوه‌های مصرف آب (چه خانگی و چه کشاورزی) به مردم استان کامیابی‌ای به دست آورده است. در اینجا چند تجربه تازه که نشان از بی‌برنامگی در زمینه مدیریت منابع آب در این استان است معرفی می‌شود....
ادامه خواندن
برچسب ها: