ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

پیش درآمدی بر انسان‌شناسی فلسفی لاکان: لاکان در میدان فلسفه


 برای درک تلقی لاکان از هستی انسان باید به این مسئله پرداخت که هستی‌شناسی لاکان چگونه انسان را تعریف می‌کند و چه ویژگی‌های عمده‌ای برای آن قائل است؟ لذا قبل از ورود به بحث، لازم به ذکر است که لاکان تحت تأثیر کسانی چون فروید، هگل، پدیدارشناسانی چون هوسرل و حتی هایدگر و ساختارگرایی فرانسوی به‌ویژه آرای سوسور و اشتراوس قرار دارد که برخوانش او به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم تأثیر گذاشته‌اند. دو ویژگی عمده‌ای‌که دستگاه نظری لاکان را از روانکاوی کلاسیک  متمایز می‌کنند؛ مرکز زدایی از سوژه (Decenterering) و ابژه‌باوری‌ست (احمدزاده:1386). به این معنا که در هستی‌شناسی لاکان، هستی‌سوژه (اگر با تسامح نگوییم انسان) در خارج او قرار دارد و نه در درون. بیان گزاره‌ی مهم لاکان اینجا کارساز است که بیان دارد «میل، میل دیگری‌ست». «از این منظر کار لاکان را می‌توان هم‌سطح کار فوکو و اشتراوس انگاشت که تأکیدشان بر مرکز زدایی از سوژه است. مطابق با این...
ادامه خواندن

 لاکان و پدر فلسفه‌ی مدرن: جنگی برای صیرورت لاکان


با نگاهی به تاریخ تفکر از قرون‌وسطی تا دوران معاصر درمی‌یابیم که ماهیت و هدف تفکر دچار تغییر گشته‌است. هدف تفکر در قرون‌وسطی دستیابی الهیاتی به حقیقت و درک ذات یا به تعبیر ارسطو جوهر حیات بود. این خوانش در دوران معاصر به تلاش برای دستیابی به تبیین یعنی شناخت و تسلط بر واقعیت مبدل گشت. به‌این‌ترتیب گذاری در اهداف تفکر، از حقیقت به‌یقین رخ داد. دامنه‌ی این تغییر نگرش به ماهیت انسان را نیز در برمی‌گرفت، به‌نحوی‌که مرکز توجه به هستی از آسمان به انسان منتقل گشت. انسانی که دکارت آن را به تفکر و معرفتی شناساگرانه، فروید به ناخودآگاه، کانت به اخلاق و هایدگر به هستنده‌‌ی خود بنیاد بودن مجهزش ساختند و اما لاکان در آن شکاف دید و آن را به‌مثابه سوژه خط زد. نقطه شروع خوانش فلسفه‌ی مدرن از انسان مصادف است با پرداخت دکارت به انسان به‌مثابه سوژه‌‌ای که فاعل شناسا‌ست. سوژه‌ای که شرط وجودی‌اش...
ادامه خواندن

رابطه فرهنگ و بیمار روانی


ی مهوش مافی دانشجوي دكتراي روان شناسي سلامت چكيده فرهنگ به چه معناست .بيماري رواني چيست ؟ آيا فرهنگ در علت شناسي ، نشانه شناسي و درمان بيماريهاي رواني نقش دارد؟ چندين نظريه آسيب شناسانه رواني مطرح گرديده است ازجمله ديدگاه مرضي ، آماري ، انساني ، سازشي و فرهنگي كه از نگاه فرهنگي رفتارها و بازخوردها ي يك فرد بر حسب محيط اجتماعي كه در آن زندگي مي كند بهنجار يا نابهنجار هستند و چهار نوع رابطه بين فرهنگ و بيماري رواني مطرح شده است  .مفهوم بهنجار و نابهنجار،فراواني موارد مرضي،اوضاع منجر به اختلالات رواني و نوع اختلالاتي كه در فرهنگهاي مختلف متفاوت است كه در هر چهار نوع رابطه مطالعات علمي در كشورهاي مختلف انجام شده است كه اكثر مطالعات تبيين را بطه فرهنگ و بيماري رواني راتائيد كرده اند بر همين اساس جدول تشخيصي و آماري اختلالات رواني نشانگان وابسته به فرهنگ را با توضيحات مختصر ارائه...
ادامه خواندن

لاکان در میدان علوم اجتماعی: آیا با لاکان می‌توان جامعه‌شناس بود؟


  تدبیرکند بنده و تقدیر نداند/ تدبیربنده به تقدیرخداوند نماند بنده که تدبیرکند پیداست چه بیند / حیله کند لیک خدایی نتواند [1] آیا با لاکان می‌توان جامعه‌شناس بود؟ استاوراکاکیس در کتاب لاکان و امر سیاسی پرسش مشابهی را در باب استفاده ازنظریه‌ي لاکان در علوم سیاسی مطرح می‌کند: «لاکان را با سیاست چکار؟» (استاوراکاکیس, 1392, ص. 7). چه ویژگی در اندیشه‌ی روانکاوی چون لاکان وجود دارد که می‌توان از دلالت‌های آن در علوم اجتماعی و یا علوم سیاسی استفاده کرد؟ استاوراکاکیس قبل پاسخ به این پرسش به  نگرانی متخصصان علوم‌اجتماعی اشاره می‌کنند که همواره نسبت به فروکاست ساحت اجتماعی و یا عینی به تحلیل در سطح فردی یا ذهنی بدگمان‌اند و او نیز در همین راستا معتقد است که باید از تقلیل‌گرایی روانشناسی (Psychological reductionism) در درک پدیده‌های اجتماعی-سیاسی اجتناب کرد. (همان). همچنین جیمسون به عنوان یکی از اندیشمندان تحت تأثیر لاکان با اشاره به هشدار دورکیم در کتاب...
ادامه خواندن

امر خیالی در اندیشه‌ی لاکان


کامران مرادی پرداخت لاکان به امر خیالی به چند دلیل حائز اهمیت است؛ علاوه بر اینکه از آن به‌عنوان اولین نوآوری وی یاد می‌شود، به‌نوعی محور اصلی جنبش بازگشت به فروید است چراکه اساس آن پرداخت به اگوست. همچنین پرداخت به امر خیالی بنیانی را برای تمایز لاکانی میان سوژه و اگو فراهم می‌آورد. لاکان به دنبال تقابل با رویکردهای اگو محور است، رویکردهای که از اگو به‌مثابه کلیتی یکپارچه یاد می‌کنند و آن را منسجم و حتی خود بنیاد می‌انگارند درحالی‌که برای لاکان این تلقی از اگو افسانه‌ای بیش نیست. مرکزیت استدلال لاکان را مرحله‌ی آینه‌ای (Mirror Stage)  تشکیل می‌دهد که مطابق با آن کودک (سوژه) بعد از دیدن تصویر خود در آینه دچار توهمی از یکپارچگی خود می‌گردد (الیوت،1994: 29). لاکان نخستین بار در مقاله‌ای به نام «مرحله‌ای آینه‌ای» که در سال  1949 منتشر شد از مرحله‌ی آینه‌ای به‌عنوان اصلی‌ترین مفهوم در توضیح امر خیالی صحبت می‌کند. این...
ادامه خواندن

برگرفته از مقالۀ مروری بر مفهوم «ژوییسانس» در لاکان ( دکتررولاندو کاروتی)


  سمیه عباسیان این یادداشت برگرفته از مقاله ی مروری بر مفهوم «ژوییسانس» در لاکان ( دکتررولاندو کاروتی) است.   موضوع ژوییسانس از فروید[1] شروع می شود و لاکان در بعضی متونش مستقیم از این واژه استفاده می کند. فروید چهار واژه را  به کار می برد، که ارتباطی مستقیم بین آن ها برقرار است. «تحقق آرزو[2]»، یعنی رویادر پی یافتن اشتیاق است. واژه ی دوم «لذت[3]» است، که فروید در «اصل لذت[4]» آن را به کار می برد، سومین واژه  Vereidigung که به معنی «ارضا»، (ادای سوگند) است. فروید در 1915 «رانه و سرنوشت آن»[5]،  از ارضا به عنوان هدف و پایانه رانه صحبت می کند. چهارمین واژه ای که فروید به کار می برد که ارتباط بیشتری با واژه ی ژوییسانس دارد، واژه ی Genuss است که فروید در 1905 در «سه رساله ی جنسی»[6] از این واژه استفاده کرد. این واژه در زبان آلمانی معادل ژوییسانس در...
ادامه خواندن

پیرامون چهار مفهوم بنیادین روان کاوی فرویدی-لاکانی


سمیه عباسیان انتقال: قوانین پایه ای همیشه انتقال را در خودش جای داده است. انتقال نه تنها اشتیاق روان کاو است بلکه چیزی را در درمان بین روان کاو و آنالیزان نشان می دهد. در صحبت های اولیه در درمان مشخص می شود که روان کاو در موقعیت خاصی قرار دارد. این موقعیت را آنالیزان به روان کاو می دهد. آنالیزان خودش نمی داند چه کار می کند. این تغییر از جایی خودش را نشان می دهد که آنالیزان خارج از جلسات درمان به روان کاو فکر می کند، آنالیزان از خودش می پرسد: روان کاو چه کسی است، چرا این گونه لباس پوشیده است، چرا مطب اش را این طور درست کرده است. فروید به این مسئله می پردازد و می گوید که این حماقت نیست و انتقال در علم روان کاوی بسیار مهم است. به گفته ی فروید انتقال نه تنها در روان کاوی بلکه در مدرسه (رابطه...
ادامه خواندن

برگرفته از مقاله ی پیرامون چهار مفهوم بنیادین روان کاوی فرویدی_لاکانی


تصویر: لاکان سمیه عباسیان لاکان می گوید سوژه  زیر مجموعه زبان است. در واقع زبان اولین قانونی است که انسان با آن مواجه می شود. تاثیر زبان بر انسان در دوران جنینی آغاز می شود. کودک اصطلاحاً در محوطه ای پر از زبان بزرگ می شود. اما در این زمان زبان را درک نمی کند (فهمی برای زبان ندارد) و تحت تاثیر محیط اطراف است. تاثیرات محیطی ناخواسته از مادر به بچه منتقل می شود. در زمان شیر دادن، مادر با کودک صحبت می کند. در اینجا حلقه ارتباطی بین امر خیالی و زبان را مشاهده می کنیم. مادر به کودک نگاه می کند، نگاه و زبان با هم پیوند برقرار می کنند. مسئله تنها شیر دادن نیست بلکه ایجاد موجودی زبانی نیز مطرح است. کودک یکی بودن با مادر را از دست می دهد، یعنی چیزی از دست می رود. چیزی که روانکاوی به آن ابژه می گوید، چیز...
ادامه خواندن

ترامپ از دیدگاه روان پژوهی


در روان کاوی فرویدی مفهوم پدر آغازین 1 که به ویژه در آثاری چون "توتم و تابو"2 و "روان شناسی توده و تحلیل من"3 بدان می پردازد در تحلیل مساله ی به قدرت رسیدن فردی با ویژگی های روان شناختی ترامپ می تواند راهگشا باشد. پدر آغازین فرای قانون می ایستد و همه ی ارضاها متعلق به اوست. زنان همه مملوک اویند و هیچ قانونی او را محدود نمی سازد چه خود او بالاتر از هر قانونی است و به اختگی میل تن نمی دهد. فضای او فضای نرگسانگی و خود شیفتگی مطلقی است که از پذیرش کاستی سرباز می زند.3 ارتباط های ناقانونمند ترامپ با زنان و سرپیچی هایش از قوانین مالیاتی و اقتصادی و وعده های زیر پا نهادن تعهدات قانونی کشورش در سیاست خارجی و نظایر آن همه حکایت از آن دارد که انتخابگران با فردی منحرف از قانون(پرورت) رو به رو هستند که یاد آور پدر...
ادامه خواندن

انتشار شماره دوم فصلنامه ی فرهنگی - اجتماعی سخن سیاووشان


مرکز خدمات روان شناختی سیاووشان منتشر کرد : فصلنامه ی فرهنگی - اجتماعی سخن سیاووشان (شماره 2) پیش درآمد به نام خداوند جان و خرد خوشنودیم که دومین شماره ی "سخن سیاووشان " را به شما مخاطبان گران قدر این نشریه تقدیم می کنیم . چنان که پیش تر نیز یادآور شدیم، این نشریه گفتمانی میان رشته ای را با محوریت روان پژوهی پی می جوید و بر آن است تا افق جدیدی را در مطبوعات کشور با این رویکرد به گونه ای تخصصی بگشاید و طیفی از دانش های حوزه ی علوم انسانی و نیز شاخه های متنوع هنر را از این منظر بنگرد و به گونه ای تخصصی نیز با همیاری صاحب نظران گفت و شنودی دانش ورزانه را در حیطه های مختلف روان پژوهی، به ویژه روان کاوی امکان پذیر سازد. ویژه نامه ی این شماره، برای نخستین بار در ایران به یکی از معتبرترین صاحب نظران...
ادامه خواندن