ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

تاریخ سرّی قهوه‌خانه در تبریز


«از بحث‌خانه تا فراموش‌خانه» اکبر شریعت تازه کشف کرده بودیم که نویسندگان ایرانی فقط ر. اعتمادی و امیر عشیری و پرویز قاضی‌سعید نیستند و همچنان که پشت لب‌هایمان را مرتب تیغ می‌انداختیم تا آن کرک‌های نازک تبدیل به سبیل شوند، گلشیری و هدایت و ساعدی و آل‌احمد را کشف می‌کردیم. آن روزها روزهای کشف بود و ما کریستف کلمب‌های بی‌کَشتی در سواحل ادبیات مشغول کشف گنج‌هایی بودیم که هر چه مغزمان را با آن‌ها پر می‌کردیم، چیزی‌شان کم نمی‌شد. شنیده بودیم که هدایت و آل‌احمد و ساعدی و شاملو و حتی فروغ کافه‌نشین بوده‌اند. شنیده بودیم که «کافه نادری»، از گذشته تا هنوز، پاتوق روشنفکران بوده است. خوانده و شنیده بودیم که تا همین چند ده سال پیش، در کوچه‌پس‌کوچه‌های شهرمان، قهوه‌خانۀ «خران» بوده و آن‌قدر اشتهار داشته که جلال آل‌احمد هوس کند سری به آنجا بزند و آن‌قدر مؤثر بوده که پای آقای نویسنده را دوباره به آنجا بکشاند....
ادامه خواندن

نامه‌هایی از تبریز


میرعلیرضا موسوی- امیرحسین جدیدی ادوارد براون، ترجمه حسن جوادی این کتاب مجموعه اسناد مکاتبات یک مستشرق انگلیسی است که در آن اطلاعات تاریخی ارزش‌مندی درباره‌ی وقایع سیاسی و حال و روز جامعه‌ي تبریز در دوران پس از فتح تهران در عصر مشروطه به چشم می‌خورد. نامه‌های گردآوری شده در این اثر مربوط به مکاتبات سید حسن تقی زاده از رجال سیاسی تبریز و ادوارد گرانویل براون (۱۸۶۲.م-۱۹۲۶.م) خاورشناس بریتانیایی است؛ براون از معدود مستشرقین اروپایی است که در عمق روح خود با شرق پیوستگی احساس می‌کند. وی کتاب‌های متعددی در زمینه‌ی ادبیات و تاریخ ایران و ترکیه برجای گذاشته است که از آن جمله می‌توان به چهار جلد تاریخ ادبی ایران، تاریخ مشروطیت ایران، تصحیحاتی از تذکره‌الشعرا سمرقندی و لباب‌الالباب عوفی، و نیز ترجمه‌هایی از تاریخ طبرستان ابن اسفندیار، تاریخ گزیده‌ی مستوفی و چهارمقاله‌ی نظامی عروضی به همراه یک‌سال در میان ایرانیان(سفرنامه) اشاره کرد. وی به دلیل علاقه‌مندی که به...
ادامه خواندن

فضاهای فرهنگی شهر تبریز


میر علیرضا موسوی،‌امیرحسین جدیدی مقدمه آنچه مسلم است درباره شهری چون تبریز که به لحاظ اهمیت فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در طول تاریخ جزء معدود شهرهای ایران و از جمله مراکز شهری مهم در تاریخ منطقه بوده است گفتنی‌های بسیاری گفته شده و رسائل متعددی در رشته های دانشگاهی نوشته شده است. تکرار این حجم عظیم از اطلاعات تاریخی و جغرافیایی در این مجال، علاوه بر آنکه ناممکن می نماید، تلاشی خالی از محتوا و به صرف موجب اطاله کلام نیز است، از این روی در حد ممکن مؤجز و مختصر به کلیات پرداخته ایم و با گزینش مهم ترین نکات جغرافیایی و تاریخی(بالاخص تاریخ معاصر) مرتبط با طرح اصلی بحث به استقبال بیان ایده خود درباره مسئله توسعه شهری تبریز منطبق با منطق بازار و آسیب های ناشی از آن به بدنه فرهنگی شهر رفته ایم. تمام منظور در این پروژه کلاسی نشان دادن چگونگی فرم یابی فضای فرهنگی...
ادامه خواندن

تاریخ حکم آباد تبریز



معرفی کتاب : تاریخ حکم آباد تبریز نویسنده: کریم میمنت نژاد اطلاعات نشر: چاپ اول 1382، انتشارات فن افزار به باور مؤلف این کتاب مطالعۀ تاریخ اجتماعی محلات شهرها هم‌وزن و چه بسا مهم‌تر از توجه به کلیت وقایع تاریخی یک شهر است. بنابه اسناد تاریخی موجود حکم‌آباد یکی از محلات 21گانۀ تبریز در دورۀ ناصرالدین شاه قاجار است که در گذر ایام بستر وقوع حوادث تاریخی برجسته و محمل رشد و نمو شخصیت‌های تاریخی بی‌شماری بوده است. در این کتاب تاریخ اجتماعی قریب به دو سدۀ گذشته و حوادث برجسته آن دوران از مشروطیت تا فرقه دموکرات مورد تأکید قرار گرفته است. نگارندۀ این کتاب که به گفتۀ خود در این اثر صرفاً به دنبال برجسته کردن اهمیت توجه به تاریخ محلات تبریز در چارچوب و کلیت تاریخ شهر بوده است روایت تاریخی-اجتماعی خود را از محله حکم‌آباد (هکماوار) از وجه تسمیه و مفهوم لفظی عنوان محله شروع کرده...
ادامه خواندن

علی‌اصغر حریری: ستایشگرِ سنّت، نکوهشگرِ تجدّد (در صدودهمین سال تولّد او)


1. شناختی از زندگی الف) علی‌اصغر حریری در حدود سال 1286 در تبریز چشم به جهان گشود. پدر (علی) و عمویش (محمّد) هر دو بازرگان، فاضل و آزادی‌خواه بودند (عموی او از نمایندگان تبریز در دورة نخست مجلس شورای ملّی  ایران به شمار می‌رفت). پس از دورة دبستان، مدّتی در نزد یکی از اقوامش در مشهد به سر بُرد. سپس به زادگاه خود بازگشت: در مدرسة علمیة صادقیه زبان عربی خواند و در مدرسة محمّدیه درس‌های جدید (مدرسة اخیر از نظر تاریخ تجدّد در آذربایجان و ایران مدرسه‌ای است پُر اهمّیّت. ر. ک: مدرسة محمّدیة تبریز، صص 23 – 7). از جمله معلّمان او در این مدرسه می‌توان به اسماعیل امیرخیزی، سیّد احمد کسروی، تقی رفعت، میرمصوّر ارژنگی و میرزا طاهر خوشنویس اشاره کرد. از همدرسان یا هم‌دوره‌ای‌های وی در مدرسة یادشده باید از یحیی آرین‌پور، ناصح ناطق، حسینعلی سلطان‌زادة پسیان، سیّد محمّدحسین شهریار و غلامعلی رعدی آذرخشی نام بُرد....
ادامه خواندن

بايد پناه بگيريم زير سقف خانه‌ي خودمان نگاهي به تغيير و تحولات كافه‌هاي تبريز و نسبت آن با توليدات فرهنگي


میرعلیرضا موسوی،  امیرحسین جدیدی نگاهي به تغيير و تحولات كافه‌هاي تبريز و نسبت آن با توليدات فرهنگي بخشي از قهوه‌خانه‌‌هاي تبريز در دهه‌هاي 30 و 40 شمسي يكي از مهمترين مكان‌هايي بودند كه امكان گرد هم آمدن طيف‌هاي متفاوتي از جمعيت شهري را ميسر مي‌كردند. روشنفكران، نويسندگان، شاعران، نقاشان و ديگر اهالي فرهنگ در اين مكان‌ها بود كه با هم آشنا مي‌شدند و به بحث درباره‌ي آثار يكديگر و اتفاقات مهم آن ايام مي‌پرداختند. نقش ديگر اين قهوه‌خانه‌ها _كه به قهوه‌خانه‌هاي شهري مشهور شده بودند و با قهوه‌خانه‌هاي عاميانه فقط به لحاظ مباحث و علايق مشتريانشان تفاوت داشتند_ برقراري نوعي ارتباط فكري و فرهنگي با ساير شهر‌هاي ايران نيز بود. صمد بهرنگي (كه هنوز خاطره‌هايش توسط صاحبان بعضي از قهوه‌خانه‌ها نقل مي‌شود) پاي ثابت اين قهوه‌خانه‌ها بود و كساني همچون غلامحسين ساعدي و رضا براهني بعد از ساكن شدن در تهران همچنان ارتباط خود را با اين قهوه‌خانه‌ها حفظ كرده...
ادامه خواندن

هنوز پرچم قهوه خانه ها بالاست: کافه نشینی در تبریز امروز


  علی پوریان تبریز بزرگراه، روگذر و زیرگذرهای بسیار، اتومبیلهای شاسیبلند و برجهای دوقلو دارد؛ مراکز خرید شیک با انبوهی از برندهای ایرانی و خارجی، هتلهای چهار و پنج ستاره با رستورانهای گَردان، پارکهای جنگلی و غیرجنگلی و تلهکابین و مترو و خلاصه کلی چیزهای خوب دارد، اما کافه ندارد. البته کافههای محدودی وجود دارد، حتی کافهرویِ قهوهخور هم دارد، ولی کافهنشین ندارد. کافهنشینانی که مستمر، در گروههای کوچک چندنفره، گرد هم جمع شوند و با گپوگفتها و بحثهای گوناگون زمینوزمان را بههم بدوزند، تا اندکی از بار سنگین زندگی ماشینی بکاهند و با خیالپردازیهایی که مختص کافهنشینی است، معنای زندگی گمشده در هیاهوی خیابان را بازپس گیرند و اگر فرصتی دست داد اقتصاد، سیاست، باورها، عقاید و افکارمان را به چالش بکشند، تا پوستاندازی شود از هر آنچه که غبار کهنگی و پوسیدگی بر آن نشسته است. آری، تبریز کافهنشین و کافهنشینی با این ویژگیها ندارد. البته در برخی...
ادامه خواندن

کافه نشینی در تبریز امروز


علی پوریان تبریز بزرگراه، روگذر و زیرگذرهای بسیار، اتومبیلهای شاسیبلند و برجهای دوقلو دارد؛ مراکز خرید شیک با انبوهی از برندهای ایرانی و خارجی، هتلهای چهار و پنج ستاره با رستورانهای گَردان، پارکهای جنگلی و غیرجنگلی و تلهکابین و مترو و خلاصه کلی چیزهای خوب دارد، اما کافه ندارد. البته کافههای محدودی وجود دارد، حتی کافهرویِ قهوهخور هم دارد، ولی کافهنشین ندارد. کافهنشینانی که مستمر، در گروههای کوچک چندنفره، گرد هم جمع شوند و با گپوگفتها و بحثهای گوناگون زمینوزمان را بههم بدوزند، تا اندکی از بار سنگین زندگی ماشینی بکاهند و با خیالپردازیهایی که مختص کافهنشینی است، معنای زندگی گمشده در هیاهوی خیابان را بازپس گیرند و اگر فرصتی دست داد اقتصاد، سیاست، باورها، عقاید و افکارمان را به چالش بکشند، تا پوستاندازی شود از هر آنچه که غبار کهنگی و پوسیدگی بر آن نشسته است. آری، تبریز کافهنشین و کافهنشینی با این ویژگیها ندارد. البته در برخی کافهها...
ادامه خواندن

برگه داده های شهری (8): تبریز






    شهر تبريز مركز استان آذربايجان شرقي در قسمت شمال غربي كشور ايران واقع شده است و يكي از قديمي‌ترين و مهمترين شهرهاي ايران به شمار می آید. تبریز دارای هوائی اقلیمی و کم رطوبت است و حد متوسط بارندگی آن در سال 285 میلی‌متر است. این جلگه در اثر ارتفاعی که از سطح دریا دارد، دارای زمستان‌های طولانی و سرد و تابستان‌های معتدل است. شهر در توسعه ادواری، تابع شیوه معینی از محلات و مناطق نبوده و هر منطقه و محله شهری خصوصیات مختلف خود را داشته است. کالبد کنونی شهر تبریز عملاً تمامی سطح بستر طبیعی و یکپارچه آن را اشغال نموده و به عنوان یکی از مادرشهرهای ایران در معرض یک تحول کیفی قرار گرفته است. به علاوه افزایش جمعیّت و توسعه و گسترش شهرنشینی، باعث تخریب اراضی زراعی و فضاهای سبز در داخل شهرها و حواشی آنها شده است. این عامل، شهرنشین ها را به...
ادامه خواندن