ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

توسعه را از توهم خالی کنید


گفت‌وگوی «مسئله» با پرویز کردوانی معصومه محمودزادۀ وزیری همۀ ایران از مشکل آب قم خبر دارند. اگرچه چند سالی می‌شود که با صرف هزینه‌های گزافی که صورت گرفته است، مردم قم آب شیرین می‌نوشند، ولی پرسش اینجاست که آیا این آب شیرین، احیاناً سراب نیست؟ فردای قم چه خواهد شد؟ برنامه‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت توسعه در تمام نقاط جهان، برای فردای مردم آن مناطق است و ریز تا درشت مسائل آینده در این برنامه‌ها پیش‌بینی می‌شود. آیا برنامه‌های طراحی شده برای آب‌رسانی به شهر قم با آب شیرین، پایدار خواهد بود؟ در گفت‌وگوی پیش رو با پروفسور پرویز کردوانی، پدر کویرشناسی کشور، دربارۀ آیندۀ آب قم صحبت کرده‌ایم. ایشان در این گفت‌وگو با اشاره به وضعیت کنونی و محتوای برنامه‌ریزی‌های انجام شده، نسبت به آیندۀ این وضعیت خوش‌بین نیست. او معتقد است اگر برنامۀ فعلی توسعه در قم متوقف نشود، آیندۀ بسیار تاریکی در انتظار قم خواهد بود. مشروح این...
ادامه خواندن

پروژه مصادره زمين‌ها زير پوشش دروغين توسعه


کشاورزان موزامبيک بر غول کشاورزي- صنعتي فائق مي‌آيند از فرستاده ويژه ما استفاني ليبرتي* *روزنامه‌نگار و کارگردان. اين گزارش با حمايت مالي مرکز پوليتزر براي گزارش بحران آماده شده و بخشي از مستند درباره صنعت جهاني گوشت و تک‌محصولي سويا به کارگرداني نويسنده و انريکو پارنتي که قرار است پائيز ٢٠١٨ اکران شود ترجمه عبدالوهاب فخرياسري غول‌هاي کشاورزي- صنعتي جنوب فرقي با شمالي‌ها ندارند: آن‌ها خواب سودهاي آسان با توسعه محصولات دست به نقد به زيان کشاورزان توليد کننده محصولات غذايي را مي‌بينند. پروژه پروساوانا نيز، که ژاپن و برزيل را در موزامبيک متحد ساخت، به همين منظور متولد شد. اما مقاومت بي‌سابقه کشاورزان سه سو استان را از پيشرفت بازداشت. ناکاراري، روستايي است پنهان در ميان انبوه علف‌ها در بخش موتوآلي در دو هزار کيلومتري شمال ماپوتو. زير درختان مانگو، که حتي زمين و نيمکت‌هاي چوبي را هم فراگرفته‌اند، چهل نفري، زن و مرد، از بازديدکنندگان استقبال مي‌کنند. کودکان،...
ادامه خواندن

روز جهانی سواد: نگاهی به سند مفهومی سواد 2018 (2)


سواد کارکردی و توسعه اقتصادی پیشینه مطالعاتی متنوع و میان رشته ای که در حوزه سواد شکل گرفته، به خوبی نشان می دهد که مطالعات سواد مسیر نسبتا پر و پیچ و خمی را پشت سر گذاشته است، و دست کم علی رغم تمامی تعاریفی که از آن در طول تاریخ نسبتا کوتاهش (در مقایسه با هزاران سال تاریخ شفاهی موجود) ارائه شده است، به لحاظ کارکردی، کم و بیش دست نخورده باقی مانده است. سواد کارکردی به مثابه مهارت اکتسابی، جهان شمول و فنی و غیر وابسته به هم بافت تعریف غالبی است که در طی این سال ها و علی رغم معرفی رویکرد ها و مدل های جدید و متنوع، همچنان محوریت اکثر رویکرد های بین¬المللی و جهانی را در تمامی مدارس و مراکز آموزشی در حوزه های مختلف شکل داده است. تعریفی به ظاهر «بی طرفانه» و قائم به ذات که هدف اصلی آن پرورش نیروی کار...
ادامه خواندن

ضرورت تداوم در برنامه ریزی


توسعه در مفهوم لغوی به معنای فراخی و فراخ کردن است(لغت نامه دهخدا)؛ ولی عموما مفهوم توسعه در حوزه اجتماعی به معنای تحول و تکامل جامعه بکار می رود، در نتیجه توسعه شامل هر دو بُعد کمّی و کیفی می شود؛ همچنین بر حسب زمان و مکان امری نسبی بوده و خاصیتی درونزا دارد. میزان توسعه به صورت کاربردی و عینی می تواند توسط شاخص های کیفی و کمّی در اجتماع سنجیده شود؛ شاخص هایی چون میزان کاهش فقر، اشتغال، مشارکت، تغییرات نهادی و سازمانی، عدالت اجتماعی و غیره. نگاهی کلی به فرایند های تاریخی جوامع نشان می دهد که از دیر باز ملل مختلف برای دوام، انسجام و نهایتا پیشرفت و تعالی- و یا به عبارت دیگر توسعه خویش- به تدبیر و بکارگیری راهکارهایی دست زده اند. این رویکردها و واکنش ها، صرف نظر از بحث نسبی بودن و تفاوت بر حسب شرایط زمانی و مکانی، از ماهیت ها...
ادامه خواندن

درباره سمیر امین (1931-2018)


سمیر امین، اقتصاددان برجستۀ مصری‌ فرانسوی و از چهره‌های مخالف جهانی‌سازی، روز یکشنبه ۱۲ آگوست در سن ۸۷ سالگی در پاریس درگذشت. این نظریه پرداز، از چهره‌های اصلی جنبش موسوم به «نوعِ دیگری از جهانی شدن» (altermondialisme) بود. سمیر امین در سال ۱۹۳۱ میلادی در قاهره از پدری مصری و مادری فرانسوی که هر دو پزشک بودند، به دنیا آمد و از دانشگاههای پاریس در دو رشتۀ علوم سیاسی و علوم اقتصادی فارغ التحصیل شد و در دانشگاههای فرانسه و سنگال به عنوان استاد علوم اقتصادی به فعالیت پرداخت. این اقتصاددان برجستۀ آفریقایی‌تبار که یکی از روشنفکران قرن بیستم در نقد نظام سرمایه‌داری جهانی محسوب می‌شد، معتقد بود که دیدگاههای مارکس هرگز تا این اندازه مفید نبوده است. سمیر امین به عنوان یک طرفدار جدیِ نوع دیگری از جهانی‌شدن یا «جهانی دگر سازی» بر این باور بود که منطق سرمایه‌داری یعنی سود، اساس نابودی کرۀ زمین است. او زندگی خود...
ادامه خواندن

زوال توسعه


وقتی مرگ کیارستمی را در ذهن خویش سنجاق می‌کنم به آن وقایع شبه‌سینمایی‌ای که به نام جشنواره‌ی فجر در بهمن 1396 رخ داد و نیز سایر فجایع همچون زلزله‌ی کرمانشاه، ناآرامی‌ها و اعتراض‌های دی‌ماه، غرق‌شدنِ سانچی، آوار پلاسکو، اهانت و هجمه به محیط مقدس علم و عالم، و همین چندروز قبل سقوط هواپیمای تهران-یاسوج که امید دارم ختم فجایعِ امسالِ اندوه‌بار باشد؛ به این نتیجه‌ی دهشتبار می‌رسم که ایران در فرایند توسعه‌ی خویش جای فراز رو به سراشیبی و افول دارد. جایی در یادداشت کوتاهی که در راستای تحلیل وقایع دی‌ماه در فضای مجازی به قلم بنده منشتر شد؛ استدلال کرده بودم که شایسته است پاره‌ای از روشنفکران، اساتید دانشگاه و تحلیل‌گران سیاسی در کشور، مکتب تئوری انتقادی را برای تحلیل و ارایه راهکار در رابطه با پدیده‌های اجتماعی برگزینند. در این مکتب فکری بر اهمیّت مفاهیمی همچون آگاهی، قدرت، ایدئولوژی(سیاست)، و تاریخ پای فشرده می شود. آیا در مرگ...
ادامه خواندن

آموزش و پرورش و بحران ساختاری سرمایه (بخش دوم)


جان بِلامی فاستر، استاد جامعه شناسی دانشگاه اورِگان برگردان: یاسر ریگی سرمایه داری انحصاری و رشد مدلِ شرکت های بزرگ درآموزش مدرسه ای اهمیت چنین رویکرد اقتصادی سیاسیِ گسترده به آموزش عمومی این است که به ما اجازه می دهد تا منطق نهفته ی حاکم بر توسعه ی مدرسه داریِ سرمایه داری در ایالات متحده و دیگر نقاط جهان را درک کنیم. آموزش عمومی در ایالات متحده در اوایل قرن نوزدهم به وجود آمد؛ اما آموزش عمومی به شکلی که ما امروزه می شناسیم در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم ایجاد شد. بنابراین توسعه  مدرن آن مطابق است با رشد سرمایه داری انحصاری یعنی زمانی که شرکت های غول پیکر تسلط بر اقتصاد را در دست گرفتند. برآورد شده است که بین یک چهارم و یک سوم کل سهام سرمایه ایالات متحده در تولید از طریق ادغام و تملک تنها بین سال های 1989 تا 1902 دستخوش تغییر...
ادامه خواندن

توسعه سرمایه داری و دموکراسی


نویسندگان: دیتریش روکه میر، آلفرد استپانز، هیوبرت استپانز شاهو رستگاری این کتاب رابطه بین سرمایه­داری و دموکراسی، یا به عبارت دقیق­ تر، رابطه بین تغییرات جامعه دستخوش توسعه اقتصادی سرمایه­ دارانه و شانس­ های طولانی مدت حکمرانی دموکراتیک را به آزمون می­کشد­. ما با مروری بر تحقیقات پیشین، چهارچوب نظری جدیدی را ارائه می­ دهیم که­ ضمن ارائه تناقضات آشکار یافته­ های  قدیمی، می­تواند سه مجموعه از ارزیابی­های گسترده تاریخی - شامل کشورهای پیشرفته سرمایه­ داری،آمریکای لاتین،و آمریکای­ مرکزی­ وجزایر کارائیب را مورد آزمون قرار ­دهد. همسویی دموکراسی و سرمایه­ داری، یک عقیده عمومی گسترده می­باشد.در واقع، این( همسویی)یک باور بدیهی در گفتمان سیاسی غرب است.سرمقاله نویسان و سخنگویان رسمی سیاسی، بطور منظم تاکید می­کنندکه ­توسعه سرمایه دارانه - توسعه اقتصادی ناشی از منافع سرمایه در رقابت با دیگران- به­ آزادی سیاسی ومشارکت­ دموکراتیک درحکومت­ منجرمی­ شود.درحقیقت، دموکراسی و سرمایه­داری،اساساً هم ذات پنداشته می­شوند. کشمکش­ میان­ شرق-غرب،کیفیت ویژه­ای از اظهارنظرهای...
ادامه خواندن

معرفی کتاب توسعه اجتماعی


چشم انداز جهانی و وضعیت ایران دیالکتیک میان عین و ذهن را طی تاریخ تحول ساختارهای اجتماعی – اقتصادی جوامع معاصر، به خوبی می توان در تغییرات ادبیات مفهوم توسعه دریافت. توسعه و توسعه اجتماعی مفاهیم بسیار مهمی هستند،که در دوره های اخیر از جایگاه ویژه ای در برنامه ریزی ملی برخوردار بوده اند. بطوریکه هیچ تحولی بدون توسعه و تکامل اجتماعی و فرهنگی مطلوب و مقدور نیست. مفهوم فرهنگ توسعه ناظر بر شکل اقتصادی – اجتماعی توسعه جوامع است. توسعه یافتگی یعنی فراهم آوردن شرایط و امکاناتی برای آحاد جامعه تا بتوانند به شاخص های رشد و توسعه، جامه عمل بپوشانند. ارکان این تعاریف مشخص می سازد که در تغییرات اجتماعی، فرهنگ به عنوان کلیدی ترین عنصر، قابل توجه و حایز اهمیت است. در این خصوص توسعه ی اجتماعی  یکی از مباحث بحث انگیز است، که بسیاری از نظریه های تغییرات اجتماعی از آن به عنوان نقطه ی شروع...
ادامه خواندن

طرح توسعه دانشگاه تهران: بازشدن زخم‌های عمیق نظام برنامه‌ریزی شهری در ایران


پس از بیش از 15 سال فعالیت روی پروژه توسعه دانشگاه تهران، بالاخره این پروژه محرمانه طی نشستی با حضور شرکت مشاور مسئول پروژه مذکور رونمایی شد. البته، همه کمابیش از این موضوع اطلاع داشتیم که محدوده پیرامونی دانشگاه تهران برای این پروژه بلاتغییر باقی مانده است اما کسی نمی‌دانست محتوای این پروژه چیست. اگرچه محتوای این طرح هنوز بر همگان پوشیده است و صرفاً کلیاتی از طرح در جلسات ارایه شد اما نقدهای بسیاری بر این طرح وارد شده است. اما چرا چنین اتفاقی برای این طرح می‌افتد؟ این طرح و ارایه آن در محیط دانشگاهی زخم‌های چندین ساله نظام برنامه‌ریزی کشور را باز کرد و بوی تعفن آن در تمام گروه‌ها و اجتماعات دغدغه‌مند شهری پیچید. چرا؟ چون این طرح جزء معدود طرح‌هایی است که برای فضایی تهیه شده است که صاحب‌نظران و کنش‌گران و دانشجویان نسبت به آن حس تعلق دارند یعنی دانشگاه تهران. حس تعلقی که...
ادامه خواندن

تازه‌های کتاب جهانی‌شدن (2)


  مقدمه مترجم:  مجله Glocalism در سه شماره‌ی آخر خود بخشی را اضافه کرده است که در آن Elia Zaru به مرور آخرین کتاب‌هایی که در حوزه‌ی جهانی‌شدن منتشر شده می‌پردازد. تاکنون سه فهرستْ منتشر شده که یکی متعلق به کتاب‌های سال 2016 میلادی است در آخرین شماره‌ی این سال، دیگری که در اولین شماره‌ی سال 2017 منتشر شده کتاب‌های منتشر شده در سال‌های 2016 و 2017 را پوشش می‌دهد، و آخری کتاب‌های سال 2017 را در دومین شماره‌ی این سال معرفی می‌کند. در این یادداشت‌ها مرور مختصری بر مهم‌ترین کتاب‌ها شده و سپس فهرست آن‌ها قرار گرفته است. نکته‌ی قابل توجه که از جمله سیاست‌های این مجله است و در مقالات منتشره هم نمود یافته، این است که کتاب‌های معرفی‌شده به کتاب‌های انگلیسی زبان محدود نشده و کتاب‌هایی از سایر زبان‌ها (منتشره در آلمان، ایتالیا و فرانسه) را نیز در برگرفته است. توجه به این‌نوع فهرست‌ها می‌تواند برای فهم...
ادامه خواندن

بیگ بنگ صنایع دستی یا ماندن در وضعیتی نئاندرتالی


  دو استعاره بیگ بنگ یا انفجار بزرگ نظریه­ای در کیهان شناسی نوین است که بر اساس آن کل هستی از انفجاری بزرگ در چندین میلیارد سال پیش خلق شده است و پس از آن سیستم های کهکشانی و منظومه های ستاره ای بی شمار در ساختاری بزرگ شکل گرفته اند و به شکل گرفتن ادامه می دهند. از این نظریه کیهان شناسی در موارد مختلف استفاده استعاری شده است و این استعاره دلالت بر افزایش بی سابقه در تنوع و گستره یک پدیده در زمانی کوتاه دارد. یکی از موارد استفاده از این استعاره به زمانی حدود پنجاه تا چهل هزار سال پیش بازمی­گردد که اجداد انسان حاضر یعنی انسان هموساپینس پس از خارج شدن از آفریقا و استقرار در خاورمیانه و اروپا برای اولین بار یک فرهنگ پیچیده و متنوع را بنیاد نهاد به طوری که ما شاهد یک انفجار بزرگ یا بیگ بنگی در زندگی فرهنگی- اجتماعی...
ادامه خواندن

انسان شناسی سواد (7): هاروی گراف و اسطوره سواد


 توضیح تصویر: پوستر یونسکو به مناسبت روز بین المللی سواد (2016)   هاروی گراف، استاد تاریخ اجتماعی تطبیقی در دانشگاه ایالتی اوهایو است. وی نوشته های زیادی را در حوزه تاریخ سواد، با تکیه بر رویکردهای تاریخی و اجتماعی این مفهوم منتشر کرده است. گراف مفهوم «اسطوره سواد» را، برای اولین بار، در قالب کتاب مشهورش با عنوان: «اسطوره سواد: سواد و ساختار اجتماعی در شهر قرن نوزدهم» (1979) معرفی کرد. در این کتاب، وی به روشنی «نظریه سواد» را با ارجاع به مثال های متفاوتی از جوامع قرن نوزدهمی و پیادمهای سواد رد کرده و معتقد است که سواد به بواسطه کارکردها و پیامدهای فردی- اجتماعی اش که از خلال مباحث مختلف مطالعات سواد شکل گرفته، به یک «مفهوم اسطوره ای» تبدیل شده است. این کتاب یکی از مهم ترین کتب کلاسیک و برجسته در حوزه مطالعات سواد است. گراف، با ارائه تحلیلی دقیق و واضح از روندهای تاریخی...
ادامه خواندن

انسان شناسی سواد (6): پاتریشیا گرینفیلد: کودکان قبیله وولوف در سنگال


پاتریشیا گرینفیلد، استاد دپارتمان روانشناسی دانشگاه کالیفرنیا- لس آنجلس از جمله متفکرینی است که از شاخه مطالعاتی روانشناسی و با تمرکز بر مطالعات شناختی، چیستی مفهوم سواد را مورد بررسی قرار داده است. مطالعات وی به طور گلی، طیف گسترده ای از مفاهیم و مسائل مرتبط با ارتباطات، شناخت و توسعه فرهنگ در بر می گیرد؛ منجلمه، ساختار ارتباط در توسعه زبان، سواد شفاهی و کتبی و مسئله شناخت، زبان، ذهن و رسانه، رشد شناختی، تاثیرات رسانه ها از جمله تلویزیون بر رشد شناختی و جنبه های رشد شناختی آموزش غیر رسمی و فرهنگ به عنوان فرآیند. تمرکز اصلی وی در اکثر مطالعاتش، تاثیر رشد شناختی بر مقوله توسعه فرهنگی در معنای عام و کلی آن است. پاتریشیا گرینفیلد با تمرکز بر تحول اجتماعی و توسعه، مطالعات میدانی گسترده ای را در خلال سال های 1969 تا 2012 بر روی سه نسل کودک در جامعه مایا، در چیاپوی مکزیک انجام...
ادامه خواندن

توانمند سازی و اشتغال زنان سرپرست خانوار


فروغ سادات اخضری تحول وتغییرات در جوامع مدرن امروزی، مقوله توسعه وتوسعه پایدار و همه جانبه را بعنوان اصلی ترین جریان در سیر تحول جوامع ، به ویژه در جوامع در حال توسعه، مطرح می سازد.ویژگی اصلی در این فرآیند، آینده نگری و نیروی انسانی است.دراین میان عنصر نیروی انسانی در رهیافت های گوناگون توسعه پایداروهمه جانبه نقطه اتکا و کلیدی می باشدوپر واضح است که نیروی انسانی تنها مردان را شامل نمی شودوبدین خاطر اغلب رهیافت های توسعه به ویژه رهیافت توسعه پایدارونظریه پردازانشان بر روی نقش فعال زنان تاکید داشته ومعتقدند، بدون حضورفعال و موثرزنان اساسا فرآیند توسعه پایدار موضوعیت نخواهد داشت.ازطرف دیگرخروج زنان از حوزه خصوصی وبرجسته شدن نقش سیاسی، اقتصادی،اجتماعی وفرهنگی آنان دچار مشکلات و موانعی است که مستلزم عزم واراده مسئولان جامعه در راستای فرهنگ سازی وفراهم کردن امکانات و شرایط بهینه برای حضورموثروفعال این قشرازجامعه است.اینجاست که بحث توانمند سازی زنان با هدف افزایش...
ادامه خواندن

لزوم بازاندیشی در باب رویکردهای توسعۀ شهرستان محور


موسی‎الرضا غربی هفتۀ گذشته در بحبوحۀ اظهارات ترامپ دربارۀ ایران، در همایش ملی "زن، خانواده و سلامت " در نیشابور اتفاقی افتاد که بصورت گسترده در فضای مجازی و رسانه‏ای کشور بازتاب یافت. مشاجره ای درباره اظهارات معاون استاندار در جلسه‎ای در نیشابور در اشاره به غرب خراسان رضوی که در آنها از عبارت خراسان غربی استفاده کرده است. عبارتی که در همان جلسه از سوی معاون استاندار اصلاح شده است. بیان این عبارت توسط معاون استاندار از سوی فضای رسانه‌ای نیشابور به منزلۀ عینیت یافتن هرچه بیشتر مطالبۀ مردم سبزوار و غرب خراسان رضوی در ارتقا به استان تلقی شده، نمایندگان نیشابور و بویژه نمایندۀ درگیر در روز همایش واکنش‎های جدی از خود در مجلس شورای اسلامی و فضای رسانه‎ای و مجازی نشان داده‎اند. در این یادداشت کوتاه فارغ از اینکه به دنبال تحلیل انگیزه‎ها و اهداف افراد درگیر در این رخداد باشیم، به دنبال ارائه تحلیلی از معانی...
ادامه خواندن

نقد شکل هنجارمند ِ عقلانی به مثابه ابزار سرمایه‌داری در برقراری نظم هژمونیک و از خود بیگانه: گزارش سخنرانی ناصر فکوهی در جلسه کانون معماران معاصر


کتاب مانفردو تافوری بیش از هر چیز نقدی درون پارادایم گفتمانی معماری و شهرسازی است و بنابراین برغم استنادهای متعددی که به فلسفه ( به ویژه بنیامین) یا به جامعه‌شناسی (به ویژه به وبر) یا به اقتصاد (به ویژه به مارکس، پاره‌تو و...) در آن انجام گرفته، در چارچوب ِ میدان نظری معماری باقی می‌ماند. از این رو دسترسی و یافتن زبان مشترکی میان آن با انسان‌شناسی یا جامعه‌شناسی، کارساده‌ای نیست زیرا فاصله گرفتن در چارچوب‌های نظری و ایدئولوژیک برغم نقد ایدئولوژی در کتاب، گسل بین‌ذهنی مهمی را ایجاد می‌کند. اما آنچه گفته شد نه نقطه ضعف یا نقص کتاب، بلکه واقعیت هستی‌شناختی آن است که در سیر حرفه‌ای و فکری تافوری و در روند اندیشه معماری و دقیق‌‌تر بگوییم در آموزش تاریخ معماری یا دخالت تاریخ در معماری و شهر‌سازی یا تبدیل تاریخ به ایدئولوژی و سپس به طراحی شهری قرار می‌گیرد. باز از همین جنبه، اندیشه مارکسیستی و...
ادامه خواندن

مفاهیم نوسازی، پیشرفت و تکامل در توسعه


نوسازی به معنای فرایند نو (مدرن) شدن است. شکی نیست که «نو» عنصر کلیدی این تعریف است. در فرهنگ وبستر «نو» به این معانی آورده شده است: مربوط به زمان حاضر یا دوره‌های اخیر؛ و یا مربوط به یا الزام به عمل بر مبنای آخرین سبک‌ها، روش‌ها و ایده‌ها؛ یا مربوط یا منسوب به دورة تاریخی بعد از عصر میانه از 1450میلادی تا روزگار کنونی. همچنین نوسازی در دلالت کلی به معنای تخصص‌گرایی، خودگرایی، برنامه‌ریزی یا پیشرفت عمومی آورده شده است [کوپر،1985]. نوسازی مفهومی است که کاربرد آن در متون جامعه‌شناسی به اندازة کاربرد اصطلاح توسعه در متون اقتصاد رواج دارد. بنابراین «نوسازی» را می‌توان روایت جامعه‌شناختی پیشرفت و یا مفهوم جامعه‌شناختی شدة اصطلاح «توسعه»خاصه در معنای تجربی غربی شدن و در اطلاق بر نتایج و دستاوردهای عملیاتی این فرایند در حوزه زندگی اجتماعی (نهادها وروابط) دانست. در این نوع کاربرد که خصوصاً در قرن اخیر میلادی عمومیت یافته است،...
ادامه خواندن

در آستانة 61 سالگی ایستگاه نیشابور: صنعت ریلی؛ پاشنة اصلی توسعه


نویسنده: سید امیر میرسجادی پژوهشگر توسعۀ شهری و کارشناس ارشد معماری مقدمه :  بدون تردید توجه به مساله حمل و نقل از استراتژی‌های توسعه در هر منطقه است و در این میان نیشابور را می‌توان از اولین مناطق برخوردار شده از صنعت حمل و نقل ریلی در ایران معاصر دانست. در سال 1335 راه آهن تهران-مشهد (که تا قبل از آن به شاهرود رسیده بود) بعد از یک سال و نیم وقفه (و در حالی که ظاهراً در سبزوار با عبور این سیستم حمل و نقلی جدید مخالفت شده بود) سرانجام به نیشابور رسید و اینکه نیشابور اولین شهرستان خراسان بزرگ و شرق کشور بوده (که حتی 10 سال زودتر از مشهد) به شبکه ریلی کشور پیوسته است را می توان یک افتخار تاریخی و مهم برای این شهر قلمداد کرد. شهر نیشابور از طریق راه‌آهن با تهران 788 کیلومتر و با مشهد، 138 کیلومتر فاصله دارد و ایستگاه راه...
ادامه خواندن

درآمدی بر رابطه میان توسعه و نابرابری


نوگرایی بستری است که امکان کاربست الگوهای نوسازی را فراهم می‌سازد. اگر چه نوگرایی خود بازگوی اراده وخواست تحول و رفاه است، اما یکی از مهمترین پیامدهای نوسازی تشدید تمایزات طبقاتی در جامعه است.  در جهان سوم که در پنج دهـۀ اخیر عرصه کاربست انواع الگوهای توسعه بوده است، بخش اعظم جمعیت با فقر دست به گریبان بوده واز حداقل امکانات رفاهی محروم‌اند در نتیجه شناخت پویایی و ابعاد نابرابری‌های اجتماعی در این جوامع می‌تواند ابزار لازم برای ترسیم تصویر روشنی از میزان کارآرایی و بهره‌وری الگوهای توسعه به دست دهد. اطلاعات نشان می‌دهد که به رغم تشبث بسیاری ازکشورهای درحال توسعه به الگوهای توسعه این کشورها همچنان با پدیده تشدید فقر و هم با افزایش تعداد فقرا روبرو هستند. به این ترتیب این سوال پیش می‌آید که چرا الگوهای توسعه به رغم همه تلاش‌هایی که برای ایجاد و اجرای آن‌ها به کار بسته شد در عمل قادر به محو...
ادامه خواندن