ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

مدرن‌سازی، ملی‌گرایی و نژادگرایی در ترکیه


مورات ارگین ترجمه یوسف سرافراز در ایالات متحده، برتری [نژاد] سفید تداعی‌گر تاریخ طولانی برده‌داری، خاطرات آن، جیم کرو و تجدید حیات کنونی نژادپرستی است. در دیگر قسمت‌های جهان، ایده سفیدبودن میان‌دار بحث و جدل‌های بسیار متفاوتی است. در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، کارگزاران مدرن‌‌سازی از ایران تا افغانستان، و از ژاپن تا ترکیه به علم نژادی غربی روی آوردند تا از آن مبنایی برای آن دسته از کوشش‌هایشان بسازند که به دنبال پذیراندن سفیدبودن ملت‌هایشان از دید غربی‌ها بود، [تا به واسطه‌ی آن] اعتماد به نفسی را که مردم‌شان در مبارزات ضداستعماری بسیار به آن نیازمند بودند، تزریق کنند، و تلاش‌شان برای متمدن‌شدن را با صلاحیت‌های نژادی تقویت کنند. هنگامی که علم نژادی به دنبال طبقه‌بندی جهان به نژادهای برتر غرب و نژادهای مادون دیگر بخش‌های جهان بود، کارگزاران مدرن‌سازی سراسر جهان به این احکام علمی به منزله‌یاعتباری برای کمپین‌هایشان توسل جستند. مورد ترکیه به خاطر...
ادامه خواندن

درباره «اندیشه ایرانشهری»


  محسن راحمی برخی از نظریه پردازان ایرانشهری معتقد هستند که «ناسیونالیسم» تبدیل به یک برچسب و «ناسزا» برای از میدان خارج کردن بقیه است و نه یک بحث دقیق علمی! لطفا ربط منطقی نظریه‌ی ایرانشهری با ناسیونالیسم را تبیین کنید. ابتدا نیاز هست که چند نکته‌ی اساسی را روشن کنم تا خوانندگان درباره بحث‌های پیشین و کنونی من آنها را نیز در نظر داشته باشند. این‌که یک گرایش، یک حزب یا یک گروه سیاسی، فکری، ادبی و هنری و غیره چه «نام»ی به خود بدهد، بی‌شک حاکی از یک استراتژی آگاهانه یا ناخودآگاهانه، مشروع یا نامشروع، مثبت یا منفی، برای «تصاحب» (یا «مصادره») آن نام، تاریخچه‌ی آن نام و پیوستن همه‌ی جریان‌ها و کسانی که پیش‌تر یا از این پس زیر آن نام قرار بگیرند است. اما دقیقا به همین دلیل در تحلیل و بررسی این و آن گرایش، «نام» تنها یکی از موارد و نه لزوما مهم‌ترین موردی...
ادامه خواندن

فارسی‌دوستی و باستان‌گرایی قاجاریان


اصولا یک نقد قوم‌گرایان ایرانی این است که بیشتر حکومتهای ایران سده سوم پس از اسلام تا قاجار، ترک بودند. اما پهلوی که آمد سیاست فارسی‌گرایی را در پیش گرفت و تلاش کرد زبان ترکی و دیگر زبانهای محلی را از میان بردارد. سیاست فارسی‌گرایی را می‌توان در چارچوب ملی‌گرایی دید که از سده نوزدهم در اروپا و کشورهای دیگر در پیش گرفته شد. اگرچه بزرگترین نظریه‌پردازان ملی‌گرایی و قوم‌گرایی (همچون آنتونی اسمیت، هابزباوم و...) ایران را جزو انگشت‌شمار کشورهایی می‌دانند که پیش از ملی‌گرایی دارای مفهوم ملت بوده، اما رواج ملی‌گرایی اروپایی به هر ترتیب بر ایران هم اثر گذاشت. برجسته کردن پیشینه تاریخی و توجه بیشتر به زبان ملی، برخی از نشانه‌های این ملی‌گرایی بود. بنابراین فرض این یادداشت این است که حتی اگر قاجار هم روی کار مانده بود یا حکومتی دیگر به جز پهلوی روی کار می‌آمد، باز هم همین روش تقویت زبان فارسی در پیش...
ادامه خواندن

ناسيوناليسم يا ميهن‌دوستي در گفت‌وگو با ناصر فكوهي


با ناسيوناليسم راه به جايي نمي‌بريم عظيم محمودآبادي وقتي همبستگي اجتماعي كاهش مي‌يابد تاكيد بر ريشه‌هاي فرهنگي در بستر ملي مي‌تواند كاركرد مناسبي در جلوگيري از گسست اجتماعي داشته باشد. ناسيوناليسم به باور برخي همان ريسماني است كه با تمسك به آن مي‌توان هويت جمعي اقوام و پيروان مذاهب مختلفي كه در يك سرزمين زندگي مي‌كنند و مليت مشتركي دارند را تقويت كرد. ناصر فكوهي اما با تاكيد بر تمايز ميان ناسيوناليسم و ميهن‌دوستي سعي مي‌كند به بيان آفات و خطرات ناسوناليسم بپردازد. استاد انسان‌شناسي دانشگاه تهران معتقد است ناسيوناليسم، همبستگي‌هاي اجتماعي را در دو سطح فرو‌ملي و فراملي دچار مشكل مي‌كند.   ناسيوناليسم چيست و مرز آن با شوونيسم كجاست؟   تعبيرهاي بسيار متفاوتي از واژه ناسيوناليسم كه در فارسي «ملي‌گرايي» ترجمه شده است، داريم. اما بيشترين اجماع در ميان انديشمندان علوم اجتماعي بر چند نظريه‌پرداز و مورخ وجود دارد كه مي‌توان به مشهورترين آنها يعني اريك هابزباوم، ارنست...
ادامه خواندن

معرفی و بررسی کتاب "وجود ملی کرد " نوشته دکتر عرفان مصطفی


دکتر عرفان مصطفی، فارغ التحصیل رشته فلسفه زبان از دانشگاه اربیل، محقق حوزه‌ی کردشناسی و فلسفه است. دکتر عرفان مصطفی سعی دارد که به شیوه‌ای آکادمیک و از دریچه‌ی فلسفه در مورد مساله سیاسی کرد بیاندیشد. او مساله‌ی کرد را یک مساله معرفتشناختی دانسته و سعی دارد به این سوال اصلی پاسخ دهد که آیا کرد یک ملت -طایفه‌ است؟ زیرا برخی این تصور را در مورد ناسیونالیسم کرد دارند و حتی علت به نتیجه نرسیدن ناسیونالیسم کردی، یعنی عدم موفقیت کردها در تشکیل یک دولت مستقل که هر چهار بخش کردستان را که در میان چهار کشور امروزی ایران، عراق، ترکیه و سوریه تقسیم شده‌است، را طایفه‌ای بودن ناسیونالیسم کردی میدانند. این کتاب شامل پنج بخش است تحت عناوین: - بخش اول: اندیشه‌ی ملت در میتن عقل و واقعیت - بخش دوم: نظریه‌های سربرآوردن ملت - بخش سوم: نظریه‌های ملی‌گرایی و ساختن ملت - بخش چهارم: تصویر کردن کرد...
ادامه خواندن

سفرنامه مغولستان، بخش پنجم


روز دوم، یکشنبه یکم مرداد 1396: ساعت هشت همه در طبقه همکف خوابگاه گرد هم آمدیم و اردنه و پسر 8-27 ساله دیگری که بعدها فهمیدم نامش «چاغا» بود و در این چند روز همراه‌مان، آمدند دنبال‌مان.  سپس پیاده راه افتادیم به سوی یک رستوران که در زمان بودن‌مان در اولان‌باتور، کلا در این رستوران غذا می‌خوردیم. محیط داخلی رستوران با رنگهای تیره رنگ‌آمیزی شده و کلا تیره و دلگیر به چشم می‌آمد. صبحانه هم نان و مربا بود که پیش از آن چای و شیر خوردیم. چای آمیخته با شیر در مغولستان پر طرفدار است و با صبحانه و گاهی با ناهار و شام هم خورده می‌شود. از آنجا راه افتادیم به سوی دانشگاه ملی و در یکی از کلاسها نشستیم. ساختمانش قدیمی بود. به هر کدام‌مان یک کیف دستی بسیار ساده دادند که درونش برنامه این چند روز، یک کلاه بیس‌بال آبی‌رنگ و گردن‌آویزی که نام خودمان، نام کشورمان و...
ادامه خواندن

معرفی کتاب نظریه‌های ناسیونالیسم


  نویسنده: اوموت اوزکریملی مترجم: محمدعلی قاسمی انتشارات: موسسه مطالعات ملی چاپ یکم: 1383 تیراژ: 2000 نسخه تعداد صفحات: 296 ناسیونالیسم: ملیت یا ملی گرایی افراطی، ملت‌گرایی، استقلال طلبی گروهی از مردم با توجه به اشتراک در زبان، تاریخ، نژاد، منشا و .... که آرمانشان تشکیل دولت مستقل است.( فرهنگ واژه آکسفورد و لانگ‌من) عشق به میهن و اعتماد به برتر بودنش ازهر کشور دیگر. ( فرهنگ واژه آکسفورد و لانگ‌من) حس وفاداری و داشتن شور و اشتیاق به مظاهر ملی( نژاد، زبان، سنت‌ها، عادت‌ها، فرهنگ، ارزش‌های اجتماعی و اخلاقی، آب و خاگ و نمونه‌های آن) و نازیدن به آن را گویند، معمولا در این مرام هرملتی خود را برتر می‌‍داند و نژاد و فرهنگ وهنر و ادب و زبان و دیگر نهادهای خود را از دیگر ملت‌‌ها متمایز و با ارزش تر می‌شمارد، حس ناسیونالیستی افراطی هیتلر را واداشت که مدعی گردد نژاد مردم آلمان به تمامی ملت‌های جهان...
ادامه خواندن

هم سویی «فکری» به مثابه آسیب 


نگاه به تاریخ سیاسی  کشورهای جهان سوم با پیشینه  کوتاه مدتی از آنچه خود «دموکراسی» می نامند و در اغلب موارد چیزی جز  حکومت های فاسد و وابسته به سرمایه داری غربی نبوده است، و مقایسه آنها با تاریخ سیاسی حتی همین کشورهای غربی با پیشینه دویست ساله دموکراسی و با رسانه هایی که برغم همه فشارها و دستکاری ها، هنوز تا اندازه ای توانسته اند در برابر فساد  تاب بیاورند، به سرعت پدیده ای را به ما نشان می دهد: انتخابات در بسیاری از کشورهای جهان سومی تقریبا همیشه با اکثریت های  80 تا 99 درصدی به  پیروزی یک جناح و شکست مخالفانی که معمولا هیچگونه فرصتی برای  بیان ندارند منجر می شود؛ در حالی که در انتخابات کشورهای توسعه یافته بزحمت می توان نتایحی بیشتر از 52 یا 53 درصد را یافت و حتی این نتایج به زحمت ائتلاف های میان احزابی به دست می آید که کمتر...
ادامه خواندن

پیکان: ظهور و سقوط یک «افتخار ملی»


هر چند، ورود خودروهای خارجی به ایران از ابتدای قرن بیستم آغاز شده بود، تا نیم قرن بعد یعنی تا سال های پس از جنگ جهانی دوم (دهه 1320 و 1330) داشتن یک اتوموبیل، امری «اشرافی» به حساب می آمد و شهرهای هنوز معدود و کوچک کشور، هر چند برخی از آنها به سبک شهرهای اروپایی، خیابان کشی هایی منظم و آسفالت هایی نو داشتند، اما عموما خالی از خودرو بودند. عکس های قدیمی تهران،  با  لکه های سیاهی که در خیابان های خالی در آن گردش می کنند، امروز به یک نوستالژی تبدیل شده اند که سن و سال دارها، تنها در بعضی از روزهای نخست نوروز هر سال، ممکن است مزه دوردستی از آن را در چند خیابان  به یادآورند. هر چند در شهرستان ها این امر اتفاقی نسبتا تازه تر است که عمری بیشتر از بیست یا سی سال ندارد.   بهر رو،  در کمتر از شصت...
ادامه خواندن

گتو ها، دانشگاه ها، اِن بي اِي، سه زمين براي يک ورزش: روياي آمريکايي در آينه ي بسکتبال


     ورزش بسکتبال با حدود ۳۰ ميليون بازيکن تفنني از جمله ورزش هاي مردمي در ايالات متحد است و بسته به اينکه روي پارکت هاي ورزشگاه شيکاگو بولز بازي بشود يا در خيابان هاي گتوهاي سياهان يا در دانشگاه شهر کوچکي در ايالت اينديانا کارکردهاي اجتماعي کاملاً متفاوتي دارد. نشسته روي تخت در اتاق مرتبش پسرک سياه پوست غرق در نگاه به پرچم تيم محبوبش نيکس هاي (Knicks) نيويورک است؛ لباس کريستاپس پُرزينگيس (Kristaps Porzingis)    را به تن کرده، بازيکن لتونيايي تيم که در سال ۲۰۱۵ با شش و نيم ميليون دلار دستمزد  سالانه به اين تيم پيوست. پرزينگيس در تبليغاتي براي انجمن ملي بسکتبال (اِن بي اِيNBA  )  مي گويد: « روياي هميشگي ام بوده، از وقتي کوچک بودم توپ را به دستم گرفتم و هيچ وقت زمينش نگذاشتم. هميشه همينطور است اگر سخت کار کني همه چيز ممکن مي شود حتا براي بازيکني که از روستاي...
ادامه خواندن

فروپاشی قلمروها یا بازگشت مرزها؟(بخش سوم)


فروپاشی قلمروها یا بازگشت مرزها؟(بخش سوم) آیا فرایند جهانی شدن دچار رکود شده است؟ «ژوستَن وَییس»: دیگر اصراری بر طرفداری از جهانی باز و متصل به هم وجود ندارد. بی‌شک موتورهای فن‌آوری جهانی شدن –حمل ونقل، ارتباطات- باز و متصل به هم هستند؛ در دوره بحران اقتصادی 2008، اقدامی برای بستن درهای کشورها همانند دوران 1930 در جهت اجرای اقتصاد protectionniste  انجام نشد. ولی مانع از آن نمی‌شود، از ده سال پیش روند تجارت جهانی به دلایل اقتصادی از قبیل اهمیت روزافزون خدمات مرتبط با کالا، پایان سرعت گرفتن چین و شاید هم، رکود قرن خیلی کند شده است. از طرف دیگر، بازهم جهانی شدن از طریق دیوارها و موانعی که پوپولیست‌ها می‌خواهند برپا کنند و همچنین به وسیله رقابت‌ ژئوپولوتیکی بین دولت‌ها (تنش‌ها، جنگ‌ها، تحریمات) تهدید می‌شود. خلاصه اینکه، دیگر در آرمان‌شهر سال‌های 1990 نیستیم. و آنچنان که «توماس فریدمن» ادعا می‌کرد مردم دیگر به چیزی جز«کره زمین مسطح...
ادامه خواندن

نگرشی در خدمت ناسیونالیست های اروپای مرکزی و شرقی به رخداده ها: تکانه خاطرات، بی اعتنائی به حقایق تاریخی


نوشته: ژان آرنو درن برگردان منوچهر مرزبانیان    در چندین کشور اروپای مرکزی و خاوری، بحران جمعیتی و رو به وخامت نهادن مسائل اجتماعی، زمینه باروری را برای به پرسش کشیدن حقایق تاریخی فراهم می سازند. به شیوه ای بیشابیش آشکار، ناسیونالیسمی بنیاد یافته بر بازنویسی وقایع، در برنامه های سیاسی احزاب این خطه جایگاهی یافته است. از ”ستپان باندرا“ در اوکرائین تا ”اوستاشی“ها در کرواسی، جنایت کاران قهرمان می شوند. اگر جمله قصار مشهوری منسوب به ”وینستون چرچیل“ را بازگیریم، آیا درست است که منطقه بالکان به راستی «بیش از توان مصرفش تاریخ تولید می کند»؟ در طول تابستان ۲۰۱۶، صربستان و کرواسی باز هم در این حوزه به مجادله برخاستند. ”بلگراد“، ”زاگرب“ را متهم ساخته که به اعاده حیثیت رژیم فاشیستی”اوستاشی“ها (۱۹۴۴ـ ۱۹۴۱)، پرداخته که به امحاء انبوه یهودیان، کولی ها (روم) و صرب ها دست آلود. اینک همه دولت های ناسیونالیست منطقه برای توجیه یا تثبیت قدرت...
ادامه خواندن

میهن‌پرستی و آینده‌ آن 


آرجون آپادورای برگردان لیلا حسین‌زاده، محمدرضا آذر   ما نیازداریم فراتر از ملت به خود بیاندیشیم. این گزاره بدان معنا نیست که تفکر به‌تنهایی ما را فراتر از ملت می‌برد یا این‌که ملت اصولا امری تفکری یا تصوری است. بلکه بر این نکته دلالت دارد که نقش رویه‌های فکری شناسایی بحران اخیر ملت است و در این شناسایی، تفکر به بخشی از دستگاه شناختی ما برای فرم‌های اجتماعی پساملی شکل می‌دهد. اگرچه این ایده که ما درحال ورود به جهانی پساملی هستیم نخستین بار در مطالعات ادبی مطرح شده، اما اکنون مجددا به موضوعی برای مطالعات پسااستعماری، علم سیاست جهانی، و سیاست‌گزاری رفاه بین‌المللی بدل گشته است. لکن اکثر نویسندگانی که صراحتا یا ضمنی درمورد نیاز به تفکر به‌نحوی پساملی سخن گفته‌اند به این مساله نپرداخته‌اند که دقیقا چه فرم‌های اجتماعی نوپدیدی ما را به این شکل از تفکر می‌کشانند، یا اصلا به‌چه طریقی تفکر پساملی ممکن می‌شود؟ پرسش دوم در...
ادامه خواندن

پان ایرانیسم خطری که هویت ایرانی را تهدید می کند؛ گفت وگو با ناصر فکوهی


هویت و تاریخ یک کشور را نباید با نفرت و تحقیر دیگران ساخت شفقنا زندگی- دکتر ناصر فکوهی، استاد انسان شناسی دانشگاه تهران و مدیر موسسه انسان شناسی و فرهنگ بزرگترین و خطرناک ترین شاخص را گسترش ملی گرایی افراطی و شوینیستی در بین نخبگان دانشگاهی و روشنفکران دانسته و معتقد است: مردم عادی  اگر درباره گذشته توهم داشته باشند و برای خود خیالاتی  درست کنند و حتی در زبان عامیانه ای  این و آن را تحقیر کنند، البته نادرست و زشت است، اما به آن میزان تاثیر ندارد که نخبگان ما  که باید در جریان مسائل جهان و در جریان تحولات تاریخی این پهنه باشند، خود را به دست این توهمات خطرناک بدهند و در صف اول  نژادپرستی و شووینیسم قرار بگیرند و حتی سیاسیون را به این جهت خطرناک هدایت کنند. او معتقد است: اجازه ندهیم سراب های گذشته زندگی ما را به سوی افراطی گری های ملی...
ادامه خواندن