ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی سواد (8): مایکل کلانچی و سواد قرون وسطایی


سواد در قرون وسطی: از حافظه تا سند مکتوب مایکل کلانچی، مورخ و متخصص تاریخ قرون وسطی در موسسه تحقیقات تاریخی دانشگاه لندن است. وی بواسطه دیدگاه تاریخی اش به شکل گیری و تسلط زبان نوشتار و متن کتبی، و نیز و ساز و کارهای آن و چگونگی تسلط متن کتبی بر جوامع انسانی انگستان در قرون وسطی، بسیار مشهور است. در مطالعات و نوشته های مختلف، وی چگونگی تبدیل سواد شفاهی به سواد کتبی را در هم بافت فرآیندهای گسترده تر سیاسی اجتماعی مرتبط با تسلط نورمن ها بر انگلستان دوره قرون وسطی به روشنی به تصویر می کشد. تصویری که وی از این فرآیند ارائه می دهد؛ فرآیندی ناگهانی و یکباره نبوده و وی آن را در مجموعه ای از اتفاقات و مکانیسم های تسلط سیاسی و اجتماعی نورمن ها و پیامدهای آن موقعیت یابی می کند. به طور کلی، وی متعقد است که رواج فرآیندهای اجتماعی مدرسه...
ادامه خواندن

سیاحت و ماجراهای من در ایران(11)


آرمین آمبری برگردان خسرو سینایی دوباره به راه افتادیم و آن ارمنی‌های بیچاره نمی دانستند چگونه از من تشکر کنند، چون به نظرشان اگر من با آن‌ها نبودم اشیاء فراوان قیمتی که از لندن آورده بودند، حتما توسط کردها به غارت می رفت به خصوص چند تاجر فارس که روز قبل به جمع ما پیوسته بودند و در صحنه حضور داشتند، شدیدا رنگشان پریده بود، و وقتی که دوباره برای استراحت توقف کردیم ، برای تشکر مقداری شیرینی برایم آوردند. در این ماجرا البته متوجه شدم که عنوان افندی من نزد کردها کارساز است. ولی باید اعتراف کنم که این اولین برخورد من، مانندسربازی که برای اولین بار گرفتار گلوله‌باران می‌شود، همه دل و جراتم را محک زد. در لحظه اولی که خطر را در مقابلم دیدم، همه بدنم به لرزه در آمد، اما وقتی که در مقابل دشمن قرار گرفتم آن ترس اولیه به صورت خشمی در من شعله‌ور...
ادامه خواندن

تن بارگی در دروه صفویه (6)


« در اطراف مسجد رواق‌های بسیار باریکی بود که به شخصیت‌های بسیار برجسته اختصاص داشت . این رواق‌ها از صحن مسجد که غالبا زنان پیشه ‌وران و بنکداران آن‌را اشغال می‌کردند ، برای نشستن راحت‌تر بود . بین زنان طبقات پَست گروهی از زنان بازرگانان و طبقات متوسط نیز بودند که از لحاظ لباس و زینت با زنان پایین‌تر از خود فرقی نداشتند زیرا هم اینان و هم آنان چادرهای سیاه بر سر و روبنده‌ هایی سفید بر چهره داشتند . قسمتی از طارمی ‌ها همواره به روسبیان متعین اختصاص داشت که بدان‌ها بیش از زنان متشخص و مردم عادی احترام می‌گذارند ؛ زیرا شاه نخست به سبب سودی که از قِبَل آن‌ها عایدش می‌شود و دو ، دیگر به جهت آنکه اینان همراه سپاه به جبهه ‌های جنگ می‌روند و بدون وجود آن‌ها سپاهیان در جبهه دوام نمی‌آورند ، امتیازات و معافیت‌های بسیار برای ‌شان قائل شده است ....
ادامه خواندن

درباره عباس جوانمرد: بازيگر يك قصه دراز


مريم منصورى  خيلى زود به دغدغه‌های حرفه‌ای اش می‌رسد و می‌گوید: «به گمان من، فعال امروز نمايشى در هر عرصه بايد شناسنامه گذشته اش را بداند. البته نه از طريق جعل نامه به اصطلاح «تاريخى» شعبده بازان هنرى كه هميشه اعمال و رفتار تقلب آميزشان مايه سرشكستگى اهل نمايش بوده است. بلكه از مجارى درست و علمى. گاه دیده‌ایم براثر حسادت، تقلب يا ناآگاهی و ندانم‌کاری، گذشته باارزشی را مخدوش يا حذف کرده‌اند. هر فعال نمايشى، در هرجایی كه هست، به‌ویژه در جايگاهى كه با قلم و پژوهش سروكار دارد، مسؤوليت خطيرى به عهده دارد. عباس جوانمرد : تولد.۱۳۰۸ - ۱۳۳۲: به پايان رساندن دوره هنرستان هنرپيشگى. - ۱۳۳۴: به پايان رساندن دوره كارگردانى و بازيگرى دانشگاه تهران زیر نظر پروفسور ديويدسون. - ۱۳۳۴: بنیان‌گذاری گروه هنر ملى با تنى چند از همفكران در خانه زنده‌یاد شاهين سركيسيان. - ۱۳۳۶: قهرمانى شنا واترپلوى ايران و پذيرش سرپرستى تيم شناى ايران...
ادامه خواندن

تن‌بارگی در دوره صفویه(5)


زهره روحی 2.  روسپیان در قلمرو عمومی ظاهرا روسپیگری ، به عنوان شغل و پیشه قدمتی تاریخی دارد ؛ چه در بین اعراب و چه در بین تاتارها ، ترک‌ها ، هندی‌ها ، ایرانیان ، یونانیان ، و رومی‌ها ، روسپیگری به عنوان شغلی رسمی وجود داشته ( 32 ) ، که معمولا از سر فقر و نا امنی و بی ‌سروسامانیِ ناشی‌از جنگ‌ها و اجبارِ اجتماعی بوده است ( 33 ) . ادبیان و شعرای ایران ( به عنوان مثال بهاءالدین ولد ، مولانا ، سعدی ، حافظ ، سنایی ، نزاری قهستانی ، ناصرخسرو ، ...) در آثار خود یا به صراحت و همراه با ملامت درباره این زنان بینوا و یا با ظرافت و دلسوزی نسبت به آن‌ها ، از وجود علنی این گروه در قلمرو عمومیِ زمانه خود یاد کرده ‌اند ( 34 ) . به همین ترتیب صفویه هم از ابتدای کار خود ( دوران...
ادامه خواندن

تن بارگی در دوره صفویه (4)


    اما، نکته طعنه آمیزِ مسئله اخته کردن بدن مردانه ، جهت نگهبانی کالبد‌های زنانه ، از این قرار است که به نظر می‌رسد تنها راهِ اسارتِ بدنِ زنانه ، مُثله کردنِ بدن خودِ مردان باشد ! مردسالاریِ عهد صفویه ، « بدن مردانه » خود را قربانی نگاه سلطه ‌جویانه ‌اش در « غیاب » خود می‌کند. جایی که نگاه مالکانه و بیمار مرد ، حضور ندارد تا نگهبان کالبد زنان خود در خانه ‌اش باشد ؛ بنابراین ، این موقعیت « غیاب » است که مرد سالاری عهد صفویه خود را بدان آویخته است . چرا که بیشترین همت و تلاش خود را صرف عدم حضور خود کرده است ! گویی تنها با در نظر داشتن موقعیت «غیاب» که متصل به اخته کردنِ بدن مردانه ‌‌‌ی مردی دیگر است ، دلش آرام می‌ گیرد و بدین ترتیب نگاه خود را به جای عضوِ اخته شده مرد خصی...
ادامه خواندن

درباره بهرام شيردل: خانه هايى براى رفتن!


  محمد شمخانى بهرام شيردل از معماران و شهرسازان سرشناس ايرانى در خارج از ايران است . مهرگان امروز به او و ديدگاه هايش درباره معمارى و شهر سازى اختصاص دارد....... متولد سال ۱۳۳۰ تهران - فارغ التحصيل دانشگاه تورنتو كانادا با درجه ممتاز - گذراندن دوره تخصصى معمارى در آكادمى هنرى كرنبورك در ايالت ميشيگان آمريكا و زيرنظر «دانيل ليبسكيند» ۱۹۸۲ - دريافت مدال نقره «كريستوفر رن» از انجمن صنفى معماران كانادا و نماينده ملكه بريتانيا در سال ۱۹۷۹ ۱۴ سال تدريس در دانشگاه هاى هيوستون تگزاس، كلمبيا، هاروارد، ميامى، شيكاگو، ديترويت، انستيتوى معمارى كاليفرنياى جنوبى، انستيتو تكنولوژى جورجيا و دانشگاه ايالتى اوهايو و ... - رئيس برنامه طراحى معمارى در A.A. لندن ـ از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶ ـ - تأسيس دفتر معمارى مشترك در لوس آنجلس و لندن - طراحى و اجراى پروژه هاى متعدد معمارى و شهرسازى در كشورهاى مختلف - دريافت نشان طلا براى شهرسازى...
ادامه خواندن
ویژه

به مناسبت 8 دی ماه، یکصد و یازدهمین سال تصویب اولین قانون اساسی در ایران قانون و ناشکیبایی مشروطه خواهان افراطی


ناصر عظیمی اشاره: اولین بخش از قانون اساسی مشروطه در ایران در 8 دی ماه 1285 خورشیدی برابر 14 ذیقعده 1324 قمری به امضای مظفرالدین شاه رسید که 51 اصل داشت. نمایندگان مجلس ( که بیشتر هنوز نمایندگان تهران بودند)، در پاییز 1285 این بخش از قانون اساسی را به دلیل حال وخیم مظفرالدین شاه با عجله تدوین و در 8 دی ماه 1285 خورشیدی به تصویب شاه رساندند. مظفرالدین شاه فقط چهار روز بعد یعنی در 12 دی ماه درگذشت. این بخش از قانون بیشتر در خصوص نحوه ی تشکیل مجلس شورای ملی بود و به همین سبب درآغاز « نظامنامۀ مجلس» نامیده می شد. بدین ترتیب در این بخش از قانون هنوز از حقوق ملت کمتر بحث شده بود. ازاین رو پس از تکمیل اعضای نمایندگان مجلس شورای ملی، بخش دوم قانون اساسی که به حقوق ملت می پرداخت در 107 اصل تدوین شد و به 51 اصل...
ادامه خواندن

سلفی با میدان آزادی


فاطمه سیار پور در دهه پنجاه برج آزادی نماد «معماری مدرن ایرانی» و «ایران مدرن» بود که می‌خواست از سنت به سوی مدرنیته حرکت کند و پس از ساخته شدن تقریباً در همه جای دنیا به سرعت به «نماد ایران» بدل شد، به گونه‌ای که حتی تلاش‌های بعدی برای جایگزینی این برج با پروژه برج میلاد به نظر موفقیت‌آمیز نبوده است. در اواخر دهه پنجاه و دهه شصت و همزمان با آغاز روزهای انقلاب و حتی در دوره‌های بعدی مانند دفاع مقدس این میدان و برج معروفش و خیابان آزادی محلی برای گردهمایی‌بسیاری از تشکل‌های سیاسی و حوادث روز شده بود. از سوی دیگر تغییر نام خیابان آیزنهاور به آزادی و برج شهیاد به برج آزادی خود نشانی از تغییر در نظام ارزش‌های مردمی بود که آن روزها به خیابان‌ها می‌آمدند و گرداگرد همین برج و خیابان‌های اطرافش خواسته‌های خود را مطالبه می‌کردند. از سوی دیگر نام شهیاد که دربردارنده...
ادامه خواندن

تن‌بارگی در دوره صفویه(3)


  بازگردیم به بررسی تمایلات همجنس‌گرایانه در ایرانِ قبل از صفوی در یکی دو مورد با گونه‌هایی از « مردان » مواجه می‌شویم که رسمیت‌ شان در قلمرو عمومی، در گروی « خصی » بودن ‌شان است ؛ فقط از این راه می‌شد آنان را به عنوان خدمت ‌گزارِ سرای بزرگان و توانگران شهری و یا حرمسرای شاهی به کار گرفت و یا همچنین متوجه پسران جوانی می شویم که صرفاً جهت عیش و نوش « مردان »، از کودکی و نوجوانی به قهوه‌ خانه‌ ها سپرده می‌شدند تا تعلیمات لازم دلبری را فراگیرند ؛ و به همین دلیل در سفرنامه‌ها، از قهوه‌ خانه‌ ها به‌منزله نوعی آکادمی یاد شده است .  به عنوان مثال شاردن از وجود پسران جوانی خبر می‌دهد که در بین مردان خواهانی داشتند و در تمام قهوه‌ خانه ‌های شهر اصفهان به‌سر می‌بردند (13) . به گفته وی، آن‌ها زلف‌های آراسته و تابدار و جامه...
ادامه خواندن

تاریخ عقاید «دانش و فراگیری» ( ۵ و ۶)‌


مترجم: دانش و فراگیری فصلی از مجموعه مقالات تاریخ عقاید دانش و فراگیری است. این فصل حاوی سه قسمت : گذشته ای نه چندان دور، دوران متأخر و آموزش نو است ، که هر کدام به بررسی نظرات متفکرین امر آموزش می پردازد. بخش یکم: «‌گذشته ای نه چندان دور» با ده پاره به دانش متعهد اختصاص دارد. برگردان عاطفه اولیایی ۵ ـ ابن طفیل: دانش بر اساس تجربه و کشف خالق محمد ابن طفیل ( ۱۱۱۶-۸۵) فیلسوف مسلمانی بود که در جنوب اسپانیا می زیست و در دربار یعقوب یوسف، حاکمران گرانادا خدمت می کرد. وی کتابخانه ای عظیم از خود به جای گذاشت و نیز داستانی فلسفی در باره حی بن یقطان، که توسط آهویی پرورش یافت و از راه استدلال و به تنهایی با تکیه بر خرد خود نهایتا وجود خالق را نتیجه گرفت. در این داستان، ابن طفیل با برجسته ساختن اهمیت تجربه، استدلال کرد که...
ادامه خواندن

تن‌بارگی در دوره صفویه(2): کالبدهای اخته شده، و ظهور غلام ‌بار‌گان به ‌منزله جنسیت سوم


شاردن می‌نویسد: «حسدی که در شرق مردان نسبت به زنان دارند، موجب شده است که اختراع وحشیانه و خلاف طبیعت خواجه کردن صورت گیرد. اما اگرچه خواجگان را در ابتدا فقط برای نگهداری زنان در نظر گرفته بودند، [بعدتر جهت خدماتی دیگر مورد استفاده قرار گرفتند] (...) غالباً نمی‌دانند اهل کدام کشورند و به این ترتیب  جز در فکر اعاشه [(معیشت)] جسم خود، در فکر امر دیگری نیستند. مسلم است که با این وصف، اینان بیشتر از مردان دیگر به کار خود دلبستگی داشته باشند. باید افزود که خواجگان حتی روابط دوستانه هم ندارند و بر اثر طرز زندگی خود، نه وقت دوست‌یابی دارند و نه امکان آن‌را. آنچه من درباره خواجه سرایان شرح می‌دهم، به خصوص درباره خواجگان ایرانی صادق است. زیرا مثل آنکه غلامانی هستند که از دنیای دیگری آورده شده‌اند »  ( 1 ). به بیانی، بنا بر گفته شاردن، در شهرهای عهد صفوی که مراکز ثروت...
ادامه خواندن

معرفی كتاب «فهم جوانی در مدرنیته معاصر»


  فاطمه محمدزاده* كتاب «فهم جوانی در مدرنیته معاصر» با رویکردی تاریخی به مطالعۀ رابطه میان امر سیاسی و نظریه¬های علمی در خصوص جوانی پرداخته و بیش از هر چیزی درباره سیاستگذاری جوانان است. نویسنده با ارائه تحلیلی از تحولات بریتانیا، به بررسی تفضیلی تجربه سیاستگذاری جوانان در این کشور پرداخته است، بنابراین به¬دلایل تاریخی و فرهنگی نمی¬توان از یافته¬های به¬دست آمده در این کتاب به تعمیم¬های مستقیم درباره دیگر کشورها بخصوص جامعه ایران استفاده کرد، اما در راستای شناخت الگوهای بین¬المللی و در نتیجه تدوین الگوی ملّی و خاص، به نکات مهمی اشاره و بررسی شده است. نقطه شروع کتاب دوره پیشامدرن است، اما تمرکز اصلی آن بر مدرنیته متأخر می¬باشد. فرانس دلایل خود از نگاش کتاب را نبود منبع خوبی که تعدادی از موضوعات اساسی و ضروری برای فهم و مطالعه جوانان را معرفی کند؛ بلکه مهمتر از آن به «کشف جوانی» در بستر و زمینۀ تاریخی و...
ادامه خواندن

نظرات و سیاست های تبعیض نژادی در قرن ۲۱


مصاحبه جو مکره با ابراهیم کندی ـ برگردان عاطفه اولیایی نظرات نژادپرستانه کدامند؟ منشأ آن ها چیست؟ ابراهیم کندی (۱) در کتاب جدیدش چگونگی رشد تاریخی نظرات تبعیض نژادی و این چنین سیاست ها را بررسی کرده و آشکار می سازد که چگونه شخصیت های مورد احترام، از «پایه گذاران ایالات متحده» تا مبارزان علیه برده داری،‌حامل چنین نظراتی بوده اند. خواندن کتاب وی، از ابتدا لگد کوب: تاریخ نظرات نژاد پرستانه در آمریکا از الزامات درک تبعیض نژادی در این جامعه است. اهمیت این کتاب در افشای نظارت تبعیض نژادی و توضیح چگونگی تبلور آن ها در سیاست های تبعیضی ( ونه برعکس، آن طور که عموما تصور می شود) نهفته است؛ و تأکید بر آن که تغییر برخورد های تعصب آمیز افراد به تنهایی راه به جایی نمی برد. مدافعان همگون سازی(۲)، و نظرات تبعیض نژادی به اعتقاد کندی، چنین نظراتی مداوما تکرار و مورد قبول سیاساتمداران ومورخان...
ادامه خواندن

تن‌بارگی در دوره صفویه (بخش نخست)


زهره روحی سخنی کوتاه: از لحظه ای که عرصه لذتِ جنسی، و کردار و رفتار جسمیِ در رابطه با آن، مورد توجه و «کنترلِ» قدرتهای سیاسی (اعم از دینی و یا غیر دینی) قرار گرفت و در صدد برآمدند تا در نوع رابطه و یا گزینشهای جنسی، نسخه هایی تجویز کنند، عرصه دخالت و سیاستگذاریهای جنسی ظهور یافت، و بدین ترتیب مسئله ی «جنسیت»، و مناسبات اجتماعیِ آن، به منزله راهبردِ مدیریتیِ نظارت بر بدنِ جنسیِ افراد برساخته شد و به عنوان بخشی مهم از زیر مجموعه «استراتژی های سیاسی» به حوزه «قدرت»، انتقال یافت. همین مسئله در خصوص «تولید مثل» و یا به اصطلاح زاد و ولد و «کنترل جمعیت» نیز صادق است . از سوی دیگر، رابطه جنسی و به طور کلی مسئله جنسیت، با توجه به اسناد و مدارک تاریخی، اغلب جزو مسائلِ به اصطلاح پُر تنش جوامع بوده است: عرصه ای ستیزنده که معمولاً دستخوش سرکوب...
ادامه خواندن

از آن‌چه به تاریخ پیوسته است


مجید رُهبانی اسم شب، سیاهکل: جنبش چریک‌های فدایی خلق از آغاز تا اسفند 1349. انوش صالحی. تهران: نگاه، 1396. 446ص. دربارة تاریخ یکصدسالة گرایش چپ ایران منابع و «مواد خام» بسیار است اما تاریخ‌نگاریِ مستند، روشمند و انتقادی بسیار کم صورت گرفته است. این وضعیت دلایل مختلفی دارد. مهم‌ترین آن، سرکوب سیاسی و عمدتاً مخفی‌بودنِ فعالیت گروه‌ها و محافل چپ، به‌جز در چند دورة کوتاه، و درنتیجه، میسر نبودن تدوین تاریخچة این فعالیت‌هاست. به آن باید افزود دوره‌هایی از زندگی پُرخطر چریکی را، که در خانه‌های تیمی و تهدید دائمیِ پلیس و ساواک سپری می‌شد و به‌طبع مجال پرداختن به چنین «تفنّن»هایی نبود. عامل دیگر، «تازه» و «زنده» ‌بودن موضوع بحث است که ظاهراً بنا نیست به این زودی‌ها به تاریخ بپیوندد. از ماجرای سیاهکل تقریباً نیم‌قرن گذشته است، اما همچنان دستمایة مجادلات سیاسی است و ابزاری برای تأیید یا تکذیب یک جریان و بازماندگان آن، حتی اگر هیچ‌کدام دیگر...
ادامه خواندن

برگه داده های شهری (24): نیشابور





نیشابورکه در عربی کلاسیک اغلب با عنوان نیشابور و در زبان فارسی نیشاپور تلفظ می‌شود یکی از چهار شهر بزرگ استان خراسان شرقی (به همراه مرو، هرات، و بلخ) از اوایل دوران اسلامی تا زمان حمله‌ی مغول‌ها به ایران است. نیشابور مدرن واقع در استان خراسان فعلی به لحاظ وسعت کوچکتر بوده و از اهمیت کمتری برخوردار است، این شهر در عرض جغرافیایی 36 درجه و 13 دقیقه‌ی شمالی و طول جغرافیایی 58 درجه و 49 دقیقه شرقی، در ارتفاع 1250 متری و کناره‌ی شرقی دشتی واقع شده که بوسیله‌ی تپه‌هایی همچون رشته کوه بینالود در شمال و شرق که آن را از دره‌ی مشهد جدا می‌سازد، احاطه شده است. بخشی از جریان‌های رودخانه‌ای که از کوه بینالود سرچشمه می‌گیرند زمین‌های کشاورزی نیشابور را پیش از بدل شدن به بیابان نمک در غرب، آبیاری می‌کنند. نام شهر برگرفته از نو- شاهپور(شاهپور عادل) ایران است؛ در زبان ارمنی شهر نو-شاپوه، در...
ادامه خواندن

اصالت و رسالت ادبی در دهه چهل (3)


نوشته زهره روحی ب: استقبال از سبک‌های جدید ادبی در غرب رویکرد دوم، به معرفی سبک‌های ادبی جدیدی نظر دارد که خواهان کندن خود از رویه‌های ادبی به اصطلاح انسان‌محورانه است، ـ که از طریق ترجمه و معرفی رمان‌نویسان و مکاتب جدید غربی صورت می‌گرفت ـ  به عنوان نمونه ، پرویز قریب در مجله سخن، بیانیه‌ی رمان جدید فرانسه به قلم آلن روب‌گریه را ترجمه می‌کند:"رمان جدید، آنتی‌تز قهرمان است.. نمی‌خواهد به نقل ماجراهای انسانی اکتفا کند.... پدران ما در آغاز گمان می‌بردند زمین مرکز دنیاست و ثابت است، در ادبیات نیز چنین پنداری بود که گویا انسان و مطالعه‌ی روحیات آن، عالی‌ترین کوشش هنرمند برای ایجاد رمان است. .. امروز داستایوسکی‌های جدید آنقدر قهرمانان خود را به پای میز محاکمه نمی‌کشند و تبرئه هم نمی‌کنند... در داستان‌های جدید نویسنده بیشتر به طبیعی بودن نظر دارد، وسواس اشخاصِ داستان‌های او نه مذهبی، نه فلسفی، و نه اجتماعی، بلکه صرفاً انسانی...
ادامه خواندن

زندان به مثابه ابزار خشونت سیاسی


  سلب آزادی مخالفان سیاسی، پیشینه‌ای به قدمت قدرت‌های دولتی دارد و یکی از ابزارهایی بوده که دائما برای اِعمال خشونت سیاسی مورد استفاده قرارمی گرفته است. اما استفاده از این ابزار در دوره‌های باستانی، به دلایل سیاسی، نسبتا محدود بود زیرا مخالفت با قدرت حاکم، عموما پاسخی بسیار شدیدتر از سلب موقت آزادی در پی داشت. این پاسخ می‌توانست مرگ یا سلب دائم آزادی و قرار گرفتن در موقعیت بردگی باشد. برای مثال در دوران هانری هشتم (1509-1547) برای سرکوب بیکاران یعنی روستاییانی که آواره شده بودند و در میان شهرها و روستاها سرگردان بودند، ابتدا مجازات شلاق در نظر گرفته شد و سپس در سال 1547 در نخستین دستگیری هر روستایی، در خارج از محل تولدش، وی به یک سال سرواژ یا رعیتی و وابستگی به زمین ارباب به عنوان برده، در بار دوم به سرواژ مادام العمر و در بار سوم به اعدام محکوم می‌شد. سلب آزادی...
ادامه خواندن
برچسب ها:

چرخه بی‌پایان استبداد و توهمات ما  


ناصر فکوهی  واژه استبداد، مانند گروه بزرگی از واژگان دیگری که در صد سال اخیر در زبان فارسی و به ویژه میان افراد  تحصیلکرده  رایج‌شده‌اند و یا  گاه برای نخستین بار ابداع و  به کار می‌روند، فاقد ریشه‌ها و روابط بین‌متنی و بین‌واژگانی است که در زبان‌های اروپایی  پایه‌های علوم‌سیاسی و ریشه‌دار‌شدن شناخت را استوار می‌کنند. در اینجا نیز ما قصد نداریم وارد تفاوت‌ها و شباهت‌های کاربرد روزمره و مردمی و بسیار بیشتر از آن، کاربرد روشنفکرانه و دانشگاهی این واژه و واژگان مشابهی چون «خودکامگی»، «دیکتاتوری» و... بشویم، هرچند این بحث را مهم می‌دانیم و گمان ما آن است که ابهام و ندانم‌کاری ناشی از شناخت ریشه‌ها و تاریخ این واژگان و یا کاربرد برخی از واژگان کهن (نظیر دولت، ملت، مردم، وطن، عدالت و...) بیرون از چارچوب تاریخی‌شان و تفسیر به‌رای‌کردن از آنها در موقعیت‌های جدید  کاری است به شدت آسیب‌زا. اما بحث ما در اینجا موضوع دیگری...
ادامه خواندن