ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

آیین استقبال از هیات های خارجی در عهد صفوی

نقش آیین ها و مناسک اجتماعی در بازسازی جامعه صفوی آیین استقبال از هیات های خارجی در عهد صفوی     ورود هیات های خارجی چه به عنوان سفیر یا جهانگرد یا بازرگان را بیشتر از زمان حکومت شاه عباس اول دانسته‏اند. اگرچه سفرنامه ونیزیانی که در زمان آق قویونلوها و ابتدای صفویان در ایران حضور داشته اند موجود است اما با توجه به شرایط حکومت شاه اسمعیل صفوی که دولتی نوین با مذهبی متفاوت را بنیان می نهاد و دایم در معرض حملات و جنگ های مدعیان حکومت و نیز همسایگان نگرانی بود که با اضطراب، قدرت گرفتن لحظه به لحظه دولت شیعی مذهبی را شاهد بودند که آن را برنمی تافتند، زمان یا روی خوشی برای پذیرش خارجی‏ها باقی نمی ماند.      دوران طولانی حکومت شاه طهماسب نیز معمولا با سفرنامه جنیکسون سنجیده می شود که چگونه جای پای آن کافر را با خاک پوشاندند و مشخص...
ادامه خواندن

اسپارتاکوس، فضيلت شکست‌خوردگان

اولین پییه  برگردان عبدالوهاب فخرياسري   در تابستان ٧٣ پيش از ميلاد مسيح، حدود شصت برده مراقبين خود را به قتل رساندند و گريختند. تعدادشان به سرعت هزار برابر شد و پس از دو سال سوداي شکست ارتش رم –بزرگترين ارتش آن دوران- را در سر مي‌پروراندند. جمهوري از بيم جان ارتش کاملي شامل هزاران –تا پنجاه هزار- سرباز را روانه جنگ با آنان نمود. در مارس ٧١، ارتش بردگان شکست خورد و شش هزار تن که جان به در برده بودند، در مسافتي به درازاي ٢٠٠ کيلومتر در جاده آپیین Appienne که رم را به کاپو مي‌پيوست به صليب کشيده شدند. برده‌اي که همه اين حوادث را رهبري کرده بود و در جنگ کشته شد، اسپارتاکوس نام داشت و خود گلادياتور بود.    به هيچ روي عجيب نيست که داستاني چنين شگفتي‌آور به حيطه اسطوره رانده شود  و اعتبارش کم و بيش مخدوش گردد. با اين حال، شکي در...
ادامه خواندن

رنسانس ایتالیا: فرهنگ و جامعه در ایتالیا

  نوشته ی پیتر برک     The Italian Renaissance: Culture and Society in Italy    منتشر شده در 1 ژانویه 1972، انتشارات دانشگاه پرینستون،جلد کاغذی، 298 صفحه، ISBN: 0684125765. ویرایش دوم، منتشر شده در 1 اوت 1987، انتشارات دانشگاه پرینستون،جلد کاغذی، 294 صفحه، ISBN: 0691028389. ویرایش سوم، منتشر شده در 23 فوریه 2013، انتشارات دانشگاه پرینستون، جلد کاغذی، 326 صفحه، ISBN: 9780691162409.   رنسانس ایتالیا یکی از برجسته ترین و شورانگیزترین دوره های سراسر تاریخ انسان است که بیشتر در فلورانس متمرکز بود اما مراکز مهمی نیز در شمال ایتالیا دارا بود. شاید واقعیت کانونی، گرد هم آمدن شکوفایی اقتصادی، رفاه و استعداد بود. شکوفایی اقتصادی افراد و گروه ها بود که موجب خلاقیت و تألیف هنرمندان و اندیشمندان شد. با این همه، این خلاقیت و تولید فوق العاده ی هنر، نه به انگیزه ی آز و سرمایه گذاری برای سود بیشتر، بلکه فضیلت، افتخار و لذت بود. پیتر برک،...
ادامه خواندن

درباره‌ی پاتوق‌های هدایت از شهریور ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۹

به قلم یکی از دوستان صادق هدایت و بدون امضاء کافه‌رستوران «ژاله» این کافه نخست «رز نوار» نام داشت و اسحق افندی از مردم ترابوزان ترکیه آن را اداره می‌کرد. جای آن در خیابان لاله‌زارنو، بالاتر از سینمای متروپل بود. کافه‌رستوران ژاله نخستین پاتوق هدایت، پس از شهریور ١٣٢٠، است. روزها فقط کافه‌اش دایر بود و چای و قهوه و شیرینی می‌داد و شب‌ها رستورانش. ساختمان کافه تشکیل می‌شد از چند دهنه مغازه با باغچه‌ای کوچک در پشت مغازه‌ها که نشیمن تابستانی مشتریان رستوران بود. هدایت گاهی پیش از ظهر، بین ساعت ده تا دوازده، به آنجا می‌رفت، اما بعدازظهرها بیشتر در کافه می‌نشست و ساعت آن هم برحسب فصل فرق می‌کرد: در بهار و تابستان از ساعت پنج تا هفت‌و‌نیم و در پاییز و زمستان از ساعت چهار تا شش. از کسانی که در این کافه گرد شمع هدایت جمع می‌شدند می‌توان از پرویز ناتل‌خانلری، صادق چوبک، عبدالحسین بیات،...
ادامه خواندن

نقش آیین ها و مناسک اجتماعی در بازسازی جامعه صفوی: آیین انتخاب شاطر در عهد صفوی

      برگزیدن شاطر یکی از مراسم پرهیاهویی بوده که به بهانه آن جشن هایی در دوره های مختلف در ایران برگزار می شده است. در «سفرنامه ونیزی ها» که مجموعه ای از شش سفرنامه است، «جوزف باربارو» به موضوع انتخاب شاطر در دوره حکومت «اوزون حسن» و «آق قویونلوها» اشاره کرده است و چنین بر می آید که این مراسم در واقع در عهد صفویه مورد تقلید قرار گرفته و البته با تشریفات بسیار بیشتر برگزار شده است. «تاورنیه» در تعریف شاطر چنین می نویسد: «همه کسانی که توانایی دارند هیچ جایی نمی روند مگر سوار بر اسب و همراه با یک یا دو خدمتکار پیاده به نام شاطر که در پیش اسب برای بازکردن راه می دوند. این شاطران یا خدمتکاران پیاده کسانی هستند که در میان خود یک استاد حرفه دارند که دونده خوب تربیت می کند. شاه و بزرگان دربار، عده ای از آنان را در...
برچسب ها:
ادامه خواندن

رمان‌هاي سياه كشورهاي اسكانديناوي و رمزگشايي تاريخ

  ياسمن مَنو هنگامي‌كه در سال 2011 آندِش بِهرينگ برایویک (Anders Behring Breivik) جواني نژادپرست و از طرفداران نئونازي در اُسلو، در جزيرة ایت‌اُويا (Utøya) هفتاد نفر را كه اكثرشان جوانان حزب سوسياليست بودند، به گلوله بست، خوانندگان وفادار رمان‌هاي سياه اروپاي شمالي غافلگير نشدند. سال‌هاست كه نويسندگان اين سبك در شمال اروپا در لابه‌لاي قصه‌هاي جنايي‌ـ پليسي‌شان در مورد اين نوع گرايش‌ها و رشد آن‌ها هشدار مي‌دهند. كاميلا لاكبرگ در پسگفتار كتابش، فرشته‌ساز نوشته است: «هنگامي‌كه اين پسگفتار را مي‌نويسم، يك هفته از انفجار بمب در اُسلو و كشتار جزيرۀ ایت‌اُويا گذشته، من هم، چون بقيه، اخبار را با دلهره دنبال كردم. بيهوده سعي كردم كه بفهمم چگونه مي‌شود اين همه شرارت در وجود كسي باشد. تصاوير فاجعة اُسلو مرا متوجه نزديكي وقايع كتابم به اين نوع شرارت كرد. اما بدبختانه واقعيت فراتر از داستان است. كاملاً تصادفي است كه شخصيّت‌هاي كتاب من كه اعمال شريرانة خود را از منظر...
ادامه خواندن

نگرشی در خدمت ناسیونالیست های اروپای مرکزی و شرقی به رخداده ها: تکانه خاطرات، بی اعتنائی به حقایق تاریخی

نوشته: ژان آرنو درن برگردان منوچهر مرزبانیان    در چندین کشور اروپای مرکزی و خاوری، بحران جمعیتی و رو به وخامت نهادن مسائل اجتماعی، زمینه باروری را برای به پرسش کشیدن حقایق تاریخی فراهم می سازند. به شیوه ای بیشابیش آشکار، ناسیونالیسمی بنیاد یافته بر بازنویسی وقایع، در برنامه های سیاسی احزاب این خطه جایگاهی یافته است. از ”ستپان باندرا“ در اوکرائین تا ”اوستاشی“ها در کرواسی، جنایت کاران قهرمان می شوند. اگر جمله قصار مشهوری منسوب به ”وینستون چرچیل“ را بازگیریم، آیا درست است که منطقه بالکان به راستی «بیش از توان مصرفش تاریخ تولید می کند»؟ در طول تابستان ۲۰۱۶، صربستان و کرواسی باز هم در این حوزه به مجادله برخاستند. ”بلگراد“، ”زاگرب“ را متهم ساخته که به اعاده حیثیت رژیم فاشیستی”اوستاشی“ها (۱۹۴۴ـ ۱۹۴۱)، پرداخته که به امحاء انبوه یهودیان، کولی ها (روم) و صرب ها دست آلود. اینک همه دولت های ناسیونالیست منطقه برای توجیه یا تثبیت قدرت...
ادامه خواندن

چرخ ِ یک گذار، ارزش ِ یک الگو

  برای هشتاد سالگی دکتر ناصر تکمیل همایون   ناصر تکمیل همایون، یکی از چهره هایی است که در تاریخ  فرهنگ معاصر ایران جایگاهی نادر را به خود اختصاص می دهد. این  موقعیت را می توان از دو چشم انداز و با دو ساختار تحلیلی  به بیان آورد که در این یادداشت، نگارنده  تنها به عنوان یک شاگرد و کسی که خود را مدیون  دانش و اخلاق ایشان می داند، به پاس احترام و برای  جای گرفتن در این  مجموعه از نوشته ها،  روایتی کوتاه از آن تقدیم می کنم. دو جنبه و چشم انداز و  ساختار هست که می توان به  ناصر تکمیل همایون از دریچه آنها  نگریست: نخست نگاه  به سهم ایشان در شکل گیری و تحول  تاریخ شناسی اجتماعی و فرهنگی در ایران معاصر، با  تاکید و تمرکزی بر چند حوزه خاص و دموکراتیزه کردن این دانش؛ و سپس  سهم ایشان در به سرانجام رساندن  و حفظ یک...
ادامه خواندن

مشروطه و کتاب

مجید   رُهبانیکتاب و کتابخانه به روایت مطبوعات؛ 1285-1304. مسعود کوهستانی‌نژاد. تهران: خانة کتاب، 1395. 792ص (رحلی)، مصور. 800000 ریال. در کشور ما حکومت‌های جدید معمولاً تاریخ گذشته را بازنویسی کرده‌اند و در این بازنویسی‌ها، خود را مبدأ اغلب تحولات و پیشرفت‌ها شناسانده‌اند. نتیجه آن‌که در جست‌وجوی پیشینة تحولات و پدیده‌های اجتماعی و فرهنگی جدید با «سالِ‌ صفر»هایی رو‌به‌رو می‌شویم که پایه و اساس درستی ندارند. نهضت مشروطیت که بزرگ‌ترین جنبش اجتماعیِ ترقی‌خواهانة ایرانیان در بیش از یک سدة گذشته است، سرآغاز بسیاری از تحولات عمیق اجتماعی، عزم عمومی برای کسب دانش و آگاهی، خروج از جهالت قرون و ورود به عصر جدید به شمار می‌رود. هدف‌های مشروطیت چندگانه بود: تحکیم استقلال ایران و کوتاه ساختن دست بیگانگان، مردم‌سالاری و حاکمیت ملّی، تشکیل مجلس شورای ملّی با انتخابات آزاد و عادلانه، نفی استبداد سلطنت و مهار مراکز قدرت غیررسمیِ متحد دربار که بر همة عرصه‌های حیات ایرانیان مسلط بودند، ایجاد...
ادامه خواندن

آیین نوروز در عهد صفویه(2)

در تاریخ «عالم آرای عباسی» توصیف های کاملی از شور و حال جشن های نوروزی شاه و مردم ارایه شده است: «به مباركی سال و تهنیت قدوم نوروز چند روز به لوازم عیش و خرمی پرداختند و بازارهای شهر را آذین و در میدان سعادت آباد به چوگان بازی و قبق اندازی مشغولی فرموده...» (اسکندرمنشی ج‌2، 1350 : 506). در اینجا شاه عباس در قزوین حضور داشته و مکان اصلی جشن نوروز میدان سعادت آباد شهر قزوین بوده است. یا در این مورد که شاه در مشهد مقدس حضور داشته و جشن در ساحت میدان شهر برپا شده است:«در آن باغ دلگشا بر دور دریاچه باغ مجالس بهشت آسا ترتیب داده، چهار طاق ها به فنون غریبه آراسته چراغ ها بر آن تعبیه كردند... نوروز عالم آرای این سال میمنت مآل در روز چهارشنبه پنجم شهر رمضان المبارك اتفاق افتاد ... حضرت اعلی در مشهد مقدس معلی كامیاب دولت بوده...
ادامه خواندن