ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

آكادميا و فرهنگ در گفت و گو با ناصر فكوهي


شهر مدرن ايراني را بدون دانشگاه نمي توان تصور كرد. ناصر فكوهي، استاد انسان شناسي دانشگاه تهران در گفت وگوي حاضر با بيان اين سخن به بررسي نسبت دانشگاه و جامعه ايراني مي پردازد و ضمن بيان سير تطور دانشگاه در جهان غرب و در ايران، به نقاط سايه و روشن حضور دانشگاه در جامعه ايران مي پردازد. مدير موسسه انسان شناسي و فرهنگ معتقد است ما هنوز به نهادي به نام دانشگاه بطور كامل شكل و سامان نداده ايم و در اين شرايط لزوما سخن گفتن از ايجاد جريان هاي فكري پيرادانشگاهي و روشنفكري محض به نظرم چندان جدي نمي آيد: نخست بفرماييد سير تطور دانشگاه در غرب به چه صورت بوده است؟ دانشگاه، در معناي مدرن كلمه، يك ابداع اروپايي است. هر چند اين نام قديمي از پيش از انقلاب هاي دموكراتيك قرن نوزدهم به مراكز تعليم ديني مسيحي تعلق داشت و اين نهادها زيرنظر كليسا بودند. اما...
ادامه خواندن

اماکن متبرک در شهر: مطالعه مردم شناختی شهر مقدس


  فرهنگ اصطلاحات کلیدی درس نظریه‌های انسان‌شناسی  حمیدرضا آذری نیا فهرست اصطلاحات کلیدی 1. مکان مقدس امر مقدس: امر مقدس مرکز اصلی هستی در نزد انسان دیندار و دال مرکزی زندگی و سرنوشتش است. امر آسمانی‏، امر منزه، امر الهی، ماورایی، متعالی، لاهوت، مینوی اصطلاحات دیگری برای اشاره به این حوزه هستند. رودولف اوتو از اندیشمندان این حوزه در کتاب مفهوم امر قدسی بوسیله مفهوم «مینوی» تجربه معنوی انسان را که توام با خضوع و خوف و خشوع است را تحلیل کرد. او مدعی بود که این تجربه معنوی از یک امر مقدس و واقعیت پیشینی حاصل می شود. دورکیم نیز مفهوم مقدس را بکار گرفت‏، وی مفهوم مقدس را برای چیزهای ممنوعه و چیزهایی که توسط جامعه جدا و متمایز شدند‏ بکار برد‏، وی منشا نیروی تقدیس را جامعه می دانست. در مقابل ماکس شلر قداست (یا لایتنهی) را محدود به تجربه یک چیز محدود نمی دانست ولی از...
ادامه خواندن

بوطیقای شهر- بخش 36


پیر سانسو برگردان ناصر فکوهی و زهره دودانگه این امر جهت گیری پژوهش کسانی چون ژرار دو نروال (Gérard de Nerval) و منتقدانی چون ژان ریشر (Jean Richer) را نشان میدهد که در این راه چندان مشکلی برای یافتن رد پای یک ریاضت کشی طولانی را ندارند. هر کشف فلاکت‌باری به غنایی معنوی منتهی می‌شود. ژرار دو نروال در یک شهر و به خصوص در پاریس به دنبال امر تماشایی و بدیع نیست. او احساس بسیار زنده و بانشاطی از موقعیت ناکامل آن شهر دارد و امید زیادی برای رسیدن به یک زندگی بهتر، و این اوست که باید با تحمل رنج خود را بپیراید. واقع گرایی نباید ما را گول بزند. واقع گرایی مرحله ای است که باید از آن گذر کرد. دوزخ، کابارۀ پل نیکه (Paul Nicket) است. و این مواجهه با جنبه‌های نامطبوع و نفرت آور شهر مطابق است با آن چه مرگ پاگشایانه خوانده می‌شود. او...
ادامه خواندن

در جست و جوی فضاهای گم شده


  بگذارید تصویری از تصاویر شایگان از شهر اصفهان را ابتدا وصف کنم و سپس آن را دوباره از نو زنده کنم: ---------------------------- شایگان بناها و فضاهای معمارانه شهری همچون اصفهان را به شکل «مدینه ای تمثیلی» و «محیط ظهور صور معلق»، به نحوی مشاهده و ادراک میکند که در همه حال،تمام بناها و سازه هایش از «حیاط منزل (و) مدرسه (و) مسجد (و) خیابانهای پوشیده این شهر (و) داخل میدانش» روبه سوی «فضایی معلق» دارد و لذااین حس فضایی را در ما ایجاد می کند که «آدمی همیشه در اندرون [این بناها] قراردارد» (شایگان، [1392]1990: 8 - 107) و «بدون انحلالِ استمرارِ [بودنش در اندرون این فضاها]، همواره از یک فضای بسته به فضای بسته دیگر، گذار» می کند (شایگان، 1990 به نقل از استیرلن، 1976: 8 - 107). و این در اندرون این فضاها بودن، همان طی کردن «زمان انتظار» توسط نظرباز و گردشگر شهر اصفهان است به...
ادامه خواندن

مدیریت فرهنگی مرگ در شهر مدرن ایرانی


سخنرانی ناصر فکوهی در پژوهشکده مطالعات مرگ شفقنا- استاد انسان شناسی دانشگاه تهران و مدیر موسسه انسان شناسی و فرهنگ با تأکید بر اینکه مدیریت شهری باید به سمت کاهش نمایشی و دلخراش بودن مرگ در جامعه، حرکت کند، گفت: پذیرش مرگ به مثابه مرگ پرستی نیست بلکه مرگ بخشی از حیات و مکانیسم حیاتی است که می توان آن را در سطح بدن دید مثل اینکه سلول های ما می میرند تا سلول های تازه به وجود بیایند، همین مساله در سطح جامعه هم هست، گروهی باید بمیرند تا گروه دیگری بتوانند زندگی کنند. پذیرش اینکه به هر حال پیر می شویم و بیماریهای بسیاری به سراغ ما می آید و سرانجام باید بمیریم، منجر به غیر نمایشی کردن مرگ می شود که در حال حاضر متاسفانه مرگ را بسیار نمایشی و پر سرو صدا کردیم. به گزارش خبرنگار شفقنا، دکتر ناصر فکوهی در نشست آیین و فرهنگ نکوداشت...
ادامه خواندن

بوطیقای شهر- بخش 35


پیر سانسو برگردان ناصر فکوهی و زهره دودانگه شکل‌های قدسی شهر در حقیقت شکل های امر قدسی خاص شهر در تاریخ انسان ها کم بوده‌اند. ما در اینجا مصداق های گوناگونی می‌آوریم که آگاهانه کوشیده‌ایم که آن‌ها دوران‌ها، منابع، جهان بینی‌های مختلفی را نشان دهند، سپس بر ضمانت‌های قدسی که به نظر ما حقیقی‌ترین آن‌ها آمده‌اند، انگشت گذاشته‌ایم. یک امر قدسی که شهر را نفی اما هدایتش می کند در قرون وسطا، شهر خود را به سود دغدغه‌ای بالاتر نفی می‌کند: گشایش به سوی خدایی متعالی؛ بدین ترتیب تحقق خویشتن یا شهر، فی نفسه، به مرتبه دوم اهمیت نزول کرده و یا دست کم می‌توان گفت این تحقق از خلال حرکت در شهر به وجود نمی‌آید: به نظر می‌رسد تقلید از حضرت مسیح و کناره گرفتن از جهان، راه مطمئن‌تری برای این تحقق باشد. این شهر قرون وسطایی هدایت شده است، زیرا در قلب خویش با خداوند رابطه دارد و...
ادامه خواندن

ناگزیری گذار از دموکراسی های نمایندگی به دموکراسی های مشارکتی


مدیریت یکپارچه شهری به معنای اتخاذ یک رویکرد کل نگرانه و طراحی سازوکارهایی برای پیگیری این رویکرد در مدیریت شهر است. برای بررسی موانع مدیریت یکپارچه شهری در ایران با ناصر فکوهی، نویسنده، مترجم و استاد انسان شناسی دانشگاه تهران، گفت وگویی کرده ایم که متن کامل آن را در ادامه می خوانید. به نظر شما، نظام مدیریت یکپارچه شهری تا چه اندازه می تواند به اوضاع پیچیده در کلانشهرها کمک کند؟ امروزه اصولا اگر به دنبال یک توسعه پایدار و شهری باشیم که ساکنانش احساس رضایت و تعلق به آن داشته باشند و در همان حال بخواهیم زندگی ما در هماهنگی با طبیعت و اقلیم و با سازگاری نسبت به یکدیگر باشد، جز بهرهبردن از دستاوردهای نظام یکپارچه مدیریتی راهکاری نداریم. حال هر اندازه که موقعیت شهری افزایش و تراکم یافته و با وضعیت کلانشهری بزرگتری روبه رو باشیم، نیاز به این نظام بیشتر میشود. کلانشهرها اصولا ساختارهای چندان...
ادامه خواندن

سیاست خصوصی‌سازی و گره کور مسأله شهری


مسایل شهری در تهران دیگر از حد اضطرار گذشته است و به بحران تبدیل شده است. آلودگی هوا هر ساله جان چندهزار نفر از ساکنان شهر تهران را می‌گیرد، عمر ساکنان، ساعت‌ها، در ترافیک نفس‌گیر تلف می‌شود، فشار هزینه مسکن کمر ساکنان را شکسته است، بافت‌های به‌اصطلاح فرسوده، خواب آرام را از ساکنانِ آن گرفته است و به همه این‌ها مسایلی نظیر معلولان، تهیدستان و تحصیل‌کردگان بیکار و تخریب میراث فرهنگی و سایر موارد را اضافه کنید. در بهار 1396، جامعه با حضور خود در انتخابات شورای شهر، بحرانی بودن موارد مذکور را گوشزد کرد و خواستار رفع آن‌ها شد و با اعتماد به ائتلاف به‌اصطلاح اصلاح‌طلبان، به لیست‌های پیشنهادی آن‌ها رأی داد. اما بعد از گذشت چندین ماه اینطور به نظر می‌رسد که هم دولت و هم شورای شهر از پسِ حل مسایلی که در شهر، زیستن را بر مردم سخت کرده است، بر نمی‌آیند. در این یادداشت با...
ادامه خواندن

تهران نباید زیستگاه اجباری می شد


آرمان- آرزو ضیایی: شهرهای توسعه‌یافته ناموزون پر از هرج‌و‌مرج، ترافیک، آلودگی هوا و هزاران مشکل ریز و درشت دیگر هستند. اینها تمام آن چیزهایی هستند که در سال‌های اخیر از کلانشهرهای کشورمان ساخته‌ایم. شهرهایی که به وجود آسمان‌خراش در آنها بیش از هویت‌شهری و تاریخی‌شان فکر شده و اکنون نتیجه کار مدیران شهری در کلانشهرها اسفناک است. ساکنان این شهرها هر روز و هر ساعت از مشکلات فوق‌الذکر گلایه‌مندند و مسئولان نیز تنها قادرند به آنها وعده‌های بلندمدت به منظور اصلاح امور بدهند. دلایل این همه نابسامانی و هرج و مرج در این شهرها چیست؟ آیا هنوز می‌توان برای نجات آنها کاری کرد؟ برای پاسخ به این سوالات و سوالات متعدد دیگر به سراغ ناصر فکوهی، استاد انسان‌شناسی فرهنگی رفتیم. در ادامه مشروح این گفت‌و‌گو را می‌خوانید. به اعتقاد شما چه مسائلی هویت شهری را دستخوش تغییر می‌کند و مسائل تاثیرگذار بر هویت شهری چه هستند؟ - این عوامل بسیار...
ادامه خواندن

بازشناسی ربع نیشابور خراسان و تقسیمات جغرافیایی آن (از نگاه متون جغرافیایی و تاریخی کهن)


حسین صومعه توضیح عکس: نمایی از شهر مرکزی ربع نیشابور خراسان (1) خراسان، سرزمین خورشید؛ از دیرباز، دارای جایگاه ویژه‌ای، در تاریخ و فرهنگ ایران و اسلام بوده و یکی از پایگاه‌های پویا و تنومند این حوزه‌ تمدنی، به شمار می‌آید. هر جا که سخن از جایگاه و جغرافیای تاریخی و فرهنگی خراسان باشد، ناگزیر؛چهار شهر بنیادین خراسانی-«بلخ»، «نیشابور»، «مرو» و «هرات»-، جان و بن‌مایه سخن را سامان می‌دهند؛ چونانکه گفته‌اند«ریشه‌های ژرفناک خراسان را بایست در دل تاریخ پُر درازنای بلخ، نیشابور، ماوراءالنهر و هرات پیداکرد.»(«ریشه‌های خراسان کهن»، بند 4)و در این میان؛نیشابور، تنها شهر عمده خراسان است که تاکنون در قلمرو ایران کنونی،باقی مانده است.(«عوامل رشد علمی ...»، ص429) ابوالحسن بیهقی، از پیامبر اسلام (ص) روایت می‌کند که: «خیر بلاد خراسان، نیسابور»:بهترین شهرهای خراسان، نیشابور است.(«تاریخ بیهق»، ص22) وابن حوقل(جغرافیدان نامدار قرن چهارم هجری)، نیشابور را چنین توصیف می‌نماید: در خراسان، شهری خوش آب و هواتر و پهناورتر و با...
ادامه خواندن

بوطیقای شهر(33)


پیر سانسو برگردان ناصر فکوهی و زهره دودانگه بیاییم و به این مضمون خوانش‌پذیری شهری قدرت بیشتری بدهیم. کافه بیسترو، حومه شهر، اغلب همه تلاش خود را می‌کنند تا همان چیزی باشند که هستند- و از این طریق در برابر بی‌نظمی آشفته یک طبیعت وحشی مخالفت می‌کنند. و یا باز، اگر به یک موقعیت روستایی غیرصنعتی اشاره کنیم که اندکی انسانی شده باشد،«پان» بزرگ (Le Grand Pan ) انتظار انسان‌ها را بر هم می‌ریزد؛ و سبب تصور هراس‌آوری از پدیده‌ها می شود. رودخانه بی‌اندازه سرریز می شود و زمین‌ها را به زیر سیل می‌کشاند، آتش ازآسمان فرود می‌آید و خانه‌ها را می‌سوزاند. جنگل‌ها بی‌وقفه می‌لرزند و زمزمه نداهای غیبی نامفهومی در آن‌ها می‌پیچد، گله‌ها به ناگهان پراکنده شده و زمین‌ها را در جنونی از عشق یا اضطراب فراخواهند گرفت. و این بیشه‌زار نفرین شده که نباید درونش رفت... چرا که آکنده از شیاطین، ساتیرها، جانوران، پریان و خدایان لارس (Les...
ادامه خواندن

بوطیقای شهر- بخش 32


پیر سانسو برگردان ناصر فکوهی و زهره دودانگه [به نظر می‌رسد] چون در شهر همه اشیا و همه ساختمان‌ها دارای سرنوشتی معلوم هستند و به دست انسان‌ها ساخته شده‌اند، کافی است تنها بدانیم که هدف از بنا کردن آن‌ها چه بوده است. شناخت یک بنای عمومی تنها در شناخت مصرفی که برایش پیش‎بینی شده خلاصه می‌شود: شباهتی میان وضع این بنا و حضور [اتفاقی] یک تخته سنگ در میانۀ یک دشت نیست.وانگهی انسان‌ها همه جا تلاش کرده‌اند این کاربردها را بر اشیا حک و درج کنند. شهر، آکنده از آفیش‌ها و نشانه‌هایی است که ما بی‌وقفه آن‌ها را می‌خوانیم، «خواربارفروشی، داروخانه، معاملات ملکی...»، ما فهرست غذای رستوران‌ها و قیمت ها را می خوانیم،می‌خوانیم که باید از چمن‌ها محافظت کرد و بر آن‌ها قدم نگذاشت، میخوانیم که این یا آن خیابان یک طرفه هستند (چرا که علایم راهنمایی و رانندگی که از قوانینی سخت و الگووار پدید آمده‌اند، دائماً در شهر...
ادامه خواندن

معرفی کتاب «دریافت یگانگی در معماری ایرانی»


کتاب حاضر از دیگر آثار ارزنده انتشار یافته در مؤسسه علمی و فرهنگی فضا به قلم دکتر محمد منصور فلامکی است که راهی دیگر به سوی دریافت معنا، مفهوم و یگانگی و وحدت در عرصه معماری بر روی پژوهشگران و محققین میگشاید. کتاب متشکل از 7 فصل است و به علاوه در ابتدای هر یک از فصول یک سرفصل به عنوان پیش‌درآمد و مقدمه ای برای آن فصل و کل کتاب بیان شده است. این سرفصلها در جمع خود و در معنای پیوستگی هایی که در نهان خود دارند، مقدمه ای بر کتاب هستند که به هفت سخن ظاهرا مجزا آمده اند. نویسنده در این 14 فصل و سرفصل در پی آن بوده است تا راه شناخت و تمییز حقیقتهای نهفته در معماری ایرانی را، در گستره ی فراگیرتر سلیقه ها و ناظر بر خاستگاههایی ژرف‌نگر مورد کنکاش قرار دهد. در نظر نویسنده آفرینش معماری متکی و برخاسته از روشهای...
ادامه خواندن

بوطیقای شهر (31)


  پیر سانسو برگردان ناصر فکوهی و زهره دودانگه فصل 5 شرایط رمزگشایی از فضای شهری **ظاهراً همه دلایل ما را وامیدارند که از پروژه خود منصرف شویم. یک پرسه‌زنی را هم نمی‌توان یک مسیر آرمانی قلمداد کرد، ولو لذت‌بخش‌ترین و آموزنده‌ترین پرسه‌زدن‌ها باشد.ممکن است «مسیرهایی توصیه شده»، مسافت‌هایی پرشتاب‌تر، خیابان‌هایی پرجمعیت‌تر، کوچه‌هایی سرشارتر از بارِ تاریخی وجود داشته باشد، اما همه این‌ها در گوناگونی‌ها و در احتمالاتشان، به ما آنچه را که در جستجویش هستیم ارائه نمی‌دهد. با وجود این، انسان‌های ]مختلف[، نویسندگان ]زیادی[ به این شهر، که هنوز شهر آن‌هاست، اعتماد کرده‌اند؛ باور داشته‌اند که سرنوشت‌شان در این شهر رقم خورده، باور داشته‌اند که باید از این شهر رمزگشایی کنند تا بتوانند خود را بشناسند. در چه شرایطی،جستجوی آن‌ها می‌توانست معنایی دربر داشته باشد؟ پیش از هرچیز لازم بود که شهر آنقدر ما را درگیر خود کند که از آن انتظار چیزی اساسی را می‌داشتیم. سپس آن‌که پیام...
ادامه خواندن

گذری بر جمعه بازار حیوانات شهر تهران (مرکز خرید و فروش اتوبان آزادگان)


امروزه با گسترش شهرنشینی و پیدایش پدیده های جدیدی چون ارتباطات مجازی، افزایش جمعیت، کاهش همبستگی و تعاملات اجتماعی سنتی، فرد گرایی و بسیاری از تبعات دیگر ناشی از رشد و توسعه کلانشهر ها ؛ شهر تهران نیز با مسائل جدید و خاصی مواجه شده است. یکی از چالش های جدید اجتماعی و  فرهنگی جامعه ایرانی نحوه مواجهه و رفتار ایشان با طبیعت و محیط زیست می باشد که این امر، فی نفسه مسائل تازه ای را ایجاد نموده است. تخریب محیط زیست، افزایش آلاینده ها و اختلال گونه های گیاهی و جانوری، شهرسازی بی رویه و تحدید فضای سبز و جنگلها، جزء دغدغه های اساسی زیست محیطی و مطرح در فضای جامعه امروزی می باشد. گرایش به نگهداری از حیوانات خانگی نیز متعاقباً شکل تازه ای به خود گرفته است. آن چه که در جامعه سنتی نه چندان دور شهر های کوچک و حتی بزرگ مشاهده می شد؛ نگهداری...
ادامه خواندن

معرفی کتاب قصه شهر؛ تهران نماد شهر نوپرداز ایرانی


کتاب «قصۀ شهر» روایتی است از آن چه میان سال های 1299 تا 1332 هجری شمسی بر تهران گذشته است؛ مدرنیته ای که از دوران قاجار در ایران آغاز شد و مدرنیسمی که در دورۀ پهلوی تکوین یافت، تحولاتی را هم در عرصه شهر و هم در جریان ادبی ایران رقم زد. این دگرگونی های ساختاری در حوزه ادبیات و شهر با یکدیگر همسو بودند، دگوگونی هایی که ریشه در تحولات فکری دوره مشروطه و تغییرات اجتماعی و اقتصادی جامعه داشت، و در دوره پهلوی همراه با رویکرد انقطاع از گذشته و در قالب مکتب مدرنیسم رخ نمود؛ تحولاتی که چهره شهر و نیز ادبیات معاصر ایران را رنگ دیگری بخشید و این دو را از آن چه بودند، متمایز کرد. قصه به معنای سرگذشت و حکایت است (فرهنگ معین) و قصۀ شهر روایت سرگذشتی است که بر آن رفته؛ شهر خود نیز به مثابۀ قصه است. سید محسن حبیبی...
ادامه خواندن

خاکستری، عبوس و بی‌هویت


ناصر فکوهی ایرانیان در انتخابات امسال شوراها در بسیاری از شهرهای بزرگ ایران و ازجمله در کلان‌شهر تهران، اکثریت‌ اصلاح‌طلب را بر سرکار آوردند. بسیاری از شهرداران و شوراهای شهری که به آنها اتهام کم‌کاری یا نبود مبارزه کافی با فساد اداری و سودجویی در سطح شهری و نبودِ باور به انسان‌محوربودن شهر و اهمیت شهروندی زده می‌شد، کنار رفتند و جای خود را به سیاست‌مداران پرسابقه یا جوان‌تری دادند که البته در بسیاری موارد روی لیست‌های انتخاباتی (و نه لزوما به دلیل پیشینه کاری خود) وارد شوراهای شهر شدند. این امر همچنین در شرایطی انجام شد که دولت دکتر روحانی سندی با عنوان «حقوق شهروندی» را منتشر کرده بود. این منشور به صورت مستقیم و غیرمستقیم از اندیشه «حق شهر» الهام گرفته بود؛ یعنی اینکه شهر انسانی و پایدار باید نه صرفا یک زیستگاه فیزیکی، محل کار و اسکان، بلکه جایگاهی برای رشد اخلاق و رفاه انسان‌ها، افزایش آزادی...
ادامه خواندن

سلفی با میدان آزادی


فاطمه سیار پور در دهه پنجاه برج آزادی نماد «معماری مدرن ایرانی» و «ایران مدرن» بود که می‌خواست از سنت به سوی مدرنیته حرکت کند و پس از ساخته شدن تقریباً در همه جای دنیا به سرعت به «نماد ایران» بدل شد، به گونه‌ای که حتی تلاش‌های بعدی برای جایگزینی این برج با پروژه برج میلاد به نظر موفقیت‌آمیز نبوده است. در اواخر دهه پنجاه و دهه شصت و همزمان با آغاز روزهای انقلاب و حتی در دوره‌های بعدی مانند دفاع مقدس این میدان و برج معروفش و خیابان آزادی محلی برای گردهمایی‌بسیاری از تشکل‌های سیاسی و حوادث روز شده بود. از سوی دیگر تغییر نام خیابان آیزنهاور به آزادی و برج شهیاد به برج آزادی خود نشانی از تغییر در نظام ارزش‌های مردمی بود که آن روزها به خیابان‌ها می‌آمدند و گرداگرد همین برج و خیابان‌های اطرافش خواسته‌های خود را مطالبه می‌کردند. از سوی دیگر نام شهیاد که دربردارنده...
ادامه خواندن

«حق بر شهر» واقعاً موجود در ایران: مطالبه مردمی یا ابزارِ بازتولید نظم موجود


  شاید زمانی‌که هانری لفور مفهوم «حق بر شهر» را صورت‌بندی می‌کرد، گمان نمی‌کرد که دولت‌ها هم داعیه‌دار تحقق این مفهوم شوند. اما، در حال حاضر، درتمام کشورها عبارت حق بر شهر از زبان دولت‌مردان و مدیران شهری بیشتر از کنش‌گران شنیده می‌شود. این‌که آیا حق بر شهر مفهومی نهادی است که از طریق ارتقاء نهادهای موجود بتوان آن‌را تحقق بخشید یا حق بر شهر اساساً مفهومی رادیکال است که در فضایی مجادله‌ای (Agonistic) می‌توان آن‌را مطالبه کرد، باشد برای مجالی دیگر. در این یادداشت من به‌دنبال بررسی بازنمودهای مفهوم حق بر شهر در ایران و به‌خصوص تهران هستم و تلاش خواهم کرد تا به این پرسش نزدیک شوم که آیا این بازنمود می‌تواند منجر به دموکراتیک‌تر شدن فرآیند تولید فضای شهری در ایران منجر شود. مفهوم حق بر شهر از اواسط دهه 1380 وارد گفتمانبرنامه‌ریزی شد، درحالی‌که این مفهوم در دهه 1960 (1340) در فرانسه و در دهه 1980...
ادامه خواندن

بوطیقای شهر(30): پیر سانسو برگردان ناصر فکوهی و زهره دودانگه


شهر انباشت می‌کند، اما علتش آن است که اوج گیری عمودی خود را پنهان نگاه دارد. همان گونه که هانری برگسون می‌گوید: «شهر، آنچه را که در روستا و بنابر ]آهنگ[ طبیعت رخ می‌دهد و می‌گذرد و بنابر چرخه‌ها و ضرب‌آهنگ‌ها باز می‌گردد، به صورت همزمان درمی‌آورد» (1). ما دلایل این گردهم‌آیی بزرگ را می‌توانیم درک کنیم. شهر، ثروت‌های روستا را گردآورده و انبار می‌کند. شهر محصول هایی را که هر فصل به بار می‌آورد برای خود گردآوری می‌کند. شهر است که کارکرد سازمان‌دهی و هدایت را بر عهده دارد. اما این گردآوری‌ها صرفا در سطح محصولات مادی باقی نمی‌ماند. این امر همچنین شامل اندیشه‌ها، سنن و آدابی نیز می‌شود که شهر دریافت می‌کند، گرد می‌آورد، کنار هم می‌چیند و سپس به داوری و نقد درباره آن‌ها می‌پردازد. این به هم فشردگی ناپایدار (که خود نشانه‌ای از انباشتی سودمند است) ایجاب می‌کند که سلسله مراتب، اولویت‌ها و یک مدتِ زمانی...
ادامه خواندن