ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

معرفی کتاب نگاهی به شیوه های آموزش موسیقی در ایران

      برای شناخت موسيقی در يک بافت اجتماعی از دو اهرم دانش و روش شناخت استفاده میشود و دانش نظريه ها و فرضيه های متعدد را به کار میگيرد. در حالی که روش ، نحوة اثبات موضوع را شامل میشود. روش اثبات موضوع را متدولوژی يا روش شناسی  میگويند. موسیقی اصیل ایرانی، شامل دستگاه‌ها، نغمه‌ها، و آوازها، از سالها پیش تا به امروز سینه به سینه در متن مردم ایران جریان داشته، و بخش اندکی از آنچه که دل‌نشین، ساده ‌و قابل‌فهم تر بوده‌است امروزه از نیاکان هنرمندمان به ارث رسیده است، بخش بزرگی از آسیای میانه، افغانستان، پاکستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان و ترکیه در تعامل با این نوع موسیقی است و هرکدام به سهم خود تأثیراتی در شکل گیری موسیقی ایرانی داشته‌اند.«موسیقی کلاسیک ایرانی همچون درختی است که ریشه آن را سابقه کهن این موسیقی تشکیل می دهد. تنه اصلی این درخت، ردیف یا، به عبارت دقیق تر، مجموعه ردیف...
ادامه خواندن

نمود بتوارگی موسیقی و عوامل تخریب آن

 تصویر:نقاشی پال کلی (١٨٧٩ - ١٩٤٠) با عنوان "راه ها" ، پیشگفتار-  بیشترین مطالعه بتوارگی موسیقی را از تاثیرتجارت و اقتصاد بررسی کرده اند؛ با این حال، بتوارگی در موسیقی را صرفاً نمی توان اززاویه کالایی و تاثیر تجارت و اقتصاد مورد بررسی قرار داد٠ موسیقی از هر نوع که می خواهد باشد حاوی حالات روحانی جمعی و نهایتاً حاوی هویت فرهنگ اجتماعی و در پشت آن "روح تاریخی قومی" است و از این جهت هم در نفس خود حامل تقدسی روحانی است٠ هر نوعی از موسیقی که مورد توجه جامعه قرار می گیرد،‌ معنی اش این است که آن جامعه به آن موسیقی احترام می گذارد و احترامشان نشانی از تقدس باوری دارد٠ لازم است بدانیم سرچشمه این تقدس باوری در موسیقی کجاست و چرا مورد احترام شنونده واقع می شود. تاکیدی که تا کنون بر شناخت بتوارگی (فتیشیسم) موسیقی نهاده شده، تاکید برجنبه کالایی آن است و این امر موجب شده...
ادامه خواندن

معرفی کتاب حبیب سماعی و راویان آثار او

  حبیب سماعی(1325-1284 ) ‌ نامی‌آشنا در تاریخ موسیقی سنتی ایران است. زندگی سرشار از رمز و راز و خلق و خوی عجیب او، همواره باعث کنجکاوی علاقه‌مندان موسیقی برای یافتن اطلاعاتی در خصوص زندگی وی شده است. این نابغه موسیقی و استاد بزرگ سنتور، موسیقی را از پدر خود حبیب‌الله خان سماع حضور آموخت و در مدتی کوتاه، چنان تحولی در نوازندگی سنتور و جایگاه آن در موسیقی سنتی ایجاد کرد که امروز از او به‌عنوان پدر سنتورنوازی کلاسیک ایرانی یاد می‌کنند. سماعی،آخرین چهره برآمده از مکتب سنتور دوره قاجار(مکتب محمدصادق خانی) است که از نظر رپرتوار و شیوه اجرا متمایز از دیگر مکاتب موسیقی قاجار(چون مکتب تار علی اکبر فراهانی) محسوب می شود. پایه های سنتور نوازی کلاسیک ایران در قرن حاضر بر تکنیک حبیب سماعی استوار است و او را می توان پدر سنتور نوازی کلاسیک ایران در قرن حاضر خواند، زیرا هم او بود که در اوایل...
ادامه خواندن

تافته جدابافته

  بهروز   غریب‌پور آقا محمد شاطر دست او را گرفته است و از کوچه‌هاي پيچ در پيچ شهر مقدس با خود مي‌برد. مقصدشان خانه «آقا سيد عرب» پير و فرزانه است. جمعه است و در همان کوچه‌ها کودکان هم‌سن و سال «محمدرضا» در حال بازي‌هاي بي‌سر‌انجام يا کم سر‌انجام کودکانه‌اند اما او حسرت پيوستن به آن‌ها را ندارد. او واهمه دارد که پير فرزانه و مومن صدايش را و تلاوت قرآنش را به همان اندازه که پدرش پسنديده است، نپسندد و سوره‌ها را در ذهن زمزمه مي‌کند و با لبان بسته، خود را آماده خواندن مي‌کند و بي‌آن‌که بداند به تمريني حرفه‌اي تن مي‌دهد که تارهاي صوتي را ورزيده مي‌کند.   آقا محمد شاطر از رعاياي حاج‌آقا سيد علي‌اکبر طبسي، جد کودکي است که دستش در دست اوست و خدمتگزاري‌ است که نمي‌داند دست يک نابغه آواز و موسيقي را گرفته. شايد اگر مي‌دانست هم‌قدم شدن با محمدرضاي شجريان خردسال...
ادامه خواندن

اهداف قوم‌‏موسیقی‌‏شناسی، یک نگاه انسان‌شناسانه

اهداف قوم‌‏موسیقی‌‏شناسی، یک نگاه انسان‌شناسانه، نوشته‌ی: آلن. پ. مریام، برگردان: بهرنگ نیک‌آئیناشاره‌ی مترجماین مقاله نوشته‌‌ی آلن مریام است: انسان‌‏شناس و موسیقی‌‏شناسی که حاملِ مفاهیمِ جدیدی به رشته‏‌ی قوم‌موسیقی‌شناسی (اتنوموزیکولوژی) بود و همواره برای روشن‌‏تر شدنِ مفاهیم و موضوعاتِ اساسی و مهم در این رشته تلاش کرد. مریام در سال 1923 در ایالت مونتانا متولد شد. در سال 1947 از دانشگاه ایالتیِ مونتانا در رشته‌‏ی تئوریِ موسیقی و آهنگسازی فارغ‌‏التحصیل شد و در مقطع کارشناسی ‏ارشد، با تمرکز بر روی سازهای موسیقی جاز، به تحصیل پرداخت. او در سال 1951 در رشته‌‏ی انسان‌‏شناسی به دریافت مدرکِ دکترا نائل شد (Nettl 1982). مریام با افرادی همچون مِلویل هِرسکویتس و ریچارد واترمن کار می‌‏کرد و به همراه چارلز سیگر، ویلارد رودس و دیویدمک‌‏آلستر از مؤسسینِ جامعه‌‌ی قوم‌موسیقی‌شناسی بود. همچنین از بنیان‌‏گذاران انجمنِ مطالعاتِ آفریقا و رئیسِ انجمنِ انسان‌‏شناسیِ مرکزیِ ایالات متحده از سال 1960 تا 1961 بود (ibid.). با توجه به نوشته‌‏های آلن مریام...
ادامه خواندن

کمالِ مطلوب و هُنر: واکاویِ چیستیِ سُنّتِ نقاشی- موسیقی در شرق

چکیده: از دوران باستان همواره کسانی بوده‌اند که آرزوی تبدیلِ سطوحِ نامتجانسِ هستی به‌یکدیگر را جهتِ دستیابی به «جسمِ متعالی» یا «کمالِ مطلوب» در سر می‌پرورانند و از آنجا‌که وادی هنر نیز از قرونِ نخستین پیوندی ناگسستنی با اعتقاداتِ سنّتی داشت این مسأله در آن به‌صورتِ یکی‌انگاریِ نقاشی و موسیقی پدیدار گشت. امّا استخراجِ اصولِ بنیادینِ اندیشه‌ای که آثارِ ذاتاً متفاوتِ دیداری و شنیداری را در شرق  به مثابه‌ی تجربه‌ای واحد در نظر می‌گیرد، به علّتِ عدمِ وجودِ پیشینه‌ای مکتوب و مستقل به‌سهولت امکان‌پذیر نیست. از این‌رو نوشتار در راستای پاسخ به اینکه نظام‌های فکری مختلفِ شرقی چگونه چنین ارتباطی را تعریف کرده‌اند و به بازنماییِ آن واکنش نشان داده‌اند، با بهره‌گیری از روشِ تطبیقی به این نتیجه می‌رسد که پیوندِ نقاشی و موسیقی در شرق علی‌رغمِ ریشه‌دوانیدن در اندیشه‌ها‌ی باستانی و فلسفه‌ای کیهانی مبتنی بر بازنماییِ هارمونیِ کُرات و مفهومِ وحدت، به سه طریقِ مختلف در ایران، هند و خاورِ...
ادامه خواندن

صد وهشتمین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ: موسیقی قومی و پژوهشهای فرهنگی

  صد و هشتمین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ با موضوع «موسیقی قومی و پژوهشهای فرهنگی» برگزار خواهد شد. در این نشست آقای دکتر هومان اسعدی  درباره «بحثی درباره روند تکوین و شناخت شناسی رشته اتنوموزیکولوژی» و آقای محسن شهرنازدار درباره «رويكردهاي پژوهش در موسيقي قومي ايران» سخنرانی خواهند کرد . در این نشست فیلم A Kabul Music Diary اثر پروفسور جان بیلی (John Baily) نمایش داده خواهد شد. انسان شناسی و فرهنگ از علاقه مندان دعوت می کند که در این نشست حضور یابند. زمان یکشنبه 17 بهمن 1395 ساعت 16 تا 19 مکان خیابان ولیعصر نرسیده به میدان ولیعصر خیابان دمشق پژوهشگاه فرهنگ هنر ارتباطات   درباره فیلم A Kabul Music Diary http://research.gold.ac.uk/1730/ درباره پروفسور جان بیلی http://www.gold.ac.uk/music/staff/baily/ درباره هومان اسعدی http://www.hamshahrionline.ir/details/70573  
ادامه خواندن

جامعه شناسی تاریخی و موسیقی ایران

  موضوع جامعه شناسی تاریخی و موسیقی به طورکلی بیشتر با مباحث نظری همراه است. در به کارگیری دیدگاه های نظری هم به هر سو که در این  وادی گام برداریم ، افقی از جلو چشمانمان گشوده می شود و ما را در شناخت گذشته موسیقی خود آگاه تر می سازد. البته به کارگیری دیدگاه های نظری دیگران هم به حدی متنوع و متضاد است که گاه ممکن است ما را در پیچ و خم گذشته های تاریک تاریخ گمراه سازد؛‌ با این حال، راه همین است و در این "وادی ظلمت" باید تشنه به دنبال چشمه های روشن موسیقی ایران باشیم.  پیشتر در مقاله کوتاهی با عنوان "دیدگاه ماكس وبر درباره موسیقی ایران" (که در پایگاه "انسان شناسی و فرهنگ" ارائه داده بودم)  توضیح دادم که ماکس وبر صورت بندی جامعه ایران و ترک و عرب را در برابر موسیقی اروپای بعد از رنسانس قرار می دهد و بر...
ادامه خواندن

طرحی نو در سایه‌روشن سنت

امیر بهاری وقتي اثر هنري داراي ارزشهاي زيباييشناسانه و نظرگاه انساني باشد، راه خود را در دل تاريخ باز ميکند و به پيرامون خود روشنايي ميبخشد. آثار پرويز مشکاتيان واجد چنين مشخصهاي بودند. مشکاتيان هيچوقت از جامعهاش جدا نبود. چه در دوران انقلاب که با گروههاي عارف و شيدا مشغول به کار بود و چه در دهههاي شصت و هفتاد که آثاري درخشان را براي محمدرضا شجريان خلق کرد. نزديکي مشکاتيان به جامعه و شناخت او از سنتهاي موسيقي، او را فراتر از يک موسيقيدان موسيقي کلاسيک ايراني به مردم نزديک ميکرد. مردم هنوز «بيداد» را به خاطر دارند. وقتي خواننده ميخواند: «ياري اندر کس نميبينيم ياران را چه شد...» در دل خود بخشي از تاريخ ايران را ثبت ميکند و فغاني از عصر خود را به شکل پژواکي ناميرا در تاريخ رها ميکند. با اين همه او در سالهاي آخر چندان پويا نبود. شايد سالهاي منتهي به مرگ پرويز...
برچسب ها:
ادامه خواندن

مقام؛ عنوانی نادرست برای موسیقی اقوام ایران

  کاربرد ترم "مقام" برای "موسیقی قومی در ایران"، کاربردی غیرعلمی، نادرست و گمراه کننده است. این واژه نه مفهومی است و نه تا کنون تعریفی از آن ارائه شده. کاربرد عنوان مقام برای موسیقی قومی ایران از چند جهت نادرست است: برای موسیقی شناسی ایرانی مشخص نیست که مفهوم مقام در موسیقی اقوام یعنی چه؛‌ عنوان مقام دلالت بر "مد" (mode) دارد نه بر ملودی؛ در موسیقی شناسی قومی ایران، نه از "مد" و نه از ملودی و نه از تفکیک آنها تعریفی ارائه نشده است؛ عنوان مقام در موسیقی اقوام پشتوانه تاریخی ندارد؛ ساختار سیستم بندی موسیقی اقوام ایرانی در درون با یکدیگر متفاوتند؛‌ موسیقی هر قوم با برش منطق فرهنگ همان قوم در تباین است و از این جهت، هرکدام نسبت به قلمرو جغرافیایی – فرهنگی، برش (یا گروه بندی فرهنگی موسیقایی) متفاوت و مخصوص به خود را دارند. تنوع چشم گیر در اختلاف سیستم و فرهنگ...
ادامه خواندن