ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

معادل های واژه سواد در انگلیسی و فرانسه

ترجمه و تلخیصسازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحدد یا یونسکو، در طول دوران فعالیت خود در حوزه سواد اقدامات مهمی را در سراسر دنیا  ارائه داده است. یکی از مهم ترین اقدامات یونسکو در این حوزه، ارائه تعاریف مختلف از مفهوم سواد و طرح ریزی کارکردهای اجتماعی و فرهنگی آن است. سازمان یونسکو با معرفی و برگزاری زمانبندی های چندساله، پروژه های دهه سواد (Literacy decade) را هر چندسال یکبار به تناوب برگزار کرده است. یکی از مهم ترین این برنامه ها در دهه 1975 میلادی و با سمپوزیوم بین المللی پرسپولیس (Persepolis Symposium) در ایران برگزار شد که در طی آن مفهوم سواد به معنای توانایی صرف خواندن و نوشتن با کارکرد تولید نیروی کار انسانی ماهر جهت فعالیت های اقتصادی به چالش کشیده شد و این معنا از سواد را به شکلی بنیادین متحول کرد. در بیانیه رسمی این سمپوزیوم اعلام شد که دیگر سواد توانایی صرف...
ادامه خواندن

به مناسبت " دِهوا ربّا" عید بزرگ صابئین مندائی

حسین عبّاسی امروزه سخن گفتن و نوشتن درباره ی "صابئین مندائی"، به لطف پژوهش های شرق شناسان، آسان و میسّر شده است. تا پیش از قرن بیستم، سده های فراوانی صابئین را با توجه به معنای واژگانی کلمه ی "صَبَأ" –  که یکی از معانی اش در زبان عربی "خروج از دین" است – "کافر" و "نجس" می پنداشتند. کافرشماری صابئین، از منظرِ دینی، دلایل خود را دارا بوده است: بسیاری از فرقه های دینی غیر موحِّد و از آن شمار "ستاره پرستان"، "بُت پرستان" و "حرانیان"، برای گرفتن جواز زیستن در اقلیم های زیر نفوذ مسلمانان، خود را "صابی" و "صابئی" نامیدند و بدین سان، "صابئین راستین" در میان انبوه مدعیان "صابئیت" گم شدند و برچسبِ کفر و انگِ شرک و ستاره پرستی خوردند و نگاه و تعامل مسلمانان با ایشان، فرودستانه شد. واژه ی صابئین به عنوان یک دین، سه بار در قران (سوره ی "بقره" آیه ی...
ادامه خواندن

آیا زبان آن طور که امروزه آن را می شناسیم، هنوز برای عصر دیجیتال مناسب است؟

پاولو شوپن برگردان زهرا خلجی طبق گفته تعدادی از دانشمندان علوم اعصاب و فلاسفه شاید زبان اساسی ترین وسیله برای انتقال ایده ها نباشد. در عصر دیجیتال لازم است که نقش آن را مطالعه کنیم و احتمالات جدید را که تکنولوژی خلق می کند بررسی کنیم. جان سرل استاد فلسفه دانشگاه برکلی در کتاب خود بیان و معنا (۱۹۷۹) این ایده را «اصل قابلیت بیانی» می‌نامد،‌ اصلی که هر چیزی معنایی دارد را می توان به زبان آورد. هم چنین در رساله منطقی-فلسفی (۱۹۲۱) لودویگ ویتگنشتاین اشاره می‌کند که «محدودیت های زبان من، محدودیت های جهان من است.» خارج از فضای سر بسته فلسفه تحلیلی،‌ محدودیت های زبان های طبیعی وقتی که به سراغ ایجاد معنا می‌رویم هم در هنر و هم در علم شناخته شده است. روان شناسی و زبان شناسی اعتراف کرده اند که زبان وسیله بیان کاملی نیست. عموما این نظر مورد قبول همه است که افکار...
ادامه خواندن

کريستين متز و مساله‌ي دلالت تصوير

ميلاد روشني‌پايان کريستين متز، مقاله‌ي دوران‌ساز خود را با عنوان سينما: زبان يا سيستم زباني؟، با اين جملات پر از اميد به پايان مي‌برد؛ «سوسور آنقدر زنده نماند تا بتواند درباره‌ي اهميتي که سينما در دنياي کنوني به دست آورده است، اظهارنظري بکند، اما کسي منکر اين اهميت نيست که زمان نشانه‌شناسي فيلم فرا رسيده است».1 زمان نشانه‌شناسي فيلم فرا رسيده بود و اين خود متز بود که مي‌رفت با همين مقاله، که در يکي از شماره‌هاي سال 1964 نشريه‌ي کومينيکاسيون منتشر شده بود و امروز يکي از کلاسيک‌ترين مقاله‌ها‌ي نشانه‌شناسي فيلم است، به گشايشي جديد در تئوري فيلم دست بزند. گشايشي که به منزله‌ي آري‌گويي به توفاني بود که پيشتر از سوي زبان‌شناسي و نشانه‌شناسي ساختارگرا وزيدن گرفته بود و تا آن لحظه تمام حوزه‌هاي علوم انساني و نقد ادبي و هنري را درنورديده بود. و حالا نوبت سينما بود که خارج از بحث‌هاي عوامانه و متداول در خصوص...
ادامه خواندن

مفاهیم کلیدی در فرهنگ و زبان (۵): مغز

  جان شومن برگردان زهرا خلجی اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، مغز را می‌توان شامل یک دستگاه حسی پسین، دستگاه حرکتی پیشین و یک نظام ارزیابی کم و بیش پسین و جلویی در نظر گرفت. نظام ارزیابی میزان ارتباط انگیختگی و اهمیت احساسی کنشگرها، کنش ها و چیزهایی که سازوکار حسی آن ها را دریافت می‌کند، می‌سنجد تا کنش های حرکتی یا ذهنی مناسب در برابر محرک را تعیین کند. ما بر اساس ارتباط یا ارزش، فکر می‌کنیم یا دست به کاری می‌زنیم. ارزش سه نوع دارد: هم ایستایی،‌ هم ایستایی اجتماعی  و جسمی.  ارزش هم ایستایی به ایستایی زیست شناسی و کارکرد های ابتدایی بدن مربوط می‌شود. ما به گونه‌ای رفتار می‌کنیم تا تنفس، دمای بدن، سیری و امنیت جسمی مناسبی را حفظ کنیم و محرک های محیطی را به نسبت میزان ارتباطشان به این کارکرد ها می‌سنجیم. ارزش هم ایستایی اجتماعی به تمایلات ذاتی ما به تعامل با...
برچسب ها:
ادامه خواندن

عمران صلاحی گفت فرهنگ طنز بنویس

گفتگو با محمدرضا اصلانی درباره کتابهای «فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز»و «بهرام صادقی؛ بازماندههای غریبی آشنا» حامد قصری کتاب «فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز» اثر دکتر محمدرضا اصلانی (همدان) با ویرایش جدید از سوی انتشارات مروارید منتشر شده است. این کتاب بالغ بر صد و بیست مدخل را در خود جای داده است. این اثر نخستین فرهنگ تخصصی طنز در ایران است و فرهنگنگار در شیوه تالیف آن تلاش کرده است مطالب تخصصی را به گونهای درج کند که برای افراد غیرمتخصص هم امکان مطالعه و لذت بردن از کتاب وجود داشته باشد. محمدرضا اصلانی دکترای زبان شناسی دارد. پیش از این نیز مولف کتاب خوب و مهمی چون «بازماندههای غریبی آشنا» بوده که در آن به زندگی و آثار بهرام صادقی و همچنین استعاره و مجاز در داستان پرداخته است. این نویسنده در سال 1378 برنده جایزه قلم بلورین ششمین جشنواره مطبوعات و بهترین منتقد ادبی سال شد. گفتوگوی...
ادامه خواندن

انسان شناسی سواد (2): اریک هولاک و مقدمه ای بر افلاطون

اریک هولاک (Eric Havelock) متخصص مطالعات کلاسیک متفکر دیگری است که در کنار جک گودی و والتر اونگ به نظریه شکاف عظیم میان جوامع برخوردار از سواد کتبی و جوامع شفاهی معتقد بود و سواد کتبی را عامل شکل گیری عقلانیت, ذهن انتزاعی و توسعه در جوامع مدرن می دید. وی با کتاب مشهور خود با عنوان «مقدمه ای بر افلاطون»  برای اولین بار در دهه 1980 میلادی به شکل دهی و جهت گیری مطالعات سواد کمک کرد. اریک هولاک در این کتاب سواد به معنای نوشتار و الفبا را نقطه عطفی در تاریخ شیوه تفکر و فرهنگ جوامع انسانی و عاملی کلیدی در انتقال جوامع انسانی از ابتدایی به مدرن دانسته است. وی این ایده را در مقالات متعدد و مهمی چون «ذهن الفبایی: هدیه  یونان به دنیای جدید» بسط می دهد. تز اصلی وی در واقع الفبایی و انتزاعی شدن ذهن انسان بواسطه الفبا است که به تحولات...
ادامه خواندن

ادبیاتِ اقلیّت‌ها: چیزهایی که آقای نویسنده نمی‌داند در سخنرانی‌اش بگوید یا نگوید!

  کیم مونسو / ترجمة نوشین جعفری و پژمان طهرانیان کیم مونسو، نویسندة معاصر اسپانیاییِ کاتالان‌زبان، که حالا دیگر ـ با ترجمه و انتشارِ دو کتاب از او به فارسی: چرا اینجا همه‌چی این‌جوریه؟ (ترجمة نوشین جعفری، مانِ کتاب، 1393) و گوادالاخارا (ترجمة پژمان طهرانیان، نشر نی، 1395) ـ نباید میان ادبیات‌خوان‌های ایرانی نویسندة چندان ناشناسی باشد، در سخنرانیِ زیر که در مراسم افتتاحیة نمایشگاه بین‌المللیِ کتاب فرانکفورت در سال 2007 (همان سالی که فرهنگ و ادبیات کاتالان مهمان ویژة نمایشگاه بوده) ایراد کرده، ضمنِ آنکه درگِل‌ماندگیِ خودِ نویسنده‌اش را شوخ‌طبعانه برملا می‌کند و همین روندِ دست‌وپا زدنِ خودش در گِل را تبدیل به داستان‌گونه‌ای جذّاب (مشابه برخی داستان‌های کوتاهش)، با طنز و طعنه‌ها و نیش‌وکنایه‌های فرهنگی ـ سیاسی ـ اجتماعی خاصّ خودش کرده و از این نیز سخن می‌گوید که چه شده که فرهنگ و ادبیاتی ریشه‌دار در طول تاریخ چنان در حصارهای سیاسی ـ اجتماعی محصور گشته که نویسندگانش کم‌تر...
ادامه خواندن

تیپو سلطان و علاقه او به زبان فارسی و سبک زندگی ایرانی

  تیپو سلطان که نام واقعی او سلطان فاتح علی خان شهاب بهادر می باشد در سال 1750 میلادی در منطقه میسور در جنوب هند و در شهر سرینگا پتم  چشم به جهان گشود.او بزرگترین پسر سلطان حیدر علی ,سلطان و پادشاه  منطقه دکن در جنوب هند  بود. او در زمان حکومت خویش شروع به ضرب سکه به زبان فارسی,جایگزین کردن تقویم خورشیدی ایرانی به جای تقویم عربی و رسمی کردن زبان فارسی در منطقه پادشاهی خویش کرد,تیپو سلطان  هم چنین دستور داد تمامی نامه های دربار,قوانین حکومتی و دستورات سلطنتی به فارسی نوشته و ثبت شود, او در زمانه ای زندگی می کرد که انگلیسی ها بتدریج  شروع به اشغال شبه قاره هند کرده  و یکی پس از دیگری حکومت های محلی را از بین می برده  و زبان انگلیسی را به جای زبان فارسی و اردو,روش زندگی بریتانیایی ,آموزش و پرورش به سیستم انگلیسی و از بین بردن...
ادامه خواندن

ضرورت معرفی و درج جدول نشانه های آوایی در فصلنامه های حوزه فرهنگ مردم

چکیده در علم زبان شناسی با استفاده از آوانگاری و جدول نشانه های آوایی، آوانویسی واژه ها برای صحیح خواندن کلمات، جاینام ها و واژه های خاص و گویشی استفاده میگردد. این  روش رویه ای است که معمولاً در فصلنامه های ویژة جغرافیایی، فرهنگی، مردم شناسی، فرهنگ مردمی، عشایری و برخی دیگر از نشریات موضوعی و تخصصی، بر آوانویسی واژه¬ها تأکید می¬شود و برای آن جدول مخصوصی در ابتدای نشریه، جهت اطلاع و استفاده نویسندگان مقاله درج می¬گردد. در این مقاله ضمن بیان ضرورت، اهمیت، پیشینه و نشانه¬های¬آوایی و آوانگاری، به پیشنهاد ترسیم یک جدول نشانه¬های¬آوایی برای به¬دست دادن قواعد و ضوابط یکسان توسط زبانشناسان و متخصصین بین-رشته¬ای تأکید می¬شود تا با استفاده از این جدول بتوان از تشتت و چند¬گانگی ضبط کلمات، جاینام¬ها، واژه¬های خاص و گویشی به زبان فارسی در مقالات جلوگیری و در سهولت و صحیح¬خوانی و یا بیان درست آنها دقت کرد. کلید واژه: آوانویسی، نشانه¬های...
ادامه خواندن