ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

نوروز در تقویم ایرانی / دانشنامه ایرانیکا، برگردان ملیحه درگاهی

    روز هرمز (اولین روز همه ماههای ایرانی) از ماه فروردین، یکی از روزهای سال جدید تقویم پارسی است که در حال حاضر با روز اعتدال بهاری (روزی که در آن خورشید وارد درجه اول برج حمل می شود) مصادف شده است. این ورود به سال جدید نه با موقعیتی که نوروز در سایر تقویم ها دارد (برای مثال در تقویم مالیاتی عثمانی یا تقویم نوسَیری (Nosayri) ) و نه با نام روزهای سال جدید در دیگر تقویم ها، که از نوروز پارسی- همچون نَیریز در مصر یا نَیروز در اندلس- مشتق شده اند، ارتباطی ندارد ( یک بررسی کتاب‌شناسانه در موضوعی ارائه شده در کریستُفرتی، 2003). در جهان ایرانی نیز روزهای دیگری بودند که نوروز نامیده می شدند. این روزها حتی به لحاظ نظری با روزی که در آن خورشید وارد برج حمل می شود تقارنی داشتند. در سال 895/282 نوروز معتضدی توسط خلیفه معتضد عباسی برای اهداف مالیاتی مرسوم...
ادامه خواندن

برگه داده های شهری (16): گرگان

گرگان نام شهر و شهرستان و نيز نام سرزميني باستاني در جنوب شرقي درياي خزر است. در زبان باستاني آن را گورگان و وركان و در زبان يوناني هيركان يا هيركانيا و در زبان عربي جرجان مي‌گفتند. شهر و شهرستاني كه امروز گرگان خوانده مي‌شود تا سال 1316 شمسي موسوم به استرآباد بود، و كل منطقه گرگان قديم، در تقسيمات كشوري امروز، استان گلستان نام دارد. رشد اوليه شهر در محدوده برج و باروي آن بود اما از سال 1290 به بعد رشد شهر بيشتر معطوف به جنوب و شرق شد و از سال  1317 به بعد نيز رشد شهر مجدداً در همان قسمت شرق و جنوب شرقي انجام گرفت. اما در دهه 1340 و 1350 روند رشد شهر تغيير نمود و شهر بصورت پراكنده و در تمام جبهه ها گسترش يافت كه بيشتر در امتداد خيابانها ايجاد شده بود . در دهه اخير نيز شهر اين الگوي رشد پراكنده...
ادامه خواندن

نگاهی به فیلم ادوارد مونکِ ساخته‎ی پیتر واتکینز

پیتر واتکینز مستندسازی است که آثارش کمتر شناخته شده‎اند. شاید ویژگی او را بتوان در شیوه‎ی نگاه او به تاریخ جستجو کرد. واتکینز به قول خودش عنصر زمان را کنار می‎گذارد و تاریخ را به صورتی زنده و در ارتباط با مخاطب بازتولید می‎کند. مطلبی که می‎خوانید توسط جوزف ا. گومز در فصلنامه‎ی فیلم کوارترلی(Film Quarterly) 1977-1976 به چاپ رسیده و در رابطه با فیلم «ادوارد مونک» نوشته شده است. در ادوارد مونک که به صورت مستند-زندگینامه ساخته شده است، واتکینز با روشی جدید در این ژانر به بازسازی زندگی این نقاش پرداخته است.   جوزف ا. گومز (Joseph A. Gomez)  برخلاف ]ژانرهای[ وسترن، موزیکال، وحشت، مهیّج، و اغلبِ دیگر ژانرهای سینمایی، فیلم‎ بیوگرافی هیچگاه از رسمیتی جدی برخوردار نبوده است. هیچ کتابی که به صورتی عمیق به این ژانر بپردازد وجود ندارد، و به نظر می‎رسد بسیاری از منتقدینِ فیلم تمایل به بیرون راندن فیلم‎های بیوگرافی از مباحث جدی...
برچسب ها:
ادامه خواندن

هنر معاصر (بخش چهارم، قسمت سوم)

ایو میشو، ریموند مولن  برگردان سام محتشم واژه‌ی «معاصر» در دو معنی تعریف می‌شود. در تعریف متداول، بر آنچه دلالت می‌کند «که به دوره‌ی ما راجع است»، بدون ارزش دیگری مگر برای هم‌باشی با اکنون: جهانِ معاصر، از روی این تعریف، جهانی ست که در آن می‌زییم. با اهمیّتي بحث‌انگیز که مشخص‌کردنِ فرقي را نه صرفاً زمانی که هم‌چنین فرمی و ماهیّتی در نظر دارد، از سوی دیگر «معاصر» ابزارِ ایده‌یِ قدرتِ نفوذ و تناسبِ خاص می‌شود در تقابل با آنچه پیش‌پاافتاده یا، بدتر، قدیمی است. در این مفهومِ بحث‌انگیز، ‌انگاره‌ی هنر معاصر به سال‌های 1980 برمی‌گردد. بیش‌تر به‌طورمنحصر با هنرهای دیداری، موسیقی و حوزه‌هایی مطابقت دارد که آنجا فرم‌های خاصی می‌نمایند فعلیّتِ شایان توجهی دارند. .5 بازارِ هنرِ معاصر درطیِ سال‌های 1980، ارزش‌های هنریِ هنر معاصرِ به‌اصلاح بین‌الملل در دلِ جهانِ هنریِ غرب تعریف شدند و بر اساسِ سلسله‌مراتب سازمان‌دهی، که نمونه‌اي کاملاً خاصِ برهم‌کنش‌های موجود میان حوزه‌ی فرهنگی...
ادامه خواندن

مشروطه و کتاب

مجید   رُهبانیکتاب و کتابخانه به روایت مطبوعات؛ 1285-1304. مسعود کوهستانی‌نژاد. تهران: خانة کتاب، 1395. 792ص (رحلی)، مصور. 800000 ریال. در کشور ما حکومت‌های جدید معمولاً تاریخ گذشته را بازنویسی کرده‌اند و در این بازنویسی‌ها، خود را مبدأ اغلب تحولات و پیشرفت‌ها شناسانده‌اند. نتیجه آن‌که در جست‌وجوی پیشینة تحولات و پدیده‌های اجتماعی و فرهنگی جدید با «سالِ‌ صفر»هایی رو‌به‌رو می‌شویم که پایه و اساس درستی ندارند. نهضت مشروطیت که بزرگ‌ترین جنبش اجتماعیِ ترقی‌خواهانة ایرانیان در بیش از یک سدة گذشته است، سرآغاز بسیاری از تحولات عمیق اجتماعی، عزم عمومی برای کسب دانش و آگاهی، خروج از جهالت قرون و ورود به عصر جدید به شمار می‌رود. هدف‌های مشروطیت چندگانه بود: تحکیم استقلال ایران و کوتاه ساختن دست بیگانگان، مردم‌سالاری و حاکمیت ملّی، تشکیل مجلس شورای ملّی با انتخابات آزاد و عادلانه، نفی استبداد سلطنت و مهار مراکز قدرت غیررسمیِ متحد دربار که بر همة عرصه‌های حیات ایرانیان مسلط بودند، ایجاد...
ادامه خواندن

اهداف قوم‌‏موسیقی‌‏شناسی، یک نگاه انسان‌شناسانه

اهداف قوم‌‏موسیقی‌‏شناسی، یک نگاه انسان‌شناسانه، نوشته‌ی: آلن. پ. مریام، برگردان: بهرنگ نیک‌آئیناشاره‌ی مترجماین مقاله نوشته‌‌ی آلن مریام است: انسان‌‏شناس و موسیقی‌‏شناسی که حاملِ مفاهیمِ جدیدی به رشته‏‌ی قوم‌موسیقی‌شناسی (اتنوموزیکولوژی) بود و همواره برای روشن‌‏تر شدنِ مفاهیم و موضوعاتِ اساسی و مهم در این رشته تلاش کرد. مریام در سال 1923 در ایالت مونتانا متولد شد. در سال 1947 از دانشگاه ایالتیِ مونتانا در رشته‌‏ی تئوریِ موسیقی و آهنگسازی فارغ‌‏التحصیل شد و در مقطع کارشناسی ‏ارشد، با تمرکز بر روی سازهای موسیقی جاز، به تحصیل پرداخت. او در سال 1951 در رشته‌‏ی انسان‌‏شناسی به دریافت مدرکِ دکترا نائل شد (Nettl 1982). مریام با افرادی همچون مِلویل هِرسکویتس و ریچارد واترمن کار می‌‏کرد و به همراه چارلز سیگر، ویلارد رودس و دیویدمک‌‏آلستر از مؤسسینِ جامعه‌‌ی قوم‌موسیقی‌شناسی بود. همچنین از بنیان‌‏گذاران انجمنِ مطالعاتِ آفریقا و رئیسِ انجمنِ انسان‌‏شناسیِ مرکزیِ ایالات متحده از سال 1960 تا 1961 بود (ibid.). با توجه به نوشته‌‏های آلن مریام...
ادامه خواندن

معرفی کتاب نما در سیمای شهر (با رویکردی بر مبانی و ضوابط)

مفهوم عام سکونت و بودن انسان بر روی زمین و محیط متناسب با آن، از دیرباز مسائلی را شامل می شود که ریشه در اعتقادات و باورهای ما داشته و هر بخش از فضاهای شهر که نمود باورها و اعتقادات انسان باشد، از اهمیت ویژه ای برخوردار خواهد بود. در این میان «نما» تنها به عنوان جزئی از یک اثر معماری مطرح نیست، بلکه در سطحی گسترده‌تر حامل پیام نحوه تفکر و شیوه زیست جامعه پدیده‌آورنده آن می باشد. مدگرایی در معماری و شهرسازی جهان نو، بی توجهی به پایه های فرهنگی، تاریخی، اجتماعی و جغرافیایی در شهرها در حال رخ‌نمایی است و این معضل از جمله معضلات کنونی شهرهای کشور ما نیز می باشد. با نگاهی هرچند گذرا به اطرافمان، به وضوح مشاهده می کنیم که معماری و شهرسازی ایران که در گذشته از غنای ارزشی، فرهنگی و زیست محیطی فراوانی برخوردار بود، امروزه به سیمایی ناهنجار، اشفته و...
برچسب ها:
ادامه خواندن

دردسر آمريکا در موصل

اکرم بالقاعد برگردان شهباز نخعی      پس از ترديدي طولاني، سرانجام واشنگتن براي بازپس گيري شهر بزرگ شمال توسط ارتش عراق و متحدان آن چراغ سبز داده است.   حيدر العبادي، نخست وزير عراق در سپتامبر ٢٠١٤، پس از کسب راي اعتماد مجلس براي تشکيل دولت وحدت ملي جهت شکست دادن «سازمان حکومت اسلامي» (داعش) گفت: «عراق هنگامي ازنو متولد مي شود که موصل آزاد شده باشد.  ما بايد براي رسيدن به اين هدف شتاب کنيم».     مرحله به مرحله، بيش از دوسال انتظار  لازم بود تا او بتواند اعلام کند که «حمله پيروزمندانه» با هدف بيرون راندن داعش از شهري که در ژوئن ٢٠١٤ به دست آن افتاده بود آغاز شده است.  در ايالات متحده، آقاي باراک اوباما از «برداشتن گام قاطع به سوي ازبين بردن کامل» نيروهاي جهادگر استقبال و او نيز ارزيابي کرد که بازپس گيري موصل به عراق امکان خواهد داد که يکپارچگي  خود را...
ادامه خواندن

خوشه‌های خشم و عاطفه!

فرخ امیرفریاردر حال و هوایِ جوانی؛ روزهای پیش از روزها در راه (1342-1346). شاهرخ مسکوب. لندن: اچ. انداس. مدیا، 1393. 295ص.یادداشت‌های روزانة شاهرخ مسکوب (1304ـ 1384) در نوع خود اگر نه بی‌نظیر که کم نظیر است، از این رو که کمتر ایرانی‌ای در یادداشت‌های خود به بیان شخصی‌‌ترین رویدادهای زندگی‌اش می‌پردازد. شاید به دلیل عدم رشد فردیت در ما نویسندگان و رجالِ سیاسی کمتر زندگی خودشان را قابل می‌دانند که در بارة آن بنویسند، وقتی هم که دست به این کار می‌زنند خیلی زود به سمت شرح اوضاع و احوال و وقایع سیاسی و اجتماعی می روند.     مسکوب در جوانی به خاطر توده‌ای بودن چند سالی به زندان می‌افتد و پس از رهایی از بندU سیاست را کنار می‌گذارد و به کارهای فرهنگی رو می‌آورد. او این یادداشت‌ها را در سنین 38 تا 43 سالگی نوشته است. هر چند از سیاست کناره گرفته، اما خودش می‌نویسد که هنوز از هجوم...
ادامه خواندن

تاریخچه مختصری از نوجوانی(4)

  نوجوانی در گستره ی زمان « آنچه که من در این کتاب بیان خواهم کرد اغلب مورد بی توجهی قرار می گیرد. این کتاب روایت حساس ترین لحظات زندگی من است و خوشحالم که به خیر و خوشی ختم شده اند. البته مساله ی اساسی آن است که در طول این لجظه ها ذهن من دستخوش تحولات بسیاری شد  و تغییرات بسیاری در آن حادث گردید. به هر حال من موفق شدم خودم را با شرایط وفق داده و ذهنم را مرتب کنم.» ( روسو، اعترافات) درست است که مطالعه ی انسان شناسانه ی جوامع موجود کمک شایانی در آشنایی با پدیده ی نوجوانی در نقاط مختلف دنیا به ما می کند، اما بررسی تحولات تاریخی این پدیده هم خالی از لطف نخواهد بود. یونان باستان در یونان باستان ، آموزش ( La paideia) در راس امور قرار داشت. مردم اسپارت آموزش های سفت و سختی در مبحث فیزیک و...
ادامه خواندن