ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

انسان‌شناسی یهودیان از کجا آغاز شد؟


مارسی بریک دانن برگردان مرجان یشایایی مقدمه انسان‌شناسی یهودیان مشتمل بر سنت خردگرایانه مطالعات انسان‌شناسی یهودیان و نتیجه آن مجموعه و نمادی از رفتارها، زبان و رسم‌های سوژه‌های متفاوت و پراکنده مورد بررسی است. انسان‌شناسانی که یهودیان را مطالعه می‌کنند، غالبا با این موضوع وارد گفتگو می‌شوند که مطالعات یهودی چگونه مرزها، روش‌ها و اقدامات مربوط به این رشته را پذیرفته‌اند. در  در اروپا، اسرائیل یا مثلا آرژانتین، جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی در مجموعه یک دپارتمان زیر چتر گسترده «علوم اجتماعی» تعریف می‌شوند. به همین ترتیب، مطالعات انسان‌شناسی یهودیان تحت عنوان‌های متفاوت رشته‌ای قرار می‌گیرند که ازجمله آنها می‌توان قوم‌شناسی، زبان‌شناسی، جامعه‌شناسی و مطالعات فرهنگی را نام برد. موضوع مرکزی دیگر در مطالعات انسان‌شناسی یهودیان آن است که یهویت به خودی خود چه معنایی دارد، با چه چیز در تعارض است و چگونه می‌توان درباره آن گفتگو کرد، چگونه تحول می‌یابد یا منتقل می‌شود. انسان‌شناسی یهودیان لزوما باید با این پرسش...
ادامه خواندن

بررسی تاریخی فعالیت‌های اقتصادی یهودیان همدان در روزگار قاجار


عباس زارعی مهرورز / لیلا شریفی مقدمه‌ای از مرجان یشایایی نزدیک به 4 دهه است بعد از وقوع انقلاب اسلامی برخی شهرهای ایران از سکنه یهودی خالی شده یا تعداد کمی را در خود جای داده‌اند. در شهرهایی مانند همدان، خوانسار، خمین، گلپایگان و کاشان و بابل و رشت و سنندج که روزگاری دارای محلات و جامعه ریشه‌دار یهودی بودند، امروز اثری از این جامعه نمی‌توان دید. به این ترتیب با مراجعه به آمارهای باقیمانده، می‌توان به جرات گفت تا چند دهه گذشته، یهودیان در سراسر خاک ایران از شمالی‌ترین نقاط تا بندر بوشهر پراکنده بوده‌اند. امروز با توجه به جریانات تفرقه‌افکنانه‌ای که در خاورمیانه شاهد آن هستیم، شاید واکاوی نحوه حضور یهودیان در پهنه کشور ایران نه فقط ارزش تاریخی داشته باشد، بلکه از این نظر نیز مهم باشد که در کشوری که اسلام قرن‌هاست حکومت می‌کند، چگونه اقلیت یهودی توانسته با اکثریت مسلمان هم‌زیستی کند. البته مراد کتمان...
ادامه خواندن

گذری بر تاریخچه کنیسه‌های تهران «کنیسای حئیم


  بررسی­هایی که در تاریخچه سکونت کلیمیان در ایران انجام شده است حاکی از آن است که اولین گروه‎های کلیمیانی که در ایران و بخصوص درتهران زندگی می‎کرده‎اند، همواره بدنبال مکان­هایی برای عبادت به­درگاه پروردگار خود بوده­اند و بطور کلی می­توان گفت، که از اواخر سلسله قاجاریه در ایران بناهای اولیه کنیساها در تهران شکل گرفت. در حدود 110 تا 115 سال پیش، کلیمیان در قسمت عودلاجان تهران که در حوالی خیابان سیروس و اطراف بیمارستان سپیر در ناحیه سرپولک و سه راه دونگی می‎باشد، ساکن بودند که در حال حاضر بازارچه ای به همین نام (روبروی بازار آهنگران در منطقه بازار تهران) توسط شهرداری و سازمان میراث فرهنگی مورد احیاء و بازسازی کامل قرار گرفته است. گفته می شود که در آن دوران هیچ خانواده کلیمی خارج از آن محدوده که در منطقه ارگ قدیم تهران واقع شده بود سکنی نمی‎گزید. ناگفته نماند که در آن زمان کلیمیان بیشتر...
ادامه خواندن

یهودیان ایرانی (5)


      نمایی از کنیسای لهستانی ها در محله قدیمی یهودیان    نوشته: یاکوف رابکین، استاد تاریخ در دانشگاه مونترئال. وی که همزمان با انتخابات مجلس به کشورمان سفر کرده بود، مشاهدات خود از جامعه یهودیان ایرانی را در قالب گزارش‌گونه‌ای با ذکر جزئیات چاپ کرده است که در 5 قسمت ارائه خواهد شد. از کتب‌های او که به زبان فارسی ترجمه شده، «یهود علیه صیهونیسم» برگردان عبدالرسول دیانی است. برگردان: مرجان یشایایی تهران در بازگشتم به تهران، از من دعوت شد درباره تضاد بین یهودیت و صیهونیسم در جمعی حدودا چهل نفره به نام «گروه فارغ‌التحصیلان یهودی ایران» که غالبا دانش‌آموختگان دانشگاه‌های ایران بودند، سخنرانی کنم. بسیاری از افراد حاضر در آن جمع می‌دانستند من کتابی نوشته‌ام با همین موضوع که به فارسی ترجمه و در ایران چاپ شده است. جلسه در عصر یک روز سه‌شنبه در کنیسای کوچکی برگذار شد که شنبه قبل برای اجرای نماز جماعت به...
ادامه خواندن

یهودیان ایرانی(4)


نوشته: یاکوف رابکین، استاد تاریخ در دانشگاه مونترئال. وی که همزمان با انتخابات مجلس به کشورمان سفر کرده بود، مشاهدات خود از جامعه یهودیان ایرانی را در قالب گزارش‌گونه‌ای با ذکر جزئیات چاپ کرده است که در 5 قسمت ارائه خواهد شد. از کتب‌های او که به زبان فارسی ترجمه شده، «یهود علیه صیهونیسم» برگردان عبدالرسول دیانی است. برگردان: مرجان یشایایی یهودیان زیادی در شیراز به من می‌گفتند از عدم رعایت اصول یهودیت در کشور اسرائیل سرخورده‌اند و اگر بخواهند به اسرائیل مهاجرت کنند، حتما به بنه باراک، شهرکی مخصوص یهودیان ارتودوکس در نزدیکی تل‌آویو که رعایت اصول مذهبی ازجمله حجاب در آنجا اجباری است، خواهند رفت. یهودیان ایرانی که بسیاری از آنها کاملا امروزی و مدرن هستند، با وجود تقید به قوانین شرعی یهود سر خود را نمی‌پوشانند. این کار با آنچه ما در مغرب زمین از مفهوم یهودی مدرن یا یهودی مذهبی در بین یهودیان اشکنازی، یهودیان غربی‌تبار،...
ادامه خواندن

یهودیان ایرانی(3)


نوشته: یاکوف رابکین، استاد تاریخ در دانشگاه مونترئال. وی که همزمان با انتخابات مجلس به کشورمان سفر کرده بود، مشاهدات خود از جامعه یهودیان ایرانی را در قالب گزارش‌گونه‌ای با ذکر جزئیات چاپ کرده است که در 5 قسمت ارائه خواهد شد. از کتاب‌های او که به زبان فارسی ترجمه شده، «یهود علیه صیهونیسم» برگردان عبدالرسول دیانی است. برگردان: مرجان یشایایی دوستانم در اصفهان آقای ساسون را به من معرفی کردند. وی هنرمند، معمار و صاحب گالری نقاشی بود که ما در آنجا یکدیگر را ملاقات کردیم. به علاوه، وی تنها یهودی در اصفهان است که سمت مهندس مشاور ساختمان‌های دولتی را دارد. وارد گالری که می‌شوید، تصویری زیبا از اورشلیم روبرویتان دیده می‌شود که این آیه تورات کنار آن نوشته شده است: «آه که اورشلیم، هرگاه تو را از یاد بردم، دست راستم بریده باد.» وی یهودی وفادار به آیین یهودیت است و گفت مرا در کنیسا دیده است....
ادامه خواندن

یهودیان ایرانی؛ گزارش یک سفر – بخش 2



  یاکوف رابکین برگردان مرجان یشایایی یاکوف رابکین، استاد تاریخ در دانشگاه مونترئال. وی که همزمان با انتخابات مجلس به کشورمان سفر کرده بود، مشاهدات خود از جامعه یهودیان ایرانی را در قالب گزارش‌گونه‌ای با ذکر جزئیات چاپ کرده است که در 5 قسمت ارائه خواهد شد. از کتب‌های او که به زبان فارسی ترجمه شده، «یهود علیه صیهونیسم» برگردان عبدالرسول دیانی است.   مردم همیشه نسبت به من آماده کمک و گشاده دست بودند.یک بار بعد از پایان نماز صبح در یکی از کنیساهای بزرگ اصفهان، به دنبال تاکسی می‌گشتم که یکی از نمازگذاران مرا سوار بر موتورسیکلتش به هتل برد. یا روزی دیگر که از یکی از افراد کنیسا سراغ رستوران کاشر را گرفتم، به اصرار دعوت کرد در خانه میهمان او باشم. در اصفهان اغلب می‌شنوید که شهر به دست یهودیانی بنا شده که بعد از خرابی معبد اول(1 از اسرائیل آن زمان به منطقه اصفهان فعلی کوچ کرده‌اند....
ادامه خواندن

یهودیان ایرانی؛ گزارش یک سفر- بخش 1


نوشته: یاکوف رابکین، استاد تاریخ در دانشگاه مونترئال. وی که همزمان با انتخابات مجلس به کشورمان سفر کرده بود، مشاهدات خود از جامعه یهودیان ایرانی را در قالب گزارش‌گونه‌ای با ذکر جزئیات چاپ کرده است که در 5 قسمت ارائه خواهد شد. از کتب‌های او که به زبان فارسی ترجمه شده، «یهود علیه صیهونیسم» برگردان عبدالرسول دیانی است. برگردان: مرجان یشایایی بازدید از جامعه یهودیان ایرانی یکی از اهداف سفر من به ایران بود. از کنجکاوی و علائق دانشگاهی که بگذریم، دغدغه‌های من به عنوان یهودی مومن برای انجام مراسم مذهبی در روز شنبه (روز مقدس یهودیان که مراسمی خاص در آن اجرا می‌شود) و عید پوریم و تهیه غذای کاشر (ذبح شرعی یهودیان) باعث شد در پی تماس با همکیشان ایرانی خود باشم. به علاوه، دعوت شده بودم تا درباره نوع عملکرد قوانین مذهبی یهود (هلاخا) در ارتباط با اسلام و مسلمانان سخنرانی کنم. در مقایسه با بسیاری از...
ادامه خواندن

ادبیات فاسیهود (فارسی به خط عبری)


 مهرداد نغزگوی کهن یهودیان از ادوار کهن در ایران می‌زیسته‌اند و تا آن‌جا که می‌دانیم، افزایش جمعیت آن‌ها در ایران از سال 586 قبل از میلاد در زمان بخت‌النصر آغاز می‌شود. اولین اشارت در مورد سکونت یهودیان در ایران مربوط به متون مذهبی آنان است که در مورد پراکنده شدن قوم یهود در شهرهای ماد سخن گفته است (رک. کتاب دوم پادشاهان 6،17). گرچه ورود یهودیان به ایران با غم و اندوه حاصل از تبعید همراه بود، ولی هم‌‌چنان که آسموسن (Asmussen 1379:1 ) می‌گوید، تسامح و مهمان‌نوازی ایرانیان (به خصوص در دوران هخامنشیان) آینده درخشان‌تری را فراروی یهودیان قرار داد. یهودیان با سکنی گزیدن در مناطق مختلف ایران، زبان محل سکونت جدید خود را نیز اتخاذ می‌نمودند و موادی از زبان‌های آرامی و عبری به آن می‌افزودند. اگر زبان یهودیان برپایه‌ی یکی از زبان‌های ایرانی باشد، آن ر ایرانی – یهودی می‌نامند. بیش‌تر این زبان‌های ایرانی، جز زبان فارسی،...
ادامه خواندن

یهودیانِ ضد صهیونیسم


هارون یشایائی علت معرفي دير‌هنگام کتاب «يک قرن مبارزه يهود عليه صهيونيسم» اين است که نويسنده‌اش، ياکوب رابکين، چندي پيش مدت کوتاهي به ايران آمد و امکان ملاقات و گفت‌و‌گوي اينجانب با ايشان فراهم شد. او از شرايط و موقعيت‌ يهوديان ايران آگاه بود و به شناخت رابطه آن‌ها با جريان رايج صهيونيستي در جهان علاقه فراوان نشان مي‌داد و مايل بود با بعضي صاحب‌نظران يهودي ايراني آشنا و نظرات آن‌ها را جويا شود. در گفت‌و‌گوي طولاني بين ما دو نفر آنچه موجب شگفتي ياکوب رابکين شده بود، نوع ارتباط مردم و مقامات جمهوري اسلامي ايران با نهادهاي جامعه کليميان ايران از جمله انجمن‌ها، کنيساها، مدارس يهودي، قصابي‌هاي کاشر با ذبح شرعي، بيمارستان، سراي سالمندان، گورستان در تهران و شهرستان‌ها بود. جمعه شبي براي اجراي فريضه مذهبي شب شنبه به دو کنيساي تهران رفته و متعجب شده بود از اين‌که با وجود کثرت جمعيت يهودي در کنيساها، هيچ پليس يا...
ادامه خواندن

سخنی در باب  الفبای سامی (2)



مژده صیونیت  اشاره:  مقاله حاضر یك تحقیق كتابخانه‏ ی در مورد مقیسة آلفابتیك زبان‏های سامی است. تاریخ خط و پدیدة ابداع آن یكی از شگفت‏آورترین و پیچیده‏ترین اختراعات بشر به شمار می‏رود. به عقیده اكثر محققان پیدیش الفبا و خط حدود زیادی مدیون قوم سامی است. تقریباً تمام خط‏ های جهان از انشعابات خط‏های سامی سرچشمه گرفته‏اند. پرداختن به تاریخ پیدیش الفبا و خط‏های جهان موضوع بسیار گسترده و پیچیده‏ای است كه ذكر تمامی جزئیات آن در این مقوله امكان‏پذیر نیست. در این تحقیق سعی شده مطالب مهم در مورد تاریخ یجاد خط‏های سامی به خصوص عبری و عربی در اختیار خوانندگان قرار گیرد.                                                                                 ***   مشخصات زبان‏های سامی  1- زبان‏های...
ادامه خواندن
برچسب ها:

نگاهی به الفبای سامی (1)


مژده صیونیت اشاره:  مقاله حاضر یك تحقیق كتابخانه‏ ی در مورد مقیسة آلفابتیك زبان‏های سامی است. تاریخ خط و پدیدة ابداع آن یكی از شگفت‏آورترین و پیچیده‏ ترین اختراعات بشر به شمار می‏رود. به عقیده اكثر محققان پیدیش الفبا و خط حدود زیادی مدیون قوم سامی است. تقریباً تمام خط‏های جهان از انشعابات خط‏های سامی سرچشمه گرفته‏ اند. پرداختن به تاریخ پیدیش الفبا و خط‏های جهان موضوع بسیار گسترده و پیچیده‏‌ای است كه ذكر تمامی جزئیات آن در این مقوله امكان‏پذیر نیست. در این تحقیق سعی شده مطالب مهم در مورد تاریخ یجاد خط‏های سامی به خصوص عبری و عربی در اختیار خوانندگان قرار گیرد.                                                                                 ***   الفبا چگونه بوجود آمد؟ ...
ادامه خواندن

موسی ایرانی


لئا دانیالی چکیده مولانا شاهین توراه برجسته ترین شاعر یهودی ایرانی است که تورات را به نظم درآورده. و یکی از محوری ترین شخصیت های مشترک جلال الدین مولوی و مولانا شاهین توراموسی (ع) است. این مقاله با بررسی شخصیت و زندگی موسی (ع) در کتاب این دو شاعر سعی دارد تفاوت ها و شباهت های این شخصیت را در نگاه این دوشاعر فارسی زبان با دو جهان بینی متفاوت بسنجد، گرچه تخیل شاعرانه در شعر هر دو شاعر دخیل است و صرفا با بررسی موسی در شعر این دو شاعر نمی توان حکمی کلی در باره شخصیت موسی پیامبر درفرهنگ و ادبیات ایران داد اما به خوبی می توان تاثیر آن را در محتوای مورد بررسی جستجو کرد  کلمات کلیدی: موسی(ع)،مولانا شاهین ، مولوی مقدمه پیش از آنکه موسی در دیوان دو شاعر شناخته شود باید خود موسی (ع) را شناخت چه در یهودیت و چه در اسلام و...
ادامه خواندن

رُوش هَشانا: سال نو 5777 عبری: روز حسابرسي اعمال          


یونس حمامی   سال نوی یهودی طبق تقویم عبری در ماه «تیشری» واقع شده است. تقویم عبری تقویم قمری است با این تفاوت که هر سه سال، سال 13 ماه است و به این ترتیب ماه‌های قمری در تقویم عبری نمی‌چرخد و حدود ماه‌ها تقریبا ثابت است. امسال سال نوی عبری با آغاز سال قمری عربی همزمان شده است، هردو در 12 مهر 1395. اسامي زير براي اين روز به‌‌كار مي‌‌رود: 1- روش‌‌هشانا: در مفهوم اول سال عبري كه « رُوش» به معناي سرآغاز و «شانا» به معناي سال است. 2- يوم هَزيكارُون: به معني روز يادآوري است. زيرا در آن، اعمال گذشته انسان مورد يادآوري و بررسي قرار گرفته، فداكاري حضرت ابراهيم ياد مي‌‌شود كه در آن روز حضرت اسحق را براي قرباني به درگاه خداوند آماده كرد. 3- يوُم تِروعا: «تروعا» به معناي نواختن كَرنا («شُوفار») با نداي لرزان است كه يكي از مراسم اصلي اين روز را...
ادامه خواندن

معماری کنيساهای اصفهان


     يهوديان،اززمان هاي بسيار دور در اصفهان زندگي مي‌کرده‌اند. بررسي قدمت زندگي اين اقليت در اصفهان، مقوله‌اي تاريخي است که تاکنون بارها به آن پرداخته شده است. در اين ميان، مکان‌هاي زندگي آنان که اقليتي ساکن در اين شهر هستند،به عنوان جزئي از معماري اصفهان، کمتر مورد تحقيق قرار گرفته است. در ابتدا، باید گفت سکونت طولانيِ يک اقليت کوچک دريک کشورِ بزرگ با ميراث کهن و غني فرهنگي-که معماري هم جزئي ازآن است-جنبه هاي مختلف زندگي آن اقليت را به گونه‌اي قوي متأثر و متحوّل مي‌کند؛به نحوي که آن اقليت در بسياري از موارد از فرهنگ سرزميني که در آن سکونت دارد-و ازجمله معماري- گرته‌برداري مي‌کند. براي نمونه، مي‌توان به خانه‌ها و محله‌هاي زندگي کليميان اشاره کرد. اين بناها، مطابق با اصول و روش‌هاي معماري ايراني ساخته شده و کاملاً با سايرقسمت‌هاي شهر، پيوسته‌اند؛ به گونه‌اي که ازنظر کالبدي و نحوه سازمان‌دهي فضايي، نمي‌توان هيچ گونه جدايي  يا...
ادامه خواندن
برچسب ها:

رنج های خاله استر...!  


همدان یکی از شهرهای زیارتی یهودیان در ایران است. به باور آنها و روایتهای دینی، استر همسر یهودی "خشایار شاه" پادشاه هخامنشی و عمویش "مردخای" که از بزرگان دین یهود در عصر خود بودند، در این شهر به خاک سپرده شده و مدفن آنها زیارتگاه یهودیان جهان است. در روایات یهود، ملکه استر با فداکاری خود و به کمک عمویش مردخای از توطئه ای که برای قتل عام یهودیان به وسیله "هامان" وزیر خشایارشاه ترتیب داده شده بود، جلوگیری کرد و کلیمیان بعضی نذر و نیاز خود را در مقبره استر و مردخای به جای می آورند و به این آیین سخت دلبسته¬اند. در خانواده ما نیز خواهرم نذر کرده بود اگر فرزند پسرش از بیماری حصبه که آن روزها رایج بود و معمولا موجب مرگ مبتلایان می شد، جان سالم به در ببرد مراسم "تفلین بندان" او را در زیارتگاه استر و مردخای به جای آورد. خوشبختانه از سلامت...
ادامه خواندن

موسیقی یهودیان


  نگاهی بسیار گذرا و مختصر بر سیر تاریخی و ویژگی‌های کلی انواع مختلف موسیقی نزد یهودیان  سر‌آغاز پیدایش هنر موسیقی نه¬تنها در میان عبرانیان بلکه کشف، ابداع و پراکنش آن در میان انسان‌های دنیای قدیم برای ما  شناخته شده نیست، این عدم شناخت ناشی از نادانی نسبت به روش یا سلسله وقایعی که منجر به پیدایش و رشد این هنر گردید، و نیز سر‌آغاز تاریخی آن نزد هر قومی، از جمله قوم یهود است.  سر‌آغاز پیدایش یا کشف موسیقی توسط بشر هر‌چه باشد، این واقعیت تغییر نمی‌کند که اقوام کهن کار‌کرد و جایگاه ویژه‌ای برای آن در نظر  داشته‌اند. در میان اقوام شناخته‌شده‌تر مانند مصریان باستان، یونانیان، ایرانیان و البته عبرانیان این کار‌کرد بیشتر شکلی آیینی و مذهبی (یا شبه مذهبی) به خود می‌گرفته است. برای نمونه در میان عبرانیان داوود پیامبر به خوش‌سرایی و خوش‌آوازی و چیره‌دستی در این فن شهرتی تام و تمام دارد. شهرتی که برای...
ادامه خواندن

مقدمه ­ای بر موسیقی دینی یهودی


موسیقی و نیایش دینی، هر دو به لحاظ ایجاد تمرکز درونی و احساس رضایت روحانی با هم مشترکند و در برخی مکاتب، دین و موسیقی رابطه­ای بسیار نزدیک و درآمیخته با هم دارند. اغلب متون مقدس، به جای آن­که ابتدا نوشته شده باشند، سروده و خوانده شده­اند؛ و رفتارهای مبتنی بر دین، در اکثر سنن مذهبی، الفاظ موسیقی را دریافت داشته­اند. رهایی بنی­اسرائیل از ظلم مصریان با سرود دریا (آز یاشیر) پاس داشته شد و «پس از خواندن اين سرود، مريم نبيه، خواهر هارون، دف به دست گرفت و به رقصيدن پرداخت و زنان ديگر نيز به دنبال وی چنين کردند، و مريم اين سرود را خطاب به ايشان خواند: خداوند را بسراييد که شكوه­مندانه پيروز شده است، او اسبها و سوارانشان را به دريا افكنده است.» موسیقی مذهبی یهود را ساخته­ی حضرت داوود می‌دانند که خاندان لاوی را به حراست و اداره موسیقی مذهبی گماشت . «تهیلیم»خوانی شاخص اصلی...
ادامه خواندن