ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

نگاهی به پروندۀ ثبت مراسم چادرپوشان حسینۀ قنادهای سبزوار

محمد عبدالله‎زاده ثانی پروندۀ ثبت مراسم چادر پوشی حسینۀ قنادهای سبزوار در مهرماه 1395 بعد از گذراندن مراحل معمول در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به سرانجام رسید. بدین ترتیب این مراسم  به عنوان یکی از میراث ناملموس فرهنگی سبزوار به ثبت ملی رسید. به این بهانه در زیر نگاه گذرایی به پروندۀ ثبت این مراسم داریم.شرح مختصر موضوع         چادر پوشان  در حقیت سیاه پوشان و اعلام  شروع ماه محرم است که توسط اعضا هیئت  با اسفند و چاووشی و قربانی کردن  و صلوات بر محمد و آل محمد و سلام بر اقا ابا عبدالله الحسین یک روز  جمعه مانده به محرم شروع می شود و بعد از نصب چادر تا روز 11 محرم نصب  و بعد از آن  جمع می شود . در این مدت با بر پائی چادر  از حیاط حسینیه بعنوان تکیه استفاده می شود و نمونه کامل اینگونه تکیه  در تهران تکیه دولت در دوران قاجاریه...
ادامه خواندن

فضاهای فرهنگی شاهرود در دوران معاصر

شاهرود، یكي از شهرهای استان سمنان در ایران و مرکز شهرستان شاهرود در حد فاصل شهرهای دامغان در شرق، سبزوار و بردسکن در غرب و گرگان در شمال بوده و در حاشیه کویر و در دامنه‌های جنوبی سلسله جبال البرز می‌باشد و تقریباً در میانه راه تهران-مشهد قرار دارد به طوریکه فاصله آن از تهران ۴۰۰ کیلومتر و از مشهد ۵۰۰ کیلومتر است.مساحت شاهرود ۴۳۴۰۵ کیلومترمربع و جمعیت آن طی  سرشماری سال 1391 ،  ۲۰۱۵۷۲ نفر بوده است . از حیث وسعت شاهرود ششمین شهرستان بزرگ کشور بوده و از لحاظ وسعت و جمعیت رتبه دوم را در استان سمنان دارا می‌باشد.اگر به نقشه استان سمنان و همچنین به نقشه شهر شاهرود توجه کنید، متوجه می شوید که در قسمت جنوبی نقشه، مرز صااف و یک دست است. این نوع مرز بندی در دنیای واقعی امکان پذیر نیست. پس دلیل این مرزبندی چه می تواند باشد؟ با نگاهی به نقشه های...
ادامه خواندن

برگه داده های شهری (20): زاهدان

زاهِدانْ یکی از کلان‌شهرهای ایران و مرکز استان سیستان و بلوچستان است. در زمان قاجار در محل فعلی شهر یک جنگل کوچک از درختان گز وجود داشت که دارای مقداری آب بود که از زیرزمین بیرون می‏آمد و به علت نفوذپذیری زیاد خاک محل ظهور آن متغیر بود و آب مازاد پس از ظهور دوباره به درون زمین برمی‏گشت و به زبان مردم عامه «دزداب» نامیده می‏شد. برای اولین بار یکی از افراد بومی منطقه بنام مراد در سال ۱۲۷۷ ه.ش کاریزی در این محل حفر کرد و به کار کشاورزی پرداخت، کم ‏کم آبادی کوچکی به وجود آمد. چون این محل در سر راه ارتباطی غرب به هندوستان (مستعمره انگلیس) قرار داشت از اهمیت ویژه ‏ای برخوردار بود و دولت قاجار نیز به آن توجه می‏کرد.  عموم ساکنان این شهر به زبان فارسی به گویش سیستانی و زبان بلوچی سخن میگویند و پیرو دین اسلام هستند. آب و هوای زاهدان...
ادامه خواندن

افسانه‎های خراسان، جلد هفتم: اسفراین

خزاعی، حمیدرضا(1382) افسانه‎های خراسان، جلد هفتم: اسفراین، مشهد: ماه جان. گردآوری و مستندسازی افسانه‌های ایران به عنوان بخش مهمی از ادبیات شفاهی مردم ایران از دو جهت حائز اهمیت به نظر می‎رسد. بُعد نخست اهمیت وجه میراثی افسانه‎هاست. در واقع افسانه‎ها که بصورت نقل سینه به سینه در طول سال‎ها و قرن‎ها تا امروز در چرخۀ حیات خود آبدیده شده، به نسل امروز منتقل شده‎اند، جلوه‎ای از اصالت و فرهنگمندی انسان ایرانی را به نمایش می‎گذارند. بُعد دوم اهمیت گردآوری و مستندسازی افسانه‎ها، وجه کارکردی و کاربردی این مواد فرهنگی برای دنیا امروز است. گردآوری و مستندسازی افسانه‎ها امکان بهره‎برداری این موارد ارزشمند فرهنگی را در حوزه‎های مختلف زندگی انسان امروزی فراهم می‎کند. بدون آن که بخواهیم به توضیح مفصل این بّعد بپردازیم، به اختصار می‎توان به کاربردها و دلالت‎های بالقوۀ افسانه‎ها و مواردی از این دست،  در حیطۀ گسترش شناخت مانند فهم شرایط اجتماعی و فرهنگی امروز که قاعدتاً ریشه...
ادامه خواندن

هنوز پرچم قهوه خانه ها بالاست: کافه نشینی در تبریز امروز

  علی پوریانتبریز بزرگراه، روگذر و زیرگذرهای بسیار، اتومبیلهای شاسیبلند و برجهای دوقلو دارد؛ مراکز خرید شیک با انبوهی از برندهای ایرانی و خارجی، هتلهای چهار و پنج ستاره با رستورانهای گَردان، پارکهای جنگلی و غیرجنگلی و تلهکابین و مترو و خلاصه کلی چیزهای خوب دارد، اما کافه ندارد. البته کافههای محدودی وجود دارد، حتی کافهرویِ قهوهخور هم دارد، ولی کافهنشین ندارد. کافهنشینانی که مستمر، در گروههای کوچک چندنفره، گرد هم جمع شوند و با گپوگفتها و بحثهای گوناگون زمینوزمان را بههم بدوزند، تا اندکی از بار سنگین زندگی ماشینی بکاهند و با خیالپردازیهایی که مختص کافهنشینی است، معنای زندگی گمشده در هیاهوی خیابان را بازپس گیرند و اگر فرصتی دست داد اقتصاد، سیاست، باورها، عقاید و افکارمان را به چالش بکشند، تا پوستاندازی شود از هر آنچه که غبار کهنگی و پوسیدگی بر آن نشسته است. آری، تبریز کافهنشین و کافهنشینی با این ویژگیها ندارد. البته در برخی کافهها اتفاقهای...
ادامه خواندن

سفرنامه غار مغان در ارتفاعات بینالود (پاييز سال 1355)

با تحمل كوهي از سختيها بالاخره به قله رسيديم پاسي از شب گذشته بود برف هم كماكان مي باريد ما تازه به روستاي مغان در حاشيه رشته كوه بينالود رسيده بوديم آسمان ابري بود ماه هم پنهان در ميان ابرهاي سپيد. شب مهتابي و آسمان ابري و بارش برف بقول خواننده اي قديمي عجب  شبي بود! عليرغم شب دير پاي زمستاني گويي هرگز شب نبود ماشين را كه وانت پيكاني بود وسط روستا رها كرديم در آن وقت  تك وتوك افراد روستايي كه به مزرعه مي رفتند يا از مزرعه به روستا بر مي گشتند با كنجكاوي وشك مارا ورانداز  مي كردند و احیانا  زير لب چيزي زمزمه .... ولي با گروه ما واين روستاييان نجيب حس غريبه گي نبود ديدن گروهي جوان با آن شكل و شمايل خاص برايشان تكراري و به عبارتي عادي مي نمود . بعد از بستن كوله پشتیها گروه ده نفره ما آماده رفتن به...
ادامه خواندن

معماری و بافت شهری بوشهر

مقدمه:معماری از شاخه هایی از علم است که پیوند ناگسستنی با تکنولوژی، از گذشته های دور تا به امروز داشته است. معماری و انسان بی شک در ارتباط با یکدیگرند و بر هم تأثیر متقابل می گذارند. آن چیزی که مهم است شناخت چگونگی، حدود و کیفیت این رابطه است. " معماری در لغت به معنای علم بنایی و آبادانی و آباد سازی آمده است و معمار به معنای بسیار عمارت کننده، آنکه عمارت می کند و موجب رونق و تعالی گردد و عمارت نیز به معنی آبادی است. لغات هم ریشه ی معماری و عمارت نیز، همه معنایی از آبادانی و زندگی و حیات را در خود دارند. معمر به معنای طویل العمر، معمر به معنای تنزل فراخ با آب و گیاه، منزل بسیار آب و گیاه و مردم و معمور یعنی آبادان، آباد مسکون و دارای جمعیت از مردمان ( دهخدا، 1377:    21184).تعریف ساده ای که دریافت عمومی...
ادامه خواندن

نقش و ساختار اجتماعی چِمَک(رقص محلی) هرمزگان

رقص نیز به عنوان یکی از انواع هنرهای انسانی (هنر مردمی)، زبانی ویژه و منحصر به خود را دارد، که در واقع ارجاع به چیزهایی است که در داخل شبکه های اجتماعی- فرهنگی (شیوه های زیست عمومی) موجود می باشد. رقص، زبانی است برای بیان "شیوه زیستی خاص"؛ یعنی به ظهور رساندن "فرهنگ مردمی ویژه"  که حاصل بازنمود شده زندگی در رفتار و تفکر آنان است. به عبارت دیگر رقص تنها عرصه ای است که نحوه زندگی و زیست در عالی ترین و خالص ترین سطح به بیان می رسد؛ چراکه رقص همراه است با شدیدترین بروز و ظهور احساسات و شورهای برآمده از درونی ترین ادراکات عاملان رقص از معنای زندگی و فلسفه هستی آن. زبان و نشانه های شورمند رقص در اوج بسیار بالای خود تمامی حوزه های زندگی (اسطوره، ادبیات، موسیقی، تاریخ، اقتصاد و حتی سیاست) را تحت پوشش قرار می دهد و آنها را در قالب حرکات...
ادامه خواندن

گذری بر تاریخچه کنیسه‌های تهران «کنیسای حئیم

  بررسی­هایی که در تاریخچه سکونت کلیمیان در ایران انجام شده است حاکی از آن است که اولین گروه‎های کلیمیانی که در ایران و بخصوص درتهران زندگی می‎کرده‎اند، همواره بدنبال مکان­هایی برای عبادت به­درگاه پروردگار خود بوده­اند و بطور کلی می­توان گفت، که از اواخر سلسله قاجاریه در ایران بناهای اولیه کنیساها در تهران شکل گرفت. در حدود 110 تا 115 سال پیش، کلیمیان در قسمت عودلاجان تهران که در حوالی خیابان سیروس و اطراف بیمارستان سپیر در ناحیه سرپولک و سه راه دونگی می‎باشد، ساکن بودند که در حال حاضر بازارچه ای به همین نام (روبروی بازار آهنگران در منطقه بازار تهران) توسط شهرداری و سازمان میراث فرهنگی مورد احیاء و بازسازی کامل قرار گرفته است. گفته می شود که در آن دوران هیچ خانواده کلیمی خارج از آن محدوده که در منطقه ارگ قدیم تهران واقع شده بود سکنی نمی‎گزید. ناگفته نماند که در آن زمان کلیمیان بیشتر به...
ادامه خواندن

اولین ایده های اصلاح گری رادیکال در تاریخ گیلان

                                                       طرح موضوع: تغییراتی که در پرتو سرمایه‌ی گذاری‌های خارجی  به ویژه  سرمایه گذاری هایی که روسیه ی تزاری  پس از جنگ های ایران و روسیه و انعقاد دو قرارداد گلستان و ترکمانچای در قرن نوزدهم در گیلان انجام داد باوجود همه‌ی موانع به تدریج به رسوخ روابط اجتماعی و فرهنگی نوینی راه برد که برای نخستین بار ضمن آن که به ایده هایی برای اصلاح امور از بالا انجامید، در همین حال به تقابل سنت و تجدد نیز میدان عمل داد. پیدا بود که به دلیل فقدان زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی در متن جامعه، ایده‌ی اصلاح امور در عمل از بالا و از طریق اِلیت‌ها (نخبگان) شکل بگیرد. نشانه هایی در دست است که این ایده با حاکمیت خسروخان گرجی در سال 1230 هجری...
ادامه خواندن