ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

گفت‌وگو با زاون قوکاسيان : سرگذشت سينماي تجربي ايران و «سينماي آزاد»

      اردوان تراکمه «سينماي آزاد» ايران و جواناني که در آن سال‌هاي دهه‌هاي 40 و 50 زير اين عنوان شروع کردند به تجربه‌ي سينما و فعاليت‌هاي سينمايي، بي‌شک از تاثيرگذاران مهم حرکت سينماي ايران بودند و هستند هنوز. مستند کردن تاريخچه‌ي اين جريان مهم سينماي ايران را با گفت‌وگو با «زاون قوکاسيان» آغاز کرديم. گفت‌وگو با «اکبر خواجويي»، يکي ديگر از بانيان سينماي آزاد در اصفهان را در اين سلسله‌گفت‌وگوها در نظر داشتيم که يا ما دير جنبيديم يا او زود رفت. يادش گرامي‌باد. «زاون قوکاسيان» در اين مهرماهي که ما مشغول مکتوب کردن گفت‌وگو با او از نوار صوتي اين فيلم مستند بوديم براي معالجه به اتريش سفر کرد. اميدواريم درمان بيماري او هر چه زودتر به انجام برسد و «عمو زاون» همچنان قبراق و سرحال راهنما و ياور ما باشد در به انجام رساندن اين پروژه‌ي مهم.  *** * آقاي قوکاسيان، از اول شروع کنيم. فعاليت «سينماي...
ادامه خواندن

از نيش تا نوش: گفتگو با «منوچهر انور»

    عليرضا ارواحي آن‌چه در مصاحبه با «منوچهر انور» بيش‌ترين جذابيت را دارد قرارگرفتن روبروي مردي است که گيرايي صدايش،«معنايي» براي دريافت کلامش مي‌شود.در برخي از فيلم‌ها که با صداي وي همراه است، مهم نيست چه مي‌شنويم، اهميت در آن است که فرمِ کلام را از طريق گوش درک کنيم. تاثير تصاوير مي‌تواند با گفتار فيلم افزايش يابد، ولي اين تاثيرگذاري در برخي از اين گفتار‌ها به‌گونه‌اي است که از تصاوير و حتي از محتواي گفتار غافل مي‌مانيم. گفتار متن به‌جاي برانگيختن مشارکت ذهني در ساختار فيلم،مخاطب را با فرمِ گفتاري روبرو مي‌کند کهاز تصاوير پيشي مي‌گيرد.1 *** ارواحي: ساختن فيلمي مثل «نيشدارو» در دهة چهل اهميت زيادي دارد، در اين سال‌ها فيلم‌ها يا مطابق سليقه‌ي مخاطب ساخته مي‌شد و يا مطابق سليقه‌ي سازمان‌هاي دولتي وقت، اين شرايط براي ساخت فيلم «نيشدارو» چه‌طور بود؟ انور: آن وقت‌ها اگر شما مي‌خواستيد در زمينة فيلم يک کاري خارج از خط موجود بکنيد...
ادامه خواندن

حضور فرهنگي و هنري «منوچهر انور»*

 حضور فرهنگي و هنري «منوچهر انور» در دو زمينه قابل بررسي است: 1- فعاليت‌هاي تاثيرگذار 2-  نظرات و آثار در حيطه‌يپراتيک-تئوريک و زيبايي‌شناسانه   1‌- «منوچهر انور» در نحوه‌ي گفتار توانست جرياني ايجاد کند تا بيشتر به زبان گفتار توجه شود،يعنيزبان‌ِ گفتار با شکل‌گيري‌اش بتواند معنا را از طريق ادا ايجاد کند و به قدرت زبان بيافزايد. زبان در اين روند، مبالغه‌آميز و متظاهرانه و ويران نمي‌شود بلکه ساخته مي‌شود، فهم زباني، و نه ادبي، در گفتار متن اهميت مي‌يابد و يک فهم زباني از گفتار به‌دست مي‌آيد. مهم‌ترين آنها همان آنونس‌هاي فيلم‌ها و گفتار فيلم‌هاي خاص و حافظ‌خوانييا مولوي‌خواني -خوانش‌هاي وي از اين شاعران- ارائه‌شده در کنگره‌هاي مختلف است. - فعاليت‌هايي که با «گروه هنر ملي» داشته استو فيلمنامه‌هايي که با افراد مختلف در اين گروه نوشته اهميت بسياري دارد. در اين نوشتارها هم وجوه رئاليستيک و هم تمثيلييا رئاليسم-تمثيلي ديده مي‌شود. بدين جهت فيلم «شهيدثالث» را مي‌پسندد، چرا...
ادامه خواندن

آيا در سينماي مستند ايران فيلم پرتره داريم؟

نویسنده: مهدي باقري به نظر مي‌رسد به اندازه انگشتان دست فيلم پرتره نداريم. علتش نه آن است که توان ساخت اين‌گونه مستند وجود ندارد، و نه به دليل آنکه چهره مشهور و نا‌مشهور به وفور در اين آب و خاک حضور ندارند، خير، اين گونه نيست. دليلش سنت در خاک پرگهر است که مانع تعريف درست و از همه کامل‌تر صاحب پرتره مي‌شود. وفور زياد است اما کجاست مستند پرتره‌اي که وقتي تمام شد جز پاره‌اي اطلاعات نباشد که در هر کتابي ورق بزني پيدا خواهي کرد. کجاست انعکاس احوال دروني و تجسم ذهني صاحب پرتره و در نهايت کجاست مشکل او که منجر به اثر مي‌شود يا منجر به بزه. اين موانع عرفي و سنتي مانع شکل گرفتن پرتره مستند مي‌شود. در نهايت تاريخ فقط نوشته مي‌شود و درک نخواهد شد. اينکه مي‌گوييم حافظه تاريخي نداريم اين نيست که تاريخ را ندانيم، اين است که آن را لمس نکرده‌ايم، زيرا...
ادامه خواندن

دگرگونی های قصه های جن و پری

      ولادیمیر پراپ؛ ترجمه : م. کاوشگربررسي قصه‌ها را مي‌شود از وجه‌هاي بسياري با بررسي شکل‌هاي ارگانيک طبيعت قياس کرد. فولکلورشناس نيز همانند طبيعت‌شناس با جنس‌ها و گونه‌هاي پديده‌هايي سروکار دارد که در گوهر يک‌سان‌اند. پرسش داروين از خاستگاه گونه‌ها را مي‌توان در زمينه‌ي کار ما نيز پيش کشيد. در زمينه‌ي کار ما نيز هم‌چون در طبيعت، هيچ توضيحِ مستقيم، کاملاً عيني و حکماً قانع‌کننده‌يي براي شباهت ميان پديده‌ها وجود ندارد. پرسشي از اين دست ما را با مسئله‌يي حقيقي روبرو مي‌کند. در هر موردي مي‌توان يکي از دو ديدگاه زير را داشت: يا گفت که نمي‌شود از شباهت دروني دو پديده‌يي که هيچ رابطه‌ي بيروني با يکديگر ندارند و نمي‌توانند هم داشته باشند، نتيجه گرفت که ريشه‌ي تکويني اين دو پديده مشترک است که نظريه‌ي تکوين مستقل گونه‌هاست؛ يا شباهت ريخت‌شناختي را به‌منزله‌ي پيامد وجود نوعي پيوند تکويني تفسير کرد که نظريه‌ي خاستگاه ناشي از دگرديسي‌ها يا دگرگوني...
ادامه خواندن

كاتانيا

  نوشته‌ي لارا واپنيار، برگردان گلي امامي   بچه که بودم يک خانواده‌ي عروسکي داشتم که توي يک جعبه کفش قرمزرنگ زندگي مي‌كردند. جعبه را رنگ کرده بودند که شکل خانه بشود، با سقف قهوه¬اي پررنگ و سايبان زرد. توي خانه يک دست مبل و صندلي پلاستيکي به علاوه برخي وسايل مختلف منزل بود‌: مثل يک جعبه کبريت که تلويزيون بود، آينه‌اي که از يک تکه کاغذ آلومينيوم درست شده بود، و يک قالي کلفت که پنهاني از يکي از پولورهايم بريده بودم. چند تا هم حيوان اهلي داشتم -يک گاو، يک خوک، يک بز و يک مرغ خيلي گنده (که از گاوم هم بزرگ‌تر بود) که بيرون جعبه کفش زندگي مي‌كرد.  خانواده عبارت بودند از: يک عروسک خوشگل پلاستيکي که موها و لباسش رنگي بود، که وقتي بازي مي‌كردم، نقش مرا داشت. يک عروسک لخت کچل، که مي‌شد حدس بزني زن است، از جنس پلاستيک سفت براق، که نقش مادر را...
ادامه خواندن

درآمدي بر بازشناسي وزن ادبيات در گفتار متن فيلم‌هاي مستند

نوشته: همايون امامي گفتار متن را کلامي ‌تعريف کرده‌اند که بر فيلمي ‌خوانده مي‌شود، تا جنبه‌‌هاي اطلاعاتي آن را بهتر و بيشتر آشکار سازد. اطلاعاتي که تصوير به تنهايي قادر به بيان آن نيست. طرح پاره‌اي توضيحات که معمولاً با ارائه‌ي آمار و ارقام همراه است و مخاطب را در درک بهتر موضوع فيلم ياري مي‌بخشد. پرسشي که اينجا مطرح مي‌شود اين است که ادبيات در اين ميان چه نقشي دارد؟ ظاهراً از آنجا که متن‌هايي از اين دست، از بستري ادبي برمي‌خيزند و غالباً ادبيتي بر آن حاکم است، لزوماً بايد از ساخت و بافتي ادبي نيز برخوردار باشد؟ و اين شروع تناقضي است که صورت مساله را تغيير مي‌دهد. تناقض از اينجا بر مي‌خيزد که سينما نه بر مبناي کلام که بر اساس جوهره‌اي تصويري و نمايشي تعريف مي‌شود و از ديرباز در اين مورد، شاهد مناقشه‌هاي طرفداران سينماي ناب بوده‌ايم، طرفداراني که هر نوع سلطه‌ي کلامي ‌يا...
ادامه خواندن

گفت‌و‌گو با جويس کرول اوتس؛ نويسنده امريكايي: بيرون هر ترس، ترس تازه‌اي پيله بسته است

    سهيل سمي، ميعاد عبدالباقي     ميعاد عبدالباقي: پيرو مسيرمان در بررسي تاثير و تاثر ادبي نويسندگان معاصر، ترجمه و معرفي واپسين آثار آنها، و مصاحبه و مخابره‌ي تازه‌ترين آراي‌شان، در اين شماره مجله، پرونده مذکور را به جويس کرول اوتس نويسنده پرآوازه‌ي امريکايي اختصاص داده‌ايم. اوتس با پشته‌اي از موفقيت‌هاي گوناگون ادبي امروز در آستانه‌ي 76‌سالگي است و کماکان در عرصه‌ي نويسندگي و در کسوت استادي ادبيات مشغول به کار است و همه‌ي اين فعاليت‌ها را زندگي مي‌انگارد و نه کار به مفهوم عامي آن. شايد همين نگاه اوست که موجب شده تا در طول نيم‌قرن فعاليت حرفه‌اي تا به امروز بيش از 130 عنوان کتاب اعم از رمان، داستان‌کوتاه، نمايشنامه و داستان‌هاي کودک و نوجوان تحرير کند که بخش قابل توجهي از اين آثار جوايز معتبري را براي نويسنده‌اش به ارمغان آورده. البته اوتس به تازگي اعلام کرده که بعد از برگزاري آخرين سمينار نويسندگي در دانشگاه...
ادامه خواندن

برخورد خلاقانه با واقعيت، در فيلم‌هاي سهراب شهيدثالث

عباس بهارلو يكي از نخستين تعريف‌ها درباره‌ي فيلم و سينماي مستند اطلاق صفتِ غيرتخيلي به اين نوع فيلم‌ها بود؛ يعني فيلم‌هايي كه هيچ‌گونه تخيلي در آنها به‌كار نرفته باشد. اين تعريف مثل هر چيز ابتدايي ديگري بدوي و خام بود؛ اما تعريف‌هاي ديگري كه در اواخر نيمه‌ي اول قرن بيستم از فيلم مستند ارايه شد قدري همه‌جانبه‌تر بود. براساس اين تعريف‌ها، هر شيوه‌اي كه براي ثبت واقعيت بر روي نوار سلولوييد اتخاذ شود، مستندسازي است. اين شيوه‌ها شامل ثبت صحنه‌هاي واقعي يا حتي فراتر از آن بازسازي صادقانه‌ي صحنه‌هاي واقعي بود. به ‌تدريج فيلم مستند «روش خلق واقعيت» يا «برخورد خلاقانه با واقعيت» تعبير شد، و ويژگي‌هاي ديگري براي اين نوع فيلم در نظر گرفته شد. توسل به استدلال توأمِ با احساسات براي ايجاد كردن‌ِ كنش و واكنش‌هاي دلخواه، گسترش دادن دانش و معلومات انساني، برخورد واقع‌گرايانه با مسائل و جست‌وجوي راه‌حل ـ‌و نه الزاماً يافتن راه‌حل‌ـ در عرصه‌هاي اقتصادي،...
ادامه خواندن

نام مستعار و کيستي نويسنده

    ناگفته پيداست که مراد از کيستي نويسنده، کيستي ادبي اوست و نه کيستي فردي‌اش. در اين نوشتار، تلاش بر اين است که ببينيم نام مستعار تا چه اندازه و در چه مواردي با کيستي نويسنده مرتبط مي‌شود و آيا اصلاً مي‌توان ارتباط معناداري ميان اين دو مقوله يافت.         شايد لازم باشد در آغاز تفاوت قائل شويم بين نام مستعار و نام ادبي، که کم و بيش چيزي است در حد و مشابه تخلص شاعرانه. معمولاً  نام مستعار مفهوم مخفي نگه داشتن هويت را به ذهن متبادر مي‌سازد و اين معنا را القا مي‌کند که راهي است براي ناشناس ماندن؛ حال آنکه نام ادبي -همچنان که نام هنري- بر هويتي شناخته‌شده دلالت دارد. در عرصه ادبيات و هنر (به خصوص بازيگري و خوانندگي) فراوان‌اند کساني که به دلايل مختلف ترجيح داده‌اند با نامي ‌به غير از اسم شناسنامه‌اي‌شان فعاليت کنند و شناخته شوند. مثلاً ساموئل لنگهورن کلمنس...
ادامه خواندن