ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

شمارهٔ تازهٔ «جهان کتاب» منتشر شد


  جهان کتاب سال بیست و سوم شهریور _ آبان ۱۳۹۷ 110 صفحه. 20000 تومان.   شمارهٔ تازهٔ جهان کتاب، پس از تاخیری ناخواسته - به سبب کمیابی و گرانی بی‌سابقهٔ کاغذ - سرانجام منتشر شد.   این شماره با نامه‌ای از پرویز دوائی آغاز می‌شود: «بر بال بادها». خاطره‌ای است از سیر آفاق نویسنده، در کودکی و بالای پشت‌بام خانه، با آینه و کتاب و پاکت تخمهٔ سیاه… «از دوردست آسمان آن صدای خُرخُر آشنا بلند بود. سر را بلند و کف دست را سایبان چشم‌ها می‌کردم و نگاه را در آسمان چرخ می‌دادم. طیّاره‌های قشنگ نقره‌ای دوباله از حالا توی آسمان پراکنده شده بودند، مثل کبوترهای سفیدی که بعضی‌ها از سرصبح هوا می‌کردند، می‌پریدند و پشتک و وارو می‌زدند که دل آدم فرومی‌ریخت، و زیر بالشان یک‌لحظه برق می‌زد.... طیّاره در آن دوره معنی ساده‌اش، به شکل آرزوی ... فرار از کوچه و خانه و مدرسه بود. کلاغ...
ادامه خواندن

نوشتن در راه


احمد اخوّت نمی‌دانم دکتر دولیتل معرف حضورتان هست یا نه؟ مخلوق نویسندة انگلیسی هیو لافتینگ (1947 – 1886)، نویسنده‌ای که بیشتر عمر پُربرکت خود را صرف نوشتن رمان‌هایی برای نوجوانان کرد، آثاری که در بیشترشان دکتر دولیتل نقش اول را به عهده دارد و شخصیت اصلی اوست. لافتینگ خالق سرزمین داستانی پودل‌بای هم هست، جایی که وقایع همة داستان‌هایش اتفاق می‌افتد. تعداد رمان‌هایی که دکتر دولیتل در آن‌ها حضور دارد جمعاً هشت اثر است، آثاری که از 1921 تا 1928 منتشر شد. مثلاً دکتر دولیتل به شهر می‌رود؛ یا دکتر دولیتل در باغ وحش و مانند این‌ها. این دکتر بامزه از این توانایی کم‌نظیر برخوردار است که زبان حیوانات را می‌فهمد و دائم با آن‌ها حرف می‌زند. او که ظاهراً از مردم خیری ندیده و چندان دل‌ خوشی ازشان ندارد سنگ گذاشته روی آن‌ها و بیشتر با حیوانات حرف می‌زند و با این جماعت خوش است. بماند که دوتا دوست...
ادامه خواندن

شماره تازه "جهان کتاب" منتشر شد


جهان کتاب سال بیست و سوم خرداد _ مرداد ۱۳۹۷ 100 صفحه. ۱۷۰۰۰ تومان شماره تازۀ جهان کتاب، در زمان کمیابی و گرانی بی‌سابقۀ کاغذ، منتشر شد. این شماره نیز با نامه‌ای از پراگ آغاز می‌شود: "طاووس سفید". پرویز دوائی خواننده را با خود از بوفۀ کتابخانۀ شهر به "باغ ازگیل" و دیدار پرنده‌ای تنها می‌برد و در میان راه از هر دری سخن می‌گوید، با یادی از گذشته‌ها و اشاره‌ای به فضای فرهنگی ایران در آن سال‌ها. "فرانسه، مهد جوایز ادبی" عنوان مقاله‌ای است از نسیم وهابی که در آن از تعدد جوایز ادبی فرانسه، اعتبار و تأثیر آن‌ها در صنعت نشر سخن گفته است. در پی آن، یادداشتی از آرش اخوت به نفسِ "جایزه" (ادبی/هنری) می‌پردازد و پرسش‌هایی جدّی را دربارۀ آن مطرح می‌سازد. نقد و بررسی کتاب‌ها با مقالۀ محمد شکری فومشی آغاز می‌شود که به ترجمۀ فارسی کفالایا (از مریم قانعی و سمیه مشایخ) اختصاص دارد....
ادامه خواندن

جای خالی ویراستار در اثری خواندنی


فروغ به روایت فرزانه میلانی مهدی جامی فروغ فرخزاد؛ زندگی‌نامۀ ادبی، همراه با نامه‌های چاپ نشده، به کوشش فرزانه میلانی، تورنتو (کانادا): نشر پرشین سیرکل، 1395. ISBN: 099189641-6. کتاب خانم دکتر میلانی که منتشر شد، خیلی زود آن را از طریق نشر باران در سوئد سفارش دادم و چندین شب پس از اتمام کار روزانه به خواندنش مشغول بودم. واقعیت این است که با انتظار زیاد از کتاب آن را دست گرفتم و همین باعث شد یک دو شب اول سرگردان شوم میان شوقی که در خواندن آن داشتم و انتظاری که آن را برآورده نمی‌یافتم. کتاب را که نزدیک به نیمه رساندم، مدتی کنارش گذاشتم. بعد دوباره به سراغش رفتم و نیم اول آن را تا آغاز نامه‌ها تمام کردم؛ اما همچنان میان نکات عالی و صفحات درخشان از سویی و مشکلات ارجاعی و خالی‌گاه‌های روایی سرگردان می‌ماندم. پس از آن به‌تدریج به خواندن نامه‌ها پرداختم و این بار...
ادامه خواندن

کرگدن پریم/ فلسفیدن و پرسشگری


محمدمنصور هاشمی تراشیدن خویش برای کشف آن مجسمه ماندگار به یک معنا انسان از کودکی پرسشگری می‌کند و از قضا بخشی از پرسش‌هایی که کودکان می‌کنند به معنایی پرسش‌هایی فلسفی است. پرسش: آیا راه دیگری برای رسیدن به خودآگاهی جز فلسفه وجود دارد؟ بستگی دارد به این‌که منظورمان از «خودآگاهی» چه باشد، همچنان‌که بستگی دارد به این‌که منظورمان از «فلسفه» چه باشد - و البته که بحث فلسفی دقیقا از همین تلاش برای روشن‌تر کردن «منظور»ها و بررسی امکان شناخت و پدید آوردن امکان مفاهمه آغاز می‌شود - روزگاری معنای «فلسفه» چنان عام بوده که کم‌وبیش تمامی معارف بشری را دربرمی‌گرفته است، امروزه که علوم مختلف و از جمله علوم انسانی از ذیل عنوان کلی «فلسفه» خارج شده‌اند، فلسفه معنایی مضیق‌تر و گستره‌ای محدودتر دارد. اکنون حوزه‌هایی از شناخت هست که به‌طورمستقیم ناظر به شناخت انسان است اما فلسفه به معنای رایج محسوب نمی‌شود. به این ترتیب بستگی دارد وقتی...
ادامه خواندن

ادوارد براون، شرق‌شناسِ ایران‌ دوست


کاوه بیات ادوارد براون و ایران. حسن جوادی. تهران: فرهنگ نشر نو، 1396. 740 ص، 800000 ریال. سال‌های نخست قرن بیستم را می‌توان دورة اوج نفوذ و مداخلات روسیة تزاری در ایران دانست؛ نفوذ و مداخلاتی که با مجموعه‌ای از جنگ‌های پی‌درپی و انتزاع بخشی‌هایی از قلمرو ایران در قفقاز و آسیای میانه آغاز شد و در مراحل بعد نیز به صورتی کمتر نظامی و بیشتر سیاسی و اقتصادی دنبال گردید. همسو شدن دولت بریتانیا با روسیه به دلیل بالا گرفتن خطر آلمان در اروپا نیز اندک موازنه‌ای را هم که در کار بود به ضدّ ایران بر هم زد. از روسیه که جز دشمنی انتظاری نمی‌رفت، اما از این رهگذر مختصر حسن ظنّی هم که نسبت به بریتانیا وجود داشت تا حدود زیادی زیر سؤال رفت. اگر نبود تحرکاتی چون فعالیت‌های کمیتة ایرانی که در بریتانیا با حضور چهره‌هایی چون ادوارد براون بر ضدّ آن چرخش سیاسی و حمایت...
ادامه خواندن

وقتی که دیکتاتورها قلم به دست می‌گیرند


دانیل کالدر ترجمة پرتو شریعتمداری یادداشت مترجم: در موزة تاریخ، پیکر بی‌جان سدة بیست میلادی پوشیده است از زخم‌های به‌جامانده از تبر و تازیانة دیکتاتورهای دیوانه و سرمست قدرت. ژوزف استالین، آدولف هیتلر، بنیتو موسولینی، ایدی امین، اسلوبودان میلوسویچ، پل‌پوت، کیم ایل سونگ، فرانسیسکو فرانکو، آگوستو پینوشه، صدام حسین، معمر قذافی... فهرستی بس دراز از انسان‌نماهایی که گوشه و کنار جغرافیای زمین را به سمّ خودخواهی‌های جنون‌آمیز خود آلودند و خوف پلیدی جنایت‌هایشان را در همه‌جا گستردند. اما شماری از آن‌ها به این بسنده نکردند و جاه‌طلبی سیری‌ناپذیر یا میل به روشنفکرنمایی برخی از آن‌ها را بر آن داشت که افزون بر زخم‌های التیام‌نیافتنی بر پیکر سرزمین‌های خود و دیگران، آثار قلمی چندی نیز برای نسل‌های آینده به یادگار بگذارند. در روزگاری که استفاده از سایه‌نویسان هنوز در میان سیاستمداران چندان رایج نشده نبود، شماری از دیکتاتورها به توهم خودنویسنده‌پنداری دچار شدند و استعداد خود را در نگارش سبک‌های گوناگون...
ادامه خواندن

مارکسیسم: علم یا ایدئولوژی؟


خسرو صادقی بروجنی علم و ایدئولوژی. لویی آلتوسر. پژوهش، گزینش و برگردان: مجید مَددی. تهران: نیلوفر، 1396. 548 ص. علم و ایدئولوژی جلد اول از مجموعه‌ای هفت‌جلدی به قلم مجید مددی است. به گفتة مددی این مجموعه برگردان نوشته‌هایی از آلتوسر در مقولة ایدئولوژی همراه با نوشته‌های کوتاه و بلند و یادداشت‌های توضیحی مترجم است. علم و ایدئولوژی اثری است که در جای‌جای آن، مترجم حضوری فعال در قامت یک پژوهشگر دارد و با مقدمه‌ها، یادداشت‌ها و پانوشت‌هایش، کتاب را از یک ترجمة صِرف تبدیل به یک کتاب پژوهشی در مورد آلتوسر کرده است. چاپ این کتاب با فراز و نشیب‌های زیادی همراه بوده است. در ابتدا با مقدمه‌ای دویست‌صفحه‌ای آماده شده بود و سرانجام با کاهش نزدیک به دوسوم مقدمه، به ناشر سپرده شد. آن بخش از مقدمه که اشاره‌هایی به زندگی و فعالیت‌های سیاسی مجید مددی در گذشته دارد، قرار است در کتابی جداگانه (زندگی‌نامة خودنوشت) منتشر شود....
ادامه خواندن

منگله: فرشته مرگ


ایوان کلیما؛ رضا میرچی یادداشت مترجم: یوزف مِنگِلِه ، متولد ۱۶ مارس ۱۹۱۱ در شهر گونزبورگ آلمان، پدرش مؤسس شرکت کارل مِنگِلِه و پسران بود. در ۱۹۳۰ برای تحصیل پزشکی و فلسفه به دانشگاه مونیخ رفت. در ۱۹۳۵ موفق به دریافت دکترای انسان‌شناسی از دانشگاه مونیخ شد. در جریان جنگ جهانی دوم افسر و عضوِ اس.‌اس بود. مِنگِلِه ۲۱ ماه پزشک اردوگاهِ معروفِ آوشویتس شد، در همین مدت تحقیقات فراوانی روی اسرای این اردوگاه، به‌ویژه کودکان دوقلو که همگی محکوم به مرگ بودند، انجام داد. نوع برخورد و انتخاب کودکان برای آزمایش‌های پزشکی به وی در بینِ اسیران زندانی آلمان نازی لقبِ «فرشتۀ مرگ» داده بود، چون او ادعا داشت که کودکان انتخابی برای آزمایش را از مرگ در کوره‌های آدم‌سوزی نجات می‌دهد. روزی که از روی ادب برای کسب اجازۀ - اگرچه شفاهی - ترجمۀ کتاب گردش‌های خطرناک من نزد آقای کلیما رفتم، در بین گفت‌وگو اشارۀ بسیار نامحسوسی...
ادامه خواندن

جوانی ژان دارک


آلفونس دو لامارتین؛ عباس آگاهی بعضی از انسان‌های برگزیده به صورتی طبیعی مسائل مربوط به میهن را با مسائل مربوط به روح خود در هم می‌آمیزند و آن‌قدر بزرگ‌اند که اگر نَفَس خود را با نَفَس کشور توأم نکنند نمی‌توانند به‌راحتی تنفس کنند. ولی ژان دارک از آن دسته آدم‌هایی بود که به نوشتة لامارتین، هنگام جان کندن طولانی اخلاقی و جسمی خویش، گمنام بود. چه قلمی بهتر از قلم لامارتین می‌تواند در آغاز این دفتر، جوانی این زن قهرمان (1412 –1431) را برای ما مجسم کند. ما به این ترتیب او را از لحظة تولّد تا هنگامی‌که از وکولور عازم ملاقات با ولیعهد فرانسه، سپس در آغوش کشیدن افتخار، و سرانجام شهادت می‌شود دنبال خواهیم کرد. در آن زمان‌ها، در دهکدة دُمرمی ، واقع بر شیب جنگلی کوه‌های وُژ ، در بخش علیای استان لورن در منطقة شامپانی و در نزدیکی شهر کوچک وکولور خانواده‌ای زندگی می‌کرد موسوم به...
ادامه خواندن

تو را کُشتم تا سپس دوستت بدارم!


(بررسی سه تألیف زندگی‌نامه‌ای دربارة فروغ فرّخزاد) کامیار عابدی 1. نقد ادبی و زندگی‌نامه‌نویسی الف) تاریخ نقد ادبی رنگین‌کمانی است از تنوّع و تضادّ. یکی از این تنوّع‌ها و تضادها مربوط است به رابطة نقد ادبی و زندگی‌نامه‌نویسی. شمار نظریه‌ها و آرایی که در سدة بیستم میلادی از اختلاف این دو زمینه سخن گفته‌اند،‌ بسی وسیع‌تر از نظریه‌ها و آرایی است که به ادغام و تلائم آن‌ها اندیشیده‌اند. بخشی از نظریه‌ها و آرای دستة نخست از نگاهی چیستی‌شناختی ریشه گرفته است. در این زمینه جای چون و چرایی نیست. امّا بخشی دیگر از این نظریه‌ها و آراء را باید نوعی واکنش در برابر سیطرة زندگی‌نامه‌نویسی بر نقد ادبی در ادوار متقدّم دانست. درواقع، شاید بتوان چنین اندیشید که افراط منتقدان ادبیِ متقدّم در بهره‌جویی از زندگی‌شناسی به جای تحلیل اثر، به تفریط منتقدانِ ادبیِ متأخّر در انکارِ هر نوع پیوند میان دو زمینة مورد بحث انجامیده است. این نکته در...
ادامه خواندن

مقالات ملکی در واپسین ماه‌های دولت ملّی


مجموعة مقالات خلیل ملکی. به‌کوشش رضا آذری شهرضایی. تهران: اختران، 1396. ج 4. 740 ص. نوشته‌های خلیل ملکی، در سال سرنوشت‌ساز 1332، در چهارمین جلد مجموعه مقالات... در بیش از 250 صفحه گرد آمده است. اغلب نوشته‌های ملکی از دوم فروردین تا اول شهریورماه را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: نخست، بازتاب حوادث روز، موضع‌گیری در برابر مسائل جاری و تحلیل شرایط کشور؛ و دوم، بحث‌های نظری در تاریخ و مبانی سوسیالیسم، «نظریة نیروی سوم»، شرایط سیاسی جهان، موقعیت قدرت‌های بزرگ رقیب... و مهم‌تر از همه، نقد کمونیسم، نظام شوروی و حزب تودة ایران. اکثر مقاله‌های ملکی در نشریات حزبی، یعنی روزنامة نیروی سوم و مجلة علم و زندگی به چاپ رسیده است. در این نوشته‌ها مواضع ملکی در برابر مسائل سیاسی روز، بخشی از مستندات تاریخ معاصر ایران را تشکیل می‌دهد و به‌ویژه اگر آن‌ها را در مقایسه با مواضع سایر نیروها و سطح بحث‌های معمول در نشریات...
ادامه خواندن

معرفی ماهنامه «جهان کتاب»


سال بیست و سوم. شمارة 1 و 2. فروردین و اردیبهشت 1397 همزمان با نمایشگاه کتاب تهران منتشر شد. این شماره با نامه‌ای از پرویز دوائی آغاز می‌شود که عنوان آن «مروارید پارسی» است. سپس «مِنگِله: فرشتة مرگ» از ایوان کلیما، ترجمة رضا میرچی آمده است. این نوشته، شرح دیدار و گفت‌وگوی کلیما است با دکتر یوزف مِنگِله در مخفیگاهش در سوئیس. او که در جریان جنگ جهانی دوم افسر ارتش آلمان و عضوِ اس.‌اس بود، ۲۱ ماه پزشک اردوگاهِ آوشویتس شد و در همین مدت تحقیقات بسیاری روی اسرای اردوگاه، به‌ویژه کودکان دوقلو که همگی محکوم به مرگ بودند، انجام داد. کاوه بیات در «خاطرات و یادداشت‌های محمدعلی فروغی» به بررسی کتاب خاطرات محمدعلی فروغی به همراه یادداشت‌های روزانه از سال‌های 1293 تا 1320/ به کوشش محمد افشین‌وفایی و پژمان فیروزبخش پرداخته است. «روزگار زیدآبادیِ جوان» از معصومه علی‌اکبری نقدی است بر کتاب از سرد و گرم روزگار نوشتة...
ادامه خواندن

روایتی مستند از برپاداشتن جهنم


حمید نامجو انور خوجه یکی از بدنام‌ترین دیکتاتورهای قرن بیستم، چهل سال تمام به عنوان رهبر حزب کمونیست «آلبانی» حاکم بلامنازع این کشور کوچک سه‌میلیون‌نفری در جنوب اروپا و در ساحل دریای «آدریاتیک» بود. رؤیای او برای حاکمیت سوسیالیسم راست‌کیش یا واقعی و متهم کردن رهبران دیگر کشورهایی که در آن‌ها کمونیست‌ها به قدرت رسیدند، به «رِویزیونیسم» و انحراف از مشی سوسیالیستی، از اتحاد شوروی گرفته تا چین و دولت‌های اروپای شرقی، عملاً آن کشور را برای نیم‌قرن منزوی و تبدیل به جهنم کرد. او در طی این چهل و اندی سال، نه‌تنها هر صدای مخالفی را خفه کرد بلکه به اعضای حزب و به کسانی که در قدرت گرفتن حزب کمونیست (کار) آلبانی به او یاری رسانده و تمام عمر به آتش کورة «کیش شخصیت» او دمیدند، نیز رحم نکرد و یک‌یک آنان را یا به جوخۀ اعدام سپرد و یا به اردوگاه‌های کار تبعید کرد. در میان تمام...
ادامه خواندن

دربارة مجموعه‌ مقالات خلیل ملکی


کاوه بیات خلیل ملکی یکی از معروف‌ترین چهره‌های سیاسی ایران معاصر است. چهره‌ای که فعالیت‌های سیاسی خود را از اوایل دهة 1310 شمسی، از دورة دانشجویی در اروپا آغاز کرد. بعد از مراجعت به ایران در سال 1316 به دلیل عضویت در گروه 53 نفر زندانی شد و بعد از فروپاشی حکومت رضاشاه در شهریور 1320 و باز شدن فضای سیاسی کشور در زمرة سران حزب تودة ایران در آمد. شهرت اصلی او ـ به تعبیر دوستدارانش یا سوء شهرت اصلی او به تعبیر مخالفانش ـ از لحظه‌ای آغاز شد که در پی فروکشیده شدن حزب توده به نقش یک مهرة بی‌اختیار سیاست خارجی شوروی در ایران در فاصلة ماجرای نفت شمال تا ظهور و سقوط دو حکومت دست‌نشاندة مسکو در تبریز و مهاباد در اواسط دهة 1320، در مقام نقد این تجربة تلخ برآمد و درنتیجه از حزب توده و نوع نگاهی که وابستگی‌هایی از آن نوع را پیش...
ادامه خواندن

یادداشت‌های آرنولد ویلسون از ایران


کاوه بیات یادداشت‌های روزانة یک افسر دیپلمات در جنوب غرب ایران. سر آرنولد ویلسون. ترجمة فریور جوانبخت موثق. تهران: پیام امروز، 1396. 535 ص. مصور. 350000 ریال. سِر آرنولد ویلسون (1884- 1940) یکی از صاحب‌منصبان امپراتوری بریتانیا که بخش مهمی از دوران خدمت خود را در ایران و بین‌النهرین سپری کرد، مانند پاره‌ای از دیگر همگنانش، اهل علم و تحقیق و یک ایران‌شناس برجسته نیز بود. علاوه بر مجموعه‌ای از گزارش‌های منتشرنشده یا تکثیر محدود برجای‌مانده از او در مقام سرکنسول بریتانیا در محمره و نمایندة دولت متبوعش در کمیسیون تعیین مرزهای ایران و عثمانی در سال‌های پیش از جنگ اول جهانی، در توصیف تجارب خود در ایران چند کتاب نیز منتشر کرده است، ازجمله کتابی تحت عنوان جنوب غرب ایران، مکاتبات و یادداشت‌های روزانة یک افسر سیاسی جوان، 1907-1914 که متن اصلی‌اش در سال 1942 منتشر شد. کتابی که پیشتر ترجمه و تلخیصی از آن تحت عنوان سفرنامة ویلسن...
ادامه خواندن

ترجمۀ فارسی آثار ادبی افریقایی


پیشنهادی به مترجمان و ناشران ایرانی عباس امام قارۀ افریقا با جمعیتی بیش از یک میلیارد و دویست میلیون نفر، دومین قارۀ پهناور جهان و درعین‌حال، از نظر جمعیتی، دومین قارۀ پرجمعیت دنیای امروز است (رامین و دیگران، 1389: 87). افریقای امروز، دربرگیرندۀ پنجاه‌وچهار کشور است که این کشورها از نظر زبانی، فرهنگی، مذهبی، اقتصادی، هنری و ادبی ویژگی‌های متفاوتی دارند. از نظر سطح توسعه‌یافتگیِ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز ملت‌های افریقا همگی در یک سطح نبوده و نیستند؛ برخی در فقر مطلق به سر می‌برند؛ و شمار اندکی نیز از رفاه بیشتری برخوردارند. تا آنجا که به سطح و کیفیت ادبیات افریقایی (ادبیات داستانی، شعر و نمایش‌نامه) ارتباط دارد، شواهد حاکی از این است که پدیدآورندگان آثار ادبی در گسترۀ این قاره، به‌ویژه در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم (1941-1945 م.)، توانسته‌اند نه‌تنها با خلق آثاری به زبان‌ها و گویش‌های محلی و بومی کشورهای خویش، بلکه از طریق...
ادامه خواندن

ده شبی که ایران را لرزاند


شب‌های نویسندگان و شاعران ایران، انستیتو گوته – تهران، 18-27 مهر 1356. محمدحسین خسروپناه. تهران: پیام امروز، 1396. 400ص. مصور. 300000 ریال. چهل سال پیش، در پاییز 1356، ماه‌ها قبل از آن‌که حرکت‌هایِ اعتراضیِ منتهیِ به قیام بهمن 57 آغاز شود، گردهمایی ادبی جمعی از نویسندگان و شاعران ایران فضای سیاسی کشور را دگرگون کرد. شب‌های نویسندگان و شاعران در انستیتو گوتة تهران و به ابتکار کانون نویسندگان ایران برپا شد. کانون در اسفند 1346 تأسیس شده بود اما از ابتدا دولتِ وقت آن را به رسمیّت نشناخت و حتی وجودش را تحمّل نکرد. اعضای همان تشکّل غیررسمی، از فرصتی که در سال 56 فراهم آمد بهره بُردند، گرد هم آمدند و آن ده شب ماندگار را برگزار کردند. زمینه‌ساز چنین کاری، پیش از هرچیز، نیاز جامعة فرهنگی و به‌ویژه جوانان بود و سپس وزیدن نسیم دگرگونی که آشکارا احساس می‌شد. حکومت مستبد وادار به پذیرش دگرگونی‌هایی در شیوة ادارة...
ادامه خواندن

بربریت واقعاً موجود


معصومه علی‌اکبری بربریت واقعاً موجود. ویراستة لئو پانیچ و کالین لیز. ترجمة فریبرز رئیس‌دانا. تهران: نگاه، 1395. 504 ص. 325000 ریال. 1. عنوان کتاب و تصویر دو مرد نقاب‌دار سیاه‌پوش با پوست سفید نیمه‌پیدایشان از بالای نقاب که یکی سلاح به دست دارد و آن دیگری ظاهراً کتاب، ذهن را به سمت مباحث روز و وقایع جاری سال‌های پیدایش داعش می‌برد. همین نشانه‌ها به‌علاوة نام مترجم به‌عنوان منتقدی سوسیالیست، کفایت می‌کند تا کتاب را بخرم. 2. در یکی از اتوبوس‌های تندرو (بی.آر.تی) نشسته‌ام، کتاب را باز می‌کنم و به سراغ فهرست مطالب می‌روم. عنوان فصل‌ها جذاب و خواندنی به نظر می‌رسند برای همچو منی که می‌پندارد یکی از مصیبت‌های بخش‌هایی از جهان امروز که درگیر مشکلات خاورمیانه است و زندگی یا منافعش در گرو آرامش یا آشوب در این منطقه است، فقدان جنبش چپ غیردینی و سرکوب و تحقیر و تخریب اندیشه‌های روشنفکرانة دینی است. بعضی عنوان‌ها چنین‌اند: رهایی‌بخش و...
ادامه خواندن

کافکا، آدورنو، و مترجم


  بهناز علي‌پورگسكري* یادداشت‌هایی در بارة کافکا. تئودور آدورنو. سعید رضوانی. تهران: آگاه، 1395. 98ص. 80000 ریال. آثار کافکا از جمله آثار ماندگاری است که پس از گذشت صد سال از مرگ مؤلف، هنوز  محل بحث و فحص بسیاری از منتقدان و صاحب‌نظران است تا جایی که کافکاشناسی به عنوان یک موضوع محبوب، امروزه خواستاران بسیار دارد. همین نکته اهمیت پرداختن به کافکا، ترجمه و بحث و  گفت‌وگو در آثار او را ضرور می‌نماید. کتاب حاضر مشتمل است بر سه بخش. بخش نخست به مقدمۀ مترجم و دیدگاه‌ها و انتقادات وی بر یادداشت‌هاي آدورنو، و گپی در باب ترجمه اختصاص دارد که یک سوم حجم کتاب را در برگرفته است. بخش دوم یا قسمت اصلی کتاب شامل نُه یادداشت کوتاه، حاوی تأمّلات آدورنو در بارة کافکا و آثار اوست. بخش سوم نیز به کوتاه‌نوشتة مترجم دربارة آدورنو، زندگی و آثار او تعلّق دارد. فرم هر یک از یادداشت‌های آدورنو در...
ادامه خواندن