ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

شکل‌گیری هویّت ملّی در ایران: مفهومی متأثر از ایران باستان و دورة اسلامی

نویسنده: محبوبه شمشیرگرها*ایران مدرن کشوری است با دو گفتمان مهم از هویّت ملّی که به اعتقاد برخی صاحب‌نظران، این دو گفتمان به‌شدّت با یکدیگر در رقابت‌اند. یکی از گفتمان‌های هویّت ملّی ایرانی، به آداب و آیین پیش از اسلام و عصر باستان مربوط می‌شود و از خاستگاه‌های اسطوره‌ای برخوردار است و دیگری در باورها،‌ اعتقادات و اعمال و رفتار اسلامِ شیعی ریشه دارد. بسیاری بر این باورند که پس از طی دورانی از سده‌های میانه که این دو وجه، به نحوی هماهنگ پیش رفتند و بلکه غالباً یکدیگر را تقویت می‌کردند، در عصر حاضر و دورة مدرن این هم‌گامی به شیوه‌ای دیگر خود را نشان داده؛‌ به طوری که مسیر آن در راستای حمایت نخبگان و حکومت سیاسی از سنّت‌های این ایدئولوژی و تأیید روایت‌های آن طراحی شده است. نتیجه آن‌که گاه دیده می‌شود مفهومی دوگانه از هویّت ایرانی شکل گرفته یا به غلط چنین می‌نماید.نویسنده در این اثر مهم...
ادامه خواندن

مشروطه و کتاب

مجید   رُهبانیکتاب و کتابخانه به روایت مطبوعات؛ 1285-1304. مسعود کوهستانی‌نژاد. تهران: خانة کتاب، 1395. 792ص (رحلی)، مصور. 800000 ریال. در کشور ما حکومت‌های جدید معمولاً تاریخ گذشته را بازنویسی کرده‌اند و در این بازنویسی‌ها، خود را مبدأ اغلب تحولات و پیشرفت‌ها شناسانده‌اند. نتیجه آن‌که در جست‌وجوی پیشینة تحولات و پدیده‌های اجتماعی و فرهنگی جدید با «سالِ‌ صفر»هایی رو‌به‌رو می‌شویم که پایه و اساس درستی ندارند. نهضت مشروطیت که بزرگ‌ترین جنبش اجتماعیِ ترقی‌خواهانة ایرانیان در بیش از یک سدة گذشته است، سرآغاز بسیاری از تحولات عمیق اجتماعی، عزم عمومی برای کسب دانش و آگاهی، خروج از جهالت قرون و ورود به عصر جدید به شمار می‌رود. هدف‌های مشروطیت چندگانه بود: تحکیم استقلال ایران و کوتاه ساختن دست بیگانگان، مردم‌سالاری و حاکمیت ملّی، تشکیل مجلس شورای ملّی با انتخابات آزاد و عادلانه، نفی استبداد سلطنت و مهار مراکز قدرت غیررسمیِ متحد دربار که بر همة عرصه‌های حیات ایرانیان مسلط بودند، ایجاد...
ادامه خواندن

خشونت اثر هانا آرنت

معصومه علی‌اکبری خشونت و اندیشه‌هایی دربارة سیاست و انقلاب. هانا آرنت. ترجمة عزت‌الله فولاوند. چ2 (ویراست جدید). تهران: خوارزمی، 1394. ... ص.   1. ترجمة فارسی این کتاب به مثابه مصداقی از موضوع مورد بررسی هانا آرنت، یعنی انقلاب‌ها و شورش‌ها قربانی شد. قربانی ندیدن و نشناختن و درس نیاموختن از تجربه‌های پیشینیان. یعنی گم وگور شد در هیاهوی توقعی محال از جامعه‌ای که در آن روشنفکران و اهل سیاست و اهل فرهنگ و مردم عادی همگی دچار توده‌وارگی شدند و بخشی از حواس عقلی و عاطفی و اخلاقی‌شان از کار می‌افتد و فلج می‌‌شود. بی‌وجه نیست اگر ادعا شود که هر انقلابی به رقم پیش برندگی‌اش جامعه را دچار نوعی فلج مغزی و قلبی می‌‌کند و چه عمر درازی می‌طلبد درمان این فلج‌ها. این کتاب حتی از دست و دید اهل فلسفه و دانشجویان علوم انسانی هم دور ماند؛ گیریم که هم‌چون ما در آغاز جوانی بودند.     2....
ادامه خواندن

خوشه‌های خشم و عاطفه!

فرخ امیرفریاردر حال و هوایِ جوانی؛ روزهای پیش از روزها در راه (1342-1346). شاهرخ مسکوب. لندن: اچ. انداس. مدیا، 1393. 295ص.یادداشت‌های روزانة شاهرخ مسکوب (1304ـ 1384) در نوع خود اگر نه بی‌نظیر که کم نظیر است، از این رو که کمتر ایرانی‌ای در یادداشت‌های خود به بیان شخصی‌‌ترین رویدادهای زندگی‌اش می‌پردازد. شاید به دلیل عدم رشد فردیت در ما نویسندگان و رجالِ سیاسی کمتر زندگی خودشان را قابل می‌دانند که در بارة آن بنویسند، وقتی هم که دست به این کار می‌زنند خیلی زود به سمت شرح اوضاع و احوال و وقایع سیاسی و اجتماعی می روند.     مسکوب در جوانی به خاطر توده‌ای بودن چند سالی به زندان می‌افتد و پس از رهایی از بندU سیاست را کنار می‌گذارد و به کارهای فرهنگی رو می‌آورد. او این یادداشت‌ها را در سنین 38 تا 43 سالگی نوشته است. هر چند از سیاست کناره گرفته، اما خودش می‌نویسد که هنوز از هجوم...
ادامه خواندن

هیتلر: صعود از يك «ابله رقّت‌انگيز» به يك عوام‌فريب

ميچيكو كاكوتانيHitler: Ascent, 1889-1939. Volker Ullrich. Knopf, 2016. 1008 p.هيتلر كه مدير يكي از نشریات معتبر در سال 1930 او را يك «حقه‌باز نيمه‌ديوانه»، «ابله رقّت‌انگيز»...و «‌دهان گشاد» توصيف كرد، چگونه توانست در ميهن گوته و بتهوون به قدرت برسد؟ چه چيزي ميليون‌ها آلماني معمولي را متقاعد ساخت كه او و آموزة نفرت وي را پذيرا شوند؟ چگونه مي‌شود كه «يك چنين مدعي از مرحله پرتِ جاه و مقام» بتواند در يك كشورِ روزگاري دمكراتيك، به قدرت فائقه بدل ‌گردد و آن را در يك مسير سراسر وحشت بيندازد؟تعداد زيادي از زندگي‌نامه‌نويسان پيشين از جمله تعدادي از معروف‌ترين آنها چون الن بولاك (Alan Bullock)، يواخيم فِست (Joachim Fest) و يان كِرشاو (Ian Kershaw) نظريه‌هاي متفاوتي را دربارة عروج هيتلر و ديناميسم او و زمانه‌اش مطرح كرده‌اند. برخي بر وضعيت اجتماعي و سياسي آلمانِ بعد از جنگ اول جهاني انگشت تأكيد نهاده‌اند كه هيتلر توانست با مهارت كامل از آن بهره‌برداري...
برچسب ها:
ادامه خواندن

وقتی فلسفه به زندگی می پردازد

یزدان منصوریان*فلسفه‌ای برای زندگی: رواقی زیستن در دنیای امروز. ویلیام اروین. ترجمة محمود مقدّسی. چ5. تهران: نشر گمان، 1395. 377 ص. 195000 ریال.پیش‌درآمددر دنیای گستردۀ فلسفه، سه قلمرو اصلی اهمیتی ویژه دارند: نخست، «تاریخ فلسفه» که از تمدن‌های باستانی، به‌ویژه یونان باستان، شروع می‌شود و تا امروز ادامه می‌‌یابد. ما این تاریخ را بیشتر با زندگی و آرای فیلسوفان بلندآوازه‌ای مثل سقراط، افلاطون، ارسطو، دکارت، اسپینوزا، هیوم، کانت، شوپنهاور و دیگران می‌شناسیم؛ دوم، «مفاهیم و مکاتب فلسفی» است که هر یک چارچوب و الگویی برای فهم پدیده‌ها و رخدادها در اختیار ما قرار می‌دهند. مفاهیمی مثل هرمنوتیک، پدیدارشناسی، ساختارگرایی، خردگرایی، اگزیستانسیالیسم و غیره که در طول این تاریخ طولانی متولد شدند؛ قلمرو سوم توانایی «فلسفیدن» یا «فلسفه‌ورزی» است که بر بنیاد پرسشگری و استدلال دربارۀ چیستی و چگونگی پدیده‌ها استوار است و زیربنای «تفکر فلسفی» را می‌سازد.آشنایی با دو قلمرو نخست بسیار آموزنده و سودمند است، اما برای ایجاد تحولی...
ادامه خواندن

شماره جدید مجله جهان کتاب منتشر شد

جهان كتاب، شمارة 332, دی‌ماه 1395منتشر شد.در اين شماره می خوانید:«قلب رنگ‌پریده» عنوان نامه‌ای از پرویز دوائی است. او می‌نویسد: «ما طبق رسم (عادت؟مرض؟)  هرروزه آمدیم و نشستیم در آشپزخانة منزل اين بانو (كه خداوند خيرش دهاد) پشت اين ميز شيشه‌اي (يعني نصفه‌ميز مربوط به ما) كه شايد بزند و چيزي بجوشد از اين مُخ، كه به چه كار چه كسي يا كساني بيايد، امر ديگري‌ست...» بعد از قاب عکس‌های کوچک کنار میز یاد می‌کند، حکایت هرکدام و احساسی را که در نویسنده برمی‌انگیزند شرح می‌دهد. دوائی از میان همة این‌ها نقبی می‌زند به گذشتة خود و یاد دلنشین محبت‌ها و دوستی‌ها... در زمانة اندوه و عسرت.سجّاد آیدنلو نقد مفصّلی بر  اسفندیارنامه/ به کوشش مهری باقری نوشته است. سپس مقالة «باز بانگی از نیستان می‌رسد» را از مهدی فیروزیان می‌خوانیم که به بررسی مثنوی بانگ نی ه.ا. سایه اختصاص دارد. دربارة کتابواره (فهرست مقاله‌ها، رساله‌ها و جزوه‌های کمیاب گنجینة پژوهشی...
ادامه خواندن

از پايان‌نامه‌ تا كتاب‌

 سيّد فريد قاسمينقش مطبوعات خارج از كشور در گسترش روزنامه‌نگاري در ايران. محمّد يادگاري. ترجمة ندا آذر. تهران: ژرف، 1394 [توزيع 1395]. 192ص رقعي، 140000ريال.حدود هشت دهه از پايان‌نامه‌نويسي ايرانيانِ دانشجو در خارج از كشور با موضوع روزنامه‌نگاري و مطبوعات مي‌گذرد. در اين هشت دهه شماري از پايان‌نامه‌ها و پژوهش‌هاي دانشجويي و دانشگاهي به شكل كتاب در ايران عرضه شده‌اند كه جز يكي دو اثر كه برگ‌هايي بر تاريخ افزوده‌اند ساير پايان‌نامه‌ها نه تنها اطلاعات بااهميّتي عرضه نكرده‌اند، بلكه جفايي نيز به تاريخ روزنامه‌نگاري و مطبوعات روا داشته‌اند. چرا كه با ارائة اطلاعات مخدوش و تحليل‌هاي نادرست بسياري را به بي‌راهه كشانده‌اند. در ايران، در همة عرصه‌ها، آدم‌هايي پيدا مي‌شوند كه جنس خارجي را به توليد داخلی ترجيح مي‌دهند. حيطة پژوهش نيز از اين مرجح‌پنداري در امان نبوده و نيست. گواه اين مدعا ميزان ارجاع و استناد به اين گونه آثار است. به نظر مي‌رسد بعضي پايان‌نامه‌ها براي اين‌كه تبديل...
ادامه خواندن

رازهای مکتوم نسل پدری: نگاهی اجتماعی به یک رمان

مهدی فخرزادهآفتاب ِ دار. احمد هاشمی. تهران: نیلوفر، 1395. 150ص. 95000 ریال.«درختی است با برگ‌هایی تنک. رگه‌های باریک نور از میان برگ‌هایش رد شده و روی علف‌های پای درخت، میان سایه لکه‌های نورانی درست کرده.»آفتابِ دار روایت حاشیه‌هاست. چند لکه حاشیه که در زیر برگ و بار تنک متن، نوری به آن‌ها تابانده شده و روشن شده‌اند. حاشیه‌هایی که از فرط فربگی به متن تحمیل شده‌اند. حاشیه‌های رمان هاشمی در دسترس‌اند. آن‌ها گاهی در پیاده‌رو کنار ما راه می‌روند و شاید هم گاهی بسیار نزدیک‌تر. با وجوهی از این شخصیت‌ها می‌توان هم‌ذات‌پنداری کرد. اما به‌ هر حال این‌ها هر قدر هم فربه باشند، حاشیه‌اند و این حاشیه‌نشینی ویژگی‌هایی به آن‌ها تحمیل کرده که آفتاب دار از آن ویژگی‌ها می‌گوید.  رمان آفتاب دار اولین اثر احمد هاشمی است. فضای عمومی رمان، فضای روز است و بیشتر داستان در ساعات روز اتفاق می‌افتد. شخصیت‌های آفتابِ دار ادعاهایی دارند. گفت‌وگوهای آن‌ها شباهت زیادی...
ادامه خواندن

تکاپوی دشوار در مسیر ناهموار

مجید رُهبانیهنر دیپلماسی و روزنامه‌نگاری تخصصی. به کوشش مریم مهدوی اصل. تهران: درخت زندگی، 1394. 637ص. 250000 ریال.بیش از دو دهه از پایان دوران موسوم به «جنگ سرد» و رقابت دو بلوک شرق و غرب می‌گذرد، اما به نظر می‌رسد که نظام بین‌الملل هر روز از دستیابی به وضعیتی متعادل و باثبات دورتر می‌شود. «بازدارندگی» و «تنش‌زدایی» که بر پایة توازن قوای دو ابرقدرت اصلی و متحدانشان شکل گرفته بود و منتقدان آن‌ها را «مسابقة تسلیحات اتمی و کشتار جمعی» یا «توازن وحشت» می‌نامیدند، در مجموع در برقراری صلح و ثبات نسبی در جهانِ برخاسته از دو جنگ جهانی موفق‌تر از امروز عمل کرده بود. این نظام به‌رغم وجود تهدید دائمی اتمی و شماری از بحران‌ها و جنگ‌های محدود منطقه‌ای، توانست ده‌ها سال جهان را از خطر یک جنگ بزرگ جهانی و نابودکننده حفظ کند. ولی امروز جهان بسیار بی‌ثبات‌تر و ناامن‌تر از دوران «جنگ سرد» است. کشتار غیرنظامیان و...
ادامه خواندن