ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

امر اجتماعی کتاب

سعید خاقانیقدمی کوتاه در راستة کتابفروشان خیابان انقلاب کافی است تا دسته‌هایی محتوایی و قالبی از کتاب‌ها بیابی. یک‌جا انبوه کتاب‌های روان‌شناسی و رموز موفقیت را می‌بینی که بودنشان، جواب ناکاملی از ترس و امید ماست به آینده و جهان بیرون، که البته باب ترس شکل ایرانی‌اش بازتر شده است. یک‌جا جمع کتاب‌های به‌اصطلاح فانتزی است که کنار دفترها و سررسیدهای گل‌منگلی و سفالینه‌های سرخ و فیروزه‌ای انار و کفترهای بغل دستشان، حکایت از خیالی خوش‌خوشانه، دخترانه و جوان‌پسند می‌کند. این‌ها را می‌شود «کتاب کافه‌ای» خواند، کافه‌هایی که فضایی خاص در زندگی معاصر ایرانی و تهرانی پیداکرده‌اند. یک‌جا جمع کتاب‌های فلسفی نوظهور است. این‌ها با سنجش خرد ناب کانت و فلسفة قرون‌وسطای اتین ژیلسون فرق می‌کنند و حکایت از نوع دیگری از بازی فلسفی دارند. از اصطلاح بازی استفاده می‌کنم تا آزادی و تجربه‌شان و البته سرخوشی پنهان در این نوع فلسفیدن را نشان دهم. یک صورت از این فلسفیدن کتاب‌های...
ادامه خواندن

همایون صنعتی‌زاده: از نگاه خود و دیگری

مجید رُهبانیاز فرانکلین تا لاله‌زار؛ زندگی‌نامة همایون صنعتی‌زاده. سیروس علی‌نژاد. تهران: ققنوس، 1395. 272 ص. مصور. 170000 ریال.از فرانکلین تا لاله‌زار مشتمل است بر مقدمه‌ای از گردآورندة کتاب دربارة همایون صنعتی‌زاده، گفت‌وگوهای او با صنعتی‌زاده و همکارانش در مؤسسة فرانکلین، گفت‌وگو با مهدخت صنعتی‌زاده خواهر همایون، کتاب‌شناسی صنعتی‌زاده و تصویرهایی از او.     همایون صنعتی‌زاده (1304-1388) در خانواده‌ای متمکن به دنیا آمد. پدرش عبدالحسین صنعتی‌زاده تاجر و ملّاک و از نخستین رمان‌نویسان ایران بود. مادرش قمرتاج دولت‌آبادی خواهر میرزا یحیی دولت‌آبادی، رجل تأثیرگذار دورة مشروطیت (صاحب کتاب حیات یحیی)، از زنان بافرهنگ و پیشرو زمان محسوب می‌شد. کودکی همایون در دعوای دائمی میان پدر و مادرش گذشت. کشاکش و اختلاف آن‌قدر بالا گرفت که همایون خردسال به والدینش اعتراض کرد که وقتی این‌همه با هم درگیرند چرا باز بچه‌دار می‌شوند! شرح این اعتراض نامنتظر – آن‌هم از کودکی ده‌ساله – را در کتاب می‌بینیم؛ اما این اختلاف خانوادگی به نفع همایون...
ادامه خواندن

تبارشناسی رمان و نقد ادبی

   معصومه علی‌اکبری انکار حضور دیگری: درآمد به تبارشناسی رمان و نقد ادبی. سیاوش جمادی. تهران: ققنوس، 1394. 304 ص. 180000 ریال.   1. برای دانش‌آموختة فلسفه نام سیاوش جمادی بیشتر با فلسفه و پدیدارشناسی و هوسرل و هایدگر و نیچه پیوند خورده است تا نام رمان‌نویسان غریبه و آشنا. این پیوند جدید سیاوش جمادی گواهی است بر پیوندی که فلسفه و رمان می‌توانند داشته باشند و دارند. این هر دو به میزانی که بازتابندة جهان واقعی باشند، با یکدیگر در می‌آمیزند و از حیث‌های گوناگون زبان، روان، رفتار، ذهن و ارتباطات، تصویری از جهان واقعی و آدم‌هایش را به نمایش می‌گذارند. گیریم که در بعضی سرزمین‌ها رمان‌ها این فرصت را نمی‌یابند که سکوت‌شان شکسته شود. مثل سرزمین ما و مثل بعضی از رمان‌های بسیار خوب ایرانی که شاید چون ایرانی هستند و چون رمان در ایران ریشة تاریخی ندارد، مورد توجه اندیشه‌ورزان فلسفی و فیلسوفان ادبی همچون سیاوش جمادی قرار...
ادامه خواندن

تعهد به آزادی و مسئولیت اجتماعی

طلیعه خادمیاندر کافة اگزیستانسیالیستی؛ آزادی، وجود و نوشیدنی‌های زردآلو. سارا بِیکول. ترجمة هوشمند دهقان. تهران: نشر پیام امروز، 1395. 558 ص. 400000 ریال.علاقه‌مندان به فلسفة قرن بیستم و به‌ویژه «اگزیستانسیالیسم»، در این کتاب با شیوه‌ای جذاب و روایت‌گونه، علاوه بر مواجهة تام و تمام با خود ژان پل سارتر و سیمون دو بووار، با همة تفکرات و اندیشه‌مندانی که آبشخور ریشه‌های این فلسفه بوده‌اند، دیداری دوباره و البته دیگرگونه خواهند داشت.     نویسنده در این اثر، از خلال رویدادهای تاریخی و مصاحبه‌ها و دست‌نوشته‌ها و خاطراتی که کمتر دیده‌شده‌اند، به زندگی و اندیشة همة کسانی که به‌گونه‌ای بر سارتر و فلسفة او تأثیر گذارده‌اند می‌پردازد؛ کسانی چون ادموند هوسرل، مارتین هایدگر، هاناآرنت، آلبرکامو، کارل یاسپرس، موریس مرلوپونتی،... و البته همة این روایت‌ها با محوریت زندگی و آثار خود سارتر و سیمون دوبووار جریان می‌یابد.تفاوت سارتر با فلاسفة پیش از خودش بیشتر در این بود که او فلسفه را همانند یک رمان‌نویس می‌نوشت....
ادامه خواندن

مارک تواین و رباعیّات خیّام

 الن گریبن برگردان  مصطفی حسینینویسندة رئالیست و طنزپرداز گستاخ‌اندیشة آمریکایی، ساموئل لنگهورن کلمنس  (1835- 1910)، که بیشتر با نام مستعارش «مارک تواین»  شناخته می‌شود، شاید در نگاه اوّل طرفدار نامحتمل ریاضی‌دان و منجّم، و شاعر ایرانی عمر خیّام ــ که پیش از آن‌که در قرن ششم ه. ق روی در نقاب خاک کشد، رباعیّاتی سخت درنگ‌انگیز دربارة حیات آدمی سرود ــ شمرده شود. با وجودِ این، علائق نسبتاً متعارف تواین به شعرْ او را به فصاحت زبان اشعار الفرد لرد تنیسن  و توانایی بیان شعر رُدیارد کیپلینگ  علاقه‌مند ساخته بود، هرچند تواین به خاطر علاقة شدیدش به برخی از اشعار رازآلود رابرت براونینگ  مایة شگفتی بعضی از دوستانش شده بود. بااین‌همه، او که خوانندة حریص انواع مختلف آثار ادبی بود با محبوبیّت اشعار عمر خیّام، که در نیمة دوّم قرن نوزده بریتانیای کبیر و آمریکا را درنوردیده بود، مواجه شد. این موج عظیم اقبال به رباعیّات عمر خیّام را شاعرـ...
ادامه خواندن

كتاب‌هاي روزنامه‌نگاري

سيّدفريد قاسمي200  سال خورشيدي از چاپ نخستين كتاب فارسي در ايران گذشت. در 90 سال اوّل نشر كتاب در بخش‌ها و فصل‌هايي از يك كتاب و يا ضميمه‌هايي جزوه‌گونه به روزنامه‌نگاري پرداخته‌اند. اگر قانون مطبوعات سال 1326ق/ 1286ش را كه به خط عمادالكتاب در مطبعة ميرزا علی‌اصغر در تهران چاپ سنگي شد، كتاب به حساب آوريم، تا سال 1395در مجموع 110سال از انتشار نخستين كتاب در عرصة روزنامه‌نگاري مي‌گذرد.    اوّلين كتاب پژوهشي دربارة روزنامه‌نگاري ايران سال 1329ق به همّت رابينو، كنسول وقت انگليس، با يك يادداشت به قلم محمّدرضا پوراسماعيل رشتي در مطبعة عروة الوثقي (رشت) منتشر شد. پس از كتاب رابينو، بدون احتساب كتابچه‌هاي قوانين، آيين‌نامه‌ها و مصوبه‌هايي كه براي روزنامه‌نگاران و جامعة مطبوعات ايران تصويب كرده‌اند و كتابك‌هاي جزوه‌گونه و موسمي، ما با يك گسست تاريخي در عرضة كتاب‌هاي حوزة روزنامه‌نگاري مواجهيم. حتي زماني كه اوّلين مركز آموزش روزنامه‌نگاري با عنوان «بنگاه روزنامه‌نگاري» به وجود آمد در سال تحصيلي...
ادامه خواندن

گِرنیکا چگونه آفریده شد؟

توضیح تصویر: تابلوی گرنیکا اثر پیکاسو جان ریچاردسون ترجمة گلی امامی   Gernika, 1937: The Market Day Massacre . Xabier Irujo. University of Nevada Press,2016. 311 pp.   در کتاب گِرنیکا 1937: کشتار بازار روز، مورخ اسپانیایی، خاویر ایرویو، حقیقت تاکنون ناشناخته¬ای را دربارة تخریب شهر تاریخی گِرنیکا در باسک، فاش می¬کند: این‌که حمله و انهدام شهر توسط هرمان گورینگ، وزیر حکومت آلمان نازی، به عنوان هدیه¬ای برای روز تولد هیتلر در 20 آوریل، برنامه‌ریزی شده بود. گِرنیکا، مقرّ پارلمان ایالت بیسکی ، تا آن زمان هنوز به درگیری¬های جنگ داخلی اسپانیا کشیده نشده بود و بی‌دفاعی بود. مشکلات تدارکاتی، نقشة اصلی گورینگ را به تأخیر انداخت. در نتیجه، «کادوی تولد» هیتلر تا 26 آوریل به او تقدیم نشد. علاوه بر جشن گرفتن تولد «پیشوا»، حمله به گِرنیکا هدف نظامی مشخص دیگری هم داشت که عبارت بود از آزمونی برای ارزیابی قابلیت نیروی هوایی «لوفت وافه» در از بین بردن...
ادامه خواندن

صدای کافه

  امید انارکی   خیلی دور نیستیم از زمانه‌ای که کافه محل شنیدن موسیقی بود و فرهنگ کافه‌نشینی معیار و انگیزهٔ خلق و اجرای نوعی خاص از موسیقی، که بعدها به «موسیقی کافه‌ای» مرسوم شد. با اینکه کافه‌ها در ویژگی‌های کلی تعریف مشخصی دارند، اما خصوصیات و ویژگی‌های هویتی که هر کافه برای جذب قشر خاصی از شهروندان و مخاطبان و کافه‌نشینان رعایت می‌کند، تأثیر مستقیم بر موسیقی که قرار است در آن کافه شنیده شود داشته و دارد. در دورانی که موسیقی زنده جزء لاینفک کافه‌ها بود، موسیقی در کنار دیگر شناسه‌های کافه از قبیل اتمسفر و نوع خوراک و نوشیدنی و چیدمان و دکوراسیون و مبلمان و جغرافیای شهری که کافه در آن قرار داشت و از همه مهم‌تر نام کافه، مؤلفه‌های مهم نشانه‌گذاری و هویت‌بخشی به کافه بود. کافه‌ایی موفق، با هماهنگی کامل این مؤلفه‌ها، ممکن بود علاوه بر جلب مشتری، سهم ویژه‌ای در هویت‌سازی و هویت‌بخشی...
ادامه خواندن

راهنمایی برای دَرکِ جهان امروز

فرّخ امیرفریار عصر سلحشوران گذشته است؛ عصر سفسطه‌گران، اقتصاددانان و حساب‌گران جانشین آن شده است. (ادموند برک، تفکراتی دربارة انقلاب فرانسه [1790 م]) دانشنامة جهانی‌شدن. زیر نظر جورج ریتزر. سرپرستان ترجمة فارسی: نورالله مرادی و محبوبه مهاجر. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1395. 3 ج: 3055 ص. 990000 ریال. «جهانی‌شدن» از بحث‌انگیزترین موضوعات زمانة ماست و مخالفان و موافقان فراوان دارد. به نوشتة ریتزر پیش از دهة 1990 اصطلاح «جهانی‌شدن» را به صورتی کاملاً اتّفاقی به کار می‌بردند امّا معمولاً سال 1990 را نقطۀ عطف استفادة فراوان از آن و کاربُردش در موضوع تغییرات مؤثر بر کلّ جهان می‌دانند. البته جهانی‌شدن در مفهوم وسیع آن سابقه‌ای طولانی دارد؛ به ‌نحوی‌که گاه‌شمار آغاز کتاب شروع آن را 550 پیش از میلاد ذکر کرده آن‌هم با نام کورش، پادشاه بزرگ هخامنشی؛ به این دلیل که او بنیادگذار نخستین سازمان خدمات پُستی در دنیا بوده است. جورج ریتزر (George Ritzer) انفجار آثار دربارة...
ادامه خواندن

رمان‌هاي سياه كشورهاي اسكانديناوي و رمزگشايي تاريخ

  ياسمن مَنو هنگامي‌كه در سال 2011 آندِش بِهرينگ برایویک (Anders Behring Breivik) جواني نژادپرست و از طرفداران نئونازي در اُسلو، در جزيرة ایت‌اُويا (Utøya) هفتاد نفر را كه اكثرشان جوانان حزب سوسياليست بودند، به گلوله بست، خوانندگان وفادار رمان‌هاي سياه اروپاي شمالي غافلگير نشدند. سال‌هاست كه نويسندگان اين سبك در شمال اروپا در لابه‌لاي قصه‌هاي جنايي‌ـ پليسي‌شان در مورد اين نوع گرايش‌ها و رشد آن‌ها هشدار مي‌دهند. كاميلا لاكبرگ در پسگفتار كتابش، فرشته‌ساز نوشته است: «هنگامي‌كه اين پسگفتار را مي‌نويسم، يك هفته از انفجار بمب در اُسلو و كشتار جزيرۀ ایت‌اُويا گذشته، من هم، چون بقيه، اخبار را با دلهره دنبال كردم. بيهوده سعي كردم كه بفهمم چگونه مي‌شود اين همه شرارت در وجود كسي باشد. تصاوير فاجعة اُسلو مرا متوجه نزديكي وقايع كتابم به اين نوع شرارت كرد. اما بدبختانه واقعيت فراتر از داستان است. كاملاً تصادفي است كه شخصيّت‌هاي كتاب من كه اعمال شريرانة خود را از منظر...
ادامه خواندن