ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

کتاب ارض ملکوت، اثر هانری کربن

    هانری کربنانشاءالله رحمتیسوفیاچاپ اول: 1395528 صفحهکتاب «ارض ملکوت: کالبد رستاخیزی انسان از ایران مزدایی تا ایران شیعی» به قلم هانری کربن یکی از کلیدی¬ترین آثار او برای فهم جهان فکری و معنوی ایران زمین و پیوستگی فرهنگی ایران پیش از اسلام و پس از اسلام است. می¬توان این اثر را به منزلۀ مقدمه¬ای لازم و ضروری برای درک آرای هانری کربن در دیگر آثارش دانست. انشاءالله رحمتی در این¬باره می-گوید: «زیرا موضوع عالم مثال، از کلیدواژه¬هاییست که او در مقام تحلیل وجوه مختلف تفکر ایرانی، چه در ایران باستان و چه در ایران اسلامی تا به امروز، از آن بهرۀ فراوان می¬برد و این موضوع در کتاب ارض ملکوت به شیوه¬ای بدیع و روش¬مند بررسی شده است.» می¬توان گفت مضمون اصلی این اثر «پیکار در راهِ جان جهان یا پیکار در راه ملکوت» است. هانری کربن در مقدمه¬اش بر ویراست دوم هدف کتاب را راه¬یابی به عالم غیب -...
ادامه خواندن

کارنپ در برابر هایدگر: مطالعۀ موردی انشقاق فلسفۀ علم تحلیلی و فلسفۀ علم قاره ای

  کارنپ در برابر هایدگرمطالعۀ موردی انشقاق فلسفۀ علم تحلیلی و فلسفۀ علم قاره ایجلال نبهانی زاده چکیدهمتخصصان و فرهیختگان حوزه فلسفه با دعاوی متنوع بین فلسفه انگلیسی¬امریکایی  یا فلسفه تحلیلی  و فلسفه اروپایی  یا قاره¬ای  آشنایی دارند. البته به نظر بسیاری از پژوهشگران در سال¬های اخیر به نقطه¬ای رسیده¬ایم که در میان گزینش برخی از دعاوی دو جبهه، تنها یک انتخاب پیش روی ما است، هرچند که تفسیرهای متفاوتی از نحوه شکل¬گیری این انشقاق وجود دارد. آیا علل وجود چنین خط¬کشی فلسفی¬ای صرفاً به جغرافیای زندگی فیلسوفان محدود می¬شود؟ آیا اینکه بسیاری از فیلسوفان قاره¬ای، فلسفه خود را در کشورهایی نظیر فرانسه، آلمان، ایتالیا و دیگر کشورهای غیر انگلیسی زبان در مقابل فلاسفه کشورهای انگلیسی زبان مطرح کرده¬اند، یک موضوع تصادفی است؟ با وجود طرح چنین پرسش¬هایی، مطالعۀ پیشینۀ مقالاتی که در این باب یعنی انشقاق فلسفه علم قاره¬ای و فلسفه علم تحلیلی نوشته شده، این موضوع را نشان...
ادامه خواندن

سعادت به روایت فلسفه  یونان باستان

 جان هر ترجمه زهرا پروان اشاره جان هر،  فرزند آدام هر که برخلاف پدر در زمره  فیلسوفان اخلاق گرای سنتی بریتانیا جای می گیرد، در این نوشتار  با نظر کردن به رابطه  دین و اخلاق از عصر هومر به بعد،  پس از اشاره به گفتارهای افلاطون در باب سرشت امر قدسی و اخذ این نتیجه که انجام عمل خیر در واقع خدمت به خدایان است، به بسط سلسله اندیشه ای می پردازد که در اندیشه  ارسطو نیز مستولیست. اندیشه ای که خدا، یا خدایان را به مثابه مغناطیسی تلقی می کند که با قدرت خیریت یا فضیلتشان ما را برای همانند شدن به  سوی خود جذب می کنند. همان گونه که ارسطو نیز در اخلاق فضیلت خود که بایستی بر اساس پس زمینه مقدمات الاهیاتیش فهمیده شود، با بکارگیری این استعاره افلاطون، خداوند را به منزله  مغناطیسی فرض می کند، که از طریق نیروی جاذبه  خود، آدمی را به سوی...
ادامه خواندن

مفهوم سعادت از منظر غزالی

نویسنده: محمد ابوالقاسم مترجم: جواد وفائی مغانی چکیده: در مقالۀ حاضر، نویسنده تلاش می‎کند از طریق غورِ در آثار امام محمد غزالی مفهوم سعادت از دیدگاه وی را دریابد؛ بنابراین در ابتدا به جنبه¬های منفیِ سعادت (که همان نظریه¬های رقیب است) می¬پردازد و علت نادرستیِ آن‎ها را به زعم غزالی به تصویر می¬کشد و بیان می‎کند که برخی، سعادت را امری قابل حصول در این عالم تلقی می¬کنند؛ درحالیکه برخی دیگر معتقدند که سعادت، تنها در عالم پس از مرگ قابل دسترسی است. نویسنده در ادامه، جنبۀ مثبتِ مفهوم سعادت، که غزالی نیز بر آن صحّه گذاشته را مورد بررسی قرار می¬دهد و به شرح هشت دیدگاه در خصوص سعادت می¬پردازد که به استثناء دیدگاه هشتم که مورد تایید غزالی است، سایر دیدگاه‎ها از سوی وی مردود اعلام می¬شود. ***************** مفهومِ سعادت به عنوان هدفی برای انسان، در تمامیِ ادیان و بیشتر نظام¬های اخلاقی از محوریت برخوردار است. در پرتو...
ادامه خواندن

انتشار شمارۀ 129 نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت:«دین و سلامت روانی»

شمارۀ 129 نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت با موضوع «دین و سلامت روانی» منتشر شد. موضوع دین و سلامت روانی به طور خاص به تاثیر باورها، ارزش¬ها، نگرش-ها، عملکردها، فعالیت¬ها، برایندها و احساسات مذهبی و دینی بر روند سلامت (اعم از روانی و جسمی) می-پردازد. برخی بر این نظرند که دین¬ورزی و به طور خاص ایمان و باور شخصی به معنویت می¬تواند حتی عامل پیشگیری از بسیاری بیماری¬ها (خاصه افسردگی، استرس، اختلالات عصبی و...) شود. دین ابعاد مختلفی از جمله معنویت، باور، ارزش، اخلاق، شعائر و مناسک، دعا دارد. هر یک از این ابعاد می¬تواند در زیست روانی سالم مومن مؤثر باشد. پیچیده¬تر شدن زندگی در پی توسعه تمدن و صنعتی¬سازی سبب شده تا اختلالات روحی-روانی دوشادوش مشکلات جسمی افزایش یابند. هر چند علائم این گونه بیماری¬ها در کوتاه مدت بمانند بیماری¬های جسمی، محسوس و ملموس نیست، اما تاثیرات دراز مدت آنها عمیق تر و چه بسا که جبران ناپذیرتر است....
ادامه خواندن

فلسفۀ قاره‌ای علم آغازین

   بابت بابیچ، برگردانن فرناز رحیم خراسانیمقدمهدر طول زمانی که به سال های 1890 تا 1930 و پس از آن ختم می‌شد، مفهوم قاره‌ای علم دامنۀ وسیع‌تری نسبت به معنای امروزی آن در جهان انگلیسی زبان داشت. حتی امروز واژۀ آلمانی  Wissenschaftیا همان علم نه تنها در برگیرندۀ علوم طبیعی، اجتماعی وعلوم اقتصادی است، بلکه تمامی رشته‌های علوم انسانی را همراه با مطالعۀ نظری هنر و الهیات نیز دربر ‌می‌گیرد. لازم به ذکر است که هنر و الهیات در قرن نوزدهم در میان علوم دیگر از اهمیت ویژه‌ای جهت صورت¬بندی علوم حیات برخوردار بوده‌اند. خود فلسفه نیز علم محسوب می شده و به بیانی پدیدارشناسانه چیزی کمتر از دانشِ فهم ریشه‌های علمی و یا علم اصیل به شمار نمی‌آمده‌است. علم اصیل را مارتین هایدگر در سال 1919 و به دنبال مطالعۀ عمیق کتاب پژوهش‌های منطقی هوسرل تعریف کرد. برای هرگونه بحثی در حوزۀ فلسفۀ علم لازم است تأکید شود که سال¬های...
ادامه خواندن

انتشار شماره 128 مجلۀ اطلاعات حکمت و معرفت با موضوع اخلاق فضلیت

    شماره 128 مجلۀ اطلاعات حکمت و معرفت با موضوع اخلاق فضلیت منتشر شد. تا کنون در زبان فارسی یک شماره از مجلۀ اطلاعات حکمت و معرفت (سال نهم، شمارة 9، پیاپی 104) و نیز شمارۀ 70 (تیر 1390) از مجلۀ کتاب ماه فلسفه با پرونده‌ای در باب فضیلت‌گرای معاصر رُزالین هرست‌هاوس به اخلاق فضیلت پرداخته و اینک سومین مجموعه در دست اخلاق‌پژوهان و فلسفه‌خوانان فارسی‌زبان است. جنبش احیای اخلاق فضیلت یا به تعبیری چرخش فضیلتی (aretaic turn) با مقاله 1958 الیزابت آنسکوم («فلسفۀ اخلاق مدرن») و نیز مقالۀ مهم مایکل استاکر با عنوان «اسکیزوفرنی نظریات اخلاقی مدرن» (1976) شناخته می¬شود. مهدی اخوان دبیر این شماره چنین نوشته است: «اخلاق فضیلت‌گرا مانند هر نظریۀ فلسفی مدعی تبیین بهتر و جامع‌تر از پدیدارهای مورد نظر (در اینجا اخلاقی) است. به ادعای او منش و پشت صحنۀ فعل یعنی فاعل از نظریه‌های وظیفه‌گرا و پیامدگرا غایب است و این یعنی توجه نداشتن...
ادامه خواندن

کتاب قرن: گفت و گو با دکتر سیدمحمدرضا بهشتی

  کتاب قرن فرهنگ نامۀ تاریخی مفاهیم فلسفه "فرهنگ¬نامۀ تاریخی مفاهیم فلسفه" مجموعه ای سیزده جلدی و مشتمل بر 3712 مدخل در زمینۀ فلسفه و شاخه های مختلف آن و همچنین مفاهیم مشترک فلسفه و سایر رشته¬¬ها است. برخی از صاحبان فن این اثر را "کار قرن" نامیده اند. دکتر محمدرضا حسینی بهشتی، استاد فلسفۀ دانشگاه تهران، مترجم و ویراستار فارسی این اثر است. برای معرفی و نقد و بررسی دقیق¬تر این فرهنگ¬نامه، پرسش هایم را با ایشان در میان گذاشتم. همچنین در بخش پایانی گفت و گو اندکی به فعالیت¬های ایشان در مؤسسۀ "پژوهشی نوارغنون" و کتاب های در دست ترجمه و انتشارشان پرداختم. گفت و گو با سیدمحمدرضا بهشتی منیره پنج تنی  فرهنگ نامۀ تاریخی مفاهیم فلسفه، همانطور که از نامش بر می آید اثری مربوط به تاریخ مفاهیم است؛ اگر امکان دارد اندکی دربارۀ واژۀ «تاریخ مفاهیم» که برای نخستین بار در درسگفتارهای هگل در باب فلسفه...
ادامه خواندن

انتشار شمارۀ 126 مجلۀ اطلاعات حکمت و معرفت:«فلسفۀ تئاتر»

  شمارۀ 126 مجلۀ اطلاعات حکمت و معرفت با عنوان «فلسفۀ تئاتر» منتشر شد. علیرضا نراقی دبیر این مجموعه در سخن دبیر نوشته است: «تئاتر اگر نیازمند فلسفه به معنای اخص آن نباشد، بی‌شک نیازمند چنین تاملی هست. تأملی که جایگاهش، کارکردش و روندش را شفاف کند. این به معنای مختل‌کردن رهایی خلاقیت هنری نیست بلکه به معنای جدی‌گرفتن خلاقیت هنری و صورت¬بندی آن است. به معنای اخلال در کلیشه و تکرار و از نو تجربه‌کردن تجربه شده‌ است. تئاتر به همین علت‌هاست که نیازمند پشتوانه فلسفی و تأملی مداوم است، تا از یک خلاقیت ساده هنری به یک گفتمان فرهنگی مؤثر در نفوس شهروندان بدل شود. تهیه و تدوین پرونده‌ای با موضوع فلسفه و تئاتر هم انگیزه‌ای جز این ندارد که تئاتر را به اندیشه بیاورد و از ماهیتش بپرسد.» رابطۀ بین فلسفه و تئاتر به یونان باستان باز می¬گردد یعنی دورانی که شکوه تئاتر و تأثیرات نفسانی، اخلاقی...
ادامه خواندن

نقدی بر تفسیر طباطبائی از پدیدارشناسی روح هگل

علی اصغر مروت درست یا غلط، نام هگل در ایران با نام دکتر طباطبایی عجین شده است. صرف نظر از استفاده‌های مکرر طباطبایی از آثار و اصطلاحات هگلی، وی عمدتاً به ندرت به تدریس و تحلیل خود فلسفۀ هگل پرداخته است. شاید یکی از معدود نمونه‌هایی که طباطبایی نه در حوزۀ تاریخ و فرهنگ ایرانی، و نه حتی در ساحت فلسفۀ تاریخ و حقوق و سیاست، بلکه مشخصاً به متافیزیک هگلی پرداخته است، درسگفتارهای وی در باب پدیدارشناسی روح است که سالها پیش به صورت چند لوح تصویری منتشر شد و بعدها فایلی متنی نیز از آن در فضای مجازی انتشار یافت. مقالۀ حاضر در تلاش است تا با ارائۀ تحلیلی نقادانه و مستند و با تکیه به متون و آثار خود هگل، به ارزیابی دقیق این درسگفتارها و دعاوی مطرح در آنها بپردازد. مقدمه هگل یکی از آن دسته فیلسوفان غربی است که در جامعۀ ما مورد توجه زیادی...
برچسب ها:
ادامه خواندن