ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

معرفی نظریه‌پردازان شهری: کامیلو سیت


کامیلو سیت (Camillo Sitte) نظریه پرداز شهری در هفدهم آوریل سال 1843 در وین متولد شد. پدر وی فرانس سیت نیز معمار بود. کامیلو سیت مدیر مدرسه سلطنتی و پادشاهی هنرهای صنعتی وین، پس از تحصیل معماری در وین با پشتوانه‌ی مطالعاتی قابل توجه خود به نقد معماری و شهرسازی در سال‌های پایانی قرن نوزدهم و آغازین قرن بیستم پرداخت که می‌توان بهترین محرک او را در گرایش به معماری و شهرسازی قرون وسطی و رنسانس جُست. ناهمسو بودن نظر وی با شهرسازی ـ معماری جدید در کنارِ تاکید وی بر مباحث زیبایی‌شناسی شهرهای قرون وسطی و رنسانس موجب شد تا «سیت» به پژوهش درباره‌ی ویژگی‌های بافت‌های شهری قدیمی برجسته‌تر و بازشناساندن آنها بپردازد. این بخش از فعالیت‌های «سیت» بیشتر با دوره‌ای که «بارون هوسمن» به ادامه‌ی تخریب سیستماتیک محلات قدیمی پاریس می‌پرداخت، همزمان بود. اروپا در گذار از سده‌ی نوزدهم به سده‌ی بیستم، سرگرم تخریب بناها و نوسازی بافت‌های شهری قدیمی خود بود. در اروپای آن زمان، از یک سو یافته‌های پرقدرت مهندسی و از سویی دیگر به میدان آمدن مواد و مصالح و سیستم‌های ساختاری و ساختمانی مدرن، تحلیل عمیق و نظریه پردازی پیرامون شهرسازی را به شدت کمرنگ کرده بود. افکار «سیت» به دلیل علاقه‌اش به مجموعه‌های معماریِ قرون وسطی و دوره‌ی رنسانس و همچنین محیط پیرامون بناها حائز اهمیت است. بینش «سیت» تاثیر بسزایی روی «پاتریک گدس» و «لوئیس مامفورد» گذاشت؛ در حالی که «لوکوربوزیه» به عنوان یک ترقی‌گرا وی را تجسد گذشته‌گرایی بسیار ارتجاعی می‌دانست. مشهورترین کتاب او «هنر ساختن شهرها» با عنوان اصلیِDer Städtebau nach seinen künstlerischen Grundsätzen  ـ  به انگلیسی (City Planning According to Artistic Principles)  ـ  در سال 1889 به چاپ رسید.
توجه کامیلو سیت به «تاریخ» موجب شد تا تحلیل‌های خود را با در تقابل قرار دادن معماری پیشین و مدرن – که چیزی جز احساس نامربوط و ملال آور به استفاده‌کنندگان نمی‌دهد - در کنار یکدیگر و به یاری قیاس پیش ببرد. او پیش از هر چیز به مساله زیبایی شناسی می‌پردازد. از نظر وی، اوج زیبایی در عهد باستان، قرون وسطی و رنسانس وجود داشته است. از همین روست که معماران و شهرسازان را به بررسی نقشه‌های شهری دوره‌های تاریخی دعوت می‌کند.
از نظر «سیت» فضاهای عمومی با آنچه در عهد باستان بدین نام خوانده می‌شد متفاوت هستند. او با اشاره به اینکه در دوران خود، استفاده از میادین عمومی چه به منظور اعیاد بزرگ و چه برای زندگی روزمره نسبت به عهد باستان با تفاوت چشمگیری مواجه شده است، میدان قدیم را به عنوان مکان نمایش پرده‌های اصلی زندگی عمومی، یک ضرورت اولیه می‌داند؛ در حالی که چنین فضاهایی در شهرسازی مدرن به تالارهای سربسته بدل شده‌ است.
از نکات قابل توجه دیگر در نظریه‌ی «سیت» می‌توان به تاکید بر یکپارچگی ساختمان‌ها، بناهای یادواره‌ای و میادین در قرون وسطی اشاره کرد. از نظر وی، میادین در قرون وسطی بیانگر یک «کُل» بودند اما امروزه اجزای میدان با روابط بیهوده از هم جدا شده و راه را برای توقف ماشین‌ها باز کرده‌اند. این به اعتنایی به روابط اجتماعی حاکم بر میادین گذشته، در نهایت منجر به دور شدن جریان زندگی در میادین و بناهای عمومی شده است. به اعتقاد «سیت»، این منفک‌سازی ساختمان‌ها (که در برای مثال کلیساها را در وسط میدان قرار می‌دهد) از هیچ روی مناسب نیست چراکه منجر به افزایش هزینه‌ی ساخت می‌شود. به بیان دیگر، در گذشته وقتی ساختمان‌ها در اطراف میدان در کنار یکدیگر ساخته می‌شدند، علاوه بر کارکرد مجموعه‌ای، تنها در یک جهت از بنا نیاز به پرداختن به جزئیات طراحی و تزئینی معماری بود. اما وقتی یکی از ساختمان‌ها از بقیه جدا شود، هر چهار سمت بنا، نیازمند طراحی ریز و استفاده از مصالح درجه‌ی یک است و این روش به چنان سرمایه‌ی مالی و زمانی هنگفتی نیاز دارد که مجال و هزینه به غنا بخشیدن به تندیس‌ها نمی‌رسد. جدای از مقرون به صرفه نبودن از نظر اقتصادی، این روش، ارتباط شبکه‌های بافت شهری مثل کوچه‌ها و خیابان‌های پشت مجموعه‌ها که در گذشته فضاهای دنجی را ایجاد می‌کردند، با ساختمان‌های فاخر به کلی قطع می‌شود که این خود موجب دگرگونی چشم‌اندازهای محلی می‌شود. از طرفی تاثیر بناهایی مانند سالن‌های تئاتر و شهرداری‌ها بر روی میدان متفاوت از آنی است که در کوچه دارند.
«سیت» معتقد است که طراحان کنونی با تسلط بر گونیا و پرگار، نمی‌توانند ظرافت طراحی را با هندسه‌ی زمخت حل کنند. همچنین جای‌گذاری برخی المان‌های شهری همچون فواره‌ها و مجسمه‌ها که اکنون در وسط میدان ساخته می‌شوند از نظر «سیت» مشکلاتی را بر شهر افزوده‌اند. از نظر وی، قرار گرفتن این المان‌ها در وسط میدان و یا در مقابل یک ساختمان، نه تنها مانع آمد و شد شهروندان است، بلکه باعث پنهان شدن معماری چشم گیر نیز می‌شود.
از دیگر نکاتی که «سیت» در طراحی شهری بدان می‌پردازد، تقابل نوع خیابان‌کشی‌های مدرن در اطراف میادین نسبت به گذشته است. از نظر وی، قرارگیری دو خیابان با تقاطع راست‌گوشه در میدان به کاهش تاثیر مجموعه‌ای میدان منجر می‌شود. در گذشته به دلیل استفاده از تنها یک نقطه‌ی گریز در خیابان که به میدان می‌رسد، و یا بستن دیوار میادین به وسیله‌ی قوس‌های متعدد، موجب تقویت تداوم بصری در راستای خیابان‌ها و میدان می‌شود. از آنجایی که «سیت» به نیازهای مدرن مردم هم عصرش به خوبی اشراف دارد، برای رسیدن به تداوم بصری در میادینی با خیابان‌کشی‌های متعدد، به ارائه راه حل نیز می‌پردازد. در نگاه او، برای طراحی چنین میدان‌هایی، استفاده از طرحی به شکل بازوهای یک چرخ آبگرد می‌تواند مفید باشد.
با بررسی نوشته‌های کامیلو سیت به راحتی می‌توان چنین برداشت کرد که بی‌نظمی در میدان‌های کهن همواره مورد توجه او بوده است. وی این بی‌نظمی فکر شده را ناشی از توسعه‌ی تدریجی شهرها در طول تاریخ می‌داند. از نظر «سیت» معماران و شهرسازان کهن با زندگی درون فضاهای شهری به درک آنچه چشم مخاطب را آزار می‌دهد نزدیک می‌شوند؛ بنابراین در ادامه به تصحیح اشتباهات تقارنی می‌پردازند. به بیان دیگر، گذشتگان بر روی کاغذ طراحی نمی‌کردند، بلکه فضاهای خود را اندک اندک از دل شهرها بیرون می‌کشیدند. او در همین راستا دو مفهوم «تقارن» و «تناسب» را تعریف کرده و به تحریف معانی آنها در دوران مدرن  می‌پردازد.
ریشه‌یابی این همه تغییر در عصر مدرن از دیگر اقدامات نظری «سیت» است. وی افزایش ارزش زمین به دلیل تراکم بی‌حد انسانی را یکی از اصلی‌ترین دلایل این همه تغییر برمی‌شمارد. درواقع از نظر وی، تقسیم منظم زمین به قطعات تفکیکی، عاملی است که به سختی می‌توان از تاثیرات آن حذر کرد. «سیت» با وجدانی بیدار از دستاورد بهداشت و تاثیر مثبت آن بر فضای شهرسازی مدرن تمجید می‌کند اما دستیابی به امکانات بهداشتی را در تقابل با مباحث زیبایی‌شناسی نمی‌بیند. از همین روست که می‌پرسد : «آیا ضروری است که این امکانات را با بهایی این چنین سنگین خرید؟ برای بدست آوردن این امکانات، حقیقتا لازم است هرآنچه از زیبایی نشانی دارد از شهرها پاک شود؟» (شوآی، 273:1965)
«سیت» با رد تصویربرداری مو به مو از فضاهای تاریخی، هدف نهایی از نظریه‌ی خود را در نو کردن الگوهای کهن می‌بیند. از اصلاحاتی که از نظر وی می‌توان بر شهرها اعمال کرد، می توان به مواردی چند اشاره کرد: میدان سازی همراه با مبارزه با قدرت نظام‌گرایی هندسی، مقابله با ساده‌سازی دسترسی‌ها، تدوین طرح گسترش (با تخمین جمعیت 50 سال آتی، پیش‌بینی آمد و شد و تعداد مسکن مورد نیاز در کنار مکان‌یابی صحیح برای کاربری‌های گوناگون)، توجه به نیازهای خاص در طراحی بناها، حفظ نامنظمی‌ها، عدم تخریب و ثابت نگاه داشتن جریان‌های آب در شهر.


آثار کامیلو سیت:
-    هنر ساختن شهرها (ساختن شهر براساس مبانی هنری) – (City Planning According to Artistic Principles) – 1889
-    تولد برنامه‌ریزی شهری مدرن (The Birth of Modern City Planning) – 2006
-    گشتاور. نوشته‌ها و پروژه‌ها در 6 جلد (Gesamtausgabe. Schriften und Projekte. Hrsg. v. Klaus Semsroth, Michael Mönninger und Christine Crasemann-Collins) 2003 تا 2007


منابع:
-    حبیبی، سیدمحسن و ملیحه مقصودی. 1390. مرمت شهری. تهران: دانشگاه تهران.
-    شوای، فرانسواز. 1965. شهرسازی؛ تخیلات و واقعیات. ترجمه‌ی سیدمحسن حبیبی. 1375. تهران: دانشگاه تهران
-    فلامکی، محمدمنصور. 1391. باززنده‌سازی بناها و شهرهای تاریخی. تهران: دانشگاه تهران



  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

روایت بدن مندی انسان- درخت؛ نگاهی به نمایشگاه نقاش...
سفرنامه مغولستان (16) تندیس چنگیزخان