ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

به بهانه نصب تابلوي ميراث فرهنگي بر ديوار خانه ي ناصر مسعودي در گيلان

 

آوای ماندگار سرزمین سبز

آرش منصور

يک صداي آشنا در تيتراژ سريالي تلويزيوني در دهه ي 60، صدايي که گرچه پيش از آن هم در گيلان شناخته شده بود. اما حالا با سريال کوچک جنگلي معروفيتي فراتر از مرزهاي لهجه و جغرافيايش پيدا کرد. صدايي که بين نتها با لرزشي آشنا و حزين مي چرخيد و لهجه اش ديگر مانع انتقال زبانش نبود. صدايي متعلق به گيلان که حالا در همه ي ايران فهميده مي شد. تو گويي همه را گيلک و چشم انتظار ميرزا کرده است.
تحريري خفيف از موسيقي سنتي، لهجه اي از موسيقي فولکلور، تنظيمي کلاسيک با سادگي و بي پيرايگي يکدست مي شدند. تا آنها که جوانتر بودند و نميدانستند بپرسند اين صداي کيست؟
روحي جاري و مستتر در خاطراتي دور و نزديک.
صدايي که گذشته را ملموس و اکنوني کرده بود. آنقدر که بتواني لمس اش کني و با روحش روبه رو شوي.
صداي ناصر مسعودي چنين پليست. از «گل پامچال» تا «ميرزا کوچک خان» و از ترانه هاي کوچه بازاري اش گرفته، تا آثاري که از موسيقي فولکلور فاصله مي گيرند. به زباني روح نوازتر از گذشته تا اکنون تبديل مي شود.
تلفيق تم هاي فولکلور، سازهاي کلاسيک و رنگ صداي مسعودي آثاري به دست داده است که نه فقط يکي از جلوه هاي زيباي درک و شناخت موسيقي نواحيست. که جز آن و در سطحي بالاتر بازنماي روح تاريخ و فرهنگيست که گاه انبوه تفسيرها و تحليل ها از پس آن برنميآيد و اما با اين ترکيب، به يکباره بيواسطه اکنون و اينجا را به آن تاريخ و فرهنگ پيوند مي دهد.
صداي مسعودي صداي روح و تاريخ گيلک است. عاطفه اي که صداي او به ترانه ها مي بخشد، نه از دامنه ي صدا که با تحريرهاي خفيف و ريز و حزني که با رنگ صدايش يکي شده است، به دست مي آيد. عاطفه اي که صداي او را راوي بيريا و صادق ترانه هايش مي کند
ترانه هاي او از زباني کمابيش عاميانه و همسو با عواطفي که توده هاي انساني با آنها زمان را به خاطر مي سپارند، نزديکتر به روايت مردمانيست که اگر لهجه ي گيلکي اش به آنها جغرافيا مي دهد اما عواطفش، مرزهاي اين جغرافيا را چنان وسعتي مي دهد که از مرزها مي گذرد. او از دل مردمان يک تاريخ و يک فرهنگ مي خواند. شايد به خاطر همين هاست که توانايياش نه در خواندن اوج و فرودها، که در لرزهها و تحريرهاي نرميست که بازتاب آرزوها و روياهاي ساده و بي غش همان مردم است و نه بازي هاي فرادستان. ترانه هايش هم به همان سادگي اند. از رقصهاي روستايي تا عاشقانه هاي پسرکي به خاطر دختري گيلک و ترسهاي مادران و دلهره هاي پدران به خاطر آنچه شاديهاي کوچکشان را تهديد مي کند. و از روياي سبز جنگل هايش و مضطرب تبرهايي که زمان براي آنها خواب ديده. و اين همه مي شود صداي ساده و زير مردي گيلک که انگار هميشه کنار درختي، کنار رودخانه اي نشسته و روح سبز سرزمينش را زمزمه مي کند.
صداي نرم مردي گيلک که از زبان مردمان کوچه و بازار مي خواند، چه در کوچه باغي ها و چه وقتي پاي تجربه اي تاريخي در ميان است، از عشق هاي ساده و اندوه هاي ساده و انسانيشان مي گويد، تنها صداي مسعودي نيست.
او ادامه ي بيشمار خوانندگان فولکلور است که با تکيه بر آواز سنتي، ملودي ها و رنگ هاي بومي را به سطحي نو ارتقا دادند. دلشوره ها و اندوه زني که همسرش با جنگليها رفته و در بلبشوي سهم خواهي روسها و رضا خان نگران مرزعهي کوچکش است. مردي که دلهره ي فرزندانش را دارد. و اندوه جاري در روح مردماني که در طول تاريخ رنجها در سينه ي خود تلنبار کرده اند، آوايي شده است جاري در طول تاريخ و تا ناصر مسعودر آوايي که از مرزها زمان و مکان گذشت.
اگر مجموعه کتابها و اسناد و تصاوير مربوط به عهد کوچک جنگلي، تصويري مغشوش و کمابيش متناقض از آن واقعه و زمان بدست ميدهند، اما صداي مسعودي و ترانه ي کوچک جنگلي نه فقط روايتي دروني از مردمان گيلکي که دل در گروي ميرزا دارند، در خود دارد که آن ترسها از دشمن و اميدها به ميرزا را به بيم و اميدهاي ملتي در طول يک تاريخ وصل مي کند. مسعودي يکي از اين صداهاست و هنرش، پارهاي از اين فرهنگ.

این مطلب در همکاری با مجله آزما به انتشار می رسد 

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

پرونده اینترنتی سهراب سپهری
مواجهه با چهره های مشهور

Related Posts