ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

این شکاف را عمیق تر نکنیم

 

پژمان موسوی

در واقع مسئله ي امروز روزنامه نگاري ما، گسست تجربه و گسست نسلي بين دو يا حتي سه نسل از روزنامهنگاران ايران است كه هر كدام مانند جزايري دور افتاده، دور از هم زندگي ميكنند و نه تنها راهي به هم ندارند، كه حتي از دور هم تلاش نميكنند يكديگر را ببينند و با هم ارتباط داشته باشند. از استثناءها اگر بگذريم، بسياري از روزنامه نگاران نسل امروز، حتي نام بسياري از اسلافشان را هم نشنيده اند چه رسد به اينكه بخواهند از تجارب آنها بياموزند؛

اتفاقي تلخ اما مهم در جامعه ي روزنامه نگاران ايراني رمق اين جامعه را گرفته است؛ اتفاقي که هيچكس به آن توجه نميكند و خطرش را جدي نميگيرد: خطر گسست تجربه در روزنامه نگاري امروز ايران. خطري كه در صورت عدم توجه به موقع به آن، راه بازگشتي باقي نميگذارد و چيزي كه ميماند تنها حسرت است و پشيماني. پشيماني براي نسلي كه نسل ديروز را در كنار خود داشت، اما ارجش نگذاشت، از تجربه اش نياموخت و در كار، بازياش نداد.
در واقع مسئله ي امروز روزنامه نگاري ما، گسست تجربه و گسست نسلي بين دو يا حتي سه نسل از روزنامه نگاران ايران است كه هر كدام مانند جزايري دور افتاده، دور از هم زندگي ميكنند و نه تنها راهي به هم ندارند، كه حتي از دور هم تلاش نميكنند يكديگر را ببينند و با هم ارتباط داشته باشند. از استثناءها اگر بگذريم، بسياري از روزنامه نگاران نسل امروز، حتي نام بسياري از اسلافشان را هم نشنيده اند چه رسد به اينكه بخواهند از تجارب آنها بياموزند؛ بزرگاني كه بسياري ازآنها در گوشه اي از همين شهر شلوغ، روزگار مي گذرانند و كوله باري از دانش و تجربه را به اميد اينكه روزي به كار آيد، با خود حمل مي كنند. كافي است پاي صحبت برخي از اين بزرگان بنشينيم؛ نكاتي درباره ي روزنامه نگاري و روزنامه داري ميگويند، كه گاه بايد چند سال درس روزنامه نگاري خواند تا به آنها رسيد؛ شوخي نيست چند ده سال در كار حرفه اي روزنامه نگاري باشي و امروز آن همه تجربه به كارت نيايد و حتي گوشي نباشد كه آنها را بشنود تا شايد روزي به كار آيد. نسل قديم ميگويد که دود چراغ خورده است و پله پله بالا آمده است. نسل جديد هم مدعي است که تئوري هاي ارتباطات و روزنامه نگاري را به خوبي آموخته است و اكنون نوبت اوست كه كار را دست بگيرد و بخت خود بيازمايد. هر دو گروه درست ميگويند؛ درست تر از اين دو نكته، هوش و ذكاوتي است كه نسل امروز روزنامه نگاران ايراني دارند و برخي از آنان هم كه آبروي روزنامه نگاري اند و در كار خود بسيار درخشان. با فرض درست بودن اين دو فرضيه، جمع دانش و علم روزنامه نگاري با تجربه ي ساليان، بي شك معجوني مسحور كننده خواهد شد و راهي براي ارتقاي روزنامه نگاري ايران.
البته اين تنها بخشي از ماجراست و بخش مهم ترِ آن، خيل عظيم روزنامه نگاراني است، كه تنها نام روزنامه نگار را يدك ميكشند و نه علم و نه تجربه ي لازم را براي روزنامه نگاري در اختيار دارند. در كنار اين بايد از رواج پديده ي روزنامه نگاري پشت ميزي هم نام برد كه همه چيز را تحت تاثير خود قرار داده است؛ گفته مي شود کار امروز روزنامه نگاري با وجود دسترسي به شيوه هاي متنوع اطلاع رساني، سطحي شده و بدل به اقيانوسي به عمق يک سانت شده است. در گذشته خبرنگار با حضور در حوزه ي خبري، به دنبال خبر و به دست آوردن ابتکار عمل بود اما امروز با پشت ميز نشيني، اخبار خود را به دست مي آورد و هيچ كوششي هم براي ارتقاي كار خود انجام نميدهد و اين در حالي است كه بهره گيري از تجاربِ ساليان دور، ميتواند براي اين گروه از روزنامه نگاران هم بسيار مهم و تأمل برانگيز باشد. روزنامه نگاراني كه فرصت علم آموزي در دانشگاه و در رشته ي روزنامه نگاري را نداشته اند و اكنون ميتوانند با اتكا به تجارب اين بزرگان، در كنار كوشش فراگير، راهي نو براي خود بيابند در روزنامه نگاري امروز ايران. يك ايراد هم البته ميتواند به بزرگان روزنامه نگاري برگردد؛ بزرگاني كه همپا با تكنولوژي و ابزارهاي نوين اطلاع رساني، به روز نشده اند و هنوز در عصر كاغذهاي كاهي و خودكار بيك به سر مي برند؛ در سه دهه ي اخير، جهان به شدت متحول شده است و روزنامه نگاري هم از آن، جدا نمانده است. از چاپ سربي و صفحه بندي دستي به جايي رسيدهايم که در عرض يک ساعت صفحات بسته ميشود و با يک سي دي به چاپخانه ميرود. اما هنوز بسياري از روزنامه نگاران نسل قديم، خود را به روز نکرده اند. نميدانند ايميل چيست و چه کاربردي دارد. يا اينکه وسايل جديد ارتباطي چون فيس بوک و توييتر چه مزايايي دارد. بنابراين اينکه عده اي نخواستند يا نتوانستند به روز شوند، به عدم فهم متقابل و گسست انجاميده است و بي شك يكي از موانع در اين گسست، همين عامل به روز نبودن است. نسلي كه در اين صورت نميتوانند و نبايد كه توقع جدي گرفته شدن از سوي روزنامه نگار نسل جديد را داشته باشند زيرا اساساً راهي براي ارتباط با خود باز نگذاشته اند و خيلي سخت است كه تصور كنند روزنامه نگاري پيدا شود و پرسان پرسان راهي به سوي آنها بيابد و بعد بخواهد كه از تجاربشان بياموزد؛ اتفاقي كه البته اگر بيفتد باز هم تحسين برانگيز است اما به عنوان يك استثنا و نه قاعده.
سخن اين است؛ ضرورت ارتباط و تعامل روزنامه نگاران نسل جديد با روزنامه نگاران و بزرگان نسل قديم و جلوگيري از تعميق شكاف نسلي اين دو نسل. شكافي كه بين تجارب حرفه اي اين دو نسل هم گسستي عميق پديد آورده و ما را امروز با پديدهاي به نام «گسست تجربه» در روزنامه نگاري روبرو كرده است. گسستي كه به دنبال آن، هيچ دود چراغ خوردهاي در تحريريه ها جاي ندارد و هيچ مسيري براي آموختن از بزرگان، در رسانه هاي ما ترسيم نشده است. اما در ارتباط و تعاملِ ايده آل، نه قرار است نسل جديد مثل نسل ديروز شود كه در اين صورت خسراني بزرگ به روزنامه نگاري ما وارد شده است و نه نسل ديروز به دنبال تحميل ساز و كارهاي نسل خود به نسل امروز است؛ مطلوبِ دو طرف، بهره گيري يك نسل از تجاربي است كه نه يك شبه، كه چند ده ساله به دست آمده اند و امروز ضرورت دارد روزنامه نگاران نسل جديد، با هر شيوه و ساز و كاري كه ميشود، آنها را بشنوند، بياموزند و با شكلي مدرن، در كارشان از آن بهره برند.

 

این نوشته در همکاری مجله آزما با انسان شناسی و فرهنگ منتشر می شود.

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

سیاست زدایی از روز کوروش
پرونده ی «ایران درّودی» (قسمت اول)

Related Posts