ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

بر صُفة آموزه‌های نور

مروری بر ترجمة فارسی کِفالایای مانی

محمد شکری فومَشی

کِفالایا (نسخة موزة برلین). ترجمه به آلمانی: هانس یاکوب پولوتسکی و الکساندر بولیگ. ترجمه به انگلیسی: یان گاردنر. برگردان تطبیقی از ترجمة آلمانی و انگلیسیِ نسخة قِبطی: مریم قانعی و سمیه مشایخ. تهران: طهوری، 1395. 302 ص (رحلی). ۷۰۰۰۰۰ ریال.

 

بی‌تردید انتشار ترجمة فارسیِ یکی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین متون مانوی معروف به کِفالایا (Kephalaia) به قلم مترجمان مریم قانعی و سمیّه مشایخ از سوی انتشارات طهوری یکی از نشانه‌های پیشرفت مطالعات مانوی در ایران است. این اثر بزرگ، مجموعۀ روایاتی است منسوب به مانی که اصل آن احتمالاً اندکی پس از مرگ مانی در نیمة دوم سدة سوم میلادی از سوی صحابه‌اش به‌طور نظام‌مند گردآوری شده است. این روایات، که در اصل باید به سُریانی، زبان مادری ‌مانی، نوشته شده باشد، مشتمل است بر پاسخ‌های شخص مانی به پرسش‌هایی که از سوی شاگردانش در موضوع‌های مختلفی چون آفرینش، رستاخیز، ایزدان، اهریمن، دیوان و صدها موضوع دیگر مطرح شده است. به‌احتمال‌قوی نام این اثر به زبان‌اصلی نیز کفالایا بوده است. درواقع، یونانی بودن این نام مانعی برای این فرضیه نخواهد بود، همان‌گونه که نام مشهورترین اثر مانی، انجیل، نیز یونانی بوده است.

از کفالایای سریانی ترجمه‌هایی به دو گروه زبانی بازمانده است: به زبان‌های ایرانی مانند فارسی میانه، پارتی و سُغدی در شرقِ جهان مانوی؛ و به قِبطی در غرب آن. در مقابلِ روایت قِبطیِ کفالایا، که از آن کتابی تقریباً کامل به دست آمده، از ترجمة ایرانیِ آن جز قطعاتی در مجموعة تورفان اثر قابل‌توجهی به لحاظ حجم بر جای نمانده است. از کفالایای قِبطی دو پاره بازمانده است: پارة یکم با عنوان «کفالایای آموزگار» که در برلین نگه‌داری می‌شود و پارة دوم با نام «کفالایای خِرد سرورم مانی» که در کتابخانة چِستربیتی دوبلین محفوظ است. کلّ این بازمانده‌های ادبی آشکارا گویای اهمیت عظیم این اثر هم در سراسر جامعة مانوی و هم در تحقیقات مانویِ نوین است.

نخستین ترجمة کفالایای قِبطی از آنِ هانس یاکوب پولوتسکی (H. J. Polotsky) است. او از صفحة نخست تا صفحة 102، از پارة یکم (کفالایای آموزگار)، را قرائت و به‌همراهِ متن قِبطی به آلمانی ترجمه کرد. الکساندر بولیگ (A. Böhlig) کار وی را تا صفحة 244 ادامه داد و آنگاه همة آن‌ها را به منزلة دفتر نخست کفالایای یکم در سال 1940 به آلمانی منتشر کرد (در ترجمة فارسی نیز فصل‌های 1 تا 95) ...

برای مطالعه ادامه مطلب و زیرنویس ها به لینک زیر مراجعه فرمایید:

بر صُفة آموزه‌های نور

 

مطلب فوق با همکاری جهان کتاب منتشر می شود.

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

نشانه‌شناسی و ایده‌گرافی خیابان انقلاب
باغ های تاریخی مغولی -ایرانی در کشمیر