ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

برگه داده های شهری (13): زابل

 

محلی که امروز زابل نامیده می‌شود بیش ازآن زمین‌هایی با تپه‌هایی از رسوبات دریایی بود که قسمتی از آن درمسیر رودخانه قرار داشت. با کم شدن آب رودخانه بر وسعت خشکی‌های اطراف آن افزوده شد و بااتصال این منطقه به روستای حسین آباد، آبادی بزرگی تشکیل گردید. بعدها تأسیس پادگان نظامی براهمیت آن افزود. در سال ۱۳۱۴ شمسی طبق تصویب‌نامه هیات وزیران، آن آبادی را زابل نامیدند و در سال ۱۳۱۶ شمسی به مرکز سیستان تبدیل شد. از ارتفاعات مهم این شهرستان کوه خواجه و قلعه رستم است که درغرب زابل قرار دارد. در فراز این کوه تصویری از رستم پهلوان که گرزی دو سر دردست دارد، نقش بسته‌است. در دامنه‌های جنوبی آن نیز ویرانه‌های بناهای منسوب به دوره اشکانیان به جا مانده که در زمان خود بسیار با شکوه بوده‌است. زابل امروزی شهری به نسبت توسعه یافته و مجهز به انواع خدمات مورد نیاز جامعه شهری است.

 

نام: زابل

نام های دیگر: سکستان، سجستان، نیمروز، سیوستان، زرنج

نام قدیمی: حسین‌آباد

استان: سیستان و بلوچستان

مساحت شهر: 52/2084 هکتار

جمعیت شهر: 137722 نفر (1390)

 

تحول جمعیتی شهر در صد سال اخیر:  

جمعیت شهر زابل در سال 1355 برابر با 29404 نفر بود و این میزان در سال 1385 به 130642 تن رسید. بدین ترتیب جمعیت طی این سه دهه چهار برابر شده است.

بر اساس پيش بيني احتمالات رشد جمعيت شـهر زابل در آينده در طرح جـامع شـهر زابـل بيـانگر ايـن نكته است كه تعداد كل جمعيت شهر زابـل در مقـاطع زماني 1389تا 1395 در دو حالت به ترتيـب 6/178 و 5/216 هزار نفر و 3/185 و 2/225 هزار نفر پيش بيني مي گردد. با توجه به نتايج بررسي شهرهاي مشـابه در ايران احتمال رشد جمعيـت شـهر مطـابق حالـت اول بيشتر است (مهندسين مشاور طاش، 1385 ). با توجـه به ايـن كـه محـيطهـاي روسـتايي منطقـه بـا داشـتن مشكلات گوناگون طبيعي همانند خشكسـالي، طوفـان (گرد و خاك) و  مشكلات خدماتي از لحاظ دسترسـي به امكانات و خدمات آموزشي و ... تمايل بـه زنـدگي در شهر دارند، جمعيت شهرهاي منطقه رو به گسـترش بوده است (کیانی و دیگران، 1390: 88-87).

 

مساحت شهرستان: 334 کیلومتر مربع

مساحت استان: 180,726 کیلومتر مربع

جمعیت شهرستان: 172370 نفر (1390)

جمعیت استان: 2,534,327 نفر

 

ترکیب شهرستان (تعداد و اسامی شهرها،  و تعداد روستاها):

این شهرستان دارای ۲ شهر، ۱ بخش، ۱ دهستان و تعدادی آبادی دارای سکنه است. این شهرستان در حدود ۵۰ کیلومتر تا مرز ایران و افغانستان فاصله دارد.

• بخش مرکزی شهرستان زابل

دهستان بنجار

شهرها: زابل و بنجار

 

کوچکترین و بزرگترین شهرهای استان از لحاظ جمعیتی:  

زاهدان با 560725 نفر جمعیت بزرگترین و سیرکان با 721 تن جمعیت کوچکترین شهرهای استان هستند.

 

ترکیب استان (تعداد و اسامی شهرها و شهرستان ها):  

استان سیستان و بلوچستان دارای 19 شهرستان به قرار زیر است:

زاهدان، فنوج، ایرانشهر، زابل، سراوان، سیب و سوران، نیکشهر، چابهار، قصرقند، دلگان، خاش، سرباز، مهرستان، کنارک، میرجاوه، زهک، نیمروز، هامون، هیرمند

این استان 34 شهر دارد که موارد زیر را شامل می شوند:

زاهدان، زابل، ایرانشهر، چابهار، سراوان، خاش، نیکشهر، کنارک، راسک، میرجاوه، قصرقند، فنوج، مهرستان، زهک، گلمورتی، سرباز، نگور، اسپکه، ادیمی، بمپور، بنت، دوست‌محمد، سیرکان، نصرت‌آباد، پیشین، محمد‌آباد، بنجار، بزمان، نوک‌آباد، هیدوچ، نجف آباد، هدار، جالق، سوران

 

فاصله شهر با مرکز استان: 210 کیلومتر

فاصله شهر با تهران: زابل در 1431 کیلومتری جنوب شرق تهران قرار دارد.

فاصله و نسب جغرافیایی شهر با شهرهای مهم نزدیک: 

زابل در 210 کیلومتری شمال زاهدان، 864 کیلومتری شمال چابهار، 557 کیلومتری شمال شرقی کرمان، 923 کیلومتری شمال شرقی بندرعباس و 365 کیلومتری جنوب بیرجند قرار دارد.

 

ترکیب زبانی شهر: 

اکثریت مردم شهر زابل به فارسی با لهجه زابلی تکلم می‌کنند و سایر لهجه‌های سیستان و بلوچستان نظیر بلوچی نیز رایج است.

 

ترکیب قومی شهر: 

این استان از دو ناحیه سیستان و بلوچستان تشكیل یافته است. در این استان به عنوان یک استان دارای تنوع قومی و مذهبی، اقوام مختلفی زندگی میکنند که بلوچها بیشتر در جنوب و سیستانیها در شمال استان و سایرین نیز به طور پراکنده در قسمتهای مختلف استان زندگی میکنند و از نظر جمعیتی به ترتیب اکثریت عبارتند از: بلوچ، سیستانی، سایر اقوام (بیرجندیها، یزدیها، تركها و...). در بررسی به عمل آمده مشخص شده که در سطح استان تعداد 36 قوم و طایفه اصلی زندگی میکنند و لیكن نكته قابل توجه این است که درصد حضور اقوام مختلف در شهرستان زاهدان مرکز استان تقریباً به صورت مساوی است (شهبخش، 1377 :8). اکثریت جمعیت سیستان را اقوام و طوایف مختلف سیستانی (که قریب به 7 طایفه اصلی و بیش از 100 تیره هستند) تشكیل میدهند. علاوه بر اقوام سیستانی و بلوچ، عدهای بیرجندی، قائنی، نهبندانی، کرمانی و غیره نیز به تدریج به سیستان مهاجرت کرده و در عمران و آبادی این سرزمین ایفای نقش نمودهاند که البته درصد آنها اندك است (افشار سیستانی، 1381 :16). (میرلطیفی و دیگران، 1394: 64)

 

ترکیب  اقتصادی (مشاغل و بخش های اقتصادی فعال): 

کثریت مردم این شهر از طریق کشاورزی امرار معاش می‌کنند. در سال زراعی ۸۳–۱۳۸۲ سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی شهرستان زابل بالغ بر ۲۵۸۶۱ هکتار شامل می‌شد که ۱/۱۶ درصد از سطح زیر کشت استان سیستان و بلوچستان را تشکیل می‌دهد. از این مقدار ۵۶/۱ درصد به کشت باغات و ۱/۱۶ درصد به زراعت‌های سالانه اختصاص دارد. محصولات عمده زراعی این شهرستان غلات، محصولات جالیزی و نباتات علوفه‌ای است. طی همان سال، ۱۱۸ واحد صنعتی پرورش و نگهداری دام و طیور در سطح شهرستان فعال بوده، همچنین میزان تولید شیر، گوشت قرمز، گوشت مرغ و ماهی به ترتیب ۳۷، ۱/۷، ۳ و ۱۰۸ هزار تن بوده است.

 

ارتفاع از سطح دریا : 480 متر

دمای میانگین سالانه: 15 درجه سانتی گراد

سردترین و گرم ترین درجه حرارت:

گرمترین 40 و سردترین 10- درجه سانتی‌گراد

 

وبگاه های مربوط: 

 

دانشنامه ویکی‌پدیا / زابل

پرتال شهرداری زابل

 

نقشه در ایران :

 

 

نقشه در استان: 

 

 

نقشه شهر: 

   

  

منابع:

دانشنامه ویکی‌پدیا / زابل

دانشنامه ویکی‌پدیا / شهرستان زابل

دانشنامه ویکی‌پدیا / استان سیستان و بلوچستان

پرتال شهرداری زابل / جمعیت و جغرافیای انسانی

 

میرلطیفی، محمودرضا؛ علوی‌زاده، سید امیر محمد؛ هدایتی امین، خورشید. بررسی انسجام اجتماعی در حفظ امنیت مرزی با تأکید بر تنوع قومی ـ مذهبی، مطالعه موردی: شهرستان زابل، فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال پنجم، شماره 19، پاییز 1394

لینک مقاله:

http://jzpm.miau.ac.ir/article_913_c0accaea600eeb015059b59aba68e26c.pdf 

 

کیانی، اکبر؛ سالاری سردری، فرضعلی؛ پیرانوندزاده، مریم؛ بستانی، علیرضا. تحلیلی بر ساختار فضایی و توسعه افقی شهرهای منطقه سیستان، مجله پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال سوم، شماره هشتم، بهار 1391، صص 92-77

لینک دسترسی به مقاله:

http://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/6010713910805.pdf 

 

پایگاه گردشگری ایران / شهر زابل

سایت تیشینه / فواصل شهرها

 

 

 

این مطلب در چارچوب پروژه انسان شناسی وبازنمایی شهرهای ایران مدرن منتشر می شود.

در باره پروژه 

  

  

 

 

 

 

 

 

 

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

انسان شناسی تولد
تاریخچه مختصری از نوجوانی(4)

Related Posts