ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

سفره‌های نذری در تهران: عاملیت زنانه در جماعت آیینی


جبار رحمانی- یاسمن فرحزاد چکیده سفره‌های نذری، گونه‌ای از آیین‌های اسلامی- ایرانی است که صرفاً در میان زنان و توسط آنها و عموماً در فضاهای خانگی و در برخی موارد خاص نیز در مسجد، حسینیه،‌و امامزاده‌ها برگزار می‌شدند. سفره‌های نذری، بنا بر یک نذر توسط کسی که بانی نامیده می‌شود شروع و توسط جماعت آیینی اجرایی می‌شوند. آنچه اهمیت دارد مسئله محوری نسبت این سفره‌ها با ساختارهای اجتماعی مسلط و مقوله عاملیت زنانه است. برای پاسخ دادن به این مسئله، به روش مردم‌نگاری، برساخت اجتماعی گونه خاصی از آیین‌های زنانه به نام سفره نذری در تهران بررسی خواهد شد. پروبلماتیک اصلی این مقاله،‌چگونگی تجلی عاملیت زنان در زمینه این جماعت آیینی است. اجتماع آیینی زنانه در سفره‌های نذری، شبکه‌ای از پیوندهای اجتماعی را ایجاد می‌کند که در حل بحران‌ها و مسائل زندگی زنان نقش بسیاری دارد. این سفره‌ها علاوه بر ایجاد فضایی برای دین‌ورزی زنان بالأخص در منطق نذر، در...
ادامه خواندن
138 بازدید

نظریه پردازان حوزه جنسیت (6): فاطمه مرنیسی


شیوا علینقیان مرنیسی، فاطمه ( 1940) Fatima Mernissi فاطمه مرنیسی از کنشگران حوزه¬ی زنان و جامعه¬شناس فمینسیت است که در سال 1940 در مراکش به دنیا آمد. او دکترای خود را در رشته¬ی علوم سیاسی از دانشگاه سوربن گرفت. او به دلیل توجه به دین اسلام و نقش فعالانه¬ی زنان در آن دین از چهره¬های شاخص فمینسیم اسلامی به حساب می¬آید. مرنیسی از صاحبنظران مهمی است که هرمنوتیک دینی را به مطالعات زنان در جوامع اسلامی وارد کرده و آن را برای زنان مسلمان رهایی بخش می¬داند. او بسیاری از پیش فرض¬های عمده¬ درباره¬ی جایگاه زن در اسلام را به چالش کشیده و مشخصا قوانین حجاب، ارث و چندهمسری و ... را ناشی از قرائت¬های مردانه از متون مقدس می¬داند. مرنیسی در کتاب تاثیرگذار خود "زنان پرده نشین و نخبگان جوشن پوش " در تلاش است تا برداشتی نوین از حقوق زن در اسلام را ارائه ¬کند و به نقش...
ادامه خواندن
141 بازدید

زنان برای سیاستی «دیگر»


ناصر فکوهی گذار از پهنه‌ای اجتماعی- سیاسی و فرهنگی که در طول دستکم چند صد سال نظام‌هایی به شدت آمرانه، مردسالار و زن‌ستیز بر آن حاکم بوده‌اند، به دموکراسی و اندیشه آزاد و مدنی و نظامی که در آن ظرفیت‌های نسبتا مناسبی برای آزادی، برابری اجتماعی و همبستگی و دگر‌دوستی و مدنیت و احترام به حقوق یکدیگر و به خصوص همبستگی و احترام به حقوق افراد ضعیف‌تر و اقلیت‌ها وجود داشته باشد، فرایندی است دراز‌مدت که افزون بر هوشمندی و داشتن راهبرد و شرایط سیاسی و اراده مردم، نیاز به تمرین و کُنش‌های پیوسته دارد. این موقعیتی است که ما در آن هستیم. این گذار، همچنین نیاز به تشخیص درست از وضعیت خود نسبت به سایر پهنه‌های قابل‌مقایسه و ارزیابی عقلانی از قابلیت‌ها و کاستی‌های خود و هدف‌گزاری منطقی و به دور از مبالغه دارد. مشکل، چه برای ما و چه برای هر نظامی که بخواهد در این زمینه اقدامی...
ادامه خواندن
213 بازدید

بررسی واژه "توایف " "طوایف"  در زبان هندی و اردو Tawaif :


نسیم کمپانی مقدمه: یکی پس از ورود مسلمانان به هند در قرن 10 م از ایران ,افغانستان و آسیای میانه فرهنگ ایرانی-ترکی تقریبا در تمام جنبه های زندگی هندیان وارد و جاگیر شد ,پادشاهان ایرانی و ترک مشوق هنر در تمام زمینه ها بودند و بسیاری از موسیقی دانان,شعرا,نویسندگان, نقاشان,خطاطان,معماران ,بافندگان پارچه و فرش و دانشمندان از سایر کشورها به هند سرازیر شده و در دربار به گرمی پذیرفته شدند ,اینان به آوردن فرهنگ و هنر خویش به هند و پذیرفتن برخی از جنبه های فرهنگ و تمدن هند فرهنگ نوظهوری را پدید آوردند که تا کنون در بیشتر بخش های شبه قاره هند قابل مشاهده می باشد.یکی از این موارد نوازندگان و رقصندگان دوره گرد محلی بودند که در شهرها نمایش اجرا کرده و به علاوه به فال گیری ,شعبده بازی و تن فروشی مشغول بودند,اینان پس از ورود گروه های ذکر شده به شبه قاره هند در شهر...
ادامه خواندن
338 بازدید

صد و دوازدهمین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ: جامعه شناسی انقلاب مشروطه ایران


صد و دوازدهمین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ با عنوان «جامعه شناسی انقلاب مشروطه ایران» برگزار می شود. در این نشست دکتر ناصر عظیمی (دکتری جغرافیای انسانی، پژوهشگر و مدیر گروه فرهنگ گیلان در انسان شناسی و فرهنگ) درباره «مشروطۀ گیلانی، احیا کننده مشروطۀ ایرانی» سخنرانی خواهند کرد، همچنین فیلم «نیمه پنهان ماه» اثر خانم آزاده بیزارگیتی نمایش داده خواهد شد. انسان شناسی و فرهنگ از همه علاقه مندان دعوت به حضور در این نشست می کند.   زمان: یکشنبه 15 اسفند 1395، ساعت 16 تا 19 مکان: خیابان ولیعصر، نرسیده به میدان ولیعصر، خیابان دمشق، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات          
ادامه خواندن
968 بازدید

خنثی سازی انحراف و بدن سازی زنان


برگرفته از کتاب جامعه شناسی  نوشته ریچارد تی.اسچیفر و رابرت  پی . لم 1 بخش 7 صفحه 199-200 مترجم : رویا صمیمی   ( به بهانه انتشار تصویر زن بدن ساز ایرانی در شبکه های اجتمایی و دستگیری وی ترجمه شد) وقتی که ما یک عمل که دیگران نامناسب می دانند را مشاهده کرده باشیم ، پاسخ رایج  این است ، اما من کار اشتباهی انجام نداده ام " .گریشام سایکس 2 و دیوید متزا3 (1957) توضیحات مختلفی  که   برای تخلفات مان  که در چنین شرایطی استفاده می کنیم  با ارائه یک مدل  پنج بخشی از توجیه رفتار انحرافی که آنها تکنیک های خنثی سازی  می نامند ، نشان داد : 1-    انکار مسوولیت . ما استدلال می کنیم که نیروهای برتر  - مانند فقر ، آمادگی ضعیف تحصیلی ، یا  سرمشق بد ( دوست بد 4) ما را به سوی جرم سوق داد. 2-    انکار آسیب . جرم هایی مانند...
ادامه خواندن
برچسب ها:
669 بازدید

زیبایی زنان و و جامعه شناسی انگ (ننگ اجتماعی)


  راشل تانر2 برنده جایزه یادبود جامعه شناسی بصری 3 زیبایی زن ، موضوعی با اهمیت اجتمایی زیاد همیشه بوده  و تداوم خواهد داشت. در رسانه های آمریکایی ، جذابیت زنان اغلب به مقبولیت اجتمایی ، موقعیت ، اخلاقیات و (گاهی ) عقل گره خورده است .در فیلم ها و تلویزیون آمریکا، بازیگران بلند و باریک بطور کلی با صفات مطلوب فرهنگی مانند اعتماد به نفس ، و تمایلات جنسی  از خود نشان می دهند .  در حالی که  ، زنانی که از استانداردهای فرهنگی قابل قبول منحرف شده اند به صورت کاریکاتورهای عجیب و غریب شایسته تمسخر و تحقیر به تصویر کشیده شده اند .اغلب زنان چاق و یا شخصیت های زن که از نظر فیزیکی نامطلوب هستند بوسیله مردان به تصویر کشیده شده است ، که معنای ضمنی آن این است که زنانی که با استانداردهای اجتماعی مطلوبیت فیزیکی مطابقت ندارند ، اساسا زن نیستند . زشتی آنان...
ادامه خواندن
537 بازدید

بازار غیررسمی اشتغال: ضرورت یا تهدید؟


امروزه و به ویژه در شهرهای بزرگ شاهد رشد قارچ گونه مشاغل غیر رسمی و به نوعی دست دومی هستیم. شاخصه‌ی اصلی مشاغل غیررسمی یا دست دوم عدم مشارکت مستقیم در تولید، فقدان بیمه و مزایا، پرداختی‌هایی کم و بی ثباتی است. عمده عرضه و تقاضا در این بازار برای زنان است و این مسأله شمشیر دو لبه‌ای است که در ظاهر حضور و مشارکت بیشتر زنان در اقتصاد را نشان می‌دهد اما در درون خود انواع و اقسام بهره‌کشی، تحقیر، سواستفاده، خشونت و ... را در بر می‌گیرد. نگاهی کوتاه به تبلیغات وسیعی که هر روزه در شبکه‌های رسمی، روزنامه‌ها و جراید و فضای مجازی تنها در تهران منتشر می‌شود به خوبی گویای عطش سیری ناپذیر این حوزه از اقتصاد برای جلب و جذب زنان است. اگر در گذشته به دلیل شرایط اجتماعی یک سری از مسائل غیر مستقیم و در لفافه بیان می‌گردید، امروزه این آگهی ها بدون...
ادامه خواندن
446 بازدید

آیا «خانم مدرک» مرده است ؟


  سال 1998 من یک دانشجوی سال اولی در دانشگاه دیپاو 3 ، کالج کوچک هنرهای لیبرال در ایندیانا 4 بودم . همخانه من که گاهی من به او گیر می دادم ، هنگام ناهار به من گفت  او به کالج آمده است تا در درجه اول یک " شوهر خوب " پیدا کند.در اثر این شوک نزدیک بود که ساندویچ مرا خفه کند . من فرض کرده بودم که مفهوم " خانم مدرک  " یادگاری از دوران والدین من بود  - اگر از زمان پدربزرگ و مادربزرگم نبود.یقینا  این در راه خانه اقتصادی بزرگ و خوابگاه زنان منع و از بین رفته بود . سال بعد ، من – همراه با مدیرهمکارم ، الیزابت  ا.آرمسترانگ 5 –یک مطالعه پنج ساله قوم نگاری طولی از یک طبقه خوابگاه زنانه در یک گل سر سبد عمومی در مید وست 5به عنوان بخشی از پایان نامه  ام انجام می دادم  ، من...
ادامه خواندن
459 بازدید

ردپای جنسیت در دوگانه‌های فیلم «دختر»، اثر رضا میرکریمی


فیلم دختر را در سینما ندیده‌ام؛ لوحش را چندروز پیش خریدم تا در خانه به تماشایش بنشینم. چند عبارت کوتاه روی قاب لوح -که طبق معمول قصد دارد سرنخی از موضوع فیلم بدستت دهد و تو را به دیدن فیلم کنجکاو کند- چنین به من القا کرد که در پس داستان یک ماجرای مرموز و غریب است: پدری به سفر دخترش مشکوک است...! تنها به خاطر همین یک عبارت بود که من حین دیدن فیلم، تا نیمه‌های داستان هنوز در فکر گره گشایی از آن رمز و رازی بودم که در پندارم نقش بسته بود؛ در پس هر اتفاق به دنبال یک قصه ناگفته از سناریوی فیلم بودم و لحظه لحظه کنجکاوی و تردیدم اوج می‌گرفت تا... تا جایی که ستاره در بالکن خانه دوستش پونه، ناگهان سکوت را می‌شکند: میخواستم یکبار هم که شده خودم تصمیم بگیرم! و تو یک باره از آن کندوکاوهای پیچیده  و دراماتیک فرومی‌افتی روی...
ادامه خواندن
473 بازدید

معرفی کتاب «تاثیر مدارس دخترانه در توسعه اجتماعی زنان در ایران»


  منیرالسادات میرهادی، انتشارات کویر، 1393 موضوع اصلی این کتاب، همانطور که از عنوانش نیز پیداست، تاثیر گسترش مدارس بین سال‌های نهضت مشروطیت تا پایان حکومت پهلوی اول در حضور و فعالیت اجتماعی زنان است. اما ایدۀ محوری‌ای که نویسنده تلاش دارد در خلال مطالب و شواهد آورده شده در فصول این کتاب به آن بپردازد، این است که در همه این سال‌ها علیرغم مشارکت زنان در عرصه اجتماعی و سیاسی، توسعه اجتماعی و فرهنگی در وضع زنان فراتر از نقش آن‌ها به مثابۀ مادر و همسر نرفت و حق شهروندی زنان نتوانست آن گونه که باید به رشد و بالندگی کافی برسد. میرهادی سرآغاز آشنایی با مظاهر تمدن در ایران را اصلاحات دوره قاجار، به ویژه در زمان صدارت امیرکبیر می‌داند؛ آشنایی با آموزش و پرورش نوین که بخشی از آن مدیون تاسیس دارالفنون بود سبب شد که مشروطه خواهان این نوع از آموزش و تاسیس مدارس جدید را...
ادامه خواندن
616 بازدید

گفتگو درباره سه معنا برای توانمندسازی زنان ایرانی


رضا نامجو به نظر شما بزرگترین مشکلات زنان در جامعه ایران چیست؟ از همان ابتدا  وقتی سخن از  یک گروه اجتماعی می‌بریم، باید از توهم این‌که با یک گروه همگن، با تعریف مشخص و یکسان و در همه موقعیت‌های ممکن، روبه‌رو هستیم، بیرون بیاییم. برای نمونه، باید از خود بپرسیم کدام زنان: زنان تهران یا شهرستان‌ها، زنان با سرمایه اقتصادی بالا یا پایین یا متوسط، زنان تحصیلکرده یا زنانی که به هر دلیلی نتوانسته‌اند تحصیل کنند، زنان پیر یا جوان، سنی یا مدرن و تازه خود این دوگانه‌ها، یک شکل تقلیل‌یافته‌اند، یعنی از همان جنسی هستند که  ما از «زنان» و «مردان» صحبت می‌کنیم، زیرا «پیری»، «تحصیلکرده‌بودن»، «شهری بودن» و غیره نه مقولاتی  ایستا و تعریف‌شده مطلق، بلکه اشکال پیچیده‌ای از پویایی و در تغییر دائم هستند. در این‌جا دو انتخاب داریم یا بنابر رسم رایج به میانگین‌ها توجه کنیم که گاه چاره‌ای جز این نیست یا در عین‌حال نظریه...
ادامه خواندن
665 بازدید

غارنوشت 7: آن زن، تاریخ معاصر طرد


1 -    تاریخی دیگر: پای صحبت‌های «آن زن» نشسته‌ام تا روایت زندگی‌اش را بشنوم؛ انتظار روایتی تماما در حاشیه و مطرودانه را دارم، چیزی شبیه به مصاحبه‌ی قبلی‌ام: زنی که عمده‌ی زندگی خود را در گاوداری‌ها گذرانده، بی ارتباطی با جهان بیرون. اما بخشی از روایت زن، روایتی از تاریخ است، روایتی از منظر عنصری مطرود:  « [...] از اونجا هم دوباره من رو اورد کانون کرج... مادرم خواسته بود؛ از اونجا هم درها وا شد، گفتن هرکی میخواد بره پیش خانوادش بره [...] من 6 سال اونجا بودم بعدش انقلاب شد درها وا شد ما اومدیم بیرون» انقلاب برای یک دختر 14-15  ساله‌ی شهر نویی که سال‌ها به اجبار در کانون اصلاح و تربیت نگهداری می‌شده به معنی باز شدن درهاست. برای او انقلاب لحظه‌ی موعود بیرون زدن و دیدن دوباره‌ی خیابان‌ها و مردم پشت دیوارهاست. آدم می‌تواند شوق او و همگنانش را برای دویدن به این سوی درب،...
ادامه خواندن
500 بازدید

درآمدي بر بازشناسي وزن ادبيات در گفتار متن فيلم‌هاي مستند


نوشته: همايون امامي گفتار متن را کلامي ‌تعريف کرده‌اند که بر فيلمي ‌خوانده مي‌شود، تا جنبه‌‌هاي اطلاعاتي آن را بهتر و بيشتر آشکار سازد. اطلاعاتي که تصوير به تنهايي قادر به بيان آن نيست. طرح پاره‌اي توضيحات که معمولاً با ارائه‌ي آمار و ارقام همراه است و مخاطب را در درک بهتر موضوع فيلم ياري مي‌بخشد. پرسشي که اينجا مطرح مي‌شود اين است که ادبيات در اين ميان چه نقشي دارد؟ ظاهراً از آنجا که متن‌هايي از اين دست، از بستري ادبي برمي‌خيزند و غالباً ادبيتي بر آن حاکم است، لزوماً بايد از ساخت و بافتي ادبي نيز برخوردار باشد؟ و اين شروع تناقضي است که صورت مساله را تغيير مي‌دهد. تناقض از اينجا بر مي‌خيزد که سينما نه بر مبناي کلام که بر اساس جوهره‌اي تصويري و نمايشي تعريف مي‌شود و از ديرباز در اين مورد، شاهد مناقشه‌هاي طرفداران سينماي ناب بوده‌ايم، طرفداراني که هر نوع سلطه‌ي کلامي ‌يا...
ادامه خواندن
494 بازدید