ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

معرفی کتاب «جامعه شناسی تئاتر»


کتاب جامعه شناسی تئاتر پژوهشی اساسی برای شناخت موجبات پیدایی و ریشه‌بندی تئاتر و دگرگونیهایش در جوامع غرب، از تراژدی های یونان باستان تا نمایشهای دینی قرون وسطا و درامهای درخشان عصر الیزابت و اسپانیای آن روزگار و نمایش‌نامه های نویسندگان امروزی است. به اعتقاد جلال ستاری کتاب جامعه شناسی تئاتر از جمله منابع دست اول در زمینه جامعه شناسی هنر و بویژه جامعه شناسی تئاتر است که علاوه بر مد نظر قرار دادن تاریخ تحول تئاتر از دیدگاه جامعه شناسی، بر نکاتی تأکید دارد که بجاست در جامعه ما مورد بحث و مداقه قرار گیرد. نکته نخست این است که درام‌نویسی از قلمرو ادبیات جداست و ساختار زبانی خاص خود را دارد، و نکته دیگر اینکه نمایش‌های مذهبی و آیینی همچون تعزیه، تئاتر نیست، زیرا به اعتقاد ژان دووینیو، تئاتر خلاقیت زیبایی شناختی هدفمندی برای تسخیر فضای خودجوشی و آزادی است، در حالیکه تعزیه نمایش آیینی است که در...
ادامه خواندن
111 بازدید

درباره جعفر والى: مثل يك عاشق بی‌قرار


    جعفر والى از آن نام‌هایی است كه با تاريخ تئاتر نوين ايران گره خورده است . ديگر اينجا نيست.زمان براى آن‌ها، هشت ساعت و نيم عقب‌تر از زمان ماست. اما حواسش هست. غروب كه تماس می‌گیرم تازه اول صبح آن‌ها است كه براى من آرزوى شبى خوش دارد. هشت، نه سالى می‌شود كه رفته است. خیلی‌هایشان رفته‌اند. شايد به خاطر همين رفتن‌هاست كه بين آن نسل تئاتری‌ها و نسل فعال امروز گسست عجيبى ديده می‌شود.............   ۱۳۱۲: تولد در تهران ۱۳۲۹: ورود به هنرستان هنرپيشگى ۱۳۳۲: فارغ‌التحصیلی از هنرستان هنرپيشگى، حضور در باله نفت كار مادام اسكپنى ۱۳۳۵: حضور در کلاس‌های آموزش تئاتر ديويد سن در دانشگاه تهران و بازى در نمايش «باغ‌وحش شیشه‌ای» به كارگردانى وى و آشنايى با شاهين سركيسيان ۱۳۳۶: حضور در كلاس كوئين بى در دانشگاه تهران و بازى در نمايش «بيلى باد» به كارگردانى او ۱۳۳۷: حضور در كلاس بلچر در دانشگاه تهران...
ادامه خواندن
124 بازدید

درگذشت هوشنگ‌آزادی‌ور


  هوشنگ آزادی‌ور، شاعر و هنرمندی که در عرصه سینما و ادبیات زندگی پر ارزش و پرباری داشت و بسیار به فرهنگ معاصر ایران خدمت کرده بود، روز 8 اردیبهشت 1397 درتهران درگذشت. «انسان‌شناسی و فرهنگ» فقدان این هنرمند وفادار به ارزش‌های انسانی و کوشنده برای هنر معاصر و آوانگارد را به جامعه فرهنگی ایران تسلیت می گوید. در زیر چند مطلب درباره این هنرمند که در ساعات گذشته منتشر شده اند را بازنشر می کنیم. یادش زنده و خاطره‌اش پایدار ایسنا هوشنگ آزادی‌ور درگذشت هوشنگ آزادی‌ور سینماگر، مستندساز، مترجم، نظریه‌پرداز تئاتر و شاعر ساعتی پیش به دلیل مشکلات قلبی و ریوی درگذشت. ابراهیم مختاری، کارگردان و مستندساز ایرانی در گفت‌وگو با ایسنا ضمن تایید خبر فوت هوشنگ آزادی‌ور بیان کرد: این هنرمند پیش از این مشکل قلبی و ریوی سابقه‌داری داشت و یک سکته ناقص هم کرده بود. او در چند روز اخیر در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان بستری...
ادامه خواندن
208 بازدید

درباره اكبر رادى


زندگى روى صحنه آبى مريم منصورى چه شوقى داشت رادى ۲۱ ساله كه شاهين سركيسيان ، با همه صفا و نازک‌دلی به وى و كارش علاقه‌مند شده بود. حالا كه فكر می‌کند، می‌گوید: «شايد سركيسيان تحت تأثير تبليغات شاملو بوده است». غول سپيدموى شعر معاصر به سركيسيان گفته بود:«رادى جوانى است كه هيچ نخوانده و هیچ‌چیز نمی‌داند. نشسته از توى دلش يك چيزهايى نوشته، بدون اينكه آموزشى ديده باشد. خودجوش است و این خيلى ارزش دارد»....... - ۱۳۱۸: تولد در رشت - ۱۳۳۴: آشنايى با آثار صادق هدايت و شروع داستان‌نویسی - ۱۳۳۸: با چاپ داستان «باران» در مسابقه داستان‌نویسی مجله اطلاعات جوانان بين ۱۱۴۸ نفر، برنده جايزه اول شد. - ۱۳۳۹: آشنايى با احمد شاملو، شاهين سركيسيان و پذيرفته شدن در کنکور دانشگاه در رشته علوم اجتماعى - ۱۳۴۱: انتشار «روزنه آبى» با سرمايه شخصى، عضويت در گروه ادبى طرفه - ۱۳۴۲: نگارش نمايشنامه افول - ۱۳۴۳: اخذ مدرك...
ادامه خواندن
179 بازدید

درباره على نصيريان: روزه‌ای براى تئاتر!


  مریم منصوری در دوره كودكى و بعد هم نوجوانى و جوانی‌اش، امكانات نمايشى در اين مملكت وجود نداشت. تلويزيون كه نبود، راديو هم در خانه خودشان نداشت. با گوش كردن به راديوى همسايه، بعضى چيزهاى پيرامون را شناخت. اما در محله‌ای كه على نصيريان زندگى می‌کرد، در ميدان شاپور، نمایش‌های عاميانه جريان داشت. تعزیه‌ها، نمایش‌های شادی‌آور در عروسى فاميل، نقالى در قهوه‌خانه‌ها، پرده‌خوانی و ... نصيريان این‌ها را در ميدان گمرك، باغ معير، بازارچه قوام الدوله و ... می‌دید و پس از آن كارش تقليد و كپى كردن اين نمایش‌ها بود.......... على نصيريان متولد ۱۳۱۳ در تهران - آشنايى با رفيع حالقى در کلاس‌های آموزشى «جامعه باربد در دوره دبيرستان» - آموزش در هنرستان هنرپيشگى - آشنايى با شاهين سركيسيان و حضور در کلاس‌هایش - مطالعه در فرهنگ عامه و نمایش‌های سنتى ايران - از دههٔ ۱۳۳۰ در نمایش‌های حرفه‌ای بازیگری و نویسندگی می‌کرد و از اعضای آغازین گروه...
ادامه خواندن
618 بازدید

درباره حميد سمندريان؛ تئاتر مثل هوا است!


مريم منصورى حميد سمندريان از معتبرترين كارگردانان نمايش در ايران است. نقش او در آموزش بازيگرى در ايران نيز نقشى پر رنگ و تأثيرگذار بوده است. «مهرگان» امروز به او اختصاص دارد……. حميد سمندريان: متولد ۱۳۱۰ ـ تهران ـ حضور در كلاس هاى تئاتر و هنرپيشگى زير نظر عبدالحسين نوشين در دوره تحصيلات متوسطه ـ گذراندن دوره مهندسى شوفاژ سانترال در آلمان ـ گذراندن دوره شش ساله اصول و مبانى كارگردانى و بازيگرى در كنسرواتوار عالى موسيقى و هنرهاى نمايشى هامبورگ زير نظر ادوارد مارك. ـ تأسيس هنرستان آزاد هنرهاى دراماتيك وابسته به اداره هنرهاى زيباى كل كشور با همكارى دكتر مهدى فروغ ـ بنيان گذارى گروه نمايش دانشگاه تهران با همراهى مهندس هوشنگ سيحون، دكتر بركشلى و مرحوم دكتر مهدى نامدار ـ تدريس كارگردانى و بازيگرى در دانشكده هاى تئاترى ـ ترجمه ۲۱ نمايشنامه از آثار ماكس فريش، فردريش دورنمات، پيتروايس، تنسى ويليامز، ويليام شكسپير، برتولت برشت، ژان آنوى،...
ادامه خواندن
436 بازدید

وقتي از ميزانسن حرف مي‌زنيم، از چه حرف مي‌زنيم!


شهرام مکري   معناي لغتي ميزانسن به‌ هر آنچه در صحنه است، اشاره دارد. در تئاتر هر چه را که در سِن مي‌توان ديد، به عنوان ميزانسن طراحي‌شده براي آن، توسط کارگردان نسبت مي‌دهند. بنابراين از نظر ترجمه تاريخي، ميزانسن، حيطه مسووليت کارگردان و آنجايي بود که کارگردان به برداشت بصري از متني مي‌رسيد و آن را بر سن تئاتر به نمايش مي‌گذاشت. ميزانسن با تئاتر متولد شد و کار کارگردان‌هاي متفاوت با دادن ميزانسن‌هاي متفاوت به يک سن، از هم قابل تفکيک بودند و همان طورکه مي‌دانيد در ابتداي پيدايش اين لغت در فرانسه، مسووليت يک کارگردان تئاتر در قبال يک نمايشنامه واجراي آن شامل همه موارد مي‌شد، از مسير حرکت بازيگران و ايستادن آنها بر سِن براي گفتن ديالوگ، تا چگونگي قطع و وصل شدن نورها و بازي بازيگران. حتي مواردي مثل گريم و چيدمان دکور احتمالي هم جزو ميزانسن مي‌شد. اگر اين چيدمان پر از وسيله بود،...
ادامه خواندن
2167 بازدید

انسجام بنیادهای فکری و ساختار در نمایشنامه های یاسمینا رضا


یاسمینا رضا در آثارش به انسان معاصر توجه دارد؛ و آدم هایی را به تصویر می کشد که در لابیرنت زندگی چنان سردرگُم شده اند که دیگر رهایی از این بازی برایشان امکانپذیر نیست. نمایشنامه های منسجم و دقیق او بسان آینه هایی روشن و شفاف هستند که جزئی ترین ویژگی های جامعه ی مدرن را منعکس می کنند. برای این منظور، او بیانگری زیر نور مستقیم و پرفروغ "رئالیسم" را برگزیده است، که بهترین شیوه برای انعکاس عینیت زندگی انسان معاصر محسوب می شود. «مسأله ی مرکزی رئالیسم، بازنمودن متناسب تمامیت شخصیت انسان است.» (پژوهشی در رئالیسم اروپایی، گئورک لوکاچ، ص 9، پیشگفتار نویسنده) یاسمینا رضا، این نمایشنامه نویس پست مدرن، کاراکترهایش را در موقعیت های به ظاهر عادی و ساکن قرار می دهد؛ امّا در پشت این ظاهر ساده، مجموعه ای از مفاهیم بنیادی و تأمل برانگیز فلسفی، کشمکش های فرهنگی، زخم های عمیق روانی،  و آشفتگی و...
ادامه خواندن
1163 بازدید

گفت‌و‌گو با «محمد چرم‌شير» پيرامون‌ِ نخستين روزهاي آموختن، نوشتن و تنفس در هواي تئاتر من، عباس معروفي، سيد‌علي صالحي و ديگران


  امين عظيمي  «محمد چرم‌شير» بدون شک يکي از مهم‌ترين نمايشنامه‌نويسان تاريخ صد و اندي ساله‌ي نمايشنامه‌نويسي ايران است. مردي که بي‌وقفه مي‌‌نويسد و عشق به آموختن و آموزاندن در هر کلام و سطر و نگاهي که از او در هوا پراکنده مي‌‌شود, قابل رديابي است. در روزگاري که هنر، ادبيات و تئاتر همچون غذاهايي فوري و بي‌مايه به وفور پيرامون ما را در بر گرفته، چرم‌شير از نخستين روزهاي آموختن‌اش در دانشکده هنرهاي دراماتيک مي‌‌گويد، از عشق بي‌و حد و حصر به دانستن که با جريان انقلاب فرهنگي سال‌هاي 1359 تا 1362 مصادف مي‌‌شود و او را به همراه حلقه‌ي دوستان و همکلاسي‌هايش همچون عباس معروفي، اصغر عبداللهي، محمدرضا صفدري و... براي يادگيري بيشتر به اعماق اجتماع مي‌‌فرستد. گفت‌‌و‌گو با اين نمايشنامه‌ويسِ دغدغه‌مند مي‌‌تواند فارغ از ارزش‌هاي تاريخي‌اش براي نويسندگان و اهالي تئاتر و سينما، نشانگرِ رويکرد نسلي به هنر و ادبيات است که با تمامي‌‌وجود حقيقت وجودي آن...
ادامه خواندن
348 بازدید

تئاتر دقیقاً به چه درد می‎خورد؟!


تئاتر دقیقاً به چه درد می‎خورد؟! -آنچه تئاتری‎ها و مردم، از تئاتر نمی‎دانند یا فراموش کرده‎اند!- سامی صالحی ثابت   انسان‎ها نان را می‎خرند چون گرسنگی آن‎ها را رفع می‎کند. خمیردندان را می خرند چون سلامت دهان و دندانشان را تأمین می‎کند. کفش را برای محافظت از پاها می‎خرند. اما وقتی بلیط یک تئاتر را خریداری می‎کنند، چه چیزی را می‎خرند؟ فایده تئاتر چیست؟ تئاتر دقیقاً به چه درد می‎خورد؟ باید اعتراف کرد حتی بسیاری فعالان تئاتر نیز پاسخ و اهمیت این پرسش‎های به ظاهر ساده اما بسیار عمیق و جدی را نمی‎دانند و درک نکرده‎اند. در بهترین حالت اگر کسی بخواهد پاسخی به این پرسش‎ها بدهد؛ به دام کلی‎گویی و مبهم‎گویی می‎افتد: «ببین! باید حسش کنی لمسش کنی! چه جور بگویم بیان کردنی نیست. تئاتر خیلی خیلی واجب است؛ از نان شب هم واجب‎تر!  باید آن را زندگی کنی تا بفهمی! اگر تئاتر نبینی مرده‎ای! بدون تئاتر از دنیا و...
ادامه خواندن
برچسب ها:
654 بازدید

بازگشت خنده‌های برتولت برشت


ماری نوئل ریو برگردان عبدالوهاب فخریاسری از آن جا که برشت لذت رهایی از مشاهدات کاذبی را به تماشاچیان بخشید که بصورتی پنهانی در حفظ نظم موجود می‌کوشند و دنیایی اساسا نو –چه از لحاظ فرم و چه از نظر محتوا- به روی تئاتر گشود. زمانی که در فرانسه به این جهش بزرگ پی بردند، نخست آن را گرامی داشتند، اما اندک اندک این جریان رنگ باخت. بازگشت محجوبانه‌اش، اما، خبر از شهامت در اندیشه توام با شادی می‌دهد. فرانسه با برتولت برشت در  ١٩٥٤ آشنا شد ، زمانی که «ننه دلاور و فرزندان او» توسط گروهی از بازیگران از برلن در فستیوال بین‌المللی تئاتر پاریس -رویدادی بی‌سابقه(١)- به اجرا درآمد. تئاتر ملی مردمی، تئاترهایی که عمرشان به جنبش تمرکززدایی تئاتر می‌رسید، و گروه های تئاتر: جملگی به سرعت به انقلابی که در نویسندگی و اجرای تئاتر در آلمان آغاز شده بود، خوشامد گفتند و از آن پشتیبانی کردند. اما...
ادامه خواندن
1873 بازدید

خون بازی شازده کوچولو


-مقدمه ای بر اقتباس از مکبث شکسپیر با و برای نوجوانان- این مقاله فصلی است از کتاب در دست انتشار با عنوان «ده فرمان اقتباس برای تئاتر» که نگارنده آن را بر اساس دو نظریه ساختارگرای «پیتر سوندی» و «الینور فیوکس» و همچنین تجربیات عملی اش در حوزه اقتباس برای تئاتر در گروه نمایشی «بچه های شاهکار» نگاشته است. پیتر سوندی در کتاب خود «تئوری درام مدرن» ساختن تئاتر را ساختن پازلی می داند که در بستر فرهنگ و سیاست مؤلف و تحت تأثیر الزامات اقلیم جغرافیایی- مؤثر بر تفکر و نحوه عمل او- رخ می دهد. الینور فیوکس نیز در مقاله «ملاقات با یک سیاره کوچک» بر تغییرات تأثیرات و وام گیری های هر نمایشنامه از آثار هنری و روایتهای پیش از خود تأکید دارد. اقتباس از مکبث با و برای نوجوانان اقتباس انتقال است. انتقال فرم و مضمون درهم تنیده از فرهنگی به فرهنگ دیگر و در بردار...
ادامه خواندن
541 بازدید

از دراماتورژی تا انسان شناسی تماشاگر تئاتر تهران 


  مقدمه ای بر شناخت و نیازسنجی تماشاگر تئاتر تهران «سرجیو زیمن» نابغه تبلیغات کوکاکولا معتقد است: «برای اینکه نیاز واقعی و دلایل عدم توجه مشتری به کالایتان را بدانید هیچ راهی ندارید جز اینکه شال و کلاه کنید و به نزد او بروید و علت را جویا شوید!» (1) به جز گونه موسوم به «تئاتر آزاد» که در زمینه جذب و جلب رضایت تماشاگر، موفق و شایسته احترام و مطالعه جدی ست؛ امروزه در تئاتر تهران به هزار و یک علت «تماشاگر» عنصری کمیاب و گریزان شده است. یکی از اولین خطاها در این خصوص این بوده که اهمیت مصرف کننده تئاتر را به عنوان شرط اصلی حیات و ادامه بقای آن درک نکرده ایم.      مقدمه ای بر شناخت و نیازسنجی تماشاگر تئاتر تهران «سرجیو زیمن» نابغه تبلیغات کوکاکولا معتقد است: «برای اینکه نیاز واقعی و دلایل عدم توجه مشتری به کالایتان را بدانید هیچ راهی ندارید...
ادامه خواندن
962 بازدید

تئاتر از باستیل تا الیزه


  این روزها، پیش گفتارِ سردبیران فصل نامه ها و دیگر مجرای ارتباطیِ مسئولان تئاتر، همه تحت تاثیر سیاست هستند. کمدی فرانسه ( La Comédie française ) خوش دارد بگوید که «در زمانی که ترس و زیاده روی ها انگار هر روز یکدیگر را بیشتر خوراک می دهند، خوبیِ تئاتر این است که با بازخوانی حافظۀ تاریخی، ما را دوباره در مقابل تناقض هایمان قرار می دهد، بی آن که بخواهد  در جایگاهی از بالا،  به ما درس دهد». تئاتر دِزاَماندیه ( Theatre des Amandiers )، در شهر نانتر اما بی پرواتر است: «ما در بحران به سر می بریم (...) این بحران، مالی ست و از ما در مورد تقسیم ثروت پرسش دارد...» رئیس تئاتر ژانویلیه ( Gennevilliers ) اما از تأسیس یک «آزمایشگاه تولید و بازنگری مکانیزم های حذف و در خود فرورفتن» خبر می دهد. خلاصه که تئاتر، یا دستِ کم تئاتر دولتی، خود را بازیگر اصلی...
ادامه خواندن
886 بازدید

انتشار شمارۀ 126 مجلۀ اطلاعات حکمت و معرفت:«فلسفۀ تئاتر»


  شمارۀ 126 مجلۀ اطلاعات حکمت و معرفت با عنوان «فلسفۀ تئاتر» منتشر شد. علیرضا نراقی دبیر این مجموعه در سخن دبیر نوشته است: «تئاتر اگر نیازمند فلسفه به معنای اخص آن نباشد، بی‌شک نیازمند چنین تاملی هست. تأملی که جایگاهش، کارکردش و روندش را شفاف کند. این به معنای مختل‌کردن رهایی خلاقیت هنری نیست بلکه به معنای جدی‌گرفتن خلاقیت هنری و صورت¬بندی آن است. به معنای اخلال در کلیشه و تکرار و از نو تجربه‌کردن تجربه شده‌ است. تئاتر به همین علت‌هاست که نیازمند پشتوانه فلسفی و تأملی مداوم است، تا از یک خلاقیت ساده هنری به یک گفتمان فرهنگی مؤثر در نفوس شهروندان بدل شود. تهیه و تدوین پرونده‌ای با موضوع فلسفه و تئاتر هم انگیزه‌ای جز این ندارد که تئاتر را به اندیشه بیاورد و از ماهیتش بپرسد.» رابطۀ بین فلسفه و تئاتر به یونان باستان باز می¬گردد یعنی دورانی که شکوه تئاتر و تأثیرات نفسانی، اخلاقی...
ادامه خواندن
865 بازدید