ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

سیب و انار: داروهای گیاهی یا انگاره‏ های نمادین

(کارشناس ارشد ایران شناسی گرایش فرهنگ و آداب و رسوم)چکیدهافسانه ‏ها رابطۀ تنگاتنگی با موقعیت انضمامی هستی انسان بدوی دارند و در آنها عقاید، باورها، سنت‏ها و رسوم بازتاب می‏یابد. موضوعات اساسی قصه‏ها ازدواج، فرزندآوری، باورهای عموم و در یک کلام زندگی روزمرۀ مردمان است؛ چرا که قصه‎ها پرداختۀ تودۀ مردم است و آنها سنت‏ها و عقاید خود را در آن بازگو کرده‏اند. در زمینۀ فرهنگ عامیانه، سرزمین ایران گنجینه‏ای غنی دارد. هدف از این مطالعه بررسی روش درمان ناباروری در قصه‎های عامیانۀ ایرانی است. روش پژوهش به این صورت است که داستان‏هایی که در آنها از درمان ناباروری سخن رفته از فرهنگ افسانه‏های مردم ایران (دورۀ نوزده جلدی) استخراج شده‏اند و داروهای پیشنهادی در این داستان‏ها از نظر وجود مادۀ زیستی موثر برای درمان ناباروری مورد مطالعه قرار گرفته اند. نتایج پژوهش حاضر نشان می‏دهد که نه تنها سیب و انار حاوی عنصر مؤثر زیستی برای درمان ناباروری نیستند، بلکه...
ادامه خواندن
62 بازدید

بوطیقای شهر(28): پیر سانسو / برگردان ناصر فکوهی و زهره دودانگه 

شهر انباشت می‌کند، اما برای آنکه اوج‌گیری [1] عمودی خود را پنهان نگاه دارد،همان‌گونه که هانری لوفبور می‌گوید: « آن چه در روستا، و بنابر ]آهنگ[ طبیعت در گذر است و طبق چرخه‌ها و ضرب‌آهنگ‌ها زمان بندی می‌شود، در شهر به صورتی هم‌زمان در می‌آید [2] ». ما دلایل این گردهم‌آیی بزرگ را درک می‌کنیم. شهر ثروت های روستا را دریافت و ذخیره می‌کند. شهر محصول‌هایی را که هر فصل به بار می‌آورد، برای خود گرد می‌آورد. شهر است که کارکرد سازمان‌دهی و هدایت را بر عهده دارد. اما این دریافت کردن‌ها صرفا در سطح محصولات جاری باقی نمی‌ماند. این امر همچنین شامل اندیشه‌ها، سنت‌ها و آدابی نیز می‌شود که شهر دریافت می‌کند، گرد می‌آورد، کنار هم می‌چیند و سپس به داوری و نقد درباره آن‌ها می‌پردازد. این به هم فشردگی ناپایدار (که خود نشانه‌ای از یک انباشت سودمند است) ایجاب می‌کند که سلسله‌مراتب و الویت‌ها از میان بروند، و...
ادامه خواندن
70 بازدید

دایره ی زمان

رسید مژده که ایام غم نخواهد ماند چنان نماند و چنین نیز هم نخواهد ماند چه جای شکر و شکایت ز نقش نیک و بد است چو بر صحیفۀ هستی رقم نخواهد ماند (حافظ) اسطوره ی ترک گفتن زمین و سفر به جهان مردگان، مدفون ماندن و تقلای رهایی، و سرانجام بازگشت و تولد دوباره از هزاران سال پیش در فرهنگ‎های مدیترانه و میان‎رودان وجود داشته است. برای این مردمان، که به طور عمده از راه کشاورزی گذران می‎کردند، اسطوره‎سازی از مشاهده‎هاشان از چرخۀ زمان، یعنی نیستی گیاهان و خواب زمستانی طبیعت در زیر زمین، تکاپوی جوانه‎ها برای شکافتن پوسته ها، و سر برآوردن از دل خاک در بهار، می‎تواند اتفاقی طبیعی قلمداد شود. این ترتیب در قاموس اسطوره‎شناسی همان فرآیند تبدیل شناخت تجربی به مفاهیم فلسفی است، مفاهیمی برای پاسخ‎گویی به پرسش‎های هستی‎شناختی. پاسخ‎های موفق اغلب به صورت باور درمی‎آیند، و اگر مجموعه‎ای از این باورها بر اساس الگوی...
ادامه خواندن
96 بازدید

بازشناسی روایت شهریِ رینه: نزدیک‌ترین شهر به قله دماوند

پیشگفتارهر شهر علاوه بر منظر طبیعی و عینیِ خود، دارای بعدی است که آن را منظر ذهنی می‌نامیم؛ منظری که مبتنی بر تصویر یا انگاره‌ی کلی شهر است. منظر ذهنی شهر ساختاری برای اندیشیدن به شهر است و به کیفیتی اشاره می‌کند که حاصل ترکیب چشم‌اندازِ فیزیکی شهر و ادراکات دیداری و فرهنگیِ ساکنان آن بوده، که می‌توان از آن با عنوان «چشم‌انداز ذهن» نام برد.ماگورو مارویاما کسی است که اصطلاح «منظر ذهنی شهر» را جعل کرده، آن را معادل جهان‌بینیِ عملی فرد یا اجتماع تعریف می‌کند: "ساختاری از استدلال، شناخت، درک و مفهوم‌پردازی"(مارویاما 1980). منظر ذهنی شهر ساختاری برای اندیشیدن به شهر است و به چیزی اشاره می‌کند که میان چشم‌انداز فیزیکیِ شهر و ادراکات دیداری و فرهنگیِ مردم از آن وجود دارد. از طرفی منظر ذهنی را می‌توان به معنای چشم‌انداز ذهن در نظر گرفت. بدین ترتیب، منظر ذهنی شهر می‌تواند نماینده‌ی بانک انگاره‌های شهری باشد که متشکل از...
ادامه خواندن
204 بازدید

بافت اجتماعی فرهنگی اسطوره ها و آیین ها ی مونتانی: دنیای اسطوره ای مونتانی

برگردان: هادی دولت آبادیمونتانی ها دارای دو نوع اسطوره هستند: اسطوره های سُنت های مقدس و اسطوره هایی در پیوند با سنت های محلی.  در این دو گروه، اسطوره هایی یافت می شوند که به آنها اسطوره های «قهرمانی» می گوییم و اتفاقات عصر را بیان می کنند؛ «عصر قهرمانی» حکایت دوره ای است که قهرمانان فرهنگی یا تمدن ساز در آن می زیسته اند. اسطوره های محلی تغییر ماهیت داده  و مطابق با دغدغه های جدید غنی شده اند و تغییر دادنشان آسان تر است. اسطوره های سنت مقدس به گونه ای بنیادین از نسلی به نسل دیگر یکسان می¬مانند.تمامیت اسطوره های سنت مقدس با دستوراتی که هیچ فرد مونتانی قادر به سرپیچی از آن نیست تضمین می شود. در درجۀ اول، مادر بومی می بایست هر شب این اسطوره¬ها را برای فرزندانی که هنوز به سن بلوغ نرسیده اند حکایت کند. چنین است که هر فرد مونتانی که با...
ادامه خواندن
110 بازدید

نگاهی به بخش چهارم کتاب انسان‌شناسی هنر:هنر و فاشیسم

فکوهی، ن.، ۱۳۹۱، انسان‌شناسی هنر (زیبایی، قدرت، اساطیر)، تهران: نشر ثالث     «در واقع طبیعت با فیزیک درون خود چنان مناسبات و روابط بی‌پایانی را دارد که نه به یک نظم، بلکه به میلیاردها نظام گوناگون دامن می‌زند. فاشیسم از میان این مجموعه‌های بی‌پایان، تنها یک مجموعه را به‌طور ساختگی و بر اساس دستگاه ایدئولوژیک خود انتخاب می‌کند و آن را «نظم الهی» می‌شمارد.» بخش چهارم کتاب، به «هنر و فاشیسم» پرداخته‌است. این بخش از بنیان‌های نظری و تاریخی ایجاد فاشیم آغاز می‌شود و با زیبایی‌شناسی فاشیستی در حوزه‌ی عکس، سینما، ادبیات و معماری ادامه می‌یابد. در واقع فاشیسم واکنشی است ویران‌گر که در برابر خشونت و تخریب سال‌های پس از جنگ جهانی اول سر بر می‌آورد؛ واکنشی که برآمده از فضای عمومی اجتماع است. اجتماعی سرخورده، شکننده و هراسان. این شرایط در فاشیسم متبلور می‌شود و به ظهور گسترده‌ای می‌رسد. بدین ترتیب، چنان‌که در کتاب آمده‌است، با مردمانی مواجهیم...
ادامه خواندن
167 بازدید

آرش کمانگیر: از ابراهیم پورداود تا بهرام بیضایی

  کامیار عابدی به احترامِ استاد جلال خالقی مطلق در هشتادمین سال تولّد او 1. پیش‌سخن الف) آشنایی ایرانیان و غیر ایرانیان با اسطورۀ آرش کمانگیر در دورۀ قبل از اسلام، از طریق داستان‌های شفاهی و اوستا بوده است و در دورۀ بعد از اسلام، از راه اشاره‌هایی در برخی آثار منظوم، و نیز شماری از کتاب‌های تاریخی مانند تاریخ طبری، آثارالباقیۀ ابوریحان بیرونی، تاریخ گردیزی، غررالسّیر ثعالبی و چندین و چند اثر دوره‌های میانی و متأخر(در این زمینه ر.ک: آرش تیرانداز، تفضّلی، صص76-79). این آشنایی در دورۀ تجدّد ادبی، به ویژه با نشر گزارش یشت‌ها در آغاز سدۀ شمسی 1300 به قلم و تحقیق ابراهیم پورداود جانی دیگر گرفت. البته، جست‌وجوی اسطوره‌شناختی در آرش کمانگیر پس از این دهه، همچنان تداوم یافت. اما در همین دوره ایرانیان همراه با این قهرمان حماسی از حوزۀ پژوهش به قلمرو آفرینش نیز گام نهادند. نوشتۀ حاضر پیگیری سیر تاریخی ـ تحلیلی داستان...
ادامه خواندن
183 بازدید

افسانه‎های خراسان، جلد هفتم: اسفراین

خزاعی، حمیدرضا(1382) افسانه‎های خراسان، جلد هفتم: اسفراین، مشهد: ماه جان. گردآوری و مستندسازی افسانه‌های ایران به عنوان بخش مهمی از ادبیات شفاهی مردم ایران از دو جهت حائز اهمیت به نظر می‎رسد. بُعد نخست اهمیت وجه میراثی افسانه‎هاست. در واقع افسانه‎ها که بصورت نقل سینه به سینه در طول سال‎ها و قرن‎ها تا امروز در چرخۀ حیات خود آبدیده شده، به نسل امروز منتقل شده‎اند، جلوه‎ای از اصالت و فرهنگمندی انسان ایرانی را به نمایش می‎گذارند. بُعد دوم اهمیت گردآوری و مستندسازی افسانه‎ها، وجه کارکردی و کاربردی این مواد فرهنگی برای دنیا امروز است. گردآوری و مستندسازی افسانه‎ها امکان بهره‎برداری این موارد ارزشمند فرهنگی را در حوزه‎های مختلف زندگی انسان امروزی فراهم می‎کند. بدون آن که بخواهیم به توضیح مفصل این بّعد بپردازیم، به اختصار می‎توان به کاربردها و دلالت‎های بالقوۀ افسانه‎ها و مواردی از این دست،  در حیطۀ گسترش شناخت مانند فهم شرایط اجتماعی و فرهنگی امروز که قاعدتاً ریشه...
ادامه خواندن
211 بازدید

اسطوره «زمین» و نسبت آن با معماری: زمین به‌مثابه اسطوره

فهم زمین به‌مثابه اسطوره‌ای جاودانه در عالم ذهن انسان، آن‌قدر ازلی و سرشته در وجود آدمی است که کمتر به نقش و تأثیر آن در تعریف حیات، سرنوشت و آفرینش فضای زندگی، پرداخته شده است. اگر به‌زعم الن داندز اسطوره، افسانه و مسير قدسي است که شرايط موجود جهان و مردم را تشريح می‌کند، اسطورهها در ارتباط تنگاتنگ با معنويت تعريف ميشوند. از همین رو، کشف اسطورههاي وجودي نقش مهمي در فرايند طراحي و ساخت معماری دارند. مسیر زندگی، سیر به سمت فهم عالم و کشف ناشناخته‌هاست و هرآنجا که انسان از فهم عالم بازمی‌ماند، امر ناشناخته را به‌مثابه قدرتی ماورائی و اسطوره‌ای می‌پندارد که بی‌تردید در سرنوشت او مؤثر است. از این رو، اسطورهها شامل هنجارها و فرهنگ جامعه هستند و نه تنها بهعنوان عامل انتقال اين فرهنگ به نسل بعدي مؤثر بوده بلکه در زمينة طراحي براي ايجاد دانش، براي کشف چگونگي اين زندگي و خردِ پيشنهاد زندگي...
ادامه خواندن
322 بازدید

خدایان سفر در اساطیر

  نوشین کاظمی   اسطوره معرب واژه «هستوريا» به معني جستجو، آگاهي و داستان است. اساطير نماينده تداوم فرهنگي يک ملت و به نوعي تاريخ آن هستند و پيوندي ناگسستني با آيينها و عقايد ديني دارند. از سوي ديگر اسطوره، تجسم خواستهها و احساسات آدمي است در مقابله با درماندگيها. نقشي که اسطوره در دين دارد آنها را از حکايتها متمايز ميکند. آدمي ميکوشد که در دين خويش شناختش را از خويشتن، طبيعت و محيط خود بيان کند. اين جستار بر آن است تا به بررسي تعدادي از خدايان سفر در جهان و به ويژه در ايران بپردازد. در اين ميان آنچه حائز اهميت است، نه صحت تاريخي داستانها، بلکه مفهومي است که براي معتقدان آنها در بردارد.   اولين مسافر تاريخ؛ مسافري براي زندگي در جستجوي اسطورهاي، صحبت از اولينها است. چگونه ميتوان به دنبال نشانههاي سفر در ناخودآگاه جمعي بشر بود و از «گيلگمش» نگفت. حماسه سومري گيلگمش، حماسه...
ادامه خواندن
310 بازدید