ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

زبان مخفی و زبان های صنفی در گفت وگو با دکتر کورش صفوی زبانشناس

زبان مخفی و زبان های صنفی در گفت وگو با دکتر کورش صفوی زبانشناس هم‌دندانی، با مدیوم زبان دکتر کوروش صفوی از معدود زبان‌شناسان ایرانی است که جایگاه معتبری در عرصه‌ی زبانشناسی جهانی دارد با  این حال بسیار فروتن است و مهربان و در اتاق کوچکش در دانشگاه علامه به قول خودش، معلمی می کند. برای گفت‌وگو درباره‌ی زبان های صنفی به دیدارش رفتم دکتر صفوی همیشه برای من «استاد» است، از سال‌ها پیش که افتخار شاگردی اش را داشتم و تا همیشه، در ابتدای صحبت. گفت برای این سوژه باید بیشتر به سراغ جامعه شناس زبان بروی و... اما به هر حال چند ساعتی حرف زدیم واین حاصل آن گفت وگو است. ندا عابد استاد آیا می توان به گویش‌هایی مثل زرگری، مرغی و... عنوان زبان صنفی داد؟ به‌گونه‌ای بله، این‌ها مجموعه ای از زبان ها هستند که متعلق به مشاغلی هستند که این مشاغل به لحاظ اقتصادی اهمیت...
ادامه خواندن
23 بازدید

نگاهی به آیین چاووشی‎خوانی در ششتمد سبزوار

چاووشی‎خوانی امروز عمدتاً به مثابه نوعی هنر و آیین رواییِ مذهبی در زمینۀ سفرهای زیارتی در نظر گرفته می‎شود(بیگ‎زاده و پروین، 1395؛ ماکویی، 1389؛ مظلومی، 1387؛ هاشمی، 1387). دهخدا (1349) در این ارتباط چنین می‎نویسد: "چاووش‎، در اصطلاح روستائیان خراسان، کسی باشد که در فصل مناسب زیارت در دهات و روستاها سواره یا پیاده براه افتد و روستائیان را بوسیلۀجارزدنیاخواندناشعارمهیجومناسببه زیارت اعتاب مقدسه تشویق و تهییج نماید". با این حال چنانکه جاوید(1388) نشان می‎دهد، این آیین ریشه در سنت‎های دیرینه‎تر از این دارد.  چاووش در اصل واژه‎ای ماخوذ از ترکی به معنای نقیب و پیشرو لشکر است (عمید، 1363: 486). جاوید(1388: 184) به استناد برخی منابع آن را هنری کهن که ریشه در دوران کیانی سرزمین ایران دارد، معرفی می‎کند. با وجود چنین پیشینه‎ای، چنانکه گذشت، امروز چاووشی‎خوانی عمدتاً به عنوان یکی از آیین‎های مرتبط به فرهنگ زیارت شناخته می‌شود. با این حال در ارتباط با این آیین در فرهنگ...
ادامه خواندن
78 بازدید

ایموجی؛ یک زبان جدید

نیل کان برگردان زهرا خلجی  نکته اساسی نهفته در کاربرد زبان این است که زبان طبیعی به گفتار محدود نمی شود. در هنگام صحبت کردن ما از حرکات دست و بدن استفاده می کنیم تا منظورمان را برسانیم. زبان شناسان به همین علت زبان را «چندوجهی» می دانند. نوشتار اطلاعات اضافی غیر کلامی را در خود ندارد، اما ایموجی می تواند کمک کند که این مفاهیم را دوباره در بر بگیرد. ایموجی همیشه برای آب و تاب دادن به نوشته به کار نمی رود، اگرچه بعضی مواقع دسته‌ای از این نشانه‌ها می تواند در یک زنجیره طولانی‌تر معنی را برساند. اما آن ها برای تشکیل زبان جداگانه به یک جزء کلیدی به نام دستور زبان نیاز دارند. یک نظام دستوری مجموعه‌ای از قوانین است که معنای یک عبارت بیانی را به شکل منسجمی در کنار هم قرار می‌دهد. دستور زبانِ زبان های طبیعی ویژگی هایی دارد که آن ها را...
ادامه خواندن
75 بازدید

معادل های واژه سواد در انگلیسی و فرانسه

ترجمه و تلخیصسازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحدد یا یونسکو، در طول دوران فعالیت خود در حوزه سواد اقدامات مهمی را در سراسر دنیا  ارائه داده است. یکی از مهم ترین اقدامات یونسکو در این حوزه، ارائه تعاریف مختلف از مفهوم سواد و طرح ریزی کارکردهای اجتماعی و فرهنگی آن است. سازمان یونسکو با معرفی و برگزاری زمانبندی های چندساله، پروژه های دهه سواد (Literacy decade) را هر چندسال یکبار به تناوب برگزار کرده است. یکی از مهم ترین این برنامه ها در دهه 1975 میلادی و با سمپوزیوم بین المللی پرسپولیس (Persepolis Symposium) در ایران برگزار شد که در طی آن مفهوم سواد به معنای توانایی صرف خواندن و نوشتن با کارکرد تولید نیروی کار انسانی ماهر جهت فعالیت های اقتصادی به چالش کشیده شد و این معنا از سواد را به شکلی بنیادین متحول کرد. در بیانیه رسمی این سمپوزیوم اعلام شد که دیگر سواد توانایی صرف...
ادامه خواندن
110 بازدید

به مناسبت " دِهوا ربّا" عید بزرگ صابئین مندائی

حسین عبّاسی امروزه سخن گفتن و نوشتن درباره ی "صابئین مندائی"، به لطف پژوهش های شرق شناسان، آسان و میسّر شده است. تا پیش از قرن بیستم، سده های فراوانی صابئین را با توجه به معنای واژگانی کلمه ی "صَبَأ" –  که یکی از معانی اش در زبان عربی "خروج از دین" است – "کافر" و "نجس" می پنداشتند. کافرشماری صابئین، از منظرِ دینی، دلایل خود را دارا بوده است: بسیاری از فرقه های دینی غیر موحِّد و از آن شمار "ستاره پرستان"، "بُت پرستان" و "حرانیان"، برای گرفتن جواز زیستن در اقلیم های زیر نفوذ مسلمانان، خود را "صابی" و "صابئی" نامیدند و بدین سان، "صابئین راستین" در میان انبوه مدعیان "صابئیت" گم شدند و برچسبِ کفر و انگِ شرک و ستاره پرستی خوردند و نگاه و تعامل مسلمانان با ایشان، فرودستانه شد. واژه ی صابئین به عنوان یک دین، سه بار در قران (سوره ی "بقره" آیه ی...
ادامه خواندن
118 بازدید

آیا زبان آن طور که امروزه آن را می شناسیم، هنوز برای عصر دیجیتال مناسب است؟

پاولو شوپن برگردان زهرا خلجی طبق گفته تعدادی از دانشمندان علوم اعصاب و فلاسفه شاید زبان اساسی ترین وسیله برای انتقال ایده ها نباشد. در عصر دیجیتال لازم است که نقش آن را مطالعه کنیم و احتمالات جدید را که تکنولوژی خلق می کند بررسی کنیم. جان سرل استاد فلسفه دانشگاه برکلی در کتاب خود بیان و معنا (۱۹۷۹) این ایده را «اصل قابلیت بیانی» می‌نامد،‌ اصلی که هر چیزی معنایی دارد را می توان به زبان آورد. هم چنین در رساله منطقی-فلسفی (۱۹۲۱) لودویگ ویتگنشتاین اشاره می‌کند که «محدودیت های زبان من، محدودیت های جهان من است.» خارج از فضای سر بسته فلسفه تحلیلی،‌ محدودیت های زبان های طبیعی وقتی که به سراغ ایجاد معنا می‌رویم هم در هنر و هم در علم شناخته شده است. روان شناسی و زبان شناسی اعتراف کرده اند که زبان وسیله بیان کاملی نیست. عموما این نظر مورد قبول همه است که افکار...
ادامه خواندن
103 بازدید

کريستين متز و مساله‌ي دلالت تصوير

ميلاد روشني‌پايان کريستين متز، مقاله‌ي دوران‌ساز خود را با عنوان سينما: زبان يا سيستم زباني؟، با اين جملات پر از اميد به پايان مي‌برد؛ «سوسور آنقدر زنده نماند تا بتواند درباره‌ي اهميتي که سينما در دنياي کنوني به دست آورده است، اظهارنظري بکند، اما کسي منکر اين اهميت نيست که زمان نشانه‌شناسي فيلم فرا رسيده است».1 زمان نشانه‌شناسي فيلم فرا رسيده بود و اين خود متز بود که مي‌رفت با همين مقاله، که در يکي از شماره‌هاي سال 1964 نشريه‌ي کومينيکاسيون منتشر شده بود و امروز يکي از کلاسيک‌ترين مقاله‌ها‌ي نشانه‌شناسي فيلم است، به گشايشي جديد در تئوري فيلم دست بزند. گشايشي که به منزله‌ي آري‌گويي به توفاني بود که پيشتر از سوي زبان‌شناسي و نشانه‌شناسي ساختارگرا وزيدن گرفته بود و تا آن لحظه تمام حوزه‌هاي علوم انساني و نقد ادبي و هنري را درنورديده بود. و حالا نوبت سينما بود که خارج از بحث‌هاي عوامانه و متداول در خصوص...
ادامه خواندن
45 بازدید

مفاهیم کلیدی در فرهنگ و زبان (۵): مغز

  جان شومن برگردان زهرا خلجی اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، مغز را می‌توان شامل یک دستگاه حسی پسین، دستگاه حرکتی پیشین و یک نظام ارزیابی کم و بیش پسین و جلویی در نظر گرفت. نظام ارزیابی میزان ارتباط انگیختگی و اهمیت احساسی کنشگرها، کنش ها و چیزهایی که سازوکار حسی آن ها را دریافت می‌کند، می‌سنجد تا کنش های حرکتی یا ذهنی مناسب در برابر محرک را تعیین کند. ما بر اساس ارتباط یا ارزش، فکر می‌کنیم یا دست به کاری می‌زنیم. ارزش سه نوع دارد: هم ایستایی،‌ هم ایستایی اجتماعی  و جسمی.  ارزش هم ایستایی به ایستایی زیست شناسی و کارکرد های ابتدایی بدن مربوط می‌شود. ما به گونه‌ای رفتار می‌کنیم تا تنفس، دمای بدن، سیری و امنیت جسمی مناسبی را حفظ کنیم و محرک های محیطی را به نسبت میزان ارتباطشان به این کارکرد ها می‌سنجیم. ارزش هم ایستایی اجتماعی به تمایلات ذاتی ما به تعامل با...
برچسب ها:
ادامه خواندن
66 بازدید

عمران صلاحی گفت فرهنگ طنز بنویس

گفتگو با محمدرضا اصلانی درباره کتابهای «فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز»و «بهرام صادقی؛ بازماندههای غریبی آشنا» حامد قصری کتاب «فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز» اثر دکتر محمدرضا اصلانی (همدان) با ویرایش جدید از سوی انتشارات مروارید منتشر شده است. این کتاب بالغ بر صد و بیست مدخل را در خود جای داده است. این اثر نخستین فرهنگ تخصصی طنز در ایران است و فرهنگنگار در شیوه تالیف آن تلاش کرده است مطالب تخصصی را به گونهای درج کند که برای افراد غیرمتخصص هم امکان مطالعه و لذت بردن از کتاب وجود داشته باشد. محمدرضا اصلانی دکترای زبان شناسی دارد. پیش از این نیز مولف کتاب خوب و مهمی چون «بازماندههای غریبی آشنا» بوده که در آن به زندگی و آثار بهرام صادقی و همچنین استعاره و مجاز در داستان پرداخته است. این نویسنده در سال 1378 برنده جایزه قلم بلورین ششمین جشنواره مطبوعات و بهترین منتقد ادبی سال شد. گفتوگوی...
ادامه خواندن
94 بازدید

انسان شناسی سواد (2): اریک هولاک و مقدمه ای بر افلاطون

اریک هولاک (Eric Havelock) متخصص مطالعات کلاسیک متفکر دیگری است که در کنار جک گودی و والتر اونگ به نظریه شکاف عظیم میان جوامع برخوردار از سواد کتبی و جوامع شفاهی معتقد بود و سواد کتبی را عامل شکل گیری عقلانیت, ذهن انتزاعی و توسعه در جوامع مدرن می دید. وی با کتاب مشهور خود با عنوان «مقدمه ای بر افلاطون»  برای اولین بار در دهه 1980 میلادی به شکل دهی و جهت گیری مطالعات سواد کمک کرد. اریک هولاک در این کتاب سواد به معنای نوشتار و الفبا را نقطه عطفی در تاریخ شیوه تفکر و فرهنگ جوامع انسانی و عاملی کلیدی در انتقال جوامع انسانی از ابتدایی به مدرن دانسته است. وی این ایده را در مقالات متعدد و مهمی چون «ذهن الفبایی: هدیه  یونان به دنیای جدید» بسط می دهد. تز اصلی وی در واقع الفبایی و انتزاعی شدن ذهن انسان بواسطه الفبا است که به تحولات...
ادامه خواندن
90 بازدید