ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

بررسی تاریخی فعالیت‌های اقتصادی یهودیان همدان در روزگار قاجار

عباس زارعی مهرورز / لیلا شریفی مقدمه‌ای از مرجان یشایایی نزدیک به 4 دهه است بعد از وقوع انقلاب اسلامی برخی شهرهای ایران از سکنه یهودی خالی شده یا تعداد کمی را در خود جای داده‌اند. در شهرهایی مانند همدان، خوانسار، خمین، گلپایگان و کاشان و بابل و رشت و سنندج که روزگاری دارای محلات و جامعه ریشه‌دار یهودی بودند، امروز اثری از این جامعه نمی‌توان دید. به این ترتیب با مراجعه به آمارهای باقیمانده، می‌توان به جرات گفت تا چند دهه گذشته، یهودیان در سراسر خاک ایران از شمالی‌ترین نقاط تا بندر بوشهر پراکنده بوده‌اند. امروز با توجه به جریانات تفرقه‌افکنانه‌ای که در خاورمیانه شاهد آن هستیم، شاید واکاوی نحوه حضور یهودیان در پهنه کشور ایران نه فقط ارزش تاریخی داشته باشد، بلکه از این نظر نیز مهم باشد که در کشوری که اسلام قرن‌هاست حکومت می‌کند، چگونه اقلیت یهودی توانسته با اکثریت مسلمان هم‌زیستی کند. البته مراد کتمان...
ادامه خواندن
69 بازدید

جای خالی یهودیان در فرهنگ آلمان

  نوید کرمانی - نویسنده آلمانی ِ ایرانی‌تبار، روز پنجشنبه ۶ ژوئیه ۲۰۱۷ به‌مناسبت بیستمین سالروز برپایی کرسی استادی تاریخ و فرهنگ یهود در دانشگاه مونیخ سخنرانی کرد. او در سخنرانی خود به فرهنگ یادآوری کشتار یهودیان پرداخت.    متن کامل سخنرانی  بانو کنوبلوخ محترم، میشائیل عزیز، آقای شوستر ارجمند، همکاران و دانشجویان گرامی، خانمها و آقایان! مایلم سخنانم را با مطلبی آغاز کنم که تابستان گذشته در پی سفر به شرق اروپا درباره آن نوشته بودم. در آن سفر، برای بازدید از اردوگاه آشویتس، نخست باید به صورت آنلاین نام‌نویسی و زبان دلخواه تشریح در آنجا را مشخص می‌کردم: انگلیسی، آلمانی، لهستانی یا زبان دیگر. مراحل آغازین آن بازدید بی‌شباهت به کنترل در فرودگاه نبود. دیدارکنندگان که شلوار کوتاه و کوله‌پشتی و مشخصات دیگر بیشترشان نشان می‌داد عبوری به آنجا سر زده‌اند، بلیط ورودی را جلوی اسکنِر می‌گرفتند، برچسب زبان انتخابی‌شان را برمی‌داشتند و یک ربع ساعت پیش از...
ادامه خواندن
79 بازدید

مرزهای ایران و عثمانی

کاوه بیات -مجموعه رسائل و لوايح تحديد حدود  ايران و عثماني، 907ـ1309 هجري قمري. ميرزا محبعلي‌خان ناظم‌الملك مرندي یکانلو. تصحيح و پژوهش نصرالله صالحي. تهران: طهوري 1395, 538 ص.بخشي اعظم اسناد و گزارش‌هاي موجود در مورد شكل‌گيري مرزهاي ايران معاصر، اسناد و گزارش‌هاي خارجي هستند. اگرچه اين موضوع، يعني اهميت تعيين‌كنندة منابع و مآخذ خارجي دربارة بسياري از ديگر مباحث مربوط به تاريخ معاصر ما نيز صدق مي‌كند اما اشتمال آن بر موضوعی اي‌چنين درهم‌تنيده با شكل‌گيري هويت ملّي در ايرانِ معاصر، يعني نحوة ترسيم خط ديگري اضافه بر ديگر خطوط هويتي كه «ما» را از «ديگري» متمايز مي‌سازد جاي تأمل دارد.    جداي از رسالة تحقيقات سرحدّية ميرزا جعفرخان مهندس‌باشي كه در سال 1348 به كوشش محمد مشيري منتشر شد و مجموعه‌اي از اسناد پراكنده كه چهار سال بعد تحت عنوان مرزهاي ناآرام به همّت ابراهيم صفايي انتشار یافت، اكثر ديگر داده‌ها و دانسته‌هاي سندي ما در اين زمينه جديد و...
ادامه خواندن
83 بازدید

سیرجان در منابع تاریخی

  پریا آذرافزا برای بازیابی اطلاعاتی درباره سیرجان، از نوشته¬های نویسندگان و مورخین در طول قرون و اعصار کمک می¬گیریم. قدیمی¬ترین سندی که اطلاعاتی درباره سیرجان به ما می¬دهد، نوشته ابن اثیر است، که می¬نویسد «گشتاسب که یکی از پادشاهان قدیم ایران بود و دین سلیمان داشت، دین زرتشت را پذیرفت و در کوهستانی که «تمبور» نام داشت جای گرفت و در حالت تقیه به عبادت مشغول شد». استاد دکتر باستانی پاریزی عقیده دارد، این کوه، همان کوه تمبور است که در مشرق سیرجان و حدود چهار گنبد قرار گرفته. (وثوقی رهبری،15:1372) حمدالله مستوفی در تاریخ گزیده، درباره گشتاسب می¬نویسد: « ابن لهراسب بن اروند شاه بن کی پشن بن کیقباد، در شهر حلب تخت و تاج ایران بدو رسید. به پادشاهی نشست. زرتشت پیشوای گبران به عهد او دعوت کرد. گشتاسب دین گبری بپذیرفت و ایرانیان را الزام نمود، تا گبری اختیار کردند» شاه فیروز که بصورت مقبره¬ای در نزدیکی...
ادامه خواندن
100 بازدید

امر اجتماعی کتاب

سعید خاقانیقدمی کوتاه در راستة کتابفروشان خیابان انقلاب کافی است تا دسته‌هایی محتوایی و قالبی از کتاب‌ها بیابی. یک‌جا انبوه کتاب‌های روان‌شناسی و رموز موفقیت را می‌بینی که بودنشان، جواب ناکاملی از ترس و امید ماست به آینده و جهان بیرون، که البته باب ترس شکل ایرانی‌اش بازتر شده است. یک‌جا جمع کتاب‌های به‌اصطلاح فانتزی است که کنار دفترها و سررسیدهای گل‌منگلی و سفالینه‌های سرخ و فیروزه‌ای انار و کفترهای بغل دستشان، حکایت از خیالی خوش‌خوشانه، دخترانه و جوان‌پسند می‌کند. این‌ها را می‌شود «کتاب کافه‌ای» خواند، کافه‌هایی که فضایی خاص در زندگی معاصر ایرانی و تهرانی پیداکرده‌اند. یک‌جا جمع کتاب‌های فلسفی نوظهور است. این‌ها با سنجش خرد ناب کانت و فلسفة قرون‌وسطای اتین ژیلسون فرق می‌کنند و حکایت از نوع دیگری از بازی فلسفی دارند. از اصطلاح بازی استفاده می‌کنم تا آزادی و تجربه‌شان و البته سرخوشی پنهان در این نوع فلسفیدن را نشان دهم. یک صورت از این فلسفیدن کتاب‌های...
ادامه خواندن
176 بازدید

برگه داده های شهری (19): ورامین

نام شهر تاریخی ورامین در کتب مختلف به صورت ˈورˈ ،ˈورنهˈ،ˈوارناˈ،ˈوروینˈ، ˈوارمˈ و ورامین ذکر شده ‌است که شکل ورامین نام تثبت شده این شهر از قرن سوم هجری می‌باشد. کلمه ˈرامˈ و ˈرامنˈ واژه‌هایی پهلوی و نام فرشته‌ای که در بیست و یکم هر ماه به او سپرده می‌شود و ورامین یعنی شهری که بهتر از رامین می‌باشد. مطالعات تاریخی شهر ورامین حاکی از آن است که شهر در همه ادوار از چنان اهمیت ویژگی هایی برخوردار بوده که پیوسته و به علل متعدد دستخوش تحولات و تغییرات گوناگون قرار گرفته است به هر حال گسترش توسعه شهر ورامین را میتوان با توسعه شهر نشینی در ایران مقارن دانست . ( توسعه شهر از سال ۱۳۳۵ تا ۱۳۷۰ ). ناهمواری از جمله عوامل محیطی تأثیر گذار بر ساختار فضایی شهر ورامین است و توجه به خصوصیات توپرگرافیک در مطالعات شهری کاربردهای فراوانی دارد. شهر ورامین بر بستر دشت نسبتا...
ادامه خواندن
341 بازدید

نوروز، جشنی فراملی 

توضیح تصویر: نوروز در تاجیکستان نوروز در نزد عامه، بیشتر جشنی ملی و سنتی پنداشته می شود. نگارنده نیز تا چندی پیش، کهن نمونۀ یک جشن ملی و صرفاً ایرانی حک شده در ذهن خود داشت و با آنکه سال ها پیش، یکی از فراهم کنندگان پروندۀ نوروز در میراث فرهنگی کشور برای ثبت ملی و ثبت جهانی نوروز در یونسکو بود، اما در آن زمان، بیشتر برای اثبات صرفاً ایرانی بودن این جشن می کوشید و بر این گمان بود که نوروز صرفاً جشنی ایرانی است که به سرزمین های دیگر صادر شده است و انیرانیان از ما اقتباس کرده اند، غافل از اینکه آن آریاییان و انیرانیان نیز از همان روزگاران دور نوروز را جشن می گرفته اند و از آنِ خود می دانسته اند. نوروز سال گذشته، پس از چندین ماه سکونت در مسکو، بازنگری در این کهن نمونۀ یکسونگرانۀ ذهن من وقتی آغاز شد که دوستی...
ادامه خواندن
230 بازدید

معرفی کتاب پرتوی از هند

پاز، ا.، پرتوی ازهند، ۱۳۷۸، ترجمه‌ی کاوه نیرعباسی، تهران: نشر مرکز«وقایع، اندیشه‌ها و رؤیاهای بسیار، بر یکدیگر نوشته شده‌اند، بی آن‌که هیچ نوشته‌ای کاملاً نوشته‌های زیرینش را بپوشاند.»«پرتوی از هند» کتابی است که در هم‌تنیدگی مفاهیم، موضوعات و سبک و سیاقش یاد آور هند است؛ هندی که پاز آن را ترسیم می‌کند. برهم‌کنش و واکنش جهان‌های فرهنگی متکثر در طی تاریخ. روایت کتاب مدام در حرکت از موضوعی به موضوعی و از جغرافیایی به جغرافیای دیگر به‌سر می‌برد. در عین حال که موضوعاتش گسترده و حتی پراکنده‌اند، روایت منعطف کتاب نشانی از جهش و پراکندگی ناهم‌خوان ندارد، باز هم چیزی شبیه هند.اکتاویو پاز از خلال توضیح تاریخی برخی مفاهیم آشنا مانند کاست و هندوئیسم، قابلیت تغییر و هم‌زیستی این پدیده‌ها را با باورهای مذهبی، نظم اجتماعی، زبان‌ها و مواجهه‌های فرهنگی گوناگون بیان می‌کند. تکثر جمعیتی، مهاجرت، حمله‌ی مداوم به این سرزمین و گستردگی أن سبب گرد هم آمدن گروه‌های مختلف...
ادامه خواندن
181 بازدید

فروپاشی قلمروها یا بازگشت مرزها؟(بخش سوم)

فروپاشی قلمروها یا بازگشت مرزها؟(بخش سوم) آیا فرایند جهانی شدن دچار رکود شده است؟ «ژوستَن وَییس»: دیگر اصراری بر طرفداری از جهانی باز و متصل به هم وجود ندارد. بی‌شک موتورهای فن‌آوری جهانی شدن –حمل ونقل، ارتباطات- باز و متصل به هم هستند؛ در دوره بحران اقتصادی 2008، اقدامی برای بستن درهای کشورها همانند دوران 1930 در جهت اجرای اقتصاد protectionniste  انجام نشد. ولی مانع از آن نمی‌شود، از ده سال پیش روند تجارت جهانی به دلایل اقتصادی از قبیل اهمیت روزافزون خدمات مرتبط با کالا، پایان سرعت گرفتن چین و شاید هم، رکود قرن خیلی کند شده است. از طرف دیگر، بازهم جهانی شدن از طریق دیوارها و موانعی که پوپولیست‌ها می‌خواهند برپا کنند و همچنین به وسیله رقابت‌ ژئوپولوتیکی بین دولت‌ها (تنش‌ها، جنگ‌ها، تحریمات) تهدید می‌شود. خلاصه اینکه، دیگر در آرمان‌شهر سال‌های 1990 نیستیم. و آنچنان که «توماس فریدمن» ادعا می‌کرد مردم دیگر به چیزی جز«کره زمین مسطح...
ادامه خواندن
390 بازدید

پرونده اینترنتی شهر رشت

 توضیح تصویر: پیاده راه میدان شهرداری رشت (بخشی از پروژه احیاء بافت شهر رشت که از ابتدای سال 95 تا کنون توسط شهرداری رشت در جریان است.)   رشت، ابتدا قصبه ای بود كه در میان دو رودخانه گوهررود و سیاهرود قرار داشت و از این جهت نیز قدمت دیرینه دارد. ولی از جهت سابقه شهری، اولین بار حمدا... مستوفی، در قرن هشتم هجری، از این شهر نام برده است. نام قدیمی رشت دارالمرز یا دارالامان بوده كه قبل از این دو، به آن بیه می گفته اند. ریشۀ نامگذاری رشت واژه «رش» به معنای باران بسیار ریز است. زیرا آب­و­هوا در این منطقه بیشتر سال بارانی است که نوع باران «رش» است. در این صورت رشت یعنی جایی که در آنجا باران پیوسته می‌بارد. در حال حاضر شهر رشت پر جمعیت‌ترین شهر شمال کشور و از جمله کلانشهرهای ایران است. در سال 1387 ميانگين تراكم جمعيت در كلان شهرها...
ادامه خواندن
451 بازدید