ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

طراحی شهری و حافظه جمعی


- هدایت مردم به زیرزمین به بهانه عبور و مرور راحت‌تر ماشین‌ها!؛ این اولین نکته‌ای است که می‌توان از چهره تازه مناطق مرکزی شهر تهران مثل چهارراه ولیعصر دریافت کرد. تغییر شکل این فضاها تا چند حد می‌تواند بر حافظه جمعی ما اثر بگذارد؟ مساله حرکت در شهر و اصولا طراحی ریخت شناسانه شهر، همیشه افزون بر مسائل کارکردی و صرفا مهندسی بسیاری از سازوکارهای دیگر اجتماعی را نیز به همراه دارد. بحث خاطره ، هویت و رابطه باشهر که نیازهایی اساسی برای ایجاد شهری سالم هستند، از این جمله‌اند. شهروندان و شهرنشینان برای آنکه بتوانند با شهر رابطه ای سالم داشته و احساس هویت و تعلق بکنند و از آن بالاتر احساس «آسایش» در آن شهر داشته باشند، باید بتوانند از هویتی شهری برخوردار شوند که خود در چرخه ای مهم با هویت شهر قرار می گیرد. حال اگر شهر، دارای هویت نباشد یا این هویت از نوع منفی...
ادامه خواندن

درباره فضل‌الله رضا


چراغ علم و خرد احمد جلالى فراهانى: فضل‌الله رضا دانشمند شهير و بلندآوازه ايرانى است كه از صاحب‌نظران علوم رياضى، فيزيك و ادبيات فارسى در زمان و زمانه خود بود و هست و خواهد بود. او در رژيم گذشته علاوه بر دانشگاه صنعتى شريف، مدتى هم رياست دانشگاه تهران را بر عهده داشت و در روزگار نه‌چندان دورى نماينده ايران در «يونسكو» بوده است... متولد ۱۲۹۴ رشت - مهندس برق و مخابرات ـ شروع تحصيل در رشت و پايان تحصيلات متوسطه در تهران ـ ورود به دانشكده فنى دانشگاه تهران در سال تأسيس اين دانشكده ۱۳۱۳ ـ اخذ مدرك مهندسى برق و مخابرات ۱۳۱۷ ـ سفر به آمريكا براى ادامه تحصيل در رشته رياضيات كاربردى، تئورى سيستم و كنترل اتوماتيك، تئورى انفورماتيك ـ دريافت فوق‌لیسانس مهندسى برق از دانشگاه كلمبيا در سال ۱۳۲۵ ـ اخذ دكتراى مهندسى برق از مؤسسه فنون نيويورك در سال ۱۳۲۹ ـ تدريس در دانشكده مهندسى...
ادامه خواندن

نگاهی به جمعیت آفریقا


بر اساس آمار سال 2008 نزدیک به 13 درصد جمعیت جهان یعنی 955 میلیون نفر در آفریقا زندگی می کنند. پرجمعیت ترین کشورهای این قاره، نیجریه، مصر، اتیوپی و جمهوری دموکراتیک کنگو هستند. توزیع جمعیتی این قاره به شدت ناهمگون است. برخی بخش های آفریقا به خصوص صحرای بزرگ آن، دارای ساکنین دایمی اندکی هستند. برخی دیگر از جمعیت آن نیز در پرجمعیت ترین مناطق دنیا به خصوص دره نیل در مصر؛ ساحل مجاور اقیانوس اطلس در مجاورت ساحل عاج تا کامرون؛ رواندا؛ بوروندی و ایالت کوازولوناتال در جنوب آفریقا زندگی می کنند. رویهمرفته تراکم جمعیت در آفریقا 32 نفر در کیلومتر مربع است. (آمار 2008) تا نیمه قرن بیستم، آمارگیری در آفریقا امری نادر بود. با آنکه اغلب کشورهای آفریقایی تاکنون دست کم چندین بار آمارهایی از جمعیت خود ارائه داده اند، داده های موثق مبتنی بر سرشماری های انسانی در آن محدود است. با اینهمه روشن است که...
ادامه خواندن

مشروطه و رویارویی با اصلاحات در اصفهان و تهران در دوران قاجار (8)


پژوهشهای فرهنگی مدرن در ایران در اینجا دو مسئله مهم وجود دارد که خبر از پیچیدگی و در عین حال ، تفاوت طلاب شهر تهران با طلاب صاحب نفوذِ شهر اصفهان می دهد. طلاب مشروعه خواه تهرانی فی المثل کسی همچون شیخ فضل الله نوری ، قبل از حرکت ارتجاعیِ پیوستنش به نیروهای مخالف مشروطه ، در ابتدا روحانی مبارزی بود که هم معترض نفوذ بیگانگان در ایران بود و هم مشروطه خواهی بود که تنها تفاوتش با سید محمد طباطبایی در این بود که مشروطیت را  تحت نفوذ دین می خواست . سخن از هستیِ سیاسی و اجتماعیِ مشروطیتِ تحت لوای «مجلس شورای ملی» و «آزادیِ» فاقد کنترل و نظارت حیطه ی «مشروعیت» است که  مسیر متمم های سکولار و دموکراتیک قانون اساسی را هموار میکرد (33). متمم هایی که ضمانت اجراییِ برابریِ حقوق اجتماعی و سیاسی طبقه روحانیت با عامه مردم بود ؛ که همانا محدود کردن نفوذ...
ادامه خواندن

پوشاک هندی (بخش ششم)


آنامیکا پتک برگردان نسیم کمپانی دوره سلطنت مغول (قرنهای 16 تا 19 میلادی): ظهیرالدین محمد بابر (1526-30 ) که از طرف پدر نواده تیموراز سمرقند در آسیای میانه و از طرف مادر از خاندان چنگیز خان بود ،امپراتوری مغول را در سال1526 میلادی با شکست دادن ابراهیم لودی در اولین جنگ در منطقه پانی پت بنیان نهاد.هر کدام از امپراتوران مغول - همایون(1530-40و 1555 -56 ) ،اکبر(1556-1605 ) جهانگیر(1605-28) شاه جهان(1628-58 ) اورنگ زیب(1658-1707 ) و دیگر پادشاهان مغول (1707-1857 )- آثاری ممتازو برجسته ای در تمامی زمینه ها ی هنر ،فرهنگ و سبک زندگی برجای گذاردند. این دوره از تاریخ هند در زمینه های ادبیات ،معماری ،نقاشی ،پوشاک و جواهرات بسیار کامل و برجسته ثبت و ضبط شده است. نقاشیهای مینیاتور با ارزش بیشماری که امروزه در موزه ها یا در دست مجموعه داران خصوصی در سراسر دنیا قرار دارد،در دروه مغول انجام شده.این نقاشیهای مینیاتور هم چنین دریچه...
ادامه خواندن

سفرنامه مغولستان (بخش دوازدهم)


امیر هاشمی مقدم روز دهم: دوشنبه، نهم مرداد 1396 ساعت هفت و نیم بیدار شده و هشت راه افتادیم به سوی رستوران. صبحانه ترکیبی از سوسیس سرخ‌شده، تخم‌مرغ و برنج بود. یک پسر ژاپنی دیگر هم به گروه‌مان افزوده شد. دانشجوی دکترای مطالعات مغول در ژاپن بود. همینطور که صبحانه می‌خوردیم، از او درباره چرایی علاقه‌اش به مغولستان پرسیدم. می‌گفت همینجوری مغولی می‌خواند. پس از دانش‌آموختگی هم در شرکتها کار خواهد کرد که لزوما با مغولستان ارتباطی نخواهد داشت. با شگفتی پرسیدم یعنی در یک رشته دیگر درس می‌خوانی، بعد در یک شغل دیگر کار می‌کنی؟ پاسخش مثبت بود؛ و این با پیش‌زمینه ذهنی ما ایرانی‌ها یا دست‌کم خودم از ژاپنی‌ها ناهمخوان بود. در کل این دوره، دلیل حضور این همه ژاپنی در مغولستان برایم پرسشی مبهم بود. سپس به دانشگاه رفتیم. کلاس موسیقی سنتی مغولی داشتیم. نوازنده و خواننده‌ای با پوشاک سنتی‌شان آمد و برای‌مان کمانچه مغولی نواخت و...
ادامه خواندن

"عباسه" راوی اندیشه های "جوانگ زه"


مروري برجايگاه عباس کيارستمي در چين حامد وفایی عضو گروه مطالعات تحقیق دانشگاه پکن بدون اغراق ميتوان جايگاه مرحوم عباس کيارستمي در پرجمعيت ترين کشور دنيا -چين- را جايگاهي بي بديل و منحصر به فرد و از مصاديق اين کلام معروف سعدي توصيف کرد که " هنرمند هر جا که رود قدر بيند و در صدر نشيند!" عباس کيارستمي، کارگردان شناخته شده ايراني که بسياري از کارشناسان سينمايي و هنري از او به عنوان يکي از شاخصترين چهره هاي موج نوي سينماي معاصر ايران ياد ميکنند، جايگاهي ويژه و به بيان سعدي نوعي "صدرنشيني" در ميان هنرمندان، سينما دوستان و حتي بسياري از مردم عادي چين دارد. در حالي که شايد توفيق همراهي با آثار هنري کيارستمي از تابلوهاي عکاسي اش گرفته تا اشعار و نهايتا فيلم هايش براي بسياري از هموطنان او فراهم نشده باشد، احتمالا براي ايرانيان جالب توجه خواهد بود که بدانند اين کارگردان کشورشان در زمره...
ادامه خواندن

دار دچی؛ معماری فراموش شده (گزارش مردم‌نگاری از خانه‌های قدیمی کلاردشت)


سحر جعفرصالحی، مریم جعفرصالحی هر بار در بازگشت از سفر به خاطرات مبهم کودکی‌مان و در جستجوی «بهشت گمشده»، راهی سفری دیگر می‌شویم. سفر به روستاها. روستاهای کلاردشت برای نسل ما (نگارندگان) و نسل‌های پیش از ما، سرشار از حسرت است. حسرت تپه‌ها و دره‌های سرسبز، هیاهوی مردمان در کوچه پس کوچه‌های خاکی روستا، هی‌هی چوپان‌ها و دستان پینه‌بسته کشاورزان، عطر نان و کاهگل که از دریچه‌های چوبی خانه‌ها در فضای ده می‌پیچید و در راه مزرعه‌های گندم گم می‌شد. به باور ما، برای نسل ما، هنوز دستمایه‌های خیال توان مبدل شدن به واقعیت را دارد. هر چند از آن واقعیت، تنها دیوار شکسته و گنجه‌ای کنج خرابه‌ای به جای مانده باشد. اما نسل‌های بعد، گرفتار ناهمگونی بافت‌های فرهنگی، محیط‌ زیست تخریب‌شده و طرح‌ها و سازه‌های نامتجانس، بی‌تاثیر از نشانه‌ها و انگاره‌ها، راهی به جهان ما ندارند. جهانی که با همه مشقت‌ها و رنج‌های ناشی از فقر و کار و...
ادامه خواندن

بدن و شهر؛ اجتماع حسی درد در خیابان کریم‌خان‌ زند شیراز


پروژه پایانی درس انسان‌شناسی شهری سعید اسلامی‌راد وجود برخی فضاهای اجتماعی برای رهگذران دربردارنده برخی تجارب زیسته و یا مشاهده تجارب دیگر افراد حاضر در آن فضاهاست. یکی از این فضاها، محیط های بیمارستانی و کلینیکی موجود در شهر است؛ وجود افراد حاضر در این فضاها همگی نوعی از تجربه حسی و ادراکی را شکل می دهد. برای من بعنوان یک مردم‌نگار علاوه بر مشاهده این افراد نوعی از تجربه زیسته نیز باعث شد تا به انجام این پروژه دست بزنم. بدن که جزو اصلی ترین دارایی حسی و تجربی افراد است نوعی از ناخوشی و درد یا سرخوشی و لذت را شکل می دهد. برای من دیدن بدن ها بر دیدن چهره ها اولویت می یابد چراکه می دانم کسی که در این فضاها حاضر است یا خود در حال تجربه درد است یا به دلیل نزدیکی با کسی که بیمار است نوعی رنج روانی را با خود حمل...
ادامه خواندن

به یاد نسیم شمال




به یاد و خاطره زنده یاد سید اشرف الدین حسینی معروف به نسیم شمال (1249 – 1313 ه.ش.) قاطع ترین نتیجه مستقیم یک انقلاب سیاسی، یک انقلاب ادبی است. (ویکتور هوگو) بیست و نهم اسفند را در خاطره تاریخی به نام روز ملی شدن صنعت نفت می شناسیم. اما این روز در تقویم تاریخی ما ایرانیان یک مناسبت دیگری هم دارد و آن سالمرگ سید اشرف الدین حسینی است معروف به نسیم شمال، کسی که به خاطر به ثمر رسیدن انقلاب مشروطه و پاسداری از اهداف و آرمان های آن حتی تا پای جان ایستاد و بر سر راهی که گزیده بود از زندگی اش نیز گذشت. نوشتن درباره چنین مردی آن هم در سالروز مرگش کاری است بس دشوار. با استفاده از آنچه از آن زمان باقی مانده و دیگران اینجا و آنجا نوشته اند سعی کردم یادداشتی برای زنده نگاه داشتن یاد و نام سید اشرف الدین گیلانی...
ادامه خواندن

4. مشروطه و رویارویی با اصلاحات در اصفهان و تهران در دوران قاجار (۷)


پژوهشهای فرهنگی مدرن در ایران منظور آنکه تنش اجتماعی و فرهنگی شهر تهران از حیث نزاع مدنی بین نیروهای سکولار از یک سو و مشروعه طلبان از سوی دیگر، به جایی رسیده بود که فردی همچون احتشام السلطنه که به طور کلی به اعتدال گرایش داشت، (26 ) ، با لحن تند و گزنده ای می گوید: « [ما] حرفی بزرگتر داریم و آن این است که حقیقتاً اصلاح طلبان کیان اند ... دست به دست هم داده کاری از پیش ببریم ... ولی باید بدانید اگر موفقیتی حاصل گردد فقط به دست اشخاص صحیحِ با اطلاع ممکن است ، وگرنه به دست چهار نفر معمّمِ از همه جا بی خبر چه طرفی بسته می شود» (27 ). اکنون کار به جایی رسیده بود که مشروطه خواهان صراحتاً بر تفکیک جریانهای دینی و غیر دینی ای که در تهران وجود داشت اصرار می ورزیدند : « لزوم تفکیک آزادیخواهانِ حقیقی...
ادامه خواندن

پوشاک هندی (بخش پنجم)


آنامیکا پتک برگردان نسیم کمپانی دوره پالاوا(قرنهای 7 تا 9 پس از میلاد): سلسله پالاوا از منطقه کانچی نماینده یکی از کهن ترین سلسله های جنوب هند می باشد. سیماویشنو(آخرربع قرن 6پس از میلاد) مهیندرا ورمن(600-630 پس از میلای) و راجسیما(740-765 پس از میلاد)پادشاهان مشهور سلسله پالاوا بوده اند.آنها معابد کنده شده درصخره را به فراوانی زیاد در مندپور و ماهابالی پورام ،معبد کیلاسناتا منطقه کانچی پورام و معابد پانمالایی بنا نهادند.معبد کیلاسناتا مثالی پر شکوه و جلال از وضعیت سلسله پالاوا در نقاشی و کنده کاریهای سنگی را نشان می دهد.یکی از نقاشیهای معبد پانامالی الهه ای را با یک دوتی که طرحهایی از گیاهان و گلهای منطقه دارد ،تاج ،گردنبندها و کمربندی سنگین را نشان می دهد ، که نماینده گرایشات متداول در پوشاک و جواهرات در دوره پالاوا می باشد. دوره چولا(قرنهای 9 تا 13 پس از میلاد): در قرن 9 میلادی ،سلسله چولا باقدرت تمام ,یعنی...
ادامه خواندن

پروژه عکاسی بازار مسگری یزد


فاطمه حیدری   مسگری از صنایع پرآوازه و کهن شهر یزد بوده و از این رو یزد از جمله مراکز عمده تولید این هنر دستی بوده است. رواج و رونق مسگری در یزد به حدی بوده است بازاری تحت عنوان بازار مسگری در شهر یزد وجود دارد. قدمت این بازار به قرن نهم ه.ق و دوران تیموری باز می‌گردد. در میان صنایع دستی متنوع استان یزد ظروف و کالاهای از جنس «مس» آن هم به دلیل کیفیت، تنوع و طرح‌های متعدد توجه بسیاری از افراد را به خود جلب می کند. برای دیدن کامل پروژه روی فایل کلیک کنید: bazar-mesgari-yazd
ادامه خواندن

علَم­چینی و علَم­واچینی در روستای شاه شهیدان (عمارلو)


تورج رهبرگنجه مقدمه علَم یا جریده یکی از وسیله ­های نمادین به کار رفته در آیین سوگواری در میان شیعیان است .­این وسیله چوبی و بلند ارتفاعی حدود پنج تا شش متر دارد که رأس آن را با پنجه ه­ای فلزی از جنس برنج و پارچه­ های مشکی و رنگین می ­پوشانند .در علَم­بندی اغلب از پارچه­ های سبز به نشانه مظلومیت و محبوبیت امامان معصوم)ع(، قرمز به نشانه سرخی خون و شهادت آن بزرگواران و سفید که بیانگر سیمای نورانی آنان بوده  استفاده می­شد. نگاره­ های علَم را اغلب تصاویری از طاووس­، کبوتر، چهار­گلدان و طوطی در دو طرف تشکیل می ­داد. علَم­ ها در گذشته اغلب یک تیغ بودند که با مرور زمان به علَم­های سه­ تیغ، پنج ­تیغ، هفت­ تیغ و ... تا بیست ویک­ تیغ مبدل شدند. قدیمی­ترین علَم­های ایرانی در موزه توپکاپی  [1]  استانبول ترکیه نگهداری می­ شوند. این علَم­ها که نمونه ه­ای از علامت...
ادامه خواندن

پَرچیم: اسطوره شناسی فقر در اردبیل


مقدمه فقر وجود ندارد، همه ی آن اسارت در زیر زبانی است که ما را به فقر و فرودستی عادت داده است. فقر ما، ناشی از تجربه ای تاریخی است که در پس بنیاد بی هویت و بی قهرمان در آورده است. شاید سیاست های زبانی یکی از مقصرهای فقر باشند، اما آن چه مظلوم حقیقی این مطالبه های زبانی است، خود آن است. مردم نیاز به آواها و نواهایی دارند که در پس نوشته و آوا، قهرمان های زندگی، حقیقت و کار نهفته باشد. در غیر این صورت، خود زبان هم اسارت است و می بینیم که سالیان سال به زبانی مأنوس چه اسارتی را درونی کرده ایم. اما آیا رهایی از فقر اسطوره ممکن است؟ همه ی جوامع از همه ی تنگناها با اسطوره ها و قهرمان های خودشان گذر کرده اند، اما وقتی در جامعه ای اسطوره ها به فراموشی و گمنامی سپرده شده و مدم تحت...
ادامه خواندن

بابا غلام مارگیری، روایتی که برای همیشه در خواب رفت


مریم قرسو نخستین دیدار من با باباغلام مارگیری، بابازار ِ روستای گرازویه در نزدیکی میناب، در سال 1385 بود. وقتی که برای مدتی کوتاه توانستم از کار و درس مرخصی بگیرم و چند روزی به دیار زار و زاری ها بروم. به همراه دوستی هنرمند و بومی از بندرلنگه عازم میناب شدیم و از آنجا به روستای تفتیده ی گرازویه رفتیم. هوا به شدت گرم بود و شهریور ماه تنها زمان فراقت من، و بنابراین چاره ای جز صبوری و تحمل تیغ آفتاب نداشتم. گرازویه روستایی است کم جمعیت، آرام، با درختانی تنک و خیابانهای خاکی. خانه ی باباغلام مارگیری رو به شرق، خانه ای کوچک و با صفا است که با پرده های گلرنگ آراسته شده است. همسری بسیار کم حرف و هنرمند دارد که تمام عصرها وقتی گرمای آفتاب کم می شود، در سایه ی درخت بزرگ روبروی در ورودی خانه، می نشیند و تار و پود نخ...
ادامه خواندن

مشروطه و رویارویی با اصلاحات در اصفهان و تهران در دوران قاجار (6)


  پژوهشهای فرهنگی مدرن در ایران صِرفِ وجود دارالفنون ، خود به خود، به ساخت فرهنگِ فضایی جدید در شهر تهران دامن میزد . و همینجا بگوییم که از منظر بحث حاضر ، دارالفنون ، صرفاً یک بنا و یا ساختمان آموزشی و مهندسی نیست که فی المثل در آن آموزشهایی به شیوه مدرن انجام گیرد ؛ بلکه با مکانی روبروییم که در کارِ تولید عملکردهایی رفتاری و اندیشه گی در فضای فرهنگی و روابط اجتماعیِ شهر تهران است. که خواهی نخواهی، موّلدِ «رفتار فرهنگی و اجتماعیِ» جدیدی در شهر تهران است که به نوبه خود، عاملی مهم در به وجود آوردن طبقه ای خاص محسوب می‌شود : فرهنگی که از محصولات مدرنیته غرب است ؛ حتی اگر ساختار اجتماعی و سیاسی جامعه ای که بدان وارد میشود، غیر مدرن باشد و از اینرو محصول فرهنگ غربی، ناگزیر شود به حوزه اختلاط وارد شود ، باز هم حامل فرهنگ و...
ادامه خواندن

جریان مدرنیته در شهرهای معاصر ایران


‌مقدمه: مدرنیته مفهومی است که مرزهای آن ناروشن و درون‌مایه آن در آمیخته با احساس است. به سادگی نمی‌توان این مفهوم را در رده مفاهیم علمی، فلسفی، سیاسی، اقتصادی، هنری یا تاریخی دسته‌بندی کرد (وبر، 1369: 11). مفهوم مدرنیته در مسیر تاریخی خود، با مسئله تغییر شکل شهرها و رشد شهرنشینی و پیدایش نهادهای جدید اجتماعی، حضور مردم در عرصه های مختلف و ایجاد نظامهای قانونی همراه شده است. به تعبیری رساتر، شهر همچون جلوه‌گاه مدرنیته یا دستور عمل پنهان مدرنیته بروز و ظهور یافته است (جابری‌مقدم: 1384: 25-24). شهر، هم خاستگاه اصلی مدرنیته است و هم قهرمانش؛ هم دستورالعمل پنهان مدرنیته است و هم ایینه تمام‌نمای آن. در شهر است که مدرنیته به بالندگی می‌رسد و در عین حال، مدرنیته است که شهر را جلوه‌گاه خود می‌سازد. (جابری مقدم، همان: 156). اولین قانون اساسی ایران حداقل در دو زمینه ی اصلی، به شهر و به بناهای شهر توجه میکرد:...
ادامه خواندن

پوشاک هندی (بخش چهارم)


آنامیکا پتک برگردان نسیم کمپانی هرشاچاریتا - مراجع غنی در باره منسوجات-  کتاب هرشاچاریتا یکی از نقاط برجسته در زمینه تاریخ باستانی هند بشمار می رود،و نشان دهنده کاری استادانه از زندگی اجتماعی و فرهنگی شمال هند در قرن 6 و 7 میلادی به حساب می آید.بر طبق نوشته باناباتا ،شاعر دربار امپراتور هرشواردان که در مناطق کنوج، ایالت اوتر پرادش کنونی حکومت می کرده ،هرشاچاریتا،روایتی جذاب اززندگی امپراتور هرش واردان , فعالیت های درباری او و وفور مراجع در منسوجات و پوشاک در آن دوره می باشد.باناباتا ذکر کرده که امپراتور هرشوردان عادت داشت دو لباس اصلی بپوشد :آنتاریا و اوتاریا ،یک پتک که دور کمر پیچیده می شد و کمربندی که بر روی آن بسته می شده است.اوتاریا از پارچه ای عالی،منسوجی مانند "جامه دانی" ساخته می شد.امپراتور و مردم عادی هردو گردنبند و تزیینات سر می بسته اند.باناباتا ذکر میکند که از شش نوع ماده برای ساختن...
ادامه خواندن

پروژه عکاسی نمایشگاه صنایع دستی یزد


انسان شناسی شهری استاد:دکتر ناصر فکوهی دانشجو:فاطمه حیدرنیا فایل ورد جهت مشاهده و مطالعه تمامی عکس ها:  sanaye-dasti
ادامه خواندن