ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

سه نگاه؛ روایت‌هایی متفاوت و ناگفته به موضوع جنگ

کتاب «سه‌نگاه: سه‌نگاه به برخی از مسئله‌های موجود در سه ساحت فرهنگ، روایت و پژوهش جنگ/دفاع مقدس» اثرِ فرانک جمشیدی و علیرضا کمری (1397) از سوی نشرسوره مهر منتشر شده است. بن‌مایه‌ی این کتاب تاریخی است و به جنبه‌های اجتماعی جنگ ایران و عراق پرداخته است. کتاب با اشارتی از علیرضا کمری، پژوهشگر جنگ، آغاز شده است. اشارتی با نثری سنگین و ادبیانه که سعی کرده نشان دهد سه نگاه در مطالعات جنگ و یا دفاع مقدس وجود دارد. به‌زعمِ علیرضا کمری مباحثه‌ی با همکار، یعنی فرانک جمشیدی، بر سرِ این متنِ نگارش شده متنی جدید را خلق می‌کند که همین اشارتِ کوتاه سختی و موردِ بحث بودنِ مطالعاتِ جنگ در ایرانِ معاصر را آشکار کرده است و ارزشِ بررسی و ضرورتِ مطالعه‌ی این موضوع را بیشتر و بیشتر نشان می‌دهد.
کتاب در سه بخشِ فرهنگ (زبان، ادبیات و هنر)، روایت (خاطره، تاریخ) و پژوهش (آسیب،چالش‌ها و بایسته‌پژوهی‌های جنگ) به نگارش درآمده است که در ادامه اشارت‌هایی به موضوعاتِ هر بخش خواهم کرد. نکته‌ی مهم و اساسی‌ای که در این کتاب قابل تامل است و مطالعه‌ی آن پیش از خواندن کتاب ارجحیت دارد «انجامه‌ی کتاب» است. چرا که انجامه تمامیِ تاملاتِ مولف را به‌خوبی بیان و هدف، چرایی و پرسش‌های معطوف به دغدغه‌های ذکرشده در کتاب را در دسته‌بندیِ هوشمندانه‌ای ارائه کرده است.
انجامه
«با توجه به اینکه کتاب حاضر، گزیده‌ای از گفتارها و نوشتارهای آقای کمری در سه حوزۀ «فرهنگ»، «روایت» و «پژوهش» جنگ/دفاع مقدس است، شاید بهتر باشد انجامۀ آن، به یک دسته‌بندی مناسب از پرسش‌ها، مسئله‌ها، و شاید راهبردا یا راهکارها اختصاص یابد. به این منظور، همچون آغازۀ کتاب، که طی فهرستی مقالات ایشان را براساس عمده‌ترین دغدغه‌هایشان تقسیم‌بندی کرده‌ام، در این انجامه نیز فهرست دیگری از کتاب ارائه می‌دهم که مبنای چینش مقالات در این فهرست، تشخیص نوع و ماهیت پرسشی است که به نظر می‌رسد، سرشت مقاله را از خود متاثر کرده باشد.
به‌زعمِ من، چهار نوع پرسش ذیل، جان‌مایۀ مقالات آقای کمری را رقم می‌زنند:
1. پرسش‌های توصیفی؛ پرسش‌هایی از نوع «چگونه بود؟/چگونه هست؟».
2. پرسش‌های هنجاری؛ پرسش‌هایی از نوع «چه تفاوتی میان آنچه هست و آنچه باید باشد، وجود دارد؟».
3. پرسش‌های همبستگی؛ پرسش‌هایی از نوع «چه رابطه‌ای میان ... و ... مشاهده می‌شود؟».
4. پرسش‌های علّی؛ پرسش‌هایی از نوع «چه چیز موجب/ چه چیز مانع شده است؟».
فهرست ذیل با ملاحظۀ اساسی‌ترین پرسش‌هایی که احتمال داده‌ام ذهن نویسنده را در هر مقاله به خود مشغول کرده باشد، تهیه شده است» (جمشیدی، 1397: 201-202).

بخش اول: پرسش‌های علّی که موضوعاتی همچون جنگ، زبان، اندیشه و فرهنگ، رابطه‌ی اسم و مُسمّا در دو اصطلاح «جنگ تحمیلی»، و دفاع مقدس، رابطه‌ و پیوند انقلاب اسلامی و دفاع مقدس با عاشورا، مناسب‌زدگی رسانه‌ها؛ عوامل، پیامدها، راهکارها، توسعه‌نیافتکی تئاتر دفاع مقدس؛ بازشناسی دلایل و عوامل، پیشنهادها و راهکارها، طنزها و شوخ‌طبعی‌ها و مطایبه‌های جبهه‌گیان؛ افقی به روی انسان‌شناشی فرهنگی جنگ، روایت حاقّ امر واقع امکان یا امتناع؟، رابطه خاطرات جنگ/دفاع مقدس و تاریخ‌نگری و تاریخ‌نگاری جنگ/دفاع مقدس، تاریخ نگاری جنگ در ایران؛ سیر و سابقه، دلایل ضعف و کاستی، راه‌های طی‌نشده، شهید آوینی، فاتح روایت؛ بررسی رابطه آوینی و روایت را به بحث می‌گذارد.
بخش دوم: پرسش‌های همبستگی که در آن رابطه و پیوند انقلاب اسلامی ایران و دفاع مقدس با فرهنگ عاشورا، ذکر مصیبت، بن‌مایه‌ی فرهنگی خاطرات دفاع مقدس؛ بررسی رابطه میان نام‌گذاری، معنادهی و معرفت‌یابی، تاریخ‌نگاری جنگ در ایران؛ سیر و سابقه، دلایل ضعف و کاستی، راه‌های طی‌نشده، رابطه خاطرات جنگ/دفاع مقدس و تاریخ‌نگری و تاریخ‌نگاری جنگ/دفاع مقدس، مقتل‌نگاری آوینی در کتاب فتح خون؛ بازجست پیوندهای آشکار و ناآشکار میان روایت آوینی و ادبیات قدسانی را به بحث گذاشته است.
بخش سوم: پرسش‌های هنجاری همچون سندیت خاطرات جنگ/دفاع مقدس ضرروت تبیین مبانی و مفاهیم خاطرات، تعیین انواع و چگونگی اعتبارسنجی آن‌ها، تهیه شیوه‌نامه‌های تصحیح و تنقیح، این جاده یکطرفه نیست؛ واکاوی تعاملات جنگ/دفاع مقدس؛ مصادیق و موضوعات، پیامدها و دستاوردها، ناکارآمدی طرح یکسان‌سازی مزار شهدا؛ اهمیت و ضرورت مطالعه مزار شهدا، فواید و دستاوردها، هشدارها و توصیه‌ها، اسناد خانگی جنگ/دفاع مقدس، سندی بر شناخت چگونگی وقوع انسان‌واقعه را مورد بررسی قرار داده است.
بخش چهارم: پرسش‌های توصیفی که زبان فارسی؛ زبان اندیشه و فرهنگ و انقلاب اسلامی، شهید آوینی، فاتح روایت؛ بررسی رابطه آوینی و روایت، مقتل‌نگاری آوینی در کتاب فتح خون؛ بازجست‌های پیوند آشکار و ناآشکار میان روایت آوینی و ادبیات قدسانی را بررسی کرده است.
درمجموع به بیانِ جمشیدی 18 مسئله در ورای این پرسش‌ها وجود دارد که به تک‌به‌تکِ آن‌ها اشاره کرده و به‌خوبی توضیح داده است. همچنین در راستای این پرسش‌های در بندِ سوم انجامه راهکارها و پیشنهادات نیز بیان شده‌اند.

 

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

بازشناسی صور مفهوم تقدس در شهرها – قسمت اول
کلیمی ها و روزهای انقلاب

Related Posts