ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

جریان‌شناسی چرخش جهانی‌محلی

 


یوسف سرافراز
ویکتور رودمتوف (1) در مقاله‌ای (2) که در این‌جا مرور می‌کنیم «جهانی‌محلی‌» را چرخشی خاموش در قرن بیست و یکم می‌داند که در حوزه‌ها و رشته‌های مختلف علمی رخ داده است. او جهانی‌محلی (3) را واژه‌ی جدیدی می‌داند که در اوایل دهه‌ی 1990 ریشه دارد که تضادی روشن و مشخص با «امر جهانی» دارد، واژه‌ای که پیدایش آن به اواخر قرن نوزدهم یا اوایل قرن بیستم باز می‌گردد. ظهور امر جهانی‌محلی در گفتمان علمی از خصایص عصر بعد از 1989 است، و پس از چرخش هزاره به امری همه‌جا‌حاظر تبدیل شده است. درواقع، جهانی‌محلی‌شدن (4) اصطلاح جدیدی است که برای توصیف موقعیت نوبنیاد ادغام و هم‌پیوندی جهان با دیگر اصطلاحات رقابت می‌کند. به اعتقاد نویسنده این اصطلاح از دقت‌نظر بیشتری در مقایسه با دیگر رقبا برخوردار است.
با این حال، جهانی‌محلی‌شدن در حوزه‌های مختلفی به کار برده شده و همین تعدد کاربرد و در نتیجه معنا آن را به اصطلاحی محل بحث و جدل تبدیل کرده است. مطالعه‌ی فرهنگ مصرفی، رشته مطالعات شهری، مطالعه مدیریت و/یا سازمان، همچنین در حوزه‌هایی همچون فناوری اطلاعات – ارتباطات (ICT)، پزشکی و علوم زیست‌محیطی از جمله‌ی حوزه‌هایی هستند که این اصطلاح در آن‌ها به کار گرفته شده است. بر همین اساس، مقاله‌ی مورد بحث ضمن محدود کردن خود به بررسی اجمالی کاربرد امر جهانی‌محلی، تمرکز خود را بر سه حوزه‌ی محل بحث قرار می‌دهد: نخست، تضاد میان تفسیر جغرافیایی و اجتماعی از جهانی‌محلی‌شدن، که بر تضاد میان تعریفی که هر یک از فضا دارند (جغرافیایی در برابر اجتماعی) مبتنی است؛ دوم، بحثی است بر سر محدوده‌ای که جهانی‌محلی‌شدن می‌تواند در حوزه‌های علمی داشته باشد، این‌که آیا جهانی‌محلی‌شدن به اندازه‌ی کافی در مطالعات جهانی گنجانده شده یا این‌که مطالعات جهانی‌محلی  باید جدا از مطالعات جهانی تعریف شود؛ و سوم، تضاد میان طرفداران همگن‌شدن در برابر پیوندی‌شدن در مدیریت میان‌فرهنگی و علوم اجتماعی است. در این یادداشت، گزیده‌ی بخش ابتدایی این مقاله طرح می‌شود و بخش دوم آن هفته‌ی بعد منتشر خواهد شد.
چرخش خاموش جهانی‌محلی
علارغم جهان‌شهرگرایی و جهانی‌شدن، دو مفهومی که به صورت گسترده‌ای در میان مخاطبان آکادمیک محبوب شدند و از زمان سقوط کمونیسم ادبیات رشته‌های مختلفی را اشباع کردند، اصطلاح جهانی‌محلی و جهانی‌محلی‌شدن محبوبیت بسیار کمتری به عنوان یک دغدغه‌ی آکادمیک کسب کردند. علارغم این محبوبیت کمتر، نویسنده شواهدی از رشد فزاینده‌ی کاربرد جهانی‌محلی در سال‌های اخیر ارائه می‌دهد. بر اساس پیمایشی از چند پایگاه داده از طرف EBSCO Host 4079 مدخل از واژه‌ی جهانی‌محلی در متن‌شان استفاده کرده‌اند. این تعداد نشان‌دهنده‌ی افزایش واضحی در استفاده از این واژه است. در حالی که در سال‌های بین 1996 تا 2003 511 مدخل گزارش شده و در سال‌های بین 2004 تا 2014 بیش از سه هزار مدخل وجود دارند. علارغم این افزایش کاربرد، مفهوم جهانی‌محلی‌شدن همیشه به شکلی یکسان تفسیر نشده است. طرح‌های پژوهشی مختلف و گاه متضاد تفسیرهای مختلفی را دنبال کرده‌اند و همین عامل نبود یک تفسیر یکسان از این مفهوم است.
کاربرد جهانی‌محلی در رشته‌های مختلف
امر جهانی‌محلی به شکل گسترده‌ای در مطالعه فرهنگ مصرفی به کار رفته است. حوزه‌ای که صرفاً جامعه‌شناسان و انسان‌شناسان در آن مشارکت ندارند، بلکه محققانی از حوزه‌های تجارت و مدیریت نیز در آن دخیل‌اند. مفهوم جهانی‌محلی‌شدن در این حوزه‌ی تحقیقاتی برای بیان نقش، اهمیت و تأثیر مصرف بر فرهنگ‌ها و جوامع سراسر جهان به کار رفته است. این حوزه میان طرفداران نگرش انتقادی به دو بخش تقسیم شده است. از یک طرف، فهم وجوه اجتماعی – اقتصادی سازمان‌های مختلف و دنبال کردن پیامدهای اجتماعی و فرهنگی آن‌ها مهم تلقی می‌شود. اصحاب علوم اجتماعی در اغلب موارد از این استراتژی تحلیلی برای نقد منطق سازمانی تشکیلات سرمایه‌داری بهره می‌برند. بر اساس این نگرش، اصطلاحات متعددی برای توصیف این منطق توسعه داده شده‌اند: از Grobalization (ریتزر، 2003) تا مک‌دانلدیزیشین (ریتزر، 1993؛ 2000؛ 2003) تا آمریکایی‌شدن (بک، 2003) و Disneyization (بریمن، 2004). در این تحلیل‌ها، در اغلب موارد تمرکز بر بیان منطق سازمانی بنگاه‌های تجاری و پیامدهای‌شان بر فرهنگ‌ها و جوامع است.
از طرف دیگر، فهم خصوصیات فرهنگی و مناسب‌سازی محصولات، کالاها و خدمات مختلف متناسب با زمینه‌های خاص فرهنگی مهم تلقی می‌شود. در این نگرش، تمرکز مستقیماً بر توانایی افراد یا تمایل شرکت‌ها برای تطبیق، تغییر یا اصلاح محصولات تجاری‌شان برای تولید کالاها و خدمات مطابق با زمینه‌های فرهنگی متنوع است. در این نگرش، تمرکز و تأکید بر مدیریت سازمان‌ها و منطق فرهنگی تشکیلات سرمایه‌داری نیست، بلکه تمرکز بر تخصیص‌های متنوع و چندگانه‌ی محصول تجاری یکسان در فرهنگ‌های مختلف است. در این نگرش است که مفهوم جهانی‌محلی‌شدن در برابر واژگان گرایش اول مطرح می‌شود.
جهانی‌محلی‌شدن در حوزه‌ی میان‌رشته‌ای مطالعات شهری نیز به کار رفته است، حوزه‌ای که در آن مشارکت‌کنندگانی از رشته‌هایی همچون جغرافیا، جامعه‌شناسی، برنامه‌ریزی شهری و دیگر رشته‌های مرتبط حضور دارند. در این رشته، مولفه‌ی فضایی از مهم‌ترین حوزه‌های پژوهش است و نیروهای خرد مقیاس صرفاً به عنوان دریافت‌کنندگان منفعلِ کلان‌فرایندهای بزرگ مقیاس دیده نمی‌شوند بلکه به عنوان عاملیت‌های فعال مطرح می‌شوند.
ادامه مطلب در؛

جریان‌شناسی چرخش جهانی‌محلی

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766

شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66

شماره کارت: 7329-6247-3377-6104

به نام آقای رضا رجبی

نشست صد و بیست و هفتم: آسیب شناسی مهاجرت در مهاجرا...
دونالد ترامپ در محاصره جناح ضد روسيه

Related Posts