ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

فرانسه، مهد جوایز ادبی


نسیم وهابی

شاید بتوان گفت پیشینة جوایز ادبی به قرون‌وسطا برمی‌گردد که شاعران در مجلسی به بداهه‌سرایی می‌پرداختند و بهترین شعر پاداش می‌گرفت؛ ولی سنّت جایزة ادبی به گونة کنونی‌اش در قرن هفدهم شکل گرفت؛ با ایجاد جایزة یادبود که درواقع جدّ جوایزی شد که از طرف مؤسسات و نهادها اعطا می‌شود. جایزة گنکور و جایزة نوبل از همین سنّت قرن هفدهمی تغذیه شدند.
در اواخر قرن نوزدهم برادران گنکور تصمیم گرفتند همة اموال خود را بعد از مرگ وقف حمایت از اهل‌قلم به‌ویژه کمک به نویسندگان جوان فرانسوی کنند. به‌این‌ترتیب ادموند گنکور با تنظیم وصیت‌نامه‌ای این خواسته را به ثبت رساند. پس از مرگ وی در سال ۱۹۰۲ انجمن ادبی گنکور تأسیس شد که بعدها به آکادمی یا فرهنگستان گنکور تغییر نام داد؛ در ۱۹۰۳ اولین جایزة ادبی فرانسه و قدیمی‌ترین جایزة ادبی جهان متولد شد؛ یک سال بعد از آن هم جایزة نوبل.
ابتکار ادموند گنکور چنان مورد توجه قرار گرفت که کم‌کم جوایز ادبی دیگری در فرانسه و کم‌کم در کشورهای دیگر ایجاد شدند. تشویق و همت دو ناشر سرآمد آن دوره، گاستون گالیمار و برتراند گراسه نیز در پای‌گیری جوایز در اوایل قرن بیستم نقش مهمی داشت. این دو ناشر معتقد بودند در دورانی که به لطف همگانی شدن مدرسه و سوادآموزی مردم به خواندن روی آورده‌اند، جوایز ادبی می‌توانند توجه مردم را بر ادبیات و بخصوص رمان ‌که در آن دوران کم‌کم خوانندگان و علاقه‌مندانی پیدا کرده بود، جلب کنند. به‌این‌ترتیب جایزة «فمینا» در ۱۹۰۴ تأسیس شد، جایزة رمان آکادمی (فرهنگستان) فرانسه در ۱۹۱۴، جایزة «رونودو» در ۱۹۲۶، جایزة «انترالیه» در ۱۹۳۰ و جایزة «مدیسیس» در ۱۹۵۸. جایزة «بوکر» هم که از لحاظ اعتبار درواقع همتای انگلیسی گنکور است، در سال ۱۹۶۸ تأسیس شد.
هر جایزه‌ای حال‌وهوا و قوانین خودش را دارد. اگر مبلغ کنونی جایزة نوبل معادل هشتصد و هشتاد هزار یورو است و جایزة بوکر به برنده‌اش پنجاه هزار پوند تقدیم می‌کند، جایزة بسیار معتبر گنکور هیچ‌گونه پاداش مادّی مستقیم برای نویسنده در نظر نمی‌گیرد. هنوز که هنوز است مبلغی که فرهنگستان گنکور به برندة خود اعطا می‌کند بسیار نمادین است: ده یورو؛ اما اعتباری که این جایزه برای نویسندة برندة آن به ارمغان می‌آورد، فروش چندصدهزار نسخه‌ای اثر و همین‌طور چاپ مجدد آثار دیگر همان نویسنده را تضمین می‌کند. رمان برندة گنکور اقبال بیشتری دارد برای تبدیل شدن به فیلم‌نامه و روی پردة سینما دیده شدن و همچنین به زبان‌های دیگر خوانده شدن. شاتو بریان، مارسل پروست، سیمون دوبووار، رومن گاری، مارگریت دوراس، طاهر بن جلون، عتیق رحیمی از نام‌های شناختة شدة گنکور هستند برای خوانندگان فارسی‌زبان. این قدیمی‌ترین جایزة ادبی، مشخصة دیگری هم دارد و آن ترکیب هیئت‌داورانش است. هیئت ده‌نفری داوران گنکور گروهی ثابت و دائمی هستند متشکل از نویسندگان طراز اول.
درواقع، گنکور از یک جایزه فراتر است؛ یک واقعة ادبی است. بیش از یک ماه مانده به روز اعطای گنکور، فهرست نامزدها در چند نوبت اعلام می‌شود. فهرست نوبت آخر که حدود دو هفته قبل از اعلام نتیجة نهایی منتشر می‌شود، شامل چهار نامزد نهایی است. چهار نام، چهار چهره، چهار عنوان در روزنامه‌ها و مجلات فرهنگی، در برنامه‌های فرهنگی تلویزیون و رادیو تکرار می‌شوند و کتاب‌فروشی‌ها کم‌کم میزی را به کتاب‌های نامزدهای جوایز گنکور و «رونودو» و «فمینا» اختصاص می‌دهند. حال و هوای جوایز ادبی برنامه‌ساز رسانه‌هاست. روز اعطای جایزة گنکور و رونودو، کتاب‌فروش‌ها گوش‌به‌زنگ هستند. همه می‌دانند که نتیجة جایزه در ساعت یک بعدازظهر از مقرّ جایزة گنکور که جایی نیست جز رستوران قدیمی و متشخّص «دۥروآن»، در وسط شهر پاریس اعلام می‌شود. خبرنگارها از ساعت‌ها قبل در آن محل کشیک می‌دهند. ناشران چهار نامزد اصلی به قول خودمانی «دل تو دلشان نیست». گنکور شوخی نیست. در فرانسه‌ای که میانگین شمارگان آثار ادبی حدود دو هزار و پانصد نسخه است، فروش متوسط سیصد هزارتایی کتاب برندة گنکور می‌تواند سرنوشت اقتصادی ناشرش را تغییر دهد. ناگفته نماند که جوایز بزرگ همیشه به ناشران بزرگ داده شده‌اند؛ و این بحث همیشه وجود دارد که آیا چون ناشران بزرگ هستند که کارهای باارزش منتشر می‌کنند؟ یا آیا چون ناشران بزرگ هستند که دیده می‌شوند؟ به‌هرحال گنکور در تاریخ خود بسیار به‌ندرت به یک اثر منتشرشده از یک ناشر کوچک یا ناشر متوسط شهرستانی داده شده است. جوایز مهم اغلب بین ده دوازده ناشر قَدَر تقسیم شده‌اند و هرازگاهی یک یا دو استثنا باعث شده که خوشبختانه بشود به این قاعده شک کرد. وقتی بالاخره اسم برندة گنکور اعلام می‌شود، ضرباهنگ کار ناشر برنده چند برابر می‌شود. سفارش کتاب‌فروش‌ها روانه شده، سیل تلفن‌ها و تقاضا برای مصاحبه و دعوت در برنامه‌های ادبی متوقف‌نشدنی است. برندة گنکور معمولاً مهمان اخبار ساعت هشت شب شبکة تلویزیون سراسری است...
برای مطالعه ادامه مطلب و زیرنویس ها به فایل زیر مراجعه نمایید:

فرانسه، مهد جوایز ادبی

مطلب فوق با همکاری موسسه انسان شناسی و فرهنگ و جهان کتاب منتشر می شود

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

انسانشناسی تکنولوژی: تکنولوژی به مثابه یک مقوله جا...
درباره كاظم معتمدنژاد

Related Posts