ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

بوطیقای شهر – بخش 50

پیر سانسو برگردان ناصر فکوهی و زهره دودانگه
** اجتماعی . ما باید بر این واژه [تأکید زیادی] داشته باشیم،زیرا امکان می‌دهد یک فضای شهری را از همه فضاهای دیگر –از یک چشم‌انداز طبیعی- تفکیک کنیم، که البته چشم انداز طبیعیخود نیز ممکن است از رهگذر کار انسان دچار دگرگونیشده باشد، دگرگونی‌هایی که ممکن است زیر نور طبیعت، رنگ‌ها [ی زیبا] و سایر جلوه‌های چنان چشم اندازی، که موهبتی آسمانی هستند، چندان به چشم نیایند. وقتی از مکان‌های شهری همواره به زندگی اجتماعی، گروهی که به مثابۀ جمعیتی برگزیده در نظر گرفته شده‌اند، زیستگاه‌هایی خاص بورژوازی یا خانواده‌های بزرگ ... اشاره داردو، اما اگر این تز را مطرح کنیم که مکان‌های عمومی جایی هستند که همه طبقات با یکدیگر در هم می‌آمیزند، چه باید بگوییم؟ با وجود این، این مکان‌ها را نمی‌توان از مفهوم اجتماعی جدا کرد. خیابان شانزه‌لیزه حتی در دوره های «آشوب» همان طبقات اجتماعی را به درون خود نمی کشد که مکان هایی چون باستیل و رپوبلیک . خطوط اتوبوس را هنوز می‌توان در بر اساس مسافرانشان از یکدیگر متمایز کرد و این‌بار ما بیشتر موقعیت شغلی افراد را در نظر می‌گیریم تا موقعیت طبقاتی آن‌ها را: بعضی از خطوط دسترسی به وزارتخانه ها و اداره های دولتی را ممکن می‌کنند: در این خطوط ما با روابطی تقریبا اعیانی سروکار داریم، مأمور اتوبوس این نکته را بصورت غریزی می‌داند [و بنابراین رفتارش مثل رفتار با هر مسافر دیگری در هر خط دیگرینیست]و بلیط یا پولی که مسافران به او می‌دهند را به همان شیوه‌ای نمی‌گیرد که از مسافران دیگر دریافت می‌کند: در بعضی از خطوط دیگر می‌بینیم که مردم همدیگر را هل می‌دهند و ازدحام می‌کنند و به نظر می‌رسد که طی رابطه‌ای غریب، راننده اتوبوس هم رانندگی‌اش را با گونه‌ای زورگویی و با مراعات کمتری انجام می‌دهد، مثلا چندان تردید نمی‌کند که دائم ترمز کند یا با حرکتی ناگهانی راه بیافتد: این تمایز را می‌توان در مکان های بزرگ رفت و آمد عمومی- متروها، بلوارهای بزرگ- که به مردم تعلق دارند دید؛ این ها... به معنی دقیق کلمه مکان هایی مردمی هستند که برای هرکسی که تمایلی به نزدیکی با مردم ندارد، ناراحت کننده به نظر می‌آیند.
** به نظر می‌رسد که مشخصۀ اجتماعی موقعیت «عدم همترازی » را، که به آن اشاره کردم، افزایش می‌دهد. یک مسیر تنها زمانی همچون مسیری تحقق‌یافته دریافته می‌شود که در همان سطح اجتماعی باقی نماند.مثلِ مسیر واقعی یا خیالینی که ما را از یک واحد مسکونی مبلۀ متعارف ]و آپارتمانی[ به یک هتل مجلل شهری یا به یک ویلای بزرگ شخصی برساند (و البته با ترجیحی بر تحلیل بر هتل مجلل، زیرا همگن تر از واحد مبلۀ متعارف است، زیرا چنان بنایی خود جزئی مکان‌های عمومی شهر است). در این گونه موارد، فراز و فرودهای اجتماعی هستند که پی در پی می‌آیند و چنین مکان هایی را ایجاد می‌کنند. در بنای مبله متعارف: ما با خانواده های تازه از راه رسیده و فقیری روبرو هستیم که قاعدتا نمی بایستی راهی به شهر می‌داشتند (اگر «قدیمی»تر می‌بودند، شاید میتوانستند آپارتمانی ارزان قیمت داشته باشند) آدمهایی شکننده و حاشیه ای شده. یک دام، آدمهایی که فکر می‌کنند گذاری موقت ]در شهر[ دارند اما درونش غرق می‌شوند و برخی حتی درونش خود را می‌کشند. واحد مبله متعارف شهری تنها هنگامی ابعاد خود را می‌یابد که آن را به مثابۀ یک پناهگاه ساختگی، یک بن بست اجتماعی و یک گتوی اجتماعی در نظر بگیریم. در این حالت درک خواهیم کرد که چرا در آن جا قفل ها، جدارها، پاگردها و پلکان ها، مستخدم درب و داغان، تقلبی،معیوب هستند. بدون این بعد اجتماعی، این زیستگاه دیگر مکانی خیالین نخواهد بود و بدل به یک دستگاه بد و گران قیمت برای خوابیدن خواهد شد. به همین ترتیب، بنای باشکوه، یا کاخ، ابعاد خود (سلطه‌اش بر شهر) را تنها بر اساس مشتری‌هایی می‌یابد که از نقاط بین المللی به آنجا آمده‌اند و تمایل دارند از ویژگی های برون مرزیّت این مکان استفاده کنند. چنین بنای باشکوهی بر خود متکی است و حاضر نیست زیر خدمت شهر برود: در کان ، چنین بنایی با پاریس، لندن، وین، نیویورک ارتباط برقرار می‌کند، نه با محله سوکه . بدین ترتیب این گردهم آمدن جهان به بنای مجلل امکان می‌دهد که شکوه و جلالِ تا اندازه‌ای افسانه‌ای‌اش را تضمین کند- حال می‌توانیم مسیری خارق‌العاده را در نظر بگیریم فردی را از بنای مجلل به واحد مبله می‌برد: او که همه چیزش رابا سوداگری‌های پرسش‌برانگیزی از دست داده، به این واحد مبله پناه می‌برد و همان جا می‌میرد. این، گویا سرنوشت استاویکی بوده است.
** «همتراز بودن» همیشه به این اندازه دقیق نیست. و ما باید به دنبال یافتن تفاوت های کمتر محسوس باشیم. ما باید بتوانیم نشان دهیم که محله ها، خیابان ها، مکان ها، هرگز در یک تراز و سطح قرار نمی گیرد- که برای مثال درون یک پریزونیک همه بخش‌ها از اعتبار یکسانی برخوردار نیستند و ما باید یک سفر واقعی داشته باشیم که ما را از بخش غذا به بخش اسباب بازی‌ها ببرد. یا اگر هم بخواهیم که به سراغ تصویر دقیق‌تری برویم، می‌توانیم به پسرکی اشاره کنیم که در حومه شهری زندگی می‌کند و با موتور سیکلتش، به محله له آل می‌رود تا کار کند: توان و مردانگی له آل همانی نیست که می‌توان در محله شوازی-لو-روا یافت. اگر بخواهیم مثالی از ادبیات بیاوریم می‌توانیم به دیدار «خانم بزرگوار » از یک حومه اندوهبار اشاره کنم. ما این مضمون را به صورتی کلیشه‌ای در برخی از رمان‌ها از جمله رمان «مردان نیک اندیش » (ژول ورن) می‌یابیم. خانمی از محله ای بسیار مرفه، مایل است از یک زایمان نامشروع جلوگیری کند. حال او خود را در شرایطی دردناک می‌یابد، در مواجهه با فلاکت بچه‌ها، در میان در و دیوارهایی کثیف و در برابر عملِ هراسناک کسی که ناچار شده از خدماتش استفاده کند. امر پست، امر مشکوک، امر نفرت انگیز، امر دردناک در اینجا فقر اجتماعی را مضاعف می‌کند. مخفی بودن سقط جنین تنها می‌تواند در برخی مکان های فقر زده و بدنام ممکن باشد.

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

سراچه تن: روایت بدن انسان در موزه
معرفی کتاب سیاست تطبیقی کرد در خاورمیانه، کارگزارا...

Related Posts