ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

نقش لباس و پوشش در انتقال معنا در شهر (قسمت اول)


مقدمه
مطالعه پيرامون موضوع معنا در شهر و چگونگي ايجاد و انتقال آن خصوصا از سال هاي 1960 به بعد با پديد آمدن گرايش هاي انسان-گرايانه به شهر و محيط شهري با استقبال مواجه شد. مطالعه و بررسي تئوري‌هاي اخير معني شناسي نشان مي‌دهد كه اطلاعات محيط در قالب پيام توسط فرد گيرنده يا شناسنده دريافت شده، در ذهن او در تطبيق با معاني ذهني از قبل موجود، رمزگشايي شده و منجر به ادراك معني مي‌شود. از اين رو گرايشات اخير معني شناسي توجه بيشتري به اجزا و عناصر ثابت، نيمه ثابت و متغير محيط در انتقال معاني نشان داده اند.
يكي از اجزاي انتقال پيام در شهر، نوع پوشش و لباس مورد استفاده مردم و ساكنان آن است. مردم با استفاده از رنگ، جنس، شكل، فرم و اجزا و تزئينات لباس پيام هايي از خود، جامعه و محيط را انتقال مي دهند. اين پيام ها كه اغلب به صورت ناخودآگاه توسط شناسندگان محيط معني مي شود، مي‌تواند اطلاعاتي از قبيل جنسيت، شغل، طبقه اجتماعي، ميزان رسميت فضاي مورد استفاده، اعتقادات مذهبي و شرايط اقليمي و آب و هوايي را انتقال دهد. شهر يا فضاي شهري خاصي را تصور كنيد كه تمام ساكنان و كاربران آن علي رغم وجود تفاوت هاي فردي و اجتماعي، از لباس هايي متحدالشكل و يكسان استفاده مي¬كنند. درصد انتقال پيام هاي متداولي كه از فضا دريافت مي-شود و به معني كردن فضا كمك مي كند تا به چه اندازه كاهش مي يابد؟ اين مقاله با نگاهي تازه به مسئله پوشش و لباس در شهر، درصدد است اهميت انتقال معني را از اجزاي پوياي فضا مورد بازبيني قرار دهد.
لباس و انتقال معني
نظام مد و لباس براي نخستين بار تحت عنوان يك نظام نشانه‌اي- كه به مفهومي وراي صورت اوليه خود اشاره ميكند- توسط رولان بارت نشانه¬شناس فرانسوي مطالعه شد. اين مطالعه كه مبسوط‌ترين مطالعه نشانه شناختي او محسوب مي‌شود در كتابي به نام نظام مد گردآوري شده است. حاصل مطالعات بارت نشان مي‌دهد كه لباس و نوع پوشش كه توسط مردمان مورد استفاده قرار مي گيرد حاوي يك نظام دلالتي است و پيام هايي از طريق آن انتقال داده مي‌شود.
احمدي در كتاب ساختار و تاويل متن (1370) به نقل از رولان بارت مي‌نويسد:
"نظام پوشاك، استوار بر قرارداد است. اگر پوشاك دلالت معنايي اجتماعي نمي‌داشت، آنگاه تنها لباس هاي بادوام خريداري مي‌شد و هركس تنها زماني لباس هاي تازه مي خريد كه لباس هاي قبلي كهنه و فرسوده شده باشند، اما به دليل معاني خاص و قراردادي اجزا لباس، تركيب هاي گوناگون و متنوعي به وجود مي‌‌آيند كه اساس رسم پوشاك يعني مد لباس هستند."
راپاپورت يكي از ابعاد غير كلامي فرهنگ را سبك لباس پوشيدن دانسته و آن را در كنار معماري، مبلمان، غذا، موسيقي و ... در انتقال معني محيط موثر مي داند. او معتقد است اگر لباس پوشيدن افراد بر اساس شخصيت شان نباشد، فهم شرايط اجتماعي و دسته بندي مردم در گروه هاي مختلف با اشكال مواجه مي شود. سطح اقتصادي، تحصيلي، موقعيت اجتماعي، خط فكري، سابقه و شخصيت هر فرد با نوع لباسي كه مورد استفاده قرار مي‌دهد قابل تشخيص است.
واگنر در سال 1979 به شناخت شهرها به وسيله نوع لباس افرادش، نوع ساختمان ها و تابلوي مغازه ها اشاره مي كند. او معتقد است لباس ميزان سليقه افراد، شغل و وضعيت اقتصادي او را نشان مي‌دهد؛ در حاليكه سبك پوشش و ژست لباس مي تواند حكايت از حالت روحي و رواني شخص داشته باشد.
گيرو در نشانه هاي هويت به لباس هاي متحدالشكلي اشاره مي كند كه مورد استفاده گروه¬هاي خاص است و وجه تمايز آنها از گروه هاي ديگر است. دسته¬بندي انواع يونيفورم‌ها در نشانه‌شناسي گيرو (1973) به صورت زير آمده است:
گروه اجتماعي: اشرافيت، بورژوازي، عوام و ...
گروه سازماني: ارتش، كليسا، دانشگاه و ...
گروه شغلي: قصاب‌ها، آشپزها، نجارها و ...
گروه فرهنگي: مجامع ورزشي، موسيقايي و ...
گروه قومي: برتون‌ها، آلزاسي‌ها، اوورنياها [در ايران: مثلاً كردها، بلوچ‌ها، تركمن‌ها و ...] و ...

 

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

5. با سردار سپه ؛ از اشتیاق تا ناامیدی (3)
پدیدارشناسیِ عشق

Related Posts