ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

جهانی‌شدن و فیلم مستند؛ به سوی نمایش فرهنگ‌های محلی


*
همراه با گسترش روزافزون فناوری‌های صوتی – تصویری، اقبال مخاطبان و سرمایه‌گذاری شرکت‌های مختلف از گوگل تا تلویزیون‌های ملی، مستندهای عظیم و پرهزینه‌ای در سال‌های اخیر ساخته شده‌اند. مستندهایی که ضمن ارائه‌ی کیفیت تصویری چشم‌گیر با دست گذاشتن بر روی موضوعات بزرگ‌مقیاسی همچون کره‌ی زمین یا عجایب فرهنگی سرتاسر گیتی شکل جدیدی از بیان سینماتوگرافیک ایجاد کرده‌اند. در این بین مستندهایی همچون Human (2016)، Samsara (2011) و Baraka (1992) از جهت موضوع‌شان قابل رده‌بندی در یک گونه‌ی مشخص هستند. در این مستندها گونه‌گونی نوع انسان با تمرکز بر فرهنگ‌ها و جوامع «حاشیه‌ای» و «دور» (به ویژه در باراکا) و مقایسه‌ی آن‌ها با شکلی از فرهنگ که امروز خود را فرهنگ جهانی می‌نامد (خاصه در سامسارا) در کنار توجه به طبیعتی «وحشی» و «عاری از تأثیر فرهنگ» تصویر شده است. با این حال در این‌گونه مستندها- در چگونگی ساخت‌شان، زمینه‌هایی که امکان ساخت آن‌ها را فراهم کرده و در عین حال موضوعی که نمایش می‌دهند، و رابطه‌ی این موارد با یکدیگر نکته‌ای نهفته است. این یادداشت در پی فهم این رابطه با تکیه بر آموزه‌هایی است که نظریه «جهانی‌محلی‌شدن» در دسترس ما می‌گذارد.
ساخت و نمایش این مستندها مستلزم شرایطی است که جز با آن‌چه جهانی‌شدن فراهم ساخته میسر نیست. بودجه و تأمین مالی از سوی شرکت‌ها و نهادهای ملی و فراملی، حمل و نقل و حضور در پهنه‌های سرزمینی مختلف در بازه‌ی زمانی تعریف‌شده، ساخت و سفارش دوربین‌هایی که صرفاً برای تصویربرداری از این مستندها طراحی و ساخته می‌شوند، نمایش در چند کشور مختلف و همزمان بارگذاری در یوتیوب همه مواردی هستند که از پیش شکل گرفته‌اند و لزوما عناصری سینمایی و هنری نیستند اما شکل‌گیری آن‌ها و حضور هم‌زمان‌شان در یک «جهان واحد و متصل» ساخت این نوع از مستندها را امکان‌پذیر کرده‌است. بر همین اساس، این مستندها نمادهایی از دنیای جهانی‌شده هستند. مخاطبانی که آن‌ها را بر پرده‌ی سینما یا صفحه لپ‌تاپ یا تلویزیون‌شان می‌بینند در حال تماشای فرایند جهانی‌شدن هستند.
سرمایه‌گذارانی که این مستندها را تولید می‌کنند عمدتاً سرمایه‌گذارانی فراملی یا چند ملیتی هستند که اساساً خودشان را درون «مرزها»، اعم از مرزهای ملی و محلی، تعریف نمی‌کنند یا شرکت‌هایی هستند که پدیده‌های انتزاعی محسوب می‌شوند، همچون گوگل که هرچند در مکان به‌خصوصی واقع شده  اما گوگل را نمی‌توان با محل قرارگیری‌اش تعریف کرد. جریان سرمایه‌ی این شرکت‌ها که با اتصال نقاط دنیا به یکدیگر شکل می‌گیرد و حجم عظیم تولید ارزش‌شان با شکل دادن به نقاط جدیدی که در دنیای سایبر وجود دارند؛ توانایی تأمین بودجه‌ی کلان ساخت این مستندها را فراهم می‌کند. همچنین الگوی فراملیتی بودن مشارکت برای خلق ثروت را می‌توان در فرایند ساخت این‌گونه مستندها نیز مشاهده کرد، که در آن عواملی از ملیت‌های مختلف در فرایند ساخت یک اثر، که همچون پول نمی‌توان آن را درون مرز خاصی تعریف کرد، مشارکت دارند.
امکان ساخت اثری که هویت‌اش را به یک جا و مکان ویژه‌محدود نکرده باشد، همچون فیلم‌های سینمایی یا مستندهایی که مکان فیلم‌برداری و وقوع داستان در آن‌ها اهمیت زیادی دارد، و همزمان ضمن نمایش حضور خود در مکان‌های مختلف و متعددی به گستره‌ی «کل دنیا» بتواند روایت مشخص و واحدی تولید کند از خصایص دیگری است که شرایط تحقق‌اش تا پیش از این فراهم نبوده است. مکان‌ها در سینما، در قالب لوکیشن‌ها، نقشی اساسی در انتقال معنا و منظور کارگردان دارند. وقوع داستان یا بیان روایت در هر لوکیشنی امکان‌پذیر نیست. کارگردانان بخش بزرگی از وقت‌شان را صرف انتخاب لوکیشن می‌کنند تا مکانی بیابند که داستان و روایت‌شان در آن طبیعی و واضح باشد و داستان بتواند خود را در آن «بگنجاند». این درحالی است که در مستندهای مورد بحث‌مان کارگردان در پی القای این دعوی است که مخاطب در حال تماشای تصویرهایی از سراسر گیتی است؛ دنیا، «خانه»‌ی واحدمان، لوکیشن فیلم است. چنین تضادی چگونه ممکن شده است؟ بیان یک داستان و یک روایت از خلال مکان‌های متعدد و متضاد، از صحرای آفریقا تا آسمان‌خراش‌های منهتن، در شرایطی امکان وقوع دارد که «تصور» و «فهم»مان از دنیا تصورِ یک «کل واحد» باشد. چنین تصور و فهمی پیش‌شرط ساخت این گونه مستندهاست که این نیز همچون موارد دیگر مستقل از دنیای هنر پیش از آن شکل گرفته بود. نقشه‌های جغرافیایی – سیاسی که کل دنیا و کل کشورهای دنیا را در یک تصویر واحد و کوچک نشان می‌دهند، گسترش رسانه‌های جمعی که جنگ خلیج فارس را به صورت زنده پوشش می‌دهند تا رئیس جمهور آمریکا و مردمان دیگر هر دو همزمان از وقوع چیزی در آن سوی دنیا مطلع شوند و همچنین با گسترش روزافزون سطح دسترسی به اینترنت مرزهایی که تا پیش از این از دنیا چیزی قسمت‌شده و جزء جزء ساخته بودند فروریختند و از دنیا مکان واحدی ساختند که در آن فضا و زمان دیگر عواملی برای جدایی و تفاوت نیستند. فهمی از دنیا که تحت تأثیر این شرایط برساخته می‌شود شرایط لازم برای چنین مستندهایی فراهم می‌کند تا دنیایی را که یک کل واحد می‌دانیم در یک قاب تصویری یک تا دو ساعته روایت کنند.
ادامه مطلب در؛

جهانی‌شدن و فیلم مستند؛ به سوی نمایش فرهنگ‌های محلی

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

انتشار کتاب : « تحلیل خطاهای فرانسۀ نوشتاریِ زبان ...
معرفی کتاب تاریخ گیلان

Related Posts